Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷二 · 退煞生旺 · 相宅闢謬)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Sinh khí, vượng khí, thoái khí, sát khí, tử khí là năm khí mà Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2 dùng để xét từng phương trong nhà. Bài 12 đã cho bảng; bài này dịch song ngữ mục 退煞生旺 (hỏi đáp phân biệt năm khí), nơi sách giải thích mỗi khí ứng việc gì, dùng thế nào, và những ngoại lệ "khôi tinh", "thiện diệu" mà người học hay bỏ sót. Phần sau dịch mục 相宅闢謬 (bác những điều sai khi xem nhà): sách gọi tên từng thuật xem nhà sai thời ấy, từ du niên khởi cửa đến "trúc tiết quán tỉnh", "rút hào đổi tượng", và chỉ ra chỗ không thông.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, so với cục (sao) của nhà: sao sinh nhà là sinh khí, cùng hành là vượng khí, nhà sinh sao là thoái khí, sao khắc nhà là sát khí, nhà khắc sao là tử khí. Sinh khí, vượng khí nên dùng cho sáu việc động; giường không đặt thẳng vào phương sinh khí của nhà, trong phòng thì "toạ sát nghênh sinh". Tử khí gặp sao trắng tía (khôi tinh) và thoái khí gặp thiện diệu, khi được vận sinh vượng, lại thành tốt. Sách bác các thuật du niên khởi cửa, trúc tiết quán tỉnh, rút hào đổi tượng theo số lớp nhà là "xuyên tạc gượng ép, tự ý bịa ra".
Thầy Vũ Giới giảng: "Năm khí là cái thước. Nhưng đọc kỹ mới thấy sách không dùng thước một cách máy móc: tử khí gặp sao trắng mà đúng vận thì lại thành công danh. Người học phong thuỷ phải biết luật, rồi biết chỗ luật mở cửa."
Năm khí phân biệt thế nào? – 生旺退煞死
Mục 退煞生旺 viết theo lối hỏi đáp. Câu hỏi mở đầu: "死退煞氣、生旺氣何分?" (tử, thoái, sát khí và sinh, vượng khí phân biệt thế nào?). Sách trả lời từng khí, luôn lấy "chủ cục" (主局), tức cục, sao của chính ngôi nhà, làm gốc để so.

Quy tắc gọn như bảng trên. Điều quý của mục này không ở quy tắc, vì bài 12 đã nêu, mà ở chỗ sách nói mỗi khí ứng việc gì cụ thể trong đời sống, và khi nào luật bị đảo.
Tử khí và khôi tinh – 死氣 · 魁星
Nguyên văn – 原文
問:死退煞氣、生旺氣何分?曰:主局所剋星方為死氣,如金山見木、水山見火之類。出行此方失財;房門在此方,生女不生男。然艮坤局見一白,震巽局見八白,離局見六白,坎局見九紫,皆為魁星,逢生運旺運,財旺,主官功名顯耀。
Dịch: Hỏi: tử khí, thoái khí, sát khí với sinh khí, vượng khí phân biệt thế nào? Đáp: phương có sao bị chủ cục khắc là tử khí, như núi Kim gặp sao Mộc, núi Thuỷ gặp sao Hoả. Đi ra phương này thì mất của; cửa phòng ở phương này thì sinh gái không sinh trai. Nhưng cục Cấn Khôn gặp Nhất Bạch, cục Chấn Tốn gặp Bát Bạch, cục Ly gặp Lục Bạch, cục Khảm gặp Cửu Tử, đều là khôi tinh; gặp vận sinh, vận vượng thì của vượng, chủ quan chức, công danh hiển hách.
Giảng: Tử khí ứng "財" (của) như bảng ở bài 12, nên ứng nghiệm đầu tiên là mất của khi đi về phía ấy. Ngoại lệ khôi tinh rất đáng nhớ: bốn trường hợp đều là nhà khắc các sao trắng (Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch) hoặc sao tía (Cửu Tử). Tử bạch vốn là cát tinh; dù ở thế bị nhà khắc, gặp đúng vận sinh vượng thì vẫn phát công danh. Đây là chỗ sách đặt sao tốt lên trên luật sinh khắc.

