Dương Trạch Chân Quyết
陽宅真訣 水集 (論格門格水訣 · 論三神水 · 論黃泉水 · 四路黃泉 · 倒插黃泉)
Tác giả: Trần Thời Dương 陳時暘 (tự Hạnh Xương 幸昌, hiệu Huyền Tố 玄素, người Mạt Lăng, đời Minh) · con Trần Thái Vận 陳泰運 (tự Đương Kỳ 當期) tục bổ, Trần Thái Hội 陳泰會 biên chính · Tiêu Hoằng 焦竑 tham duyệt · Tiền Thể Nguyên 錢體元 đồng đính
Bản gốc: Trùng tuyên Trần Huyền Tố tiên sinh Kham dư chân thuyên Trạch nguyên chân quyết tập 重鐫陳玄素先生堪輿真詮宅元真訣集, Nhất Lộc Trai tàng bản, Thiên Khải Giáp Tý (1624).
Nước Hoàng Tuyền (黃泉水) là thứ nước Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣) coi là điều kỵ đầu tiên khi thoát nước cho nhà, vì nó "phát dữ ngang và nhanh". Bài này dịch song ngữ phần sau của Thuỷ tập (水集): cách đặt la kinh đo cửa và đo nước, kích thước hộc nước theo số Hà Đồ, thuyết ba thần thuỷ, ca Tứ lộ Hoàng Tuyền và Đảo sáp Hoàng Tuyền, lời của Dương Quân Tùng, và luật không thoát nước ở Tý Ngọ Mão Dậu, Dần Thân Tị Hợi.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Quyết, Hoàng Tuyền là nước ở phương kỵ của hướng: hướng Canh, Đinh kỵ nước ở Khôn; hướng Ất, Bính kỵ Tốn; hướng Giáp, Quý kỵ Cấn; hướng Tân, Nhâm kỵ Càn, và ngược lại hướng Khôn kỵ Canh Đinh… Nhưng sách dẫn lời Dương Quân Tùng: Hoàng Tuyền có khi cứu nghèo, nên không bỏ hết. Nước nhà không được thoát ở Tý Ngọ Mão Dậu; Dần Thân Tị Hợi chỉ được mượn để rẽ.
Đặt la kinh đo cửa và đo nước ở đâu? – 論格門格水訣
Theo Dương Trạch Chân Quyết, đo cửa lầu thì đặt la kinh trên ngạch cửa; xem đường nước thì đo ở dưới chỗ nước mái nhỏ giọt; luận nước về minh đường thì đo ở giữa sân; nước đi qua hộc có chỗ rẽ thì đo ở tâm hộc tại chỗ rẽ. Kích thước hộc nước lớn nhỏ, sâu nông thì theo số Hà Đồ.
Nguyên văn – 原文
論格門格水訣
如格門樓,用羅經於門限上格;若觀水路,于滴水下格;論到堂水,就于堂中心格;若作櫃轉折,就于轉折櫃中心格。其水櫃大小深淺尺寸,須依河圖一六水、二七火、三八木、四九金、五十土之數,各按宅之所宜為之。
Dịch: Như đo cửa lầu thì dùng la kinh đặt trên ngạch cửa mà đo; nếu xem đường nước thì đo ở dưới chỗ nước mái nhỏ giọt; luận nước về minh đường thì đo ở giữa sân; nếu làm hộc nước có chỗ rẽ thì đo ở tâm hộc tại chỗ rẽ. Kích thước lớn nhỏ, sâu nông của hộc nước phải theo số Hà Đồ: một sáu thuỷ, hai bảy hoả, ba tám mộc, bốn chín kim, năm mười thổ, mỗi nhà theo cái nhà cần mà làm.

| Đo cái gì | Đặt la kinh ở đâu |
|---|---|
| Cửa, cổng lầu 門樓 | trên ngạch cửa 門限 |
| Đường nước 水路 | dưới chỗ nước mái nhỏ giọt 滴水 |
| Nước về minh đường 到堂水 | giữa sân 堂中心 |
| Hộc nước có chỗ rẽ 櫃轉折 | tâm hộc ở chỗ rẽ |
Giảng: Bốn điểm đo cho thấy Dương Trạch Chân Quyết không đo mọi thứ từ một tâm nhà duy nhất. Mỗi thứ có điểm đứng riêng: cửa đo ở chính ngạch cửa, nước đo ở chỗ nước thật sự rơi xuống hay rẽ đi. "Hộc nước" (水櫃) là rãnh, hố có thành xây để dẫn và giữ nước. Số Hà Đồ dùng để định kích thước: nhà cần thuỷ thì lấy số một, sáu; cần kim thì bốn, chín. Sách không ghi đơn vị cụ thể, chỉ nói "theo cái nhà cần"; khi dùng thật, Phong Thuỷ Liên Hoa đối chiếu với thước Lỗ Ban, ví dụ cung tốt 52,2 cm thông thuỷ cho ô thoáng và lối nước.
