💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thiên Nguyên Ngũ Ca luận dương trạch 論陽宅: phép xem nhà ở, cửa, đường và phong môn

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thiên Nguyên Ngũ Ca luận dương trạch 論陽宅: phép xem nhà ở, cửa, đường và phong môn

Thiên Nguyên Ngũ Ca
天元五歌 · 論大義 山龍 平洋水龍 陽宅 造命 (地理正宗 卷六)
Tác giả: Tưởng Bình Giai, tự Đại Hồng (蔣平階大鴻, cuối Minh đầu Thanh, người Hoa Đình)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.

Thiên Nguyên Ngũ Ca, bài ca thứ tư "Luận dương trạch" (論陽宅) là bài Tưởng Đại Hồng dành riêng cho nhà ở. Mở đầu bằng câu "Nhân sinh tối trọng thị dương cơ" (人生最重是陽基), bài ca dạy: nền nhà ở quan trọng ngang mộ phần; chọn đất ở cũng theo phép thuỷ long nhưng cần rộng lớn, thô hùng; nhà động ở đất mà đo theo nước, nặng nhất là ba cửa và bát quái; cửa là xương, đường là gân; đường trong, đường ngoài, cửa gió, kiều tinh; nhà ở làng thưa và nhà ở phố đông xét khác nhau; khi chia phòng thì khí nhà đổi; trong nhà nặng nhất là từ đường thờ tổ và phòng vợ chồng. Cuối bài, ông phê phép Bát Trạch du niên, phép cửu tinh tầng tiến, và nói nhà ở đất núi không bằng nhà ở đất nước. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch, phần giảng và lời luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Bài ca Luận dương trạch dạy: đời người trọng nhất là nền nhà ở, phúc lực ngang mộ phần; khí nhà không yên thì chuốc hoạ, dù xương táng huyệt thật cũng khó mong quý. Chọn đất nhà theo phép thuỷ long, nhưng nhà ở cần rộng lớn hơn mộ, không cần đẹp mà cần thô hùng; sông lớn thu khí dày, nước nhỏ không chắn gió; nước loạn lưu như dệt gấm thì không cần xét vận cũng hanh thông. Nhà động ở đất, đo theo nước, nặng ba cửa và bát quái: lấy khí sinh vượng của tam nguyên dẫn vào nhà. Một cửa vượng hai cửa tù thì ít điềm lành; phải cửa nào cũng hợp cát. Ba cửa là cửa chính, cửa sau, cửa phòng; cửa bên, cửa ngách thông khí ngoài thì khí chia ra. Cửa là xương, đường là gân; cửa tốt mà đường xấu như giấm đổ vào sữa. Đường ngoài đón thần và làm giới khí; cửa gió, tường thủng, mái khuyết đều khó tránh. Nhà cao, lầu gác gọi là kiều tinh, đè phương vượng thì được ấm, đè phương hung thì tử khí xâm vào. Chia phòng thì khí nhà đổi. Trong nhà trọng nhất từ đường thờ tổ và phòng vợ chồng. Bát Trạch du niên, cửu tinh tầng tiến không hợp tam nguyên thì vô ích.

Thầy Vũ Giới giảng: "Mộ táng xương ông bà thì ấm cho con cháu; nhà ở thì ấm ngay cho người đang sống trong đó. Tưởng Đại Hồng nói câu rất hay: nhà của nhiều người giàu chỉ là 'ngẫu hợp nghi', tình cờ mà hợp. Mình học là để cái tình cờ ấy thành cái biết."

Nền nhà ở quan trọng ngang mộ phần – 人生最重是陽基

Nguyên văn – 原文

人生最重是陽基,卻與墳塋福力齊;宅氣不寧招禍咎,骨埋真穴貴難期;建國定都關治亂,築城置鎮繫安危;試看田舍豐盈者,半是陽居偶合宜。

Dịch: Đời người trọng nhất là nền nhà ở, phúc lực lại ngang với mộ phần. Khí nhà không yên thì chuốc hoạ lỗi, dù xương chôn huyệt thật cũng khó mong quý. Dựng nước định đô quan hệ trị loạn, xây thành đặt trấn buộc vào an nguy. Thử xem những nhà nông ruộng vườn sung túc, một nửa là nhà ở tình cờ mà hợp.

