Thiên Nguyên Ngũ Ca
天元五歌 · 論大義 山龍 平洋水龍 陽宅 造命 (地理正宗 卷六)
Tác giả: Tưởng Bình Giai, tự Đại Hồng (蔣平階大鴻, cuối Minh đầu Thanh, người Hoa Đình)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Thiên Nguyên Ngũ Ca, bài ca thứ năm "Tạo mệnh" (造命), nửa đầu, bàn về thời: táng vào lúc nào, xây dựng vào lúc nào. Mở bằng câu "Thiên thời địa lý thánh hiền ngôn, kham dư nhị tự nghĩa tương liên" (天時地理聖賢言,堪輿二字義相連), Tưởng Đại Hồng dạy: kham là trời, dư là đất, hai chữ không tách rời; đất thật lớn cũng cần sức của thiên thời; hoạ phúc những năm đầu là do thiên thời ứng, lâu năm mới biết đất có quyền. Rồi ông phê các nhà chọn ngày đương thời: kiêng kỵ quá nhiều, nhà này nói cát nhà kia nói hung, chờ mãi một ngày mà bỏ lỡ việc táng. Ông dẫn lễ xưa: thiên tử bảy tháng mới táng, thứ dân hơn một tháng; năm tháng nào có hưng phế, chỉ xét ngày cô hay vượng. Câu then chốt là "phục mệnh": người chết không còn mệnh, khí trở vào đất là mệnh mới; người sống thì mệnh theo người được táng. Ông kết nửa đầu bằng lời giới thiệu Thiên Nguyên Ô Thố Kinh. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch, phần giảng và lời luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Nửa đầu bài ca Tạo mệnh dạy: thiên thời và địa lý là lời thánh hiền, "kham dư" là trời và đất liền nhau. Chớ nói Giang Nam không có đất lớn mà chỉ cần lợi năm tháng ngày giờ; đất lớn cũng cần sức thiên thời; hoạ phúc năm đầu là thiên thời ứng, lâu năm mới thấy quyền của đất. Các nhà chọn ngày rất rối, kiêng kỵ nhiều mà hại người; nhà này cát nhà kia hung, so hết sách cũng không giống nhau. Lễ xưa thiên tử bảy tháng mới táng, thứ dân hơn một tháng, năm tháng không có hưng phế, chỉ xét ngày cô hay vượng; Xuân Thu ghi ngày táng chỉ phân cương nhu, trong ngoài. Đẩu thủ, nguyên thần, kỳ độn, diễn cầm các nhà đều lẫn lộn. Đời trọng can chi, lấy mệnh người sinh để chọn, khiến con cháu xung phạm nhiều, nhiều năm không táng, trái lòng hiếu. Người chết không còn mệnh; khí trở vào đất là phục mệnh; phục mệnh nắm quyền tạo hoá, mệnh người sống theo người được táng. Phép tạo mệnh không phải can chi tử bình, mà là xem thiên tinh theo Hồn Thiên Bảo Chiếu; không sợ tam sát, thái tuế, âm phủ, không vong; sách này là Thiên Nguyên Ô Thố Kinh.
Thầy Vũ Giới giảng: "Có nhà để quan tài trong nhà mấy tháng, mấy năm, chỉ vì chưa có ngày hợp tuổi con cháu. Tưởng Đại Hồng nói thẳng: như thế là trái lòng hiếu. Chọn ngày là để giúp đất, không phải để giữ người chết lại. Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên; mình làm đúng phần mình rồi để trời làm phần trời."
Thiên thời và địa lý, kham dư hai chữ liền nhau – 天時地理聖賢言
Nguyên văn – 原文
天時地理聖賢言,堪輿二字義相連;浪說江南無大地,但取年月日時利;真龍大地偏江南,也要天時力相添;初年禍福天時驗,歲久方知地有權。
Dịch: Thiên thời, địa lý là lời của thánh hiền, hai chữ kham dư nghĩa liền với nhau. Nói càn rằng Giang Nam không có đất lớn, chỉ cần lấy cái lợi của năm tháng ngày giờ. Long thật đất lớn lại nhiều ở Giang Nam, cũng cần sức thiên thời thêm vào. Hoạ phúc những năm đầu là thiên thời ứng nghiệm, năm tháng lâu rồi mới biết đất có quyền.