Thoái khí và thiện diệu – 退氣 · 善曜
Nguyên văn – 原文
主局所生星方為退氣,如水山見木、木山見火、土山見金之類。犯之退田庄,損六畜人口,衰氣臨門。在泄氣方,滿胎常小產。然火局見八白,金局見一白,土局見六白,木局見九紫,皆為善曜,逢生運旺運,却生貴子,科第聯翩。
Dịch: Phương có sao được chủ cục sinh ra là thoái khí, như núi Thuỷ gặp sao Mộc, núi Mộc gặp sao Hoả, núi Thổ gặp sao Kim. Phạm vào thì mất ruộng vườn, tổn gia súc, người, khí suy đến cửa. Ở phương tiết khí, đủ tháng mà thường sẩy thai. Nhưng cục Hoả gặp Bát Bạch, cục Kim gặp Nhất Bạch, cục Thổ gặp Lục Bạch, cục Mộc gặp Cửu Tử, đều là thiện diệu; gặp vận sinh, vận vượng thì lại sinh con quý, thi đỗ liên tiếp.
Giảng: Thoái khí ứng "子" (con), nên hại đầu tiên là chuyện con cái: sẩy thai, hao người. Ngoại lệ thiện diệu cùng một tinh thần với khôi tinh: nhà sinh ra sao trắng hoặc sao tía thì sao ấy là "sao lành", gặp vận đúng thì chính chuyện con cái lại thành điều tốt, sinh con quý, đỗ đạt. Hai ngoại lệ ghép lại thành một nguyên tắc: tử bạch không bao giờ hoàn toàn xấu, chỉ chờ vận.

Sát khí, sinh khí, vượng khí dùng thế nào? – 煞氣 · 生氣 · 旺氣
Nguyên văn – 原文
主局受剋之方為煞氣,如坎山一白,以乾方二黑為煞……化煞生權,為我所用,只宜靜而不宜動,六事則不利耳。……主局受生星方為生氣。……凡本山之生氣方,宜六事動用,牀則不宜安。本房內之生氣位上,惟坐煞迎生,多男子,福壽綿長。主局比和星方為旺氣。……凡本山之旺方,宜六事動用,住房清泰大吉。求財修旺方,逢運主驟富;宅外旺方養六畜,發大財而起家。
Dịch: Phương chủ cục bị khắc là sát khí, như núi Khảm Nhất Bạch thì lấy Nhị Hắc ở phương Càn làm sát. ...[Có khi] hoá sát sinh quyền, thành cái ta dùng được, chỉ nên tĩnh, không nên động; làm sáu việc thì bất lợi. ...Phương có sao sinh chủ cục là sinh khí. ...Phàm phương sinh khí của sơn nhà nên dùng cho sáu việc động; giường thì không nên đặt [thẳng vào đó]. Trên vị trí sinh khí trong chính căn phòng thì chỉ cần toạ sát nghênh sinh, sinh nhiều con trai, phúc thọ dài lâu. Phương có sao cùng hành với chủ cục là vượng khí. ...Phàm phương vượng của sơn nhà nên dùng cho sáu việc động, ở phòng ấy thì yên ổn, rất tốt. Cầu của thì sửa phương vượng, gặp vận chủ giàu nhanh; ngoài nhà, phương vượng nuôi gia súc thì phát của lớn, dựng nên cơ nghiệp.

Giảng: "Sáu việc" (六事) là những thứ động trong nhà như cửa, lối đi, bếp, giếng, cối xay, chuồng trại: những chỗ có người qua lại, có lửa, có nước. Sách dặn đặt chúng ở phương sinh khí, vượng khí để khí tốt được khuấy động. Sát khí thì ngược lại: để tĩnh. Đó là cách hoá sát thành quyền: không động vào sát thì sát giữ thế, thành chỗ trấn cho nhà.
Lời dặn về giường rất tinh: giường không đặt thẳng vào phương sinh khí của cả nhà, vì đó là chỗ cho việc động. Nhưng trong chính căn phòng, giường nên "toạ sát nghênh sinh": lưng giường dựa phía sát, mặt giường đón phía sinh. Một câu mà gói cả phép kê giường: sát làm chỗ dựa, sinh làm chỗ đón.
Bác những điều sai khi xem nhà – 相宅闢謬
Ngay sau năm khí, sách đặt một mục tranh luận gay gắt. Lời ghi đầu mục do Tra Thăng (查昇) ở Hải Ninh viết.
Nguyên văn – 原文
庸術漫無所見,假託前人之名,杜撰無根之說:翻游年卦例,排祿破八屋,坤爻換象,竹節貫井,種種……以誑民者。若非闢謬之刻,載於魏栢鄉相公家集中,其流毒寧有極哉!
Dịch: Thuật tầm thường chẳng thấy được gì, mượn tên người xưa, bịa ra thuyết không gốc: lật lệ quẻ du niên, xếp Lộc Phá cho tám nhà, đổi hào đổi tượng, trúc tiết quán tỉnh, đủ thứ ...để lừa dân. Nếu không có bản khắc bác sai này, chép trong gia tập của Tướng công họ Nguỵ ở Bách Hương, thì cái độc ấy lan đến đâu cho hết!