Giảng: Tưởng Đại Hồng mở bài ca bằng một khẳng định mà nhiều sách địa lý xưa không nói rõ: dương trạch ngang với âm trạch. Không những ngang, mà có khi còn quyết định hơn: "trạch khí bất ninh chiêu hoạ cữu, cốt mai chân huyệt quý nan kỳ", khí nhà không yên thì dù mộ ông bà táng đúng huyệt thật, con cháu cũng khó mong quý. Lý do rất đơn giản: mộ ấm qua xương cốt, cần thời gian; nhà thì người sống trong đó hít thở khí ấy hằng ngày.

Ngôi nhà kiểu tứ hợp viện mái ngói, tường trắng
Ngôi nhà kiểu tứ hợp viện: mộ ấm qua xương cốt, cần thời gian; còn nhà thì người sống hít thở khí ấy hằng ngày, nên khí nhà không yên thì mộ tốt cũng khó mong quý. Ảnh: Calistemon, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Ông mở rộng từ nhà đến nước: dựng nước, định đô liên quan đến trị loạn; xây thành, đặt trấn liên quan đến an nguy. Đây là quan niệm xưa: kinh đô là dương trạch lớn nhất. Rồi ông nhìn xuống làng quê: những nhà nông sung túc, "bán thị dương cư ngẫu hợp nghi", một nửa là nhờ nhà ở tình cờ hợp phép. Họ không biết phong thuỷ, nhưng nhà dựng đúng chỗ, cửa mở đúng phía. Câu này vừa là lời khuyến khích, vừa là lời nhắc: phép dương trạch không phải chuyện huyền bí, mà là những điều có thể thấy ở nhà người ta.

Chọn đất nhà theo thuỷ long, cần rộng lớn và thô hùng – 陽居擇地水龍同

Nguyên văn – 原文

陽居擇地水龍同,不厭前篇議論重;但比陰居宜闊大,不爭秀麗喜粗雄;大江大河收氣厚,涓流滴水不關風;若得亂流如織錦,不分元運也亨通。

Dịch: Nhà ở chọn đất cũng như thuỷ long, chẳng ngại lời bàn ở bài trước nhắc lại. Chỉ là so với nhà âm thì nên rộng lớn, không tranh đẹp mà thích thô hùng. Sông lớn sông to thu khí dày, dòng nhỏ giọt nước không chắn được gió. Nếu được nước chảy loạn như dệt gấm, không chia nguyên vận cũng hanh thông.

Giảng: Phép chọn đất nhà là phép thuỷ long ở bài ca thứ ba: xem nước có chuyển, có ôm, có tức đạo, có lai tình. Nhưng khác mộ ở quy mô. Mộ một huyệt nhỏ, cần khí tụ đúng điểm; nhà là chỗ nhiều người ở, có sân, có vườn, có đường đi, nên "nghi khoát đại", nên rộng lớn. "Bất tranh tú lệ hỉ thô hùng": không cần thanh tú mà cần thô hùng, mạnh mẽ. Một khúc nước nhỏ xinh xắn hợp với mộ; nhà thì cần sông lớn, "thu khí hậu", thu khí dày.

Sơ đồ mặt bằng nhà với ba cửa: cửa chính, cửa sau, cửa phòng, và cửa bên thông khí ngoài làm khí chia – Thiên Nguyên Ngũ Ca, Luận dương trạch
Phép dương trạch nặng ba cửa: đo cửa chính trước, rồi cửa sau, cửa phòng; cửa nào cũng phải hợp cát. Cửa bên, cửa ngách thông khí ngoài thì khí nhà chia ra; nếu cửa phụ không có vị tốt, chỉ một cửa ra vào mới là mạnh. Vẽ lại theo Thiên Nguyên Ngũ Ca (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

"Quyên lưu trích thuỷ bất quan phong": dòng nước nhỏ, giọt nước không chắn được gió. Với nhà ở, nước không chỉ mang khí mà còn là bức tường chắn gió; nước nhỏ quá thì không đủ sức. Câu cuối là một câu lạ: "nhược đắc loạn lưu như chức cẩm, bất phân nguyên vận dã hanh thông", nếu nước chảy loạn như dệt gấm, chằng chịt khắp nơi, thì không cần xét nguyên vận cũng hanh thông. Ở bài trước, Tưởng Đại Hồng vừa nói "dù hợp cách mà sai thời cũng khó giữ"; ở đây ông lại nói có trường hợp không cần xét vận. Đó là khi nước nhiều đến mức phương nào cũng có, khí nào cũng được, vận nào đến cũng có nước đón. Ai từng đi miền Tây sẽ thấy hình ảnh "loạn lưu như chức cẩm" rất gần: kênh rạch đan nhau như tấm lưới.