Giảng: "Kham dư" (堪輿) là tên cũ của phong thuỷ: kham là trời, dư là đất (như "dư đồ" là bản đồ đất). Tưởng Đại Hồng mở bài ca thứ năm bằng chính tên của môn học: trời và đất liền nhau, không có đất mà không có trời. Bốn bài ca trước dạy về đất; bài ca này dạy về trời, tức thời. Ông bác hai cực đoan. Một là nói "Giang Nam không có đất lớn", nên chỉ cần chọn năm tháng ngày giờ cho tốt là đủ; ông đáp: Giang Nam lại nhiều đất lớn nhất. Hai là nghĩ có đất lớn rồi thì không cần thời; ông đáp: đất lớn cũng cần sức thiên thời thêm vào.

Câu "sơ niên hoạ phúc thiên thời nghiệm, tuế cửu phương tri địa hữu quyền" là một quan sát rất tinh. Sau khi táng, những năm đầu, những gì xảy đến với gia đình phần lớn là do ngày giờ táng, tức thiên thời. Phải nhiều năm sau, khi khí của đất đã thấm, mới biết đất thật sự có sức hay không. Vì vậy một ngôi mộ phát ngay năm đầu chưa chắc là đất tốt, có khi chỉ là ngày tốt; và một ngôi mộ năm đầu lặng lẽ chưa chắc là đất xấu.
Các nhà chọn ngày rối ren, lễ xưa không câu nệ năm tháng – 諸家選擇最紛紜
Nguyên văn – 原文
諸家選擇最紛紜,拘忌多端誤殺人;此家言吉彼家凶,對盡諸書總不同;三年五載擇一日,萬般福澤總成空。古來天子七月葬,士庶逾月禮不曠;年月何曾有興廢,日月只有論孤旺;春秋葬日滿經書,但辨剛柔內外向。諸書克擇盡荒唐,斗首元辰失主張;奇遁演禽皆亂倒,不經神授莫猜詳。
Dịch: Các nhà chọn ngày rối ren nhất, kiêng kỵ nhiều mối mà làm hại chết người. Nhà này nói cát, nhà kia nói hung, so hết các sách đều không giống nhau. Ba năm năm năm chọn một ngày, muôn thứ phúc trạch rốt cuộc đều thành không. Từ xưa thiên tử bảy tháng mới táng, sĩ và thứ dân quá một tháng, lễ không bỏ trống. Năm tháng nào có hưng phế, ngày tháng chỉ có luận cô hay vượng. Ngày táng thời Xuân Thu đầy trong kinh sách, chỉ phân cương nhu, trong ngoài. Các sách khắc trạch đều hoang đường, đẩu thủ, nguyên thần mất chủ trương; kỳ độn, diễn cầm đều lẫn lộn đảo ngược, không được thần truyền thì chớ đoán xét.
Giảng: Tưởng Đại Hồng phê các nhà chọn ngày đương thời: kiêng kỵ quá nhiều đến mức "ngộ sát nhân", làm hại người. Nhà này nói cát, nhà kia nói hung; so hết các sách cũng không thống nhất. Câu thứ năm trong bản chép là "三年互載精一曰", khó đọc; theo văn mạch, bài này đọc là "三年五載擇一日", ba năm năm năm mới chọn được một ngày, rồi muôn phúc trạch đều thành không. Ý là chờ đợi một ngày "hoàn hảo" quá lâu thì việc táng bị trì hoãn, mà phúc cũng không đến.

