💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Chân Quyết (36): Thiên thời tập: năm tháng ngày giờ sửa nhà 修造年月日時定訣

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Chân Quyết (36): Thiên thời tập: năm tháng ngày giờ sửa nhà 修造年月日時定訣

Dương Trạch Chân Quyết
陽宅真訣 天時集 (修造年月日時定訣 · 論年月日時)
Tác giả: Trần Thời Dương 陳時暘 (tự Hạnh Xương 幸昌, hiệu Huyền Tố 玄素, người Mạt Lăng, đời Minh) · con Trần Thái Vận 陳泰運 (tự Đương Kỳ 當期) tục bổ, Trần Thái Hội 陳泰會 biên chính · Tiêu Hoằng 焦竑 tham duyệt · Tiền Thể Nguyên 錢體元 đồng đính
Bản gốc: Trùng tuyên Trần Huyền Tố tiên sinh Kham dư chân thuyên Trạch nguyên chân quyết tập 重鐫陳玄素先生堪輿真詮宅元真訣集, Nhất Lộc Trai tàng bản, Thiên Khải Giáp Tý (1624).

Năm tháng ngày giờ sửa nhà (修造年月日時) trong Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣) được chọn theo nhóm nhà: nhà Tây tứ dùng can chi kim, thổ; nhà Đông tứ dùng can chi thuỷ, mộc, hoả, để "bổ sơn ích hướng". Bài này dịch song ngữ phần cuối Thiên Thời tập (天時集): quyết định năm tháng ngày giờ sửa nhà và đoạn luận vai trò của năm, tháng, ngày, giờ, nơi sách nói giờ là "cửa thu thành kết quả", nặng hơn cả tháng và ngày.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Quyết, sửa nhà Tây tứ (Càn, Khôn, Cấn, Đoài) chọn năm tháng ngày giờ Canh, Tân, Dậu, Sửu, Dần, Mùi, Thân, Tuất, Tị; sửa nhà Đông tứ (Khảm, Ly, Chấn, Tốn) chọn Nhâm, Quý, Tý, Giáp, Ất, Mão, Thìn, Tị, Bính, Đinh, Ngọ. Không được năm mà được tháng ngày giờ cũng rất lành. Trong bốn trụ, tháng nặng hơn năm, giờ nặng hơn cả tháng và ngày.

Sửa nhà nên chọn can chi nào theo nhóm nhà? – 修造年月日時定訣

Theo Dương Trạch Chân Quyết, sửa nhà Tây tứ chọn các can chi Canh, Tân, Dậu, Sửu, Dần, Mùi, Thân, Tuất, Tị; sửa nhà Đông tứ chọn Nhâm, Quý, Tý, Giáp, Ất, Mão, Thìn, Tị, Bính, Đinh, Ngọ. Sách lấy hai ví dụ là nhà Đoài cửa Cấn và nhà Ly cửa Khảm, rồi nói các nhà cùng nhóm, cửa cùng nhóm cũng vậy.

Nguyên văn – 原文

修造年月日時定訣
如修造兌宅艮門,必須擇庚辛酉丑寅未申戌巳年月日時為吉;乾坤艮宅門同。如修作離宅坎門,必擇壬癸子甲乙卯辰巳丙丁午年月日時為吉;坎震巽宅門同。為其補山益向,以助主氣之旺也。如不得年而得月日時,亦為至吉。

Dịch: Như sửa nhà Đoài cửa Cấn, phải chọn năm tháng ngày giờ Canh, Tân, Dậu, Sửu, Dần, Mùi, Thân, Tuất, Tị là lành; nhà và cửa Càn, Khôn, Cấn cũng vậy. Như sửa nhà Ly cửa Khảm, phải chọn năm tháng ngày giờ Nhâm, Quý, Tý, Giáp, Ất, Mão, Thìn, Tị, Bính, Đinh, Ngọ là lành; nhà và cửa Khảm, Chấn, Tốn cũng vậy. Vì để bổ sơn, ích hướng, giúp chủ khí được vượng. Nếu không được năm mà được tháng ngày giờ, cũng là rất lành.

