Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方卻病 · 卷下 · 救病古案 · 通坤卦象)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Phong thuỷ nhà ở và bệnh đau bụng, đau dạ dày được sách cổ chép thế nào? Trong phần Cứu bệnh cổ án của bộ Dương Trạch Đại Thành, nhóm án Thông Khôn quái tượng (通坤卦象) gom các ca bệnh ở bụng, dạ dày, tỳ vị mà Nguỵ Thanh Giang quy về quẻ Khôn, dựa trên câu Thuyết quái "Khôn vi phúc" (Khôn là bụng). Bài này dịch, tóm và giảng nhóm án ấy như tư liệu học thuật cổ, và nói rõ một câu trong sách người đọc hôm nay tuyệt đối không được làm theo.
Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành quy các bệnh đau bụng, đau dạ dày, báng bụng cho việc phương Khôn, Mùi, Sửu, Thân của nhà hay mộ có cối đá chôn, đá lạ, hố xí, ao đào, giếng trời vỡ lấp gạch vụn. Cách sửa sách ghi là chọn ngày, đào bỏ vật lạ, lấp đất sạch. Đây là học thuật cổ; đau bụng phải đi khám, không bỏ thuốc.
Thầy Vũ Giới giảng: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai." Nhưng sửa đất không bao giờ thay cho thuốc của người.
Vì sao bệnh ở bụng được quy về quẻ Khôn? – 坤為腹
Bệnh ở bụng được Dương Trạch Đại Thành quy về quẻ Khôn vì Thuyết quái nói "Khôn vi phúc" (Khôn là bụng). Theo bảng Hệ quái tượng của sách, bụng ứng Khôn, Thìn, Tị, Mùi, Sửu, Tuất; dạ dày ứng Khôn, Mùi, Thìn; tỳ ứng Cấn, Mùi, Tị, Mão, Sửu. Khôn còn là mẹ, là bà chủ nhà, là trâu bò, là ruộng đất, là vải lụa; các án trong nhóm này vì thế hay ứng vào người mẹ, vào trâu bò, vào ruộng.

Giảng: Phương Khôn là tây nam, kẹp hai bên là Mùi và Thân. Đối diện Khôn qua tâm nhà là Cấn, kẹp Sửu và Dần. Trục Sửu Mùi vì thế xuất hiện rất nhiều trong nhóm án này: Sửu là tỳ, Mùi là dạ dày, cả hai cùng thuộc Thổ. Đây vẫn là lối loại tượng của Kinh Dịch: gom những gì cùng một "tượng" vào một quẻ. Lối ấy giúp người khảo sát có một danh sách chỗ cần xem, không phải một phép chẩn đoán.
| Tượng của Khôn trong sách | Ứng trong các án |
|---|---|
| Bụng, dạ dày, tỳ | Đau bụng, đau dạ dày, báng bụng, chướng bụng |
| Mẹ, bà chủ nhà | Người bệnh hay là bà chủ, con dâu |
| Trâu bò | Mất trộm trâu, bị trâu húc |
| Ruộng đất | Ruộng sản hao hụt |
| Vải lụa | Mất trộm quần áo |
Án bà họ Chu đau dạ dày kể gì? – 朱姓案
Án bà họ Chu kể một người đàn bà tuổi Kỷ Mùi đau dạ dày, báng bụng nhiều năm, năm nào cũng phát, gặp năm tháng Sửu Mùi càng nặng; nhà có cối giã chôn ở phương Mùi và cối đá vỡ đặt dưới cửa phụ phương Sửu. Đào bỏ đi thì khỏi. Đây là án mở đầu và là mẫu của cả nhóm Thông Khôn.