Ba thần thuỷ là gì và có nên theo cứng không? – 論三神水
Ba thần thuỷ là thuyết chia hai mươi bốn sơn thành ba bậc: Ất Tân Đinh Quý là tiểu thần, Giáp Canh Bính Nhâm là trung thần, Càn Khôn Cấn Tốn là đại thần; nước phải đi từ tiểu thần vào trung thần, từ trung thần vào đại thần rồi mới ra. Dương Trạch Chân Quyết nói thuyết này "cũng là một lẽ" nhưng chưa trọn, không nên theo cứng.
Nguyên văn – 原文
論三神水
單于以乙辛丁癸為小神,甲庚丙壬為中神,乾坤艮巽為大神。折水從小神入中神,中神入大神,御街出口,雖亦一端之理,但于大法有未盡善。且不知變化者又泥此而背吉迎凶,襲悞多矣。大都只論各宅之生旺休囚、來源去路以消納之,則水神自為我旋也,即徑從小神、中神抉出,自合全法。況各宅自各有生炁之所宜焉,得宅宅而盡拘此也。
Dịch: Có thuyết lấy Ất Tân Đinh Quý làm tiểu thần, Giáp Canh Bính Nhâm làm trung thần, Càn Khôn Cấn Tốn làm đại thần. Nước rẽ từ tiểu thần vào trung thần, từ trung thần vào đại thần, ra cửa ngự nhai; tuy cũng là một lẽ, nhưng với đại pháp còn chưa trọn. Lại người không biết biến hoá câu nệ vào đó mà quay lưng với lành, đón lấy dữ, theo nhau mà sai nhiều lắm. Đại để chỉ cần luận sinh vượng hưu tù, nguồn đến đường đi của mỗi nhà mà tiêu nạp, thì thuỷ thần tự xoay về cho ta; dù thoát thẳng từ tiểu thần, trung thần cũng tự hợp toàn pháp. Huống chi mỗi nhà có chỗ sinh khí thích hợp riêng, sao có thể nhà nào cũng câu nệ vào thuyết ấy.

Giảng: Hai chữ mở đầu "單于" trên ván in đọc rõ nhưng nghĩa trong câu chưa chắc; bài dịch theo ý chung là "có thuyết". "Ngự nhai" (御街) là đường lớn nhà vua, ở đây chỉ lối nước chính ra khỏi nhà. Dương Trạch Chân Quyết không bác ba thần thuỷ mà đặt nó xuống dưới nguyên tắc lớn hơn: sinh vượng hưu tù của từng nhà, đúng như phép "luận theo ngũ hành của hướng" ở phần đầu Thuỷ tập. Câu "thoát thẳng từ tiểu thần, trung thần cũng tự hợp toàn pháp" đối chiếu được với bài ca tám cung: bốn nhà chính thoát ở Đinh, Quý, Tân, Ất là tiểu thần; bốn nhà góc thoát ở Bính, Giáp, Canh, Nhâm là trung thần, không cần đi tới đại thần.
| Bậc | Các sơn | Trong bài ca tám cung |
|---|---|---|
| Tiểu thần 小神 | Ất, Tân, Đinh, Quý | chỗ thoát của Đoài, Chấn, Khảm, Ly |
| Trung thần 中神 | Giáp, Canh, Bính, Nhâm | chỗ thoát của Khôn, Cấn, Càn, Tốn |
| Đại thần 大神 | Càn, Khôn, Cấn, Tốn | không dùng làm chỗ thoát trong bài ca |
Hoàng Tuyền là gì và vì sao phải tránh? – 論黃泉水
Hoàng Tuyền (黃泉) trong Dương Trạch Chân Quyết là nước ở phương mà khí tạp của cung, hướng, sao, phương dồn lại, phát dữ ngang và nhanh; vì vậy thoát nước cho nhà càng phải tránh. Sách chép ca cổ Tứ lộ Hoàng Tuyền: hướng Canh, Đinh kỵ Khôn; hướng Ất, Bính kỵ Tốn; hướng Giáp, Quý kỵ Cấn; hướng Tân, Nhâm kỵ Càn.