Ba cửa và bát quái, dẫn khí sinh vượng vào nhà – 尤重三門八卦排

Nguyên văn – 原文

宅龍動地水就裁,尤重三門八卦排;只取三元生旺氣,引他入室是胞胎。一門乘旺兩門囚,少有嘉祥不可留;兩門交慶一門休,大事歡欣小事愁;須用門門都合吉,一家福祿永無憂。三門先把正門量,後門房門一樣裝;別有旁門並側戶,一通外氣即分張;設若便門無好位,一門獨出始為強。

Dịch: Long của nhà động ở đất, theo nước mà cắt định, càng nặng ở ba cửa xếp theo bát quái. Chỉ lấy khí sinh vượng của tam nguyên, dẫn nó vào nhà là như bào thai. Một cửa gặp vượng, hai cửa bị tù, ít có điềm lành, không giữ được. Hai cửa cùng mừng, một cửa nghỉ, việc lớn vui mà việc nhỏ buồn. Phải dùng cửa nào cũng hợp cát, cả nhà phúc lộc mãi không lo. Ba cửa trước hết đo cửa chính, cửa sau, cửa phòng cũng xếp như vậy. Riêng có cửa bên và cửa ngách, hễ thông khí ngoài thì khí liền chia ra. Nếu cửa tiện không có vị tốt, chỉ một cửa ra vào mới là mạnh.

Giảng: "Trạch long động địa thuỷ tựu tài": long của nhà ở là động, không phải tĩnh như mộ. Người đi lại, cửa mở đóng, khí theo người mà vào. Vì vậy phép dương trạch "vưu trọng tam môn", nặng nhất ở ba cửa. "Chỉ thủ tam nguyên sinh vượng khí, dẫn tha nhập thất thị bào thai": chỉ lấy khí sinh vượng của nguyên đang vượng, dẫn vào nhà, như bào thai được nuôi trong bụng mẹ. Cửa là miệng, khí qua cửa mà vào; cửa đúng thì khí sinh vào, cửa sai thì khí tử vào.

Cổng nhà thờ họ Dương ở Việt Nam
Cổng nhà thờ họ Dương: cửa là miệng, khí qua cửa mà vào; cửa đúng thì khí sinh vào, cửa sai thì khí tử vào. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Ba câu tiếp là phép tính rất gọn: một cửa vượng hai cửa tù thì ít điềm lành; hai cửa mừng một cửa nghỉ thì việc lớn vui việc nhỏ buồn; phải cửa nào cũng hợp cát. Ba cửa là cửa chính, cửa sau và cửa phòng. "Tam môn tiên bả chính môn lượng": đo cửa chính trước, rồi cửa sau, cửa phòng cũng làm như vậy. Rồi ông dặn về cửa bên, cửa ngách: "nhất thông ngoại khí tức phân trương", hễ thông ra khí bên ngoài thì khí của nhà liền chia ra. Nếu cửa phụ không có vị tốt, "nhất môn độc xuất thuỷ vi cường", chỉ dùng một cửa ra vào mới là mạnh. Câu này rất thực tế cho nhà phố Việt Nam: nhiều nhà mở thêm cửa hông, cửa sau ra hẻm cho tiện, mà không biết đó là thêm một cửa khí.

Cửa là xương, đường là gân, đường trong đường ngoài, cửa gió – 門為宅骨路為筋

Nguyên văn – 原文

門為宅骨路為筋,筋骨交連血脈均;若是吉門兼惡路,酸漿入酪不堪斟。內路常兼外路看,宅深內路審門闌;外路迎神並界氣,迎神界氣兩重關。更有風門通八氣,牆空屋缺皆難避;若遇祥風福頓增,若遇殺風殃立至。

Dịch: Cửa là xương của nhà, đường là gân; gân xương nối liền thì huyết mạch đều. Nếu là cửa tốt mà kèm đường xấu, như giấm chua đổ vào sữa, không rót uống được. Đường trong luôn kèm đường ngoài mà xem; nhà sâu thì xét đường trong và then cửa. Đường ngoài đón thần và làm giới hạn khí, đón thần và giới khí là hai lớp cửa ải. Lại có cửa gió thông tám khí, tường thủng mái khuyết đều khó tránh. Nếu gặp gió lành thì phúc tăng ngay, nếu gặp gió sát thì tai ương đến liền.