Giảng: Bách Hương Nguỵ tướng công là nguồn sách mà lời bạt ở bài 12 cũng nhắc tới. Như vậy mục bác sai này cũng thuộc dòng sách nhà họ Nguỵ mà Nguỵ Thanh Giang khắc in. Các thuật bị gọi tên đều là những phép rất phổ biến trong sách dương trạch dân gian thời Minh Thanh.
Ba thuật bị bác: du niên khởi cửa, trúc tiết, rút hào – 三謬
Nguyên văn – 原文
謬術以游年起門卦者謬,竹節貫井從外生進者謬。……又一術抽爻換象,如離向一坎宅也,以一層房為純離者謬;以二層房前層為離向,以後層為離宅伏位,亦為純離宅者謬;三層房以第二層抽離初爻換艮象者謬;四層房以第三層抽離卦中爻換巽象者謬;五層房以第四層復抽上爻換坎象者謬;……此皆穿鑿牽強,憑人私意撰造者,最不通之甚也。
Dịch: Thuật sai lấy du niên khởi quẻ cửa là sai; trúc tiết quán tỉnh tính từ ngoài sinh vào trong là sai. ...Lại một thuật rút hào đổi tượng, như nhà hướng Ly toạ Khảm: lấy nhà một lớp làm thuần Ly là sai; lấy nhà hai lớp, lớp trước là hướng Ly, lớp sau là phục vị của nhà Ly, cũng làm nhà thuần Ly là sai; nhà ba lớp, lấy lớp thứ hai rút hào sơ của Ly đổi thành tượng Cấn là sai; nhà bốn lớp, lấy lớp thứ ba rút hào giữa đổi thành tượng Tốn là sai; nhà năm lớp, lấy lớp thứ tư lại rút hào trên đổi thành tượng Khảm là sai; ...Đó đều là xuyên tạc gượng ép, theo ý riêng mà bịa ra, không thông nhất trong những điều không thông.

Giảng: Ba thuật này người học phong thuỷ Việt Nam ngày nay vẫn gặp. Du niên khởi cửa là lấy quẻ cửa để tính Sinh Khí, Diên Niên cho từng phòng. Trúc tiết quán tỉnh là coi các lớp nhà như đốt tre, tính sinh khắc từ lớp ngoài vào lớp trong. Rút hào đổi tượng là mỗi lớp nhà lại đổi một hào của quẻ hướng để ra quẻ mới. Sách không bác vì ghét mà chỉ ra chỗ vô lý: nhà hai lớp chỉ có một quẻ, năm sáu lớp mới đủ bốn năm quẻ, không có tám lớp thì tám quẻ không bao giờ đủ. Một phép tính phải đúng cho mọi nhà mới là phép, đằng này lại tuỳ số lớp nhà.
Sách còn chỉ ra lệ du niên vốn có nguồn khác, bị người sau sửa rồi gán cho Hoàng Thạch Công, tức gán sai tác giả. Đến đây sách liệt kê "năm điều không thông" (五不通) của lối tính này.
Danh sách sách giả – 偽書
Cuối mục, sách kể một loạt tên sách, bí quyết đang lưu hành: Ngọc Kính Kinh, Phi Cung Đệ Môn, đảo sáp Hoàng Tuyền, Hoạt La Hầu quyết, Bát Sơn Phiến Tuyệt, Cửu Cung Cô Kinh, Thiên Tinh Cơ Toàn, Bát Cục Thuỷ Kinh, Bát Trạch Du Tinh, Dương Cơ Bí Đoán, Bát Môn Đoán, Bát Nhãn Đoán, Bách Niệm Thần Sát Đoán, Bát Trạch Khai Môn Đồ, Cửu Tinh Lâm Môn Quyết...
Nguyên văn – 原文
……水命龍宅等類,又不下數十百種,總屬荒唐亂談,禍福世人。誤懼其中而不察者,可勝道哉!
Dịch: ...các loại như "nhà rồng mệnh Thuỷ", lại không dưới mấy chục, cả trăm thứ, tóm lại đều là nói càn hoang đường, đem hoạ phúc doạ người đời. Người lầm mà sợ trong đó, không xét lại, kể sao cho hết!