Nguyên văn – 原文
一朱姓家婦巳未生,住癸山屋,未方一碓臼在土。……丑方便門下置大破碾石。余判應腹中痞癥,胃脘氣痛。其子曰:吾母患斯病,一發數月不起,歲歲常然,遇丑未年月更甚,百醫莫止,奈何?余曰:坤為腹,未隸坤,未亦為腹,為胃脘;丑為脾,亦為腹。……選吉掘除,胃氣止痛,即消;從此永安無恙。
Dịch: Một người đàn bà nhà họ Chu, sinh năm Kỷ Mùi, ở nhà toạ Quý; phương Mùi có một cối giã vùi trong đất, dưới cửa phụ phương Sửu đặt một cối đá nghiền vỡ lớn. Tôi đoán ứng bệnh báng trong bụng, đau dạ dày. Con bà nói: mẹ tôi mắc bệnh này, mỗi lần phát mấy tháng không dậy được, năm nào cũng vậy, gặp năm tháng Sửu Mùi càng nặng, trăm thầy thuốc không dứt, làm sao đây? Tôi nói: Khôn là bụng, Mùi thuộc Khôn, Mùi cũng là bụng, là dạ dày; Sửu là tỳ, cũng là bụng. Chọn ngày đào bỏ đi thì cơn đau dạ dày dứt, tiêu ngay; từ đó yên ổn mãi.

Giảng: Án này điển hình cho cách nghĩ của tác giả: tìm vật lạ (cối giã, cối đá vỡ) nằm ở phương ứng với bộ phận bệnh và với tuổi người bệnh (tuổi Mùi, vật ở Mùi), đào bỏ đi. Câu "trăm thầy thuốc không dứt" là lời người nhà kể, không phải chứng cứ y khoa. Bài dịch để giữ tư liệu; người đọc hôm nay có người nhà đau dạ dày lâu năm thì phải đưa đi khám nội soi, không đi tìm cối đá trong vườn.
Những án nào khác trong nhóm Thông Khôn đáng đọc? – 坤卦案例
Nhóm Thông Khôn có khoảng mười ba án; bài tóm những án có hình thế ghi rõ. Điểm chung là ở phương Khôn, Mùi, Sửu, Thân có vật lạ, hố bẩn, chỗ vỡ lún, và người bệnh thường là phụ nữ trong nhà.
- Án bà chủ tuổi Tân Sửu. Nhà toạ Hợi, trong bếp bên trái có mấy lò ngầm, gạch đá chôn ở phương Khôn. Phụ nữ trong nhà hay đau dạ dày. Tác giả chọn ngày thông ba miệng lò, xây phẳng gạch, đào bỏ đá, lấp đất ở phương sinh; sách ghi từ đó cả nhà hết đau dạ dày.
- Án con trưởng họ La đầy tức ngực. Nhà toạ Khảm; phương Tị có cây cổ thụ rỗng ruột, phương Khôn có ao hố, gạch vụn chất đống, phương Sửu có hố xí, phương Hợi có cửa phụ hứng gió, lại có rãnh nước bắn vào. Tác giả chọn ngày sửa chỉnh bốn chỗ ấy.
- Án họ Lưu, giếng trời vỡ. Nhà toạ Cấn, gạch giếng trời vỡ nát, lõm khuyết, lẫn đá lạ. Tác giả bảo dọn sạch hoặc lát lại, vì "Khôn là bụng, không làm phẳng thì sợ trẻ con hay đau bụng". Nhà lúc ấy chưa có trẻ nên chậm sửa; về sau cháu chắt đứa nào cũng hay đau bụng. Sửa xong thì yên.
- Án em bé họ Lôi. Nhà toạ Cấn, bé gái ăn không được, bụng hay đau. Tác giả xét nhà và mộ không thấy phạm, hỏi kỹ thì biết hai năm trước đào hố bùn giữa giếng trời, lấp bằng mảnh sứ vỡ, ngói vụn, gạch nát rồi phủ một lớp đất mỏng. Giếng trời nằm ở phương Khôn trước sảnh. Đào bỏ, lấp phẳng thì bé khoẻ lại.
- Án bà chủ họ Lư. Báng bụng, đau bụng nặng. Bà tuổi Kỷ Mùi; nhà hướng Đinh, có một hố ở phương Mùi Khôn, trong hố có sáu hòn đá lạ. Chọn ngày sửa thì khỏi.