Giảng: "Môn vi trạch cốt, lộ vi cân": cửa là xương, đường là gân. Hình ảnh này rất đúng: xương là chỗ cố định, gân là chỗ nối và dẫn lực. Cửa định chỗ khí vào, đường dẫn khí đến cửa. Cửa tốt mà đường xấu, như đường đâm thẳng vào cửa hay đường từ phương hung dẫn tới, thì "toan tương nhập lạc bất kham châm", như giấm chua rót vào sữa, hỏng cả bình. Người xem nhà thường chỉ đo hướng cửa mà quên xem đường dẫn tới cửa.

Tranh cổ Văn Trưng Minh vẽ vườn Chuyết Chính, nhà và hàng rào trúc
Tranh Văn Trưng Minh (文徵明, đời Minh), tập Chuyết Chính Viên (phạm vi công cộng): đường dẫn tới cửa quan trọng như chính cái cửa; đường từ phương hung dẫn vào thì như giấm rót vào sữa.

Đường có hai lớp: đường trong (lối đi trong khuôn viên, hành lang trong nhà) và đường ngoài (đường làng, đường phố). Nhà càng sâu thì đường trong càng quan trọng. Đường ngoài có hai việc: "nghênh thần" là đón khí từ xa tới, "giới khí" là làm ranh giới cho khí dừng lại. Hai việc ấy là "lưỡng trùng quan", hai lớp cửa ải. Rồi đến "phong môn", cửa gió: những chỗ gió lọt vào nhà như tường thủng, mái khuyết, khoảng trống giữa hai nhà. Gió lành vào thì phúc tăng, gió sát vào thì hoạ đến. Ở phố Việt Nam, khe gió giữa hai dãy nhà cao, hẻm thông gió thổi thẳng vào cửa, là những "phong môn" rất thường gặp.

Con ngõ hẹp gần sông Hồng ở Hà Nội
Ngõ nhỏ gần sông Hồng (Hà Nội): khe gió giữa hai dãy nhà, hẻm thông gió thổi thẳng vào cửa là những phong môn rất thường gặp ở phố Việt. Ảnh: Amenoc, Wikimedia Commons, CC0.

Kiều tinh, xung lộ, thôn cư và thành thị, phân phòng – 矗矗高高名嶠星

Nguyên văn – 原文

矗矗高高名嶠星,樓臺殿閣亦同評;或在身傍或遙應,能迴八氣到家庭;嶠壓旺方能受蔭,嶠壓凶方死氣侵。沖嶠沖路莫輕猜,須與元龍一例排;衝起樂宮無價寶,衝起囚宮化作灰;宅前逼近有奇峰,不分衰旺也成凶;抬頭咫尺巍峨起,泰山壓倒有何功。村居曠蕩無關鎖,地水與門一道編;城巷稠居池水潤,路風門嶠並同權;一到分房宅氣改,一門常作兩門推;有時內路作外路,入室私門是握機;當辨親疏並遠近,抽爻換象出神奇。

Dịch: Cao vút sừng sững gọi là kiều tinh, lầu đài, điện, gác cũng xét như vậy. Hoặc ở sát bên hoặc ứng từ xa, đều đưa được tám khí về đến nhà. Kiều tinh đè phương vượng thì được ấm, đè phương hung thì tử khí xâm vào. Kiều xung, đường xung chớ đoán xem nhẹ, phải xếp cùng một lệ với nguyên long. Xung khởi ở cung vui là của báu vô giá, xung khởi ở cung tù thì hoá thành tro. Trước nhà sát gần có núi lạ, không chia suy vượng cũng thành hung; ngẩng đầu gang tấc đã thấy cao ngất, như Thái Sơn đè xuống thì có công gì. Nhà ở làng trống trải không có chỗ khoá, đất, nước và cửa cùng xếp một đường. Nhà ở phố hẻm đông đúc, ao nước thấm nhuần, thì đường, gió, cửa, kiều cùng quyền như nhau. Một khi chia phòng thì khí nhà đổi, một cửa thường phải tính như hai cửa. Có khi đường trong lại thành đường ngoài, cửa riêng vào phòng là chỗ nắm then. Phải phân thân sơ và xa gần, rút hào đổi tượng mới ra thần kỳ.

Giảng: "Kiều tinh" là mọi vật cao nổi lên quanh nhà: núi, lầu, tháp, điện, gác, ngày nay là nhà cao tầng, cột điện, bồn nước. Dù gần hay xa, kiều tinh đều "hồi bát khí đáo gia đình", đưa khí tám phương về nhà. Điều quyết định là kiều tinh đè lên phương nào: phương vượng thì được ấm, phương hung thì tử khí vào. Kiều xung và đường xung (đường đâm thẳng vào nhà) cũng xét theo nguyên long: xung vào cung vượng là báu, xung vào cung tù là hoạ. Riêng một trường hợp không cần xét vận: núi hay nhà cao sát ngay trước cửa, ngẩng đầu đã thấy, như Thái Sơn đè xuống; trường hợp này "bất phân suy vượng dã thành hung".