Nhà cổ bên quảng trường Ô Trấn
Nhà cổ bên quảng trường Ô Trấn: nhà Tây tứ, Đông tứ chọn can chi theo hành của nhóm. Ảnh: Nablazzz, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Nhóm nhàCan chi nên dùngHành chính
Tây tứ: Càn, Khôn, Cấn, ĐoàiCanh, Tân, Thân, Dậukim
Sửu, Mùi, Tuấtthổ
Dần, Tịxem giảng
Đông tứ: Khảm, Ly, Chấn, TốnNhâm, Quý, Týthuỷ
Giáp, Ất, Mão, Thìnmộc (Thìn thuộc cung Tốn)
Bính, Đinh, Ngọ, Tịhoả

Giảng: Hai danh sách theo đúng hành của hai nhóm. Tây tứ trạch gồm các cung kim (Càn, Đoài) và thổ (Khôn, Cấn), nên dùng can chi kim và thổ. Đông tứ trạch gồm các cung thuỷ (Khảm), hoả (Ly), mộc (Chấn, Tốn), nên dùng can chi thuỷ, mộc, hoả. Hai chi cần giải thích thêm. Dần có mặt ở danh sách Tây tứ, theo cách đọc của Phong Thuỷ Liên Hoa là vì Dần thuộc cung Cấn (Sửu – Cấn – Dần). Tị có mặt ở cả hai danh sách: ở Đông tứ, Tị là hoả và thuộc cung Tốn (Thìn – Tốn – Tị); ở Tây tứ, Tị là nơi trường sinh của kim. Sách không tự giải hai chỗ này; đây là cách đọc để người học nhớ.

Câu "nhà và cửa cũng vậy" (宅門同) cho thấy danh sách dùng cho nhà cùng cửa: nhà Tây tứ mở cửa Tây tứ, nhà Đông tứ mở cửa Đông tứ, đúng như phần "tám nhà cùng cửa" ở quyển ba. Với nhà mà ngồi và cửa khác nhóm, sách không nói; cần xét riêng.

"Bổ sơn ích hướng" nghĩa là gì và vì sao không được năm vẫn lành? – 補山益向

"Bổ sơn ích hướng" (補山益向) nghĩa là chọn can chi có hành giống hoặc sinh cho sơn ngồi và hướng của nhà, để khí của thời gian dồn thêm vào chủ khí của nhà. Dương Trạch Chân Quyết nói nếu không được năm mà được tháng, ngày, giờ thì cũng rất lành, vì ba trụ sau mới là phần quyết định lúc động thổ.

Đây là cách làm cụ thể của khái niệm "tạo mệnh" ở tổng luận Thiên Thời tập. Tổng luận nói: lấy mệnh người làm chủ, sơn hướng làm phụ, lấy thiên thời để bù. Ở đây sách chỉ ra thiên thời bù vào sơn hướng bằng cách nào: chọn can chi cùng nhóm hành với nhà. Một năm có thể không hợp (năm là thứ không chọn được, phải đợi), nhưng tháng, ngày, giờ thì chọn được trong năm ấy.

Nhà ven kênh ở Chu Trang, bậc đá xuống nước
Nhà ven kênh Chu Trang: bổ sơn ích hướng là để khách khí sinh chủ khí lúc động thổ. Ảnh: livepine, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
  1. Xác định nhà thuộc Đông tứ hay Tây tứ theo cung ngồi và cửa.
  2. Lấy danh sách can chi của nhóm ấy theo sách.
  3. Xét năm: nếu can hoặc chi của năm nằm trong danh sách thì càng tốt.
  4. Nếu năm không hợp, chọn tháng, ngày, giờ có can chi trong danh sách; sách nói vậy "cũng rất lành".
  5. Đối chiếu thêm với mệnh chủ nhà và với các điều kỵ của phương sửa (bài Thiên Thời phần đầu, quyển bốn phần sửa phương).

Câu "giúp chủ khí được vượng" (以助主氣之旺) nối với bài khách khí – chủ khí ở quyển ba. Chủ khí là khí của nhà; năm tháng ngày giờ là khách đến. Chọn can chi cùng hành hoặc sinh cho nhà là để khách sinh chủ, khách chủ tỉ hoà, tránh cảnh khách khắc chủ ngay trong lúc động thổ.

Năm và tháng, cái nào nặng hơn khi chọn ngày sửa nhà? – 論年月

Theo Dương Trạch Chân Quyết, tháng nặng hơn năm. Năm là thống lĩnh của tháng ngày giờ, chỉ cần sơn sinh vượng, hướng hợp khí, có một sao lành như thái dương, lộc quý đến sơn đến hướng là toàn lành. Nhưng thần sát của tháng vừa có toạ vừa có phi, và lành dữ của thần sát ở sơn phương đều do suy vượng của tháng định, nên "tháng dùng nặng hơn năm".

