💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (124) 二儀 · 妒女 · 修方旺僕: giới hạn của sửa phương

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (124) 二儀 · 妒女 · 修方旺僕: giới hạn của sửa phương

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方催生 · 卷二 · 二儀 · 妒女 · 修方旺僕)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Có một điều đáng quý ở phần Tu Phương Thôi Sinh của bộ Dương Trạch Đại Thành: tác giả không hứa rằng sửa phương thì ai cũng có con. Ở hai mục Nhị nghi (二儀) và Đố nữ (妒女) của quyển hai, Nguỵ Thanh Giang nói về những trường hợp mà theo hiểu biết của thời ấy là dị tật bẩm sinh của cơ quan sinh sản ở nam và nữ, và ông viết thẳng: "sửa phương vô ích", "không thể sửa phương". Mục cuối quyển, Tu phương vượng bộc (修方旺僕), chuyển sang một chuyện rất đời thường của nhà lớn xưa: làm sao giữ được người giúp việc trung thành. Bài này dịch và giảng các mục ấy một cách thận trọng. Đây là học thuật cổ, không thay việc thăm khám y khoa.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, có những trường hợp hiếm muộn do khác thường bẩm sinh ở cơ quan sinh sản của nam (sách gọi là "nhị nghi", "độc noãn") hay của nữ (sách gọi là "đố nữ", "dương nữ"); sách gán chúng cho các thế phản thuỷ, nhưng chính tác giả kết luận "sửa phương vô ích", "không thể sửa phương". Ngày nay đó là những tình trạng y khoa cần bác sĩ chuyên khoa khám và tư vấn. Mục vượng bộc dạy xét sao của người giúp việc theo mệnh chủ nhà và dùng phép tiết, hoá để điều hoà. Đây là học thuật cổ, không thay việc thăm khám y khoa.

Thầy Vũ Giới giảng: "Người thầy giỏi biết chỗ nào phong thuỷ giúp được, chỗ nào không. Nguỵ Thanh Giang dám viết 'sửa phương vô ích', đó là đức của người làm nghề."

"Nhị nghi" là gì, và vì sao sách nói sửa phương vô ích? – 二儀獨卵

Mục này trả lời câu hỏi: vì sao có người đàn ông sinh ra đã có khác thường ở cơ quan sinh sản, không thể có con. Sách liệt kê một loạt thế hướng và nước: hướng Tị có nước Thìn vào, hướng Dậu có nước Tuất Mùi vào, hướng Thìn có nước Mùi vào, hướng Khôn có nước Thìn vào, hướng Tị phản thuỷ, hướng Giáp phản thuỷ phá cục, hướng Tý Quý nước phá cục…

Nguyên văn – 原文

甲向卯水去,長房獨卵子。此種人……修方無益。

Dịch: Hướng Giáp mà nước Mão chảy đi, thì phòng trưởng có người con khác thường bẩm sinh (sách gọi "độc noãn"). Loại người này… sửa phương vô ích.

Sơ đồ phản thuỷ: nước chảy đi không vòng ôm nhà
Thuận là nước ôm, khí tụ; phản là nước chảy đi trái chiều thu, khí tán. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Những tên "nhị nghi", "độc noãn" trong sách là cách người xưa gọi các khác thường về cơ quan sinh sản nam mà họ quan sát được. Ngày nay y học gọi đúng tên và có cách khám, có khi chữa được, như tinh hoàn không xuống bìu ở trẻ nhỏ (cần phát hiện và can thiệp sớm), hay các rối loạn khác của hệ sinh sản. Phần gán cho thế đất là cổ thuyết. Phần đáng giữ là câu kết của tác giả: với loại trường hợp này, "sửa phương vô ích". Người đọc hôm nay nên hiểu thêm một bước: đó là việc của bác sĩ, không phải của thầy phong thuỷ.

Về mặt kỹ thuật phong thuỷ, các thế được nêu đều có chung một dấu hiệu: nước đến hoặc đi ở phương không hợp với hướng (phản thuỷ), làm cục bị phá. Đó là điều ta đã gặp ở các bài trước về phòng trưởng, phòng giữa, phòng út.

"Đố nữ", "dương nữ": sách cổ nói gì? – 妒女陽女

Mục kế tiếp nói về những phụ nữ mà theo hiểu biết của thời ấy có khác thường bẩm sinh khiến không thể mang thai, và cả những người có đặc điểm giới tính không rõ ràng từ lúc sinh, lớn lên mới biểu hiện khác.