Rồi ông dẫn lễ xưa. Theo lễ nhà Chu, thiên tử bảy tháng mới táng, chư hầu năm tháng, đại phu ba tháng, sĩ và thứ dân quá một tháng. Thời gian ấy là để chuẩn bị, để chư hầu kịp đến; không phải vì chờ năm tháng tốt. "Niên nguyệt hà tằng hữu hưng phế, nhật nguyệt chỉ hữu luận cô vượng": năm tháng không có hưng phế, chỉ có ngày là xét cô hay vượng. Sách Xuân Thu ghi nhiều ngày táng, mà chỉ phân "cương nhu, nội ngoại": ngày can lẻ là cương, can chẵn là nhu; việc ngoài dùng ngày cương, việc trong dùng ngày nhu, theo lễ Khúc Lễ. Như vậy người xưa chọn ngày rất giản dị.
Câu cuối bác bỏ một loạt phép chọn ngày: đẩu thủ, nguyên thần, kỳ môn độn giáp, diễn cầm (tinh cầm). Ông nói các sách ấy "tận hoang đường", "loạn đảo", không được thần truyền thì chớ đoán. Đây là lập trường của phái Tưởng; bản thân các phép ấy có lịch sử riêng, có người theo riêng. Cái đáng giữ ở đây là tinh thần: không để việc chọn ngày rối ren làm hỏng việc lớn.

Đời trọng can chi, người chết không còn mệnh, phục mệnh – 豈知死者已無命
Nguyên văn – 原文
世人克擇重干支,生辰化命兩相持;致使子孫沖犯眾,多年不葬孝心違。豈知死者已無命,反氣入地為復命;復命能施造化權,生者命從葬者定。
Dịch: Người đời chọn ngày trọng can chi, ngày sinh và hoá mệnh hai bên giằng co. Khiến con cháu xung phạm rất nhiều, nhiều năm không táng, trái với lòng hiếu. Đâu biết người chết đã không còn mệnh, khí trở lại vào đất là phục mệnh. Phục mệnh làm được quyền tạo hoá, mệnh của người sống theo người được táng mà định.
Giảng: Đây là khổ cốt lõi của nửa đầu bài ca. Người đời chọn ngày táng bằng can chi, lấy ngày sinh của người chết và "hoá mệnh" (mệnh tính theo năm mất) đối chiếu với tuổi của con cháu. Kết quả là ngày nào cũng có người trong nhà bị "xung", rồi hoãn mãi, "đa niên bất táng hiếu tâm vi", nhiều năm không táng, trái với lòng hiếu. Ở Việt Nam ngày xưa cũng có tục quàn quan tài lâu ngày chờ năm tốt; Tưởng Đại Hồng đã thấy cái hại ấy từ hơn ba trăm năm trước.

Ông đưa ra một lý lẽ rất mạnh: "khởi tri tử giả dĩ vô mệnh", người chết không còn mệnh nữa, vậy lấy mệnh người chết mà chọn ngày là vô nghĩa. "Phản khí nhập địa vi phục mệnh": khí của người chết trở vào đất, đó là một mệnh mới, gọi là phục mệnh. Phục mệnh ấy có quyền tạo hoá; "sinh giả mệnh tòng táng giả định", mệnh người sống lại theo người được táng mà định. Nói cách khác, việc táng không phải để hợp mệnh con cháu, mà là tạo cho người đã khuất một mệnh mới ở trong đất; và chính mệnh mới ấy ảnh hưởng ngược lại con cháu. Vì vậy mới gọi là "tạo mệnh", làm ra mệnh.
Đây là một quan niệm rất sâu. Nó đặt việc táng vào đúng chỗ: thời điểm hạ huyệt là "giờ sinh" của phục mệnh. Giống như giờ sinh của một người định lá số của người ấy, giờ hạ huyệt định "lá số" của ngôi mộ. Bài sau sẽ giảng cách Tưởng Đại Hồng xem "lá số" ấy bằng nhật nguyệt ngũ tinh.