Nguyên văn – 原文
論黃泉水
水中首忌黃泉者,蓋以宮向星方之駁氣相併而湜其發凶橫而捷也,故放宅水尤當亟避之。今輯古歌以見槩云:
四路黃泉
庚丁坤上是黃泉,乙丙須防巽水先。
甲癸向中憂見艮,辛壬水路怕當乾。
Dịch: Trong nước, điều kỵ đầu tiên là Hoàng Tuyền, vì khí tạp của cung, hướng, sao, phương dồn lại một chỗ mà phát dữ ngang và nhanh; cho nên thoát nước cho nhà càng phải gấp tránh. Nay chép ca cổ để thấy đại khái: Hướng Canh, Đinh thì trên Khôn là Hoàng Tuyền; hướng Ất, Bính phải phòng nước Tốn trước; trong hướng Giáp, Quý lo thấy Cấn; đường nước hướng Tân, Nhâm sợ gặp Càn.

| Hướng nhà | Phương Hoàng Tuyền (tứ lộ) |
|---|---|
| Canh 庚, Đinh 丁 | Khôn 坤 |
| Ất 乙, Bính 丙 | Tốn 巽 |
| Giáp 甲, Quý 癸 | Cấn 艮 |
| Tân 辛, Nhâm 壬 | Càn 乾 |
Giảng: Chữ sau "相併而" trên ván in giống chữ "湜", nghĩa không thông; bài dịch theo ý chung của câu. Tứ lộ Hoàng Tuyền có quy luật dễ nhớ: mỗi quẻ góc kẹp giữa hai can, và hai can ấy kỵ nước ở quẻ góc đó. Khôn nằm giữa Đinh (phía Nam) và Canh (phía Tây); Tốn nằm giữa Ất và Bính; Cấn giữa Quý và Giáp; Càn giữa Tân và Nhâm. Ví dụ nhà Chấn hướng Đoài ở bài trước "tuyệt đối kỵ chảy vào Càn" cũng là một trường hợp của luật này.
Đảo sáp Hoàng Tuyền và lời Dương Quân Tùng nói gì? – 倒插黃泉
Đảo sáp Hoàng Tuyền là chiều ngược của tứ lộ: hướng Khôn kỵ nước ở Canh, Đinh; hướng Tốn kỵ Ất, Bính; hướng Cấn kỵ Giáp, Quý; hướng Càn kỵ Tân, Nhâm. Nhưng Dương Trạch Chân Quyết dẫn lời Dương Quân Tùng: Hoàng Tuyền có khi cứu được nghèo, có khi giết người, nên phải xét kỹ, không thể hễ thấy Hoàng Tuyền là bỏ.
Nguyên văn – 原文
倒插黃泉
坤向庚丁切莫逢,巽嫌乙丙禍重重。
艮逢甲癸還須忌,乾怕辛壬最是凶。
又筠松云:四路黃泉能救貧,辰戌丑未遇巨門;四路黃泉能殺人,乾坤艮巽遇破軍。此又當詳究之,不可槩以黃泉而共棄也。
Dịch: Hướng Khôn chớ gặp Canh, Đinh; hướng Tốn ghét Ất, Bính, hoạ chồng chất; hướng Cấn gặp Giáp, Quý cũng phải kỵ; hướng Càn sợ Tân, Nhâm là dữ nhất. Lại Quân Tùng nói: Tứ lộ Hoàng Tuyền cứu được nghèo, là khi Thìn Tuất Sửu Mùi gặp Cự Môn; tứ lộ Hoàng Tuyền giết được người, là khi Càn Khôn Cấn Tốn gặp Phá Quân. Điều này lại phải xét kỹ, không thể cứ thấy Hoàng Tuyền là cùng bỏ.

Giảng: Quân Tùng (筠松) là tự của Dương Công, Dương Quân Tùng đời Đường, tổ của phái hình thế. Lời ông chia Hoàng Tuyền làm hai: gặp Cự Môn (sao lành, thổ) ở bốn chi Thìn Tuất Sửu Mùi thì "cứu nghèo"; gặp Phá Quân (sao dữ, kim) ở bốn quẻ góc thì "giết người". Sách không giảng cách khởi Cự Môn, Phá Quân ở đây; bài chỉ dịch đúng lời. Điều quan trọng là thái độ: Dương Trạch Chân Quyết chép ca Hoàng Tuyền rồi tự đặt giới hạn cho nó ngay sau đó, đúng như cách sách đã làm với ba thần thuỷ.