Nguyên văn – 原文

問妬女……不容修方,但因何應由此女?……(陽女)……時而女可為男,時而男却是女者,不可修方。丑亥丁向反水局,妬女如石。辰未兩竅穴,妬女陰閉塞。戌未向反水,妬女純陰閉塞。

Dịch: Hỏi: người "đố nữ"… không thể sửa phương được, nhưng vì sao lại ứng ra người con gái như thế? … (Người "dương nữ") … lúc như nữ, lúc như nam… không thể sửa phương. Các hướng Sửu, Hợi, Đinh mà phản thuỷ cục thì có người con gái "đố nữ" như đá. Huyệt có hai khiếu ở Thìn Mùi thì có người "đố nữ" bế tắc. Hướng Tuất Mùi phản thuỷ thì "đố nữ" thuần âm bế tắc.

Nhà cổ Huy Châu tường trắng soi bóng mặt nước
Nhà cổ Huy Châu bên nước: phản thuỷ là nước chảy đi trái chiều thu, sách gán cho nhiều trường hợp khác thường. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Sách gốc mô tả cụ thể cơ thể của những người này theo hiểu biết thời Thanh; bài này không dịch phần mô tả ấy. Ngày nay ta biết đó có thể là những tình trạng như bất sản đường sinh dục bẩm sinh, hay các rối loạn phát triển giới tính, là những tình trạng y khoa có thật, cần được bác sĩ chuyên khoa khám, tư vấn và hỗ trợ, và người mang chúng cần được tôn trọng như mọi người khác. Chữ "đố" (ghen) trong tên gọi cũ mang định kiến của thời ấy, ta chỉ dùng để chỉ đúng thuật ngữ trong sách.

Điều quan trọng nhất về mặt nghề nghiệp vẫn là câu "không thể sửa phương" mà tác giả nhắc lại hai lần. Một hệ thống thần sát, phương vị dù tinh vi đến đâu cũng tự đặt giới hạn cho mình: có những việc không thuộc phạm vi của nó.

Vì sao sách gán các trường hợp ấy cho phản thuỷ? – 反水之象

Đọc theo logic nội tại của phong thuỷ tam hợp, phản thuỷ là khi nước (khí) không về đúng chỗ, sinh khí không vào được huyệt, hay vào rồi không giữ được. Người xưa dùng nó để giải thích mọi sự "không thành": không giàu, không đông người, không con. Với những trường hợp sinh ra đã khác thường, họ tìm trong thế đất của mộ tổ, nhà ở cái "không thành" ấy. Cách lý giải này là sản phẩm của thời chưa có y học hiện đại.

Sơ đồ bốn bước lối nghĩ của sách về phản thuỷ
Nước là tài, nước chảy đi, khí không tụ, sách gán cho sự khác thường của phòng ứng. Lý luận cổ. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Hiểu được logic ấy giúp ta đọc sách cổ công bằng hơn: không chế giễu người xưa, cũng không tin theo một cách máy móc. Phần thuỷ pháp (hướng nào hợp chiều nước nào) là tri thức chuyên môn có hệ thống; phần gán dị tật cho thuỷ pháp là một suy diễn đã lỗi thời. Đặc biệt, không ai nên dùng những đoạn này để đổ lỗi cho gia đình, cho mộ phần, hay để bán dịch vụ "sửa phương" cho người đang gặp khó khăn về sức khoẻ sinh sản.

"Tu phương vượng bộc": giữ người giúp việc thế nào? – 修方旺僕

Mục cuối của quyển hai chuyển sang một đề tài khác hẳn: nhà lớn xưa có nhiều người giúp việc, làm sao để họ ở lâu, trung thành, đông đúc. Sách mở bằng một câu ngắn về hướng Dậu sơn Dậu phản tiểu cục, rồi đi vào phép xét sao.