Nguyên văn – 原文

論年月日時
年乃月日時之統簪,但得山頭生旺、向氣湊合,更太陽祿貴有一吉臨山到向,及造主命,便為全吉也。
月為年之提綱,輔相年家。神煞只論坐山,可以制化;月家神煞有坐有飛,最要化合,而山方神煞全在月之衰旺飛遁取得失,故月之為用甚重于年也。

Dịch: Năm là thống lĩnh của tháng ngày giờ; chỉ cần được sơn đầu sinh vượng, khí hướng tụ hợp, lại có thái dương, lộc quý, một sao lành đến sơn đến hướng, và hợp mệnh chủ làm, là toàn lành. Tháng là đề cương của năm, phụ tá cho năm. Thần sát của năm chỉ luận toạ sơn, có thể chế hoá; thần sát của tháng có toạ có phi, cốt nhất là hoá hợp; mà thần sát ở sơn phương đều ở chỗ suy vượng, phi độn của tháng mà định được mất; cho nên tháng dùng nặng hơn năm nhiều.

Vườn nước trong trấn Đồng Lý
Vườn nước trong trấn Đồng Lý: tháng nặng hơn năm vì thần sát của tháng có toạ có phi. Ảnh: cattan2011, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Giảng: Chữ thứ ba của câu đầu trên ván in đọc gần như "簪", nhưng theo nghĩa câu là "領" (thống lĩnh), bài đọc theo nghĩa. Lý do tháng nặng hơn năm rất rõ: thần sát của năm đứng yên ở một sơn, biết trước, dễ chế; thần sát của tháng vừa đứng vừa bay (有坐有飛), thay đổi theo từng tháng, và quyết định sơn phương nào đang vượng, nào đang suy. Người sửa nhà vì vậy không cần đợi một năm hoàn hảo; chọn đúng tháng quan trọng hơn.

TrụSách gọi làVai trò
Năm 年thống lĩnh 統領khung lớn; cần sơn vượng, hướng hợp, một sao lành đến, hợp mệnh chủ
Tháng 月đề cương 提綱, phụ tá nămthần sát có toạ có phi; định suy vượng của sơn phương; nặng hơn năm
Ngày 日ngày riêng của sơn này, người nàyphải liên quan đến sơn vận, chủ mệnh, sinh mệnh
Giờ 時cửa thu thành kết quả 收成結果之關tá sứ của năm tháng ngày, thai nguyên của mệnh; nặng hơn tháng ngày

Ngày và giờ có vai trò gì? – 論日時

Theo Dương Trạch Chân Quyết, ngày lành là ngày riêng của sơn này và mệnh người này, không phải ngày chung cho mọi nhà; còn giờ là "cửa thu thành kết quả", nặng hơn cả tháng và ngày, vì "một giờ có thể thành vạn việc". Giờ còn là thai nguyên của mệnh chủ và mệnh sơn.

Nguyên văn – 原文

日之吉,乃因本山本命人而為之者,非衆山衆家之日也。得與山運、主命、生命相關,有用相生有氣,便成造化也。
時之為用,乃收成結果之關,最係緊要,所謂一時能成萬事者也。為年月日之佐使,為主命山命之胎元,其重尤逾于月日也。

Dịch: Ngày lành là vì sơn này, mệnh người này mà làm, không phải ngày của mọi sơn mọi nhà. Được liên quan với sơn vận, chủ mệnh, sinh mệnh, dùng chỗ tương sinh có khí, liền thành tạo hoá. Giờ khi dùng là cửa thu thành kết quả, hệ trọng nhất, gọi là một giờ có thể thành vạn việc. Giờ là tá sứ của năm tháng ngày, là thai nguyên của chủ mệnh và sơn mệnh; chỗ nặng của nó còn hơn cả tháng và ngày.

Nhà sàn ven sông ở Phượng Hoàng
Nhà sàn ven sông ở Phượng Hoàng: giờ là cửa thu thành kết quả, nặng hơn tháng và ngày. Ảnh: 韩笃一, Wikimedia Commons, Public domain.