Sơ đồ so sánh nhà có đường dẫn uốn êm tới cửa với nhà có đường đâm thẳng vào cửa và khe gió – Thiên Nguyên Ngũ Ca, Luận dương trạch
Cửa là xương của nhà, đường là gân; cửa tốt mà đường xấu như giấm chua đổ vào sữa. Đường ngoài đón thần và giới khí; tường thủng, mái khuyết, khe gió là cửa gió, gặp gió sát thì tai ương đến. Vẽ lại theo Thiên Nguyên Ngũ Ca (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Phần sau phân biệt hai loại nhà. Nhà ở làng trống trải, không có gì khoá khí, thì xét đất, nước và cửa cùng một đường. Nhà ở phố đông đúc, có ao nước, thì đường, gió, cửa, kiều tinh đều có quyền ngang nhau, vì nhà nào cũng bị bao quanh bởi những thứ ấy. Rồi đến chia phòng: một nhà khi các con chia ra ở riêng từng phòng, từng gian thì khí nhà đổi; một cửa phải tính như hai cửa, đường trong có khi thành đường ngoài, và cửa riêng vào từng phòng mới là then chốt. "Trừu hào hoán tượng", rút hào đổi tượng, là cách xét lại quẻ khi cấu trúc nhà đổi.

Cổng trăng tròn trong sân lát sỏi kiểu vườn Trung Hoa
Cổng trăng trong sân: đường trong có khi thành đường ngoài, một cửa phải tính như hai cửa, và cửa riêng vào từng phòng mới là then chốt. Ảnh: Z3lvs, Wikimedia Commons, CC0.

Từ đường và phòng vợ chồng, phê Bát Trạch du niên – 天醫福德莫安排

Nguyên văn – 原文

論屋神祠祖最嚴,古人營造廟為先;夫婦內房尤特重,陰陽配合宅根源。八宅因門坐向空,一元衰旺定真蹤;運遇遷移宅氣改,人家興廢巧相逢。天醫福德莫安排,豈是周公真八宅;無極大士傳流的,誰見游年獲福澤;逢興鬼絕更昌隆,遇替生延皆困迫;太歲神殺若加臨,禍福當關如霹靂。門內房房有宅神,值神值星交互測;此是游年剖吉凶,不合三元總虛擲。九星層進論高低,間架先天卦數推;雖有書傳都不驗,漫勞大匠費心機。

Dịch: Bàn về nhà thì đền thờ tổ là nghiêm nhất, người xưa xây dựng lấy miếu làm đầu. Phòng trong của vợ chồng càng đặc biệt quan trọng, âm dương phối hợp là gốc của nhà. Tám nhà nhân cửa mà toạ hướng là không, suy vượng của một nguyên mới định dấu thật. Vận gặp dời đổi thì khí nhà đổi, nhà người hưng phế vừa khéo gặp nhau. Thiên Y, Phúc Đức chớ sắp đặt, đâu phải Bát Trạch thật của Chu Công; là thứ Vô Cực đại sĩ truyền ra, ai thấy theo du niên mà được phúc trạch. Gặp Hưng, Quỷ, Tuyệt lại càng thịnh, gặp Thế, Sinh, Diên đều khốn quẫn; Thái Tuế thần sát nếu thêm vào, hoạ phúc đến cửa như sét đánh. Trong cửa, phòng nào cũng có thần nhà, trực thần trực tinh đo lẫn nhau; đó là du niên mổ xẻ cát hung, không hợp tam nguyên thì đều ném vào không. Chín sao tầng tiến luận cao thấp, gian, gác theo số quẻ tiên thiên; dù có sách truyền cũng đều không nghiệm, uổng công thợ cả tốn tâm cơ.

Giảng: Tưởng Đại Hồng đặt từ đường và phòng vợ chồng lên trên hết trong một ngôi nhà. Người xưa xây nhà thì dựng miếu thờ tổ trước. Phòng vợ chồng là "âm dương phối hợp trạch căn nguyên", gốc của nhà, vì con cháu sinh ra từ đó. Đây là quan niệm rất gần với người Việt: bàn thờ gia tiên là trung tâm của ngôi nhà, phòng của ông bà, cha mẹ là phòng chính.