- Đo hướng nhà theo hai mươi bốn sơn.
- Tra tứ lộ: phương quẻ góc kẹp hướng ấy là Hoàng Tuyền.
- Nếu hướng là quẻ góc, tra đảo sáp: hai can kẹp quẻ ấy là Hoàng Tuyền.
- Thấy nước ở phương Hoàng Tuyền thì chưa vội kết luận; xét thêm sao lành hay dữ ở đó như lời Quân Tùng.
- Khi chưa chắc, theo lời dặn chung: thoát nước cho nhà "càng phải gấp tránh" Hoàng Tuyền.
Vì sao không thoát nước ở Tý Ngọ Mão Dậu, Dần Thân Tị Hợi? – 四正四劫
Theo Dương Trạch Chân Quyết, không được thoát nước ở Tý Ngọ Mão Dậu vì bốn chi ấy là trung chính của trời đất, là cửa ngõ của các tháng; Dần Thân Tị Hợi chỉ được mượn để nước rẽ qua, không được thoát ra, vì là tứ kiếp sát. Luật này dùng chung cho cả nhà ở và mộ phần.
Nguyên văn – 原文
凡放水不可抉子午卯酉,乃天地之中正、月月之門戶也。其寅申巳亥,但可借轉折,亦不可抉水,為四劫殺也。陰陽二宅總該之。
Dịch: Phàm thoát nước không được thoát ở Tý Ngọ Mão Dậu, vì đó là trung chính của trời đất, cửa ngõ của các tháng. Còn Dần Thân Tị Hợi chỉ được mượn để rẽ, cũng không được thoát nước, vì là bốn kiếp sát. Âm trạch dương trạch đều theo như vậy.

| Nhóm sơn | Dùng cho nước | Lý do theo sách |
|---|---|---|
| Tý, Ngọ, Mão, Dậu | không thoát | trung chính của trời đất, cửa ngõ các tháng |
| Dần, Thân, Tị, Hợi | chỉ mượn để rẽ, không thoát | tứ kiếp sát |
| Thìn, Tuất, Sửu, Mùi | theo vị bên cạnh | thổ gửi vượng bốn mùa (Thuỷ tập phần đầu) |
| Tám can Giáp Canh Bính Nhâm, Ất Tân Đinh Quý | chỗ thoát chính | "thoát nước theo đường trời", theo khí của can |
| Càn, Khôn, Cấn, Tốn | xét theo Hoàng Tuyền | tứ lộ và đảo sáp Hoàng Tuyền |
Giảng: Bảng trên gom các luật rải rác của Thuỷ tập thành một chỗ. Hai mươi bốn sơn chia thành: mười hai chi thì không thoát (Tý Ngọ Mão Dậu, Dần Thân Tị Hợi) hoặc theo vị bên cạnh (Thìn Tuất Sửu Mùi); tám can là nơi thoát chính; bốn quẻ góc phải xét Hoàng Tuyền. Câu "âm dương nhị trạch đều theo" cho thấy luật này không riêng nhà ở. Cách sắp thành bảng là của Phong Thuỷ Liên Hoa; mỗi dòng đều có câu gốc trong sách.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phần sau Thuỷ tập có giá trị lớn ở thái độ: Dương Trạch Chân Quyết chép các thuyết phổ biến (ba thần thuỷ, Hoàng Tuyền) rồi tự đặt giới hạn cho chúng, nhắc người học đừng "câu nệ mà quay lưng với lành, đón lấy dữ". Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) cũng giảng "không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ"; Hoàng Tuyền không sai, nhưng đem ra dùng như một luật cấm tuyệt đối thì sai chỗ.
Phong Thuỷ Liên Hoa chú ý nhất đến mục đầu: đo ở đâu. Một la kinh đặt sai điểm thì mọi phép phía sau đều sai. Sách dặn đo cửa ở ngạch cửa, đo nước ở chỗ nước rơi, đo minh đường ở giữa sân; đó là tinh thần "định tâm" mà Liên Hoa luôn đặt trước lý khí. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí có cổng ra vào riêng (Huyệt vị đồ), và mỗi cổng phải được đo ở chính nó. "Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng": chưa thấy đúng nước rơi ở đâu, chảy về đâu thì tra Hoàng Tuyền cũng vô ích.