Giảng: Án họ Lưu và án em bé họ Lôi rất đáng đọc với người học hình pháp hôm nay. Cả hai đều nói về giếng trời: gạch vỡ, lõm khuyết, lấp bằng rác xây dựng. Giếng trời là chỗ thu khí, thu sáng, thoát nước mưa cho nhà; giếng trời ngập rác, đọng nước, lún sụt thì nhà ẩm, hôi, sinh muỗi. Trẻ nhỏ chơi quanh đó là dễ ốm. Người xưa thấy hiện tượng ấy và gọi bằng tên "Khôn là bụng". Sửa là dọn rác, lát phẳng, cho thoát nước.
Nhóm án này còn có mấy án về trâu bò, mất trộm và một án có người bị trâu húc chết, vài án họ Phan có nhiều người mất vì đau bụng sau khi đào ao ở phương Khôn của mộ. Bài không kể chi tiết các án ấy, chỉ ghi rằng sách có chép, để người đọc biết đủ nội dung của nhóm án.
Câu nào trong sách không được làm theo? – 不可服藥之誤
Câu trong Dương Trạch Đại Thành tuyệt đối không được làm theo là câu ở án họ Vương: "phàm khi sửa phương thì nhất định không được uống thuốc" (凡修方斷不可服藥). Đây là chỗ sách cổ sai và có thể gây hại thật cho người bệnh.
Nguyên văn – 原文
一王姓住坎宅,右首糞窖坤申庚方,午溲穢坑。宅主甲寅生命……巳月嘈雜吐泄……食不能進。……擇吉扶命,取火星照命度,移床兌方……不藥而愈。人間草木湯劑,恐妨天曜,故凡修方斷不可服藥。
Dịch: Một nhà họ Vương ở nhà toạ Khảm, bên phải có hố phân ở phương Khôn Thân Canh, phương Ngọ có hố nước tiểu bẩn. Chủ nhà sinh năm Giáp Dần. Tháng Tị cồn cào nôn tả, về sau ăn không vào. Chọn ngày phù mệnh, lấy sao Hoả chiếu độ mệnh, dời giường sang phương Đoài, không dùng thuốc mà khỏi. Thang thuốc cỏ cây của người đời e làm trở ngại sao trời, cho nên phàm khi sửa phương thì nhất định không được uống thuốc.

Phong Thuỷ Liên Hoa chú thích: câu "sửa phương thì không được uống thuốc" là sai, không được làm theo trong bất kỳ trường hợp nào. Một người nôn tả, ăn không vào nhiều ngày là trường hợp cần đi viện ngay. Án bà chủ tuổi Giáp Tý ngay sau đó trong sách cũng kết bằng câu khen "thuốc cỏ cây của người đời sao thắng nổi ân diệu của Thất chính trên trời". Bài dịch đủ để người đọc thấy rõ chỗ sai của sách cổ, không để cổ vũ.
Điều đáng giữ ở án họ Vương lại là phần hình thế: nhà có hố phân và hố nước tiểu bẩn ngay cạnh nhà, chủ nhà mắc bệnh đường ruột. Ngày nay ta biết hố phân không kín sát nhà làm bẩn nước, bẩn tay, là đường lây các bệnh tiêu hoá. Phải chữa bệnh bằng thuốc, đồng thời làm lại nhà vệ sinh cho kín, sạch, xa bếp và giếng.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Nhóm Thông Khôn cho thấy rõ nhất cả cái hay và cái nguy của phần Khước Bệnh. Cái hay là người xưa quan sát kỹ: cối đá chôn, đá lạ trong hố, giếng trời lấp rác, hố phân sát nhà, ao đào bừa ở mộ. Đó là những lỗi hình thật, sửa thì nhà lành hơn. Cái nguy là khi sách đi từ "sửa nhà cho lành" sang "sửa nhà thì khỏi bệnh, không cần thuốc".
Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), phong thuỷ là "y học dành cho đất đai", tức là chữa cho đất, cho nhà. Người là việc của thầy thuốc. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ ranh giới ấy rất rõ: khảo sát nhà khi gia chủ có người ốm thì dặn đi khám trước, rồi mới xem nhà có chỗ ẩm, bẩn, đọng, chọc để sửa. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, giếng trời là "huyệt" thu khí của nhà; huyệt bị lấp rác, đọng nước là huyệt bệnh, phải dọn trước tiên.