Bàn thờ gia tiên trong một gia đình Việt
Bàn thờ gia tiên: âm dương phối hợp là gốc của nhà, vì con cháu sinh ra từ đó; người Việt xưa nay cũng coi chỗ thờ tổ tiên là trung tâm ngôi nhà. Ảnh: Thang Nguyen, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Phần sau là lời phê Bát Trạch du niên, phép xếp tám sao Sinh Khí, Diên Niên, Thiên Y, Phúc Đức, Tuyệt Mệnh, Ngũ Quỷ, Hoạ Hại, Lục Sát theo cửa và toạ hướng. Tưởng Đại Hồng nói: "Bát trạch nhân môn toạ hướng không, nhất nguyên suy vượng định chân tung", xếp tám nhà theo cửa và toạ hướng là rỗng, chỉ suy vượng của nguyên mới định được dấu thật. Ông cho rằng phép du niên không phải Bát Trạch thật của Chu Công, mà do một "Vô Cực đại sĩ" truyền ra; và ông đưa ra những trường hợp ngược: gặp Quỷ, Tuyệt mà lại thịnh, gặp Sinh, Diên mà lại khốn, vì vận đã đổi. Ông cũng bác phép "cửu tinh tầng tiến", tính số gian, số tầng theo quẻ tiên thiên: "dù có sách truyền cũng đều không nghiệm".

Câu chốt của cả đoạn là "bất hợp tam nguyên tổng hư trịch": không hợp tam nguyên thì mọi phép đều ném vào không. Tưởng Đại Hồng không nói Bát Trạch hoàn toàn vô dụng; ông nói nếu đem Bát Trạch mà bỏ tam nguyên thì không nghiệm. Đây là lời phản biện của một dòng học trong lịch sử.

Nhà ở đất núi và đất nước, lời kết bài ca – 但取陽居釀家福

Nguyên văn – 原文

山龍宅法有何功,八面山門亦辨風;或有山溪來界合,兼風兼水兩相從;若論來龍休論結,論結藏穴不藏宮;縱使皇都與郡邑,祇審開陽不審龍;俗言龍去結陽宅,此是時師識見庸;但取陽居釀家福,山居不及澤居雄。陰居蔭骨及兒孫,陽宅氛氤及此身;偶爾僑居並客館,庵堂香火有神靈;遇著三元輪轉氣,吉凶如響不容情;透明此卷天元宅,一到人家識廢興。

Dịch: Phép nhà ở long núi có công gì? Tám mặt cửa núi cũng phải phân biệt gió. Hoặc có khe suối núi đến làm giới hợp, thì kiêm gió kiêm nước, hai bên cùng theo. Nếu bàn long đến thì đừng bàn chỗ kết; bàn chỗ kết thì giấu huyệt chứ không giấu cung nhà. Dù là kinh đô hay quận ấp, chỉ xét chỗ mở sáng, không xét long. Tục nói long đi kết dương trạch, đó là kiến thức tầm thường của thầy đời. Chỉ lấy nhà ở để ủ phúc nhà, ở núi không bằng ở đất nước hùng. Nhà âm ấm xương đến con cháu, nhà dương khí đượm đến chính thân này. Ngẫu nhiên ở trọ hay quán khách, am đường hương hoả cũng có thần linh. Gặp khí luân chuyển của tam nguyên, cát hung như tiếng vang, không nể tình. Thấu rõ quyển nhà Thiên Nguyên này, một khi đến nhà người là biết hưng phế.

Giảng: Đoạn kết nói về nhà ở vùng núi. Tưởng Đại Hồng cho rằng nhà ở núi cũng xét gió và nước như ở đồng bằng, có khe suối đến thì "kiêm phong kiêm thuỷ". Ông phân biệt rõ: long đến và chỗ kết là chuyện của huyệt mộ; nhà ở thì "tàng huyệt bất tàng cung", huyệt thì giấu được trong long, còn cung nhà thì không. Vì vậy "dù kinh đô hay quận ấp, chỉ xét khai dương, không xét long". "Khai dương" là chỗ mở rộng, sáng sủa trước nhà, tức minh đường. Ông chê lối nói "long đi kết dương trạch" là kiến thức tầm thường; và kết: "sơn cư bất cập trạch cư hùng", ở núi không bằng ở đất nước.