Giảng: Câu "không phải ngày của mọi sơn mọi nhà" (非衆山衆家之日) bác thẳng cách xem "ngày tốt chung" trong lịch: một ngày ghi "tốt cho động thổ" không tự động tốt cho mọi căn nhà. Ngày phải được xét với ba thứ: sơn vận (vận của sơn ngồi), chủ mệnh (mệnh người làm chủ việc sửa), sinh mệnh (mệnh sinh của người ở). Giờ được gọi là "thai nguyên" (胎元): trong mệnh lý, thai nguyên là gốc của một mệnh, ở đây giờ khởi công được coi như thời điểm "thụ thai" của việc sửa nhà. Vì vậy sách đặt giờ nặng nhất.

Thứ tự nặng nhẹ theo sách là: giờ nặng hơn tháng và ngày, tháng nặng hơn năm. Thứ tự này ngược với thói quen của nhiều người là lo chọn năm trước rồi tiện đâu chọn giờ đấy. Theo Dương Trạch Chân Quyết, năm chỉ cần không phạm và có một sao lành; công sức chọn lựa phải dồn vào tháng và đặc biệt là giờ.

Sách dặn khảo độ số chu thiên thế nào và vì sao bác thông thư? – 考週天度數

Dương Trạch Chân Quyết dặn: khi sơn đầu và mệnh chủ đã hợp, phải khảo độ số chu thiên để suy vị trí, chỗ ẩn hiện, nhanh chậm, thuận nghịch của mặt trời, mặt trăng và năm sao, rồi mới chọn; như vậy trên không trái trời, dưới không lỡ thời. Các thuyết tạp của thông thư thì sách dẫn sách "Âm Dương Định Luận" đã bác kỹ, không nhắc lại.

Nguyên văn – 原文

凡尅擇山頭、命主既合,則考週天之度數而推日月五星之躔伏,其次舍遲速順逆曉然不爽,以施于揀選,自上不違天,下不失時,是即楊曾、羲和、華山所謂之年時也。至于諸家雜說,昔太和周作《陰陽定論》,闢通書年月之謬,論辨甚詳,余不及贅。

Dịch: Phàm chọn lựa mà sơn đầu, mệnh chủ đã hợp, thì khảo độ số chu thiên mà suy chỗ đi chỗ ẩn của mặt trời, mặt trăng, năm sao; thứ xá, nhanh chậm, thuận nghịch rõ ràng không sai, đem dùng vào việc chọn, tự nhiên trên không trái trời, dưới không lỡ thời. Đó chính là "năm giờ" mà Dương, Tằng, Hy Hoà, Hoa Sơn nói. Còn các thuyết tạp của các nhà, xưa họ Chu ở Thái Hoà soạn "Âm Dương Định Luận", bác cái sai về năm tháng của thông thư, luận biện rất kỹ, ta không kịp nói thêm.

Nhà cổ ở phố Hội An
Nhà cổ phố Hội An: chọn ngày dựa vào thiên văn thật, không chỉ dựa bảng thần sát. Ảnh: người dùng Commons, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Giảng: "Khảo độ số chu thiên" (考週天之度數) là xét vị trí thật của các thiên thể trên bầu trời: mặt trời (thái dương), mặt trăng (thái âm), năm sao Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ. Đây là phép chọn ngày theo thiên văn thật, khác với chọn ngày theo bảng thần sát. Thái dương chiếu sơn hướng mà tổng luận nhắc đến chính là vị trí thật của mặt trời trên hoàng đạo ứng với sơn nhà. "Thứ xá" (次舍) là chỗ dừng của sao trên các cung; "triền phục" (躔伏) là chỗ sao đi và chỗ sao ẩn sau ánh mặt trời.

Câu cuối cho biết tác giả không định viết lại toàn bộ phép chọn ngày; ông dựa vào một sách khác đã bác thông thư và dừng ở đại cương. Thiên Thời tập vì vậy là phần nguyên tắc, không phải một cuốn lịch. Người học cần nắm ba điều: chọn theo nhóm hành của nhà, chọn kỹ tháng và giờ, và lấy thiên văn thật làm chuẩn thay cho bảng thần sát.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phần cuối Thiên Thời tập khép lại phần dương trạch của Dương Trạch Chân Quyết bằng một trật tự rõ ràng: nhà trước, người sau, thời sau cùng; trong thời thì giờ nặng nhất. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ đúng trật tự ấy. Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) dạy "Nhân địa định cục, nhân cục hạ quái, nhân quái khởi tinh": theo đất mà định cục, theo cục mà hạ quẻ, theo quẻ mà khởi sao. Chọn ngày là bước đi sau cùng của chuỗi ấy; cục chưa định thì không có gì để "bổ sơn ích hướng".