Phép tạo mệnh của người xưa, Hồn Thiên Bảo Chiếu, không sợ thần sát – 故有先人造命訣
Nguyên văn – 原文
故有先人造命訣,不是干支子平說;渾天寶照候天星,此是楊公親口訣。不怕三煞太歲神,陰府空亡俱沒殺;年克壓命有何妨,退氣金神皆能發。一卷天元烏兔經,留與人間作寶筏。
Dịch: Cho nên có khẩu quyết tạo mệnh của người xưa, không phải thuyết can chi tử bình. Hồn Thiên Bảo Chiếu chờ xem thiên tinh, đây là khẩu quyết chính miệng Dương Công. Không sợ tam sát, thần thái tuế, âm phủ, không vong đều không có sát. Năm khắc, ép mệnh có hại gì, thoái khí, kim thần đều phát được. Một quyển Thiên Nguyên Ô Thố Kinh, để lại cho nhân gian làm thuyền báu.
Giảng: "Tạo mệnh quyết" của người xưa "bất thị can chi tử bình thuyết", không phải lối can chi của Tử Bình (bát tự). "Hồn Thiên Bảo Chiếu hậu thiên tinh": dựa vào thuyết Hồn Thiên, trời tròn bao quanh đất như vỏ trứng, mà xem vị trí thật của các sao trên trời lúc táng. Tưởng Đại Hồng nói đây là khẩu quyết của chính Dương Công. Như vậy phép chọn ngày của ông là phép thiên văn, xem mặt trời, mặt trăng, năm hành tinh đang ở cung nào, độ nào; không phải phép can chi trên lịch.

Vì dựa trên sao thật, ông nói: "bất phạ tam sát thái tuế thần, âm phủ không vong câu một sát". Tam sát, thái tuế, âm phủ, không vong, những thần sát mà sách chọn ngày thường kiêng nhất, theo ông đều không có sát thật. "Niên khắc áp mệnh hữu hà phương, thoái khí kim thần giai năng phát": năm khắc, ép mệnh cũng không hại, thoái khí, kim thần cũng đều phát được, nếu thiên tinh tốt. Đây là lời rất táo bạo, đi ngược hầu hết tục lệ chọn ngày. Người học nên hiểu đúng: ông không nói cứ táng bừa, mà nói hãy thay một hệ thống kiêng kỵ rối ren bằng một phép xem trời có gốc.

Câu cuối giới thiệu "Thiên Nguyên Ô Thố Kinh" (天元烏兔經). Ô là con quạ vàng trong mặt trời, Thố là con thỏ ngọc trong mặt trăng; Ô Thố là nhật nguyệt. Sách này cũng nằm trong bộ Địa Lý Chính Tông, và đã có trên Kho Sách Quý. Nửa sau bài ca Tạo mệnh sẽ giảng phép nhật nguyệt ngũ tinh mà Ô Thố Kinh dựa vào.

Tạo mệnh trong bộ Địa Lý Chính Tông – 造命與烏兔經
Đặt bài ca Tạo mệnh cạnh các sách khác trong bộ Địa Lý Chính Tông sẽ thấy một mạch rõ ràng. Thiên Ngọc Kinh và Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh dạy quẻ và phương, tức không gian; bài ca bình dương dạy tam nguyên, tức thời vận lớn hai mươi năm, sáu mươi năm; còn bài ca Tạo mệnh dạy thời rất nhỏ, đến từng giờ, từng độ sao. Ba lớp thời ấy chồng lên nhau: vận của nguyên, năm tháng, rồi ngày giờ hạ huyệt. Câu "sơ niên hoạ phúc thiên thời nghiệm" ở đầu bài là lớp nhỏ nhất; câu "táng trước vượng long đương đại phát" ở bài trước là lớp lớn nhất.