Sơ đồ ba trường hợp kiều tinh: vật cao đè phương vượng, đè phương hung, và vật cao sát ngay trước nhà – Thiên Nguyên Ngũ Ca, Luận dương trạch
Vật cao quanh nhà như núi, lầu, tháp gọi là kiều tinh. Kiều đè phương vượng thì nhà được ấm, đè phương hung thì tử khí xâm vào; vật cao sát ngay trước nhà như Thái Sơn đè xuống thì không chia suy vượng cũng hung. Vẽ lại theo Thiên Nguyên Ngũ Ca (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Hai câu "âm cư ấm cốt cập nhi tôn, dương trạch phân nhân cập thử thân" tóm lại sự khác nhau: mộ ấm cho con cháu qua xương cốt, nhà thì khí bao bọc chính người đang ở. Nhà trọ, quán khách, am đường cũng chịu khí ấy; "gặp khí luân chuyển của tam nguyên, cát hung như tiếng vang", không sai một li. Câu cuối là lời tự tin của tác giả: hiểu thấu quyển dương trạch này thì đến nhà ai cũng biết hưng phế.

Làng cổ Hoằng Thôn bên dòng nước, nhà tường trắng mái đen
Làng cổ Hoằng Thôn (An Huy): cả làng chịu chung một khí; gặp khí luân chuyển của tam nguyên thì cát hung ứng như tiếng vang. Ảnh: Siyuwj, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Bài ca thứ năm "Tạo mệnh" bàn về chọn thời để nối đất với trời; bài sau giảng nửa đầu bài ca ấy.

Câu gốcÝ chínhỨng dụng khi xem nhà
人生最重是陽基Nhà ở ngang mộ phần; khí nhà không yên thì mộ tốt cũng khó quýXem nhà đang ở trước khi bàn mộ
陽居擇地水龍同Chọn đất nhà theo thuỷ long, cần rộng lớn, thô hùngGần sông lớn thu khí dày; nước nhỏ không chắn gió
尤重三門八卦排Ba cửa dẫn khí sinh vượng của tam nguyên vào nhàCửa chính, cửa sau, cửa phòng đều phải hợp
一通外氣即分張Cửa bên, cửa ngách thông ra ngoài thì khí chiaCửa phụ không có vị tốt thì dùng một cửa
門為宅骨路為筋Cửa là xương, đường là gânCửa tốt mà đường dẫn tới xấu thì hỏng
更有風門通八氣Tường thủng, mái khuyết là cửa gióXem khe gió, hẻm gió thổi vào nhà
矗矗高高名嶠星Vật cao quanh nhà là kiều tinh; đè phương vượng thì ấm, phương hung thì hạiNhà cao tầng, tháp, bồn nước quanh nhà đều xét
一到分房宅氣改Chia phòng thì khí nhà đổi, cửa riêng vào phòng là thenNhà nhiều thế hệ ở chung phải xét lại từng phòng
夫婦內房尤特重Từ đường và phòng vợ chồng là gốc của nhàBàn thờ gia tiên, phòng ngủ chính đặt ở khí tốt nhất
不合三元總虛擲Bát Trạch du niên, cửu tinh tầng tiến không hợp tam nguyên thì không nghiệmMọi phép đều phải xét cùng thời vận

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Bài ca dương trạch của Tưởng Đại Hồng có nhiều điều rất gần với cách Phong Thuỷ Liên Hoa xem nhà. Câu "cửa là xương, đường là gân" chính là lý do người xem phải đi bộ từ đầu ngõ vào đến cửa, không chỉ đứng ở cửa mà đo hướng. Câu "cửa bên cửa ngách thông khí ngoài thì khí chia" là lời nhắc cho rất nhiều nhà phố hiện nay mở cửa khắp nơi cho thoáng. Câu "trước nhà sát gần có núi lạ thì không chia suy vượng cũng hung" ứng với nhà cao tầng đứng sát ngay trước mặt nhà thấp. Còn lời phê Bát Trạch, Phong Thuỷ Liên Hoa đọc theo đúng tinh thần Thầy Vũ Giới vẫn dạy: không có môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ. Bát Trạch là một phép xếp sao theo cửa và toạ; Tưởng Đại Hồng nói nó không nghiệm khi tách khỏi thời vận, và điều ấy đúng với mọi phép, kể cả phép của chính ông. Phong Thuỷ Liên Hoa cũng không chủ trương xoay hướng, nắn cửa để "hợp hướng" khi hình thế không cho phép; trước hết xem hình nhà, đường, nước, kiều tinh, rồi mới xét khí, và xét thời bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục. Lý pháp như trên thì chia sẻ được; cách đo ba cửa, cách xét đường trong đường ngoài, cách xử lý một kiều tinh đè phương hung, là thủ pháp phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Bài ca Luận dương trạch dạy: nhà ở ngang mộ phần, khí nhà không yên thì mộ tốt cũng khó quý. Chọn đất nhà theo thuỷ long nhưng cần rộng lớn, thô hùng; sông lớn thu khí dày; nước loạn lưu như gấm thì vận nào cũng thông. Nhà động ở đất, nặng ba cửa và bát quái, dẫn khí sinh vượng của tam nguyên vào nhà; cửa nào cũng phải hợp; cửa bên thông khí ngoài thì khí chia. Cửa là xương, đường là gân; đường ngoài đón thần và giới khí; cửa gió phải tránh. Kiều tinh đè phương vượng thì ấm, đè phương hung thì hại; vật cao sát trước nhà thì hung. Chia phòng thì khí nhà đổi. Từ đường và phòng vợ chồng là gốc. Bát Trạch du niên, cửu tinh tầng tiến không hợp tam nguyên thì không nghiệm. Nhà ở chỉ xét khai dương, không xét long; ở núi không bằng ở đất nước.