Lời sách "không phải ngày của mọi sơn mọi nhà" cũng là điều Phong Thuỷ Liên Hoa nhấn mạnh với gia chủ: ngày đẹp trên lịch chung chỉ là điểm bắt đầu. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí của mỗi căn nhà vận hành theo cục riêng của nó; ngày giờ phải khớp với nhịp khí của chính căn nhà ấy và mệnh của chính người ở. Đó là lý do một ngày khởi công phải được tính riêng.

Giới hạn của bài: danh sách can chi theo nhóm nhà là đại cương của sách. Chọn một giờ khởi công cụ thể cần mệnh chủ nhà, sơn hướng đo thật, lịch tiết khí và vị trí các sao của năm ấy; đó là việc của người làm nghề. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Tranh Uống rượu đêm của Đường Dần
Tranh "Uống rượu đêm" của Đường Dần đời Minh: một giờ trong ngày, cũng là "giờ" mà sách coi là nặng nhất. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Chân Quyết dạy sửa nhà Tây tứ chọn can chi Canh, Tân, Dậu, Sửu, Dần, Mùi, Thân, Tuất, Tị; nhà Đông tứ chọn Nhâm, Quý, Tý, Giáp, Ất, Mão, Thìn, Tị, Bính, Đinh, Ngọ, để bổ sơn ích hướng. Không được năm mà được tháng ngày giờ cũng rất lành. Năm là thống lĩnh, tháng nặng hơn năm, ngày phải riêng cho sơn này người này, giờ là cửa thu thành kết quả và nặng nhất. Chọn ngày phải dựa vào độ số chu thiên thật, không câu nệ thông thư.

Bài trước: Dương Trạch Chân Quyết (35): Thiên thời tập: chọn ngày sửa nhà, dời nhà 總論選擇.

Bài sau: Dương Trạch Chân Quyết (37): Phụ lục: ngày lành từng tháng của Dương Tằng 楊曾逐月吉日.

Nguồn: Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣), Thiên Thời tập (天時集): "修造年月日時定訣" và "論年月日時", bản khắc Nhất Lộc Trai năm Thiên Khải Giáp Tý (1624). Chữ thứ ba của câu "年乃月日時之統…" trên ván in giống chữ "簪", bài đọc theo nghĩa là "領". Lời giải về chi Dần, Tị trong hai danh sách là cách đọc của Phong Thuỷ Liên Hoa, sách không tự giải. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc danh sách can chi theo nhóm nhà là phần Thư; ghép được mệnh chủ, sơn hướng, tháng và giờ thành một thời điểm khởi công đúng cho một căn nhà là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Năm nay không hợp nhà tôi thì có sửa nhà được không? – 不得年

Được. Dương Trạch Chân Quyết nói không được năm mà được tháng, ngày, giờ hợp thì "cũng rất lành". Tháng và giờ còn được sách coi là nặng hơn năm.

Nhà ngồi Bắc nên chọn can chi nào khi sửa? – 坎宅修造

Nhà ngồi Bắc là nhà Khảm, thuộc Đông tứ. Theo sách, nên chọn năm tháng ngày giờ có can chi Nhâm, Quý, Tý, Giáp, Ất, Mão, Thìn, Tị, Bính, Đinh, Ngọ, nếu cửa cũng thuộc Đông tứ.

Vì sao giờ khởi công lại quan trọng nhất? – 時為關

Vì sách gọi giờ là "cửa thu thành kết quả" và "thai nguyên" của mệnh chủ, mệnh sơn: giờ là lúc việc sửa nhà bắt đầu thành hình, "một giờ có thể thành vạn việc".

Ngày tốt ghi trên lịch có dùng được cho mọi nhà không? – 衆家之日

Không. Dương Trạch Chân Quyết nói ngày lành là ngày riêng của sơn này, mệnh người này, không phải ngày của mọi sơn mọi nhà; phải xét với sơn vận, chủ mệnh và sinh mệnh.

Từ khoá: năm tháng ngày giờ sửa nhà · 修造年月日時 · bổ sơn ích hướng · giờ khởi công · chọn ngày · dương trạch chân quyết · phong thủy

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…