Giới hạn phải nói thẳng: Phong Thuỷ Liên Hoa không chữa đau bụng, đau dạ dày, báng bụng hay bất kỳ bệnh nào, và không bao giờ khuyên bỏ thuốc. Người bệnh phải theo điều trị của bác sĩ.

Tóm lại – 總結: Nhóm án Thông Khôn trong Dương Trạch Đại Thành quy các bệnh ở bụng, dạ dày, tỳ vị cho phương Khôn, Mùi, Sửu, Thân có vật lạ, hố bẩn, giếng trời vỡ, ao đào; người bệnh thường là phụ nữ trong nhà. Cách sửa là đào bỏ vật lạ, dọn rác, lấp đất sạch, lát phẳng giếng trời. Câu "sửa phương thì không được uống thuốc" là sai, không được làm theo. Phần quan sát hình thế còn dùng; bệnh phải chữa bằng y khoa.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (139) 救病古案 · 通乾卦象: án chữa bệnh cổ, Càn là đầu.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (141) 救病古案 · 通震卦象: Chấn là chân, giếng, rãnh và đầu hồi.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Khước Bệnh (修方卻病) quyển hạ, mục 救病古案 · 通坤卦象, bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 16, thuộc công cộng. Phần tính sao trong các án được tóm; các án có người chết, mất trộm không kể chi tiết. Câu "phàm sửa phương không được uống thuốc" được dịch kèm chú thích không làm theo. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ lại giếng trời, nhà vệ sinh, hố ga so với bếp và phòng ngủ.
- La Kinh Liên Hoa: đo phương Khôn, Mùi, Sửu, Thân của nhà.
- Trạch Cát Liên Hoa: chọn ngày đào bỏ, lấp, sửa giếng trời.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (1): tác giả, các bài tựa và mục lục bộ sách
- Huyền Cơ Phú: ứng nghiệm bệnh tật, quan lộc, khoa danh
- Hoàng Đế Trạch Kinh: nhà như thân người, sinh khí và tử khí
- Dương Trạch Đại Thành (141) 救病古案 · 通震卦象: Chấn là chân, giếng, rãnh và đầu hồi
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết "Khôn là bụng" là phần Thư; nhìn ra giếng trời nào đang là huyệt bệnh, hố nào đang làm nhà ẩm bẩn là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Phương tây nam của nhà có liên quan đến bệnh dạ dày không? – 坤方
Sách cổ như Dương Trạch Đại Thành cho là có, vì "Khôn là bụng". Phong Thuỷ Liên Hoa không coi phương nhà là nguyên nhân bệnh; đau dạ dày phải đi khám. Phương tây nam chỉ là một chỗ cần xem có vật lạ, hố bẩn hay không.
Giếng trời bị vỡ, đọng nước có xấu không? – 天井
Có, theo cả sách cổ và hình pháp hôm nay. Giếng trời là chỗ thu sáng, thu khí, thoát nước mưa; vỡ lún, lấp rác, đọng nước thì nhà ẩm, hôi, sinh muỗi. Nên dọn sạch, lát phẳng, làm thoát nước tốt.
Khi sửa nhà theo phong thuỷ có cần ngưng uống thuốc không? – 服藥
Không, tuyệt đối không. Dương Trạch Đại Thành có câu sửa phương thì không được uống thuốc, nhưng đó là chỗ sai của sách cổ. Người bệnh phải tiếp tục điều trị theo bác sĩ.
Chôn đá, cối cũ trong vườn có sao không? – 埋石
Sách cổ coi đá lạ, cối vỡ chôn ở phương ứng với tuổi người là điềm bệnh. Theo hình pháp, vật lạ chôn dở, hố lấp rác làm đất lún, đọng nước; nên dọn đi cho nền nhà sạch và chắc, không cần lo sợ.