Giới hạn của bài: lời Quân Tùng về Cự Môn, Phá Quân trong Hoàng Tuyền sách chỉ nêu, không giảng cách khởi sao; bài không suy diễn thêm. Xét một chỗ thoát nước thật có phạm Hoàng Tuyền hay không cần đo tại chỗ; đó là thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Chân Quyết dặn đo cửa ở ngạch cửa, đo nước ở chỗ nước rơi hay chỗ rẽ, kích thước hộc nước theo số Hà Đồ. Thuyết ba thần thuỷ chỉ là một lẽ, không theo cứng. Hoàng Tuyền là điều kỵ đầu tiên: hướng Canh Đinh kỵ Khôn, Ất Bính kỵ Tốn, Giáp Quý kỵ Cấn, Tân Nhâm kỵ Càn, và chiều ngược lại; nhưng theo Quân Tùng, Hoàng Tuyền có khi cứu nghèo, phải xét kỹ. Không thoát nước ở Tý Ngọ Mão Dậu; Dần Thân Tị Hợi chỉ mượn để rẽ.
Bài trước: Dương Trạch Chân Quyết (33): Thuỷ tập: thoát nước cho nhà, tiêu thuỷ tám cung 論消水總訣.
Bài sau: Dương Trạch Chân Quyết (35): Thiên thời tập: chọn ngày sửa nhà, dời nhà 總論選擇.
Nguồn: Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣), Thuỷ tập (水集): "論格門格水訣", "論三神水", "論黃泉水", ca "四路黃泉" và "倒插黃泉", lời Quân Tùng và đoạn kết về Tý Ngọ Mão Dậu, Dần Thân Tị Hợi, bản khắc Nhất Lộc Trai năm Thiên Khải Giáp Tý (1624). Chữ "湜" trong câu luận Hoàng Tuyền chép đúng như ván in, nghĩa chưa thông, bài dịch theo ý câu. Các bảng là cách sắp của Phong Thuỷ Liên Hoa theo lời sách. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: đặt trên ngạch cửa, dưới chỗ nước rơi để đo đúng điểm như sách dặn.
- Thước Lỗ Ban Liên Hoa: chọn kích thước hộc nước, ô thoáng theo cung tốt.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu chỗ nước rơi, chỗ rẽ và chỗ thoát.
Bài liên quan – 相關文章
- Biện Bát Sát Hoàng Tuyền: phân biệt bát sát, Hoàng Tuyền
- Thuỷ Thần thiên: nước làm mạch
- Thuỷ Long Kinh: kỵ cục và thuỷ khẩu
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc ca Hoàng Tuyền là phần Thư; biết đặt la kinh đúng chỗ nước rơi, thấy được Hoàng Tuyền nào cứu nghèo, Hoàng Tuyền nào hại người, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Đo hướng nước thì đứng ở đâu? – 格水
Theo Dương Trạch Chân Quyết, xem đường nước thì đo ở dưới chỗ nước mái nhỏ giọt; nước về minh đường thì đo ở giữa sân; hộc nước có chỗ rẽ thì đo ở tâm hộc tại chỗ rẽ.
Nhà hướng Canh có nên thoát nước ở Khôn không? – 庚向坤水
Không nên. Theo ca Tứ lộ Hoàng Tuyền, hướng Canh, Đinh thì Khôn là Hoàng Tuyền, là điều kỵ đầu tiên khi thoát nước cho nhà.
Hoàng Tuyền có phải lúc nào cũng xấu không? – 黃泉救貧
Không. Sách dẫn lời Dương Quân Tùng: Hoàng Tuyền gặp Cự Môn ở Thìn Tuất Sửu Mùi thì cứu nghèo, gặp Phá Quân ở Càn Khôn Cấn Tốn thì hại người, nên phải xét kỹ.
Vì sao không thoát nước ở chính Bắc, chính Nam? – 不抉子午
Vì Tý (chính Bắc), Ngọ (chính Nam), Mão, Dậu là trung chính của trời đất, cửa ngõ của các tháng. Dương Trạch Chân Quyết cấm thoát nước ở bốn chi này cho cả nhà ở và mộ phần.