Nguyên văn – 原文

奴僕羅計四餘奴星,僕男以宅主命支看,奴婢以宅母命支看。如命支主星金土宿坐度,以計為奴,木宿坐命取炁到度,火宿坐命取羅到度,水宿坐命取孛到度。四煞相生,奴僕繁衍……剋之則難存。……一有剋煞,畢竟出亡,須扶生剋以制化,或金也而以水洩之,水也而以木洩之,木也而以火洩之,火也而以土洩之,土也而以金洩之。此抑其太過,使之安……

Dịch: Người giúp việc lấy La hầu, Kế đô trong tứ dư làm "nô tinh"; người giúp việc nam xét theo chi mệnh của chủ nhà, người giúp việc nữ xét theo chi mệnh của bà chủ. Như sao chủ của chi mệnh ở độ tú Kim, Thổ thì lấy Kế đô làm nô; tú Mộc toạ mệnh thì lấy Tử khí đến độ; tú Hoả toạ mệnh thì lấy La hầu đến độ; tú Thuỷ toạ mệnh thì lấy Nguyệt bột đến độ. Bốn sát tương sinh thì người giúp việc đông đúc… khắc thì khó giữ. … Hễ có sát khắc thì rốt cuộc họ bỏ đi, phải phù sinh khắc mà chế hoá: Kim thì lấy Thuỷ tiết, Thuỷ thì lấy Mộc tiết, Mộc thì lấy Hoả tiết, Hoả thì lấy Thổ tiết, Thổ thì lấy Kim tiết. Đó là nén cái thái quá, khiến nó yên…

Đình gỗ cạnh nhà cổ Huy Châu bên đường làng
Đình gỗ bên làng: sách bàn cả số người giúp việc trong nhà, lấy La hầu, Kế đô làm "nô tinh". Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Tứ dư (La hầu, Kế đô, Nguyệt bột, Tử khí) là bốn "sao ảo" trong thất chính tứ dư, thường bị coi là hung; ở đây sách dùng chúng làm sao của người dưới, vì người giúp việc là người "dưới" trong gia đình xưa. Phép điều hoà có hai mặt. Một là "tiết" (洩): cái quá mạnh thì cho nó sinh ra cái khác để yếu bớt, như Kim quá mạnh thì dùng Thuỷ. Hai là "hoá" (化): Kim khắc Mộc thì dùng Thuỷ để hoá (Kim sinh Thuỷ, Thuỷ sinh Mộc), Mộc khắc Thổ thì dùng Hoả, Thổ khắc Thuỷ thì dùng Kim, Thuỷ khắc Hoả thì dùng Mộc, Hoả khắc Kim thì dùng Thổ. Sách gọi là "hoá sát sinh quyền, lại thành cái mình dùng được".

Phép "tiết" và "hoá" trong ngũ hành – 洩與化

Nguyên văn – 原文

……金剋木也而以水化之,木剋土也而以火化之,土剋水也而以金化之,水剋火也而以木化之,火剋金也而以土化之。化煞生權,反為我用。此扶其不及,使之不失於衰。家煞星只宜在命支上,若在天干,主家必受他欺凌;他來生主,自旺家門。

Dịch: … Kim khắc Mộc thì lấy Thuỷ hoá, Mộc khắc Thổ thì lấy Hoả hoá, Thổ khắc Thuỷ thì lấy Kim hoá, Thuỷ khắc Hoả thì lấy Mộc hoá, Hoả khắc Kim thì lấy Thổ hoá. Hoá sát sinh quyền, lại thành cái mình dùng. Đó là đỡ cái bất cập, khiến nó không suy. Sao "gia sát" chỉ nên ở trên chi mệnh; nếu ở trên thiên can thì chủ nhà ắt bị họ lấn lướt; họ đến sinh cho chủ thì tự nhiên nhà vượng.

Tranh Văn Trưng Minh vẽ núi thu và rừng cây
Tranh "Núi thu" của Văn Trưng Minh (đời Minh): ngũ hành khắc thì lấy hành khác hoá giải, ý hoà hợp trong nhà. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Đây là đoạn có giá trị phổ quát nhất trong mục, vượt khỏi chuyện người giúp việc. Hai phép "tiết thái quá" và "phù bất cập" là cốt lõi của mọi cách điều hoà ngũ hành trong phong thuỷ, tử bình, đông y: cái mạnh quá thì cho nó một lối ra, cái yếu quá thì đặt một trung gian để nó được nuôi. Câu "sát chỉ nên ở chi, không nên ở can" cũng là một hình ảnh về trật tự: người dưới ở đúng chỗ của người dưới thì nhà yên; lên ngồi trên đầu thì chủ bị lấn.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Bài này có hai bài học. Bài học thứ nhất là về giới hạn: Phong Thuỷ Liên Hoa luôn nói rõ phong thuỷ là học thuật cổ, không thay việc thăm khám y khoa, và các mục "nhị nghi", "đố nữ" cho thấy chính tác giả đời Thanh cũng đã viết "sửa phương vô ích". Gia đình nào có người gặp khó khăn về sức khoẻ sinh sản, hay có con mang đặc điểm bẩm sinh khác thường, nên tìm đến bác sĩ chuyên khoa, và đối xử với người ấy bằng sự tôn trọng, không đổ lỗi cho nhà cửa hay mộ phần.