Ô Thố Kinh trên Kho Sách Quý có các bài về thái dương, thái âm, đẩu tiêu thất chính; người học muốn hiểu bài ca Tạo mệnh nên đọc kèm. Bài ca và kinh là hai mặt: bài ca nói lý do vì sao phải dùng thiên tinh và bỏ can chi; kinh nói cách dùng.

Nửa sau bài ca, từ "Thôi nguyên thiên địa thuỷ sơ thành, duy hữu nhật nguyệt thị chân tinh" đến hết, giảng phép nhật nguyệt ngũ tinh; bài sau là bài cuối của Thiên Nguyên Ngũ Ca.
| Câu gốc | Ý chính | Ứng dụng |
|---|---|---|
| 堪輿二字義相連 | Kham là trời, dư là đất, không tách rời | Đất tốt vẫn cần chọn thời |
| 初年禍福天時驗 | Năm đầu ứng thiên thời, lâu năm mới thấy quyền của đất | Không vội kết luận đất tốt xấu từ năm đầu |
| 拘忌多端誤殺人 | Kiêng kỵ quá nhiều làm hại người | Không để việc chọn ngày làm trì hoãn việc táng |
| 古來天子七月葬 | Lễ xưa không câu nệ năm tháng, chỉ xét ngày cô vượng | Chọn ngày giản dị theo gốc |
| 多年不葬孝心違 | Chờ ngày hợp tuổi con cháu nhiều năm là trái hiếu | Táng kịp thời là việc trước |
| 死者已無命 | Người chết không còn mệnh; khí vào đất là phục mệnh | Giờ hạ huyệt là giờ sinh của phục mệnh |
| 生者命從葬者定 | Mệnh người sống theo người được táng | Táng là tạo mệnh cho cả dòng họ |
| 渾天寶照候天星 | Phép tạo mệnh xem thiên tinh thật, không theo can chi tử bình | Xem nhật nguyệt ngũ tinh lúc táng |
| 一卷天元烏兔經 | Ô Thố Kinh là sách dạy phép nhật nguyệt | Đọc kèm Ô Thố Kinh |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Nửa đầu bài ca Tạo mệnh là bài học về chữ hiếu và chữ thời. Ở nhiều gia đình Việt Nam, việc chọn ngày giờ an táng vẫn rất rối: mỗi thầy một ý, tuổi người này xung tuổi người kia, có khi phải tránh mặt lúc hạ huyệt, có khi hoãn mãi. Tưởng Đại Hồng nói thẳng: kiêng kỵ quá nhiều là hại người, chờ quá lâu là trái hiếu. Phong Thuỷ Liên Hoa đồng ý với tinh thần ấy: chọn thời là để giúp đất, không phải để đặt thêm gánh nặng lên con cháu. Thời trong Phong Thuỷ Liên Hoa được xét bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, tức khí của trời đất theo năm, theo mùa, theo tiết, rồi mới đến ngày giờ. Câu "phục mệnh" cũng nhắc một điều Thầy Vũ Giới hay dạy: mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Người làm thầy chỉ làm đúng phần đất và phần thời; còn phúc của con cháu thì còn ở đức của chính họ. Phong Thuỷ Liên Hoa không chủ trương gieo sợ hãi bằng thần sát, cũng không hứa phát phúc tuyệt đối. Lý pháp như trên thì chia sẻ được; cách chọn giờ hạ huyệt cho một ngôi mộ cụ thể là thủ pháp phải học trực tiếp.
Tóm lại – 總結: Nửa đầu bài ca Tạo mệnh dạy: kham dư là trời đất liền nhau; đất lớn cũng cần thiên thời; năm đầu ứng thiên thời, lâu năm mới thấy quyền của đất. Các nhà chọn ngày rối ren, kiêng kỵ nhiều mà hại người; chờ nhiều năm một ngày thì phúc thành không. Lễ xưa thiên tử bảy tháng, thứ dân hơn một tháng mới táng, năm tháng không có hưng phế, chỉ xét ngày cô vượng, cương nhu. Lấy can chi tuổi con cháu mà chọn khiến nhiều năm không táng, trái hiếu. Người chết không còn mệnh; khí vào đất là phục mệnh; mệnh người sống theo người được táng. Phép tạo mệnh là xem thiên tinh theo Hồn Thiên Bảo Chiếu, không phải can chi tử bình; không sợ tam sát, thái tuế, âm phủ, không vong. Sách dạy phép ấy là Thiên Nguyên Ô Thố Kinh.