Bài trước: Thiên Nguyên Ngũ Ca – Bình dương thuỷ long (2): bát quái huyệt pháp, tam nguyên khí vận.

Bài sau: Tạo mệnh (1) – Chọn thời nối đất với trời, phục mệnh 造命.

Nguồn: Thiên Nguyên Ngũ Ca (天元五歌), bài ca thứ tư "Luận dương trạch" (論陽宅), trọn bài, Tưởng Bình Giai Đại Hồng soạn, in trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển sáu, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Hiệu đính theo văn mạch: 墳塋 (bản chép 墳瑩), 繫安危 (bản chép 系), 能迴 (bản chép 能迥), 古人營造 (bản chép 故人), 遇著 (bản chép 遇者), 費心機 (bản chép 資心機). Nguyên văn chưa đối chiếu trực tiếp với bản in. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng cửa chính, cửa sau, cửa phòng và hướng đường dẫn tới cửa.
  • Lập Cục Pháp: lập cục cho nhà ở theo nước, cửa, đường và kiều tinh theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng nhà, đánh dấu ba cửa, đường trong đường ngoài, khe gió và vật cao quanh nhà.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết cửa là xương đường là gân, biết ba cửa, kiều tinh, cửa gió là phần Thư; bước vào một ngôi nhà mà nhận ra khí đang vào từ cửa nào, đường nào dẫn khí xấu tới, phòng nào đang chịu ứng, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao Tưởng Đại Hồng nói dương trạch ngang với mộ phần? – 陽基

Bài ca nói đời người trọng nhất là nền nhà ở, phúc lực ngang mộ phần; khí nhà không yên thì dù mộ táng huyệt thật cũng khó mong quý. Mộ ấm qua xương cốt cho con cháu, nhà thì khí bao bọc ngay người đang ở.

Ba cửa trong phép dương trạch là những cửa nào? – 三門

Là cửa chính, cửa sau và cửa phòng. Đo cửa chính trước, rồi đến cửa sau và cửa phòng; cửa nào cũng phải hợp cát. Cửa bên, cửa ngách thông khí ngoài thì khí nhà chia ra.

Kiều tinh là gì? – 嶠星

Kiều tinh là vật cao nổi lên quanh nhà như núi, lầu, tháp, điện gác. Kiều tinh đè lên phương vượng thì nhà được ấm, đè lên phương hung thì tử khí xâm vào; vật cao sát ngay trước nhà thì không chia suy vượng cũng hung.

Tưởng Đại Hồng nghĩ gì về Bát Trạch du niên? – 八宅游年

Ông cho rằng xếp tám sao theo cửa và toạ hướng mà không xét suy vượng của tam nguyên thì không nghiệm; có nhà gặp Quỷ, Tuyệt mà thịnh, gặp Sinh, Diên mà khốn. Đây là lời phản biện của dòng tam nguyên.

Nhà ở vùng núi xét thế nào? – 山居

Bài ca dạy nhà ở núi cũng xét gió và nước, có khe suối thì kiêm cả hai; nhà ở chỉ xét khai dương, tức chỗ mở rộng sáng sủa trước nhà, không xét long như mộ. Ông kết rằng ở núi không bằng ở đất nước.

Từ khoá: thiên nguyên ngũ ca · 論陽宅 · dương trạch · xem nhà · cửa chính · phong môn · đường dẫn · tam nguyên · tưởng đại hồng · địa lý chính tông

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…