Bài học thứ hai là phép tiết và hoá của ngũ hành, một công cụ dùng được trong mọi tình huống phong thuỷ: khi một phương quá mạnh, đừng chặn nó mà cho nó một lối thoát; khi hai thứ khắc nhau, đừng bỏ một bên mà đặt một trung gian. Với chuyện người làm trong nhà, công ty, ý tốt nhất của mục này có lẽ là: đối đãi đúng mực, để mọi người ở đúng chỗ, thì người ở lâu và nhà yên. Lý pháp như trên được chia sẻ; xét sao cụ thể theo mệnh chủ nhà là thủ pháp, phải có thầy xem.

Nhà thuỷ tạ hình thuyền trong vườn kiểu Trung Hoa
Nhà thuỷ tạ hình thuyền: Phong Thuỷ Liên Hoa giữ giới hạn, sửa phương không thay được việc chữa bệnh hay giáo dục. Ảnh: Dominicus Johannes Bergsma, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại – 總結: Các mục "nhị nghi", "đố nữ" nói về những khác thường bẩm sinh của cơ quan sinh sản mà sách gán cho thế phản thuỷ, nhưng chính tác giả kết luận "sửa phương vô ích", "không thể sửa phương"; ngày nay đó là việc của bác sĩ chuyên khoa. Mục vượng bộc xét sao người giúp việc theo chi mệnh chủ nhà (nam) và bà chủ (nữ) qua tứ dư, dùng phép tiết cái thái quá và hoá cái tương khắc để điều hoà. Đây là học thuật cổ, không thay việc thăm khám y khoa.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (123) 人丁稀少 · 宅地犯絕: nhà hiếm người và hình thể xấu.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (125) 附錄 · 修方救貧 · 發財案證: sửa phương cứu nghèo.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Thôi Sinh (修方催生) quyển hai, mục 問出二儀獨卵不種子因何相犯, 問妬女…, 修方旺僕 (mục lục ghi 二儀 · 妒女 · 修方旺僕), bản khắc Càn Long 6 (1741), thuộc công cộng. Phần mô tả cơ thể trong hai mục đầu không được dịch; bài chỉ giữ phần thuỷ pháp và lời kết của tác giả. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp. Nội dung là học thuật cổ, không thay việc thăm khám y khoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết phép tiết thái quá, hoá tương khắc là phần Thư; đứng trước một ngôi nhà mà biết phương nào cần tiết, phương nào cần hoá, và biết chỗ nào phong thuỷ không nên can thiệp, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Sách cổ có hứa sửa phương là có con? – 修方無益

Không. Với các trường hợp khác thường bẩm sinh, chính Dương Trạch Đại Thành viết "sửa phương vô ích", "không thể sửa phương". Đó là việc của bác sĩ chuyên khoa.

Hiếm muộn có phải do mộ phần, nhà cửa? – 反水

Sách cổ gán cho phản thuỷ, nhưng đó là suy diễn của thời chưa có y học hiện đại. Hiếm muộn cần được khám; phong thuỷ là học thuật cổ, không thay việc thăm khám y khoa.

Phép "tiết" và "hoá" ngũ hành là gì? – 洩化

Tiết là cho cái quá mạnh sinh ra cái khác để yếu bớt (Kim mạnh dùng Thuỷ); hoá là đặt trung gian giữa hai cái khắc nhau (Kim khắc Mộc thì dùng Thuỷ).

"Tu phương vượng bộc" là gì? – 旺僕

Là phép xét sao của người giúp việc theo chi mệnh chủ nhà và bà chủ, rồi dùng tiết, hoá ngũ hành để họ ở lâu, trung thành; phản ánh nếp nhà lớn đời Thanh.

Từ khoá: giới hạn sửa phương · phản thuỷ · 反水 · đố nữ · 妒女 · vượng bộc · tiết hoá ngũ hành · dương trạch đại thành · phong thủy cổ

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…