Bài trước: Thiên Nguyên Ngũ Ca – Luận dương trạch: phép xem nhà ở.
Bài sau: Tạo mệnh (2) – Nhật nguyệt ngũ tinh, dụng tinh và ân nan, kết bài ca 造命.
Nguồn: Thiên Nguyên Ngũ Ca (天元五歌), bài ca thứ năm "Tạo mệnh" (造命), nửa đầu, từ 天時地理聖賢言 đến 留與人間作寶筏, Tưởng Bình Giai Đại Hồng soạn, in trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển sáu, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Hiệu đính theo văn mạch: 三年五載擇一日 (bản chép 三年互載精一曰, tạm đọc), 葬日 (bản chép 葬曰), 莫猜詳 (bản chép 莫猜洋). Nguyên văn chưa đối chiếu trực tiếp với bản in. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn đối với mười hai cung và nhị thập bát tú.
- Lập Cục Pháp: lập cục huyệt mộ, xét thời theo vận khí đồ theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng khu mộ để chuẩn bị ngày giờ hạ huyệt.
Bài liên quan – 相關文章
- Thiên Nguyên Ngũ Ca – Luận dương trạch
- Thiên Nguyên Ngũ Ca – Bình dương thuỷ long (2): tam nguyên khí vận
- Ô Thố Kinh: thái dương, thái âm
- Ô Thố Kinh: đẩu tiêu thất chính
- Thiên Nguyên Ngũ Ca – Luận đại nghĩa
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết kham dư là trời đất, biết phục mệnh, biết vì sao không nên để kiêng kỵ làm trì hoãn việc táng là phần Thư; chọn được giờ hạ huyệt hợp với đất và hợp với khí trời cho một ngôi mộ cụ thể là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Kham dư" nghĩa là gì? – 堪輿
Kham là trời, dư là đất. Tưởng Đại Hồng mở bài ca Tạo mệnh bằng câu "kham dư nhị tự nghĩa tương liên" để nói phong thuỷ gồm cả thiên thời và địa lý, không tách rời.
Vì sao hoạ phúc năm đầu là do thiên thời? – 初年禍福
Bài ca nói hoạ phúc những năm đầu sau khi táng là thiên thời ứng nghiệm, tức ngày giờ táng; phải lâu năm, khi khí đất đã thấm, mới biết đất thật sự có quyền hay không.
Phục mệnh là gì? – 復命
Người chết không còn mệnh; khí của người chết trở vào đất là một mệnh mới gọi là phục mệnh. Phục mệnh nắm quyền tạo hoá, và mệnh của người sống lại theo người được táng mà định; vì thế gọi là tạo mệnh.
Có nên hoãn táng để chờ ngày hợp tuổi con cháu? – 多年不葬
Tưởng Đại Hồng phê việc lấy can chi tuổi con cháu chọn ngày đến mức nhiều năm không táng, gọi là trái lòng hiếu. Lễ xưa thiên tử bảy tháng, thứ dân hơn một tháng là táng, không câu nệ năm tháng.
Ô Thố Kinh liên quan gì đến bài ca Tạo mệnh? – 烏兔經
Ô là mặt trời, Thố là mặt trăng. Bài ca nói phép tạo mệnh dựa vào thiên tinh theo Hồn Thiên Bảo Chiếu, và Thiên Nguyên Ô Thố Kinh là sách để lại cho đời dạy phép ấy; sách cũng có trong bộ Địa Lý Chính Tông.