Giảng: Danh sách này giống như một tấm bản đồ sách dương trạch dân gian đầu đời Thanh. Nhiều cái tên vẫn còn lưu hành dưới dạng sách in lại hoặc "bí kíp" trên mạng ngày nay. Người học không cần nhớ hết tên, chỉ cần nhớ cách sách phân biệt: thuật đúng phải có gốc (Hà Đồ, Lạc Thư, cục theo nước), có lý thông cho mọi nhà; thuật sai thì mượn tên người xưa, tuỳ tiện thêm bớt.

Áp dụng cho nhà hôm nay – 今日之用
Từ mục năm khí, có ba việc làm được ngay. Một, xác định sao của nhà (theo toạ sơn và vận), rồi đánh dấu năm khí lên mặt bằng. Hai, đặt cửa, bếp, lối đi, máy bơm, những thứ động, vào phương sinh khí, vượng khí; để phương sát khí yên tĩnh, có thể làm kho, tường kín. Ba, kê giường trong phòng theo "toạ sát nghênh sinh": đầu giường tựa phía sát, mặt nhìn phía sinh.
Từ mục bác sai, bài học là thận trọng với những phép tính theo số tầng, số lớp nhà mà không có gốc lý rõ. Gặp một "bí quyết" mới, hãy hỏi: nó dựa trên Hà Đồ, Lạc Thư hay cục nước nào, và có đúng cho mọi ngôi nhà không.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Thứ nhất, luật và ngoại lệ đi cùng nhau. Khôi tinh và thiện diệu cho thấy Trạch Phổ không đoán theo sinh khắc một cách máy móc. Phong Thuỷ Liên Hoa dạy học viên luôn hỏi thêm: sao ấy là sao gì, đang ở vận nào, trước khi kết luận tốt xấu.
Thứ hai, động tĩnh là chìa khoá dùng khí. Sinh vượng thì động, sát thì tĩnh: đây là thủ pháp sửa nhà không tốn kém, chỉ cần dời bếp, dời lối, dời giường. Học viên Liên Hoa thực hành điều này ngay trên mặt bằng nhà thật.
Thứ ba, khôi phục nguyên lý gốc. Mục bác sai gần ba trăm năm trước nói đúng tinh thần Phong Thuỷ Liên Hoa theo đuổi: gạt bỏ những lớp thêm thắt không gốc, trở về Hà Đồ, Lạc Thư, cục nước và vận khí.
Tóm lại – 總結
- So với cục của nhà: sao sinh nhà là sinh khí, cùng hành là vượng khí, nhà sinh sao là thoái khí, sao khắc nhà là sát khí, nhà khắc sao là tử khí.
- Tử khí ứng mất của, sinh gái; ngoại lệ khôi tinh (tử bạch bị nhà khắc) gặp vận sinh vượng thì phát công danh.
- Thoái khí ứng hao người, sẩy thai; ngoại lệ thiện diệu (nhà sinh tử bạch) gặp vận thì sinh con quý.
- Sinh khí, vượng khí dùng cho sáu việc động; sát khí để tĩnh, có khi hoá sát sinh quyền; giường trong phòng toạ sát nghênh sinh.
- Sách bác du niên khởi cửa, trúc tiết quán tỉnh, rút hào đổi tượng theo lớp nhà, và hàng chục sách bí quyết đương thời.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (12) – Nền nhà nạp khí, Lạc Thư, bát quái ứng khí.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (14) – 河圖層數: Hà Đồ, cửu tinh và số lớp nhà.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2, các mục 退煞生旺 và 相宅闢謬 (lời ghi của Tra Thăng 查昇); bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Một số đoạn liệt kê sơn, cung và danh sách sách được lược (dấu ba chấm) để bài gọn; tên sách giả phiên âm theo chữ khắc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Lập Cục Pháp: xác định cục và sao của nhà làm gốc so năm khí.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu năm khí lên mặt bằng, đặt bếp, cửa, giường theo động tĩnh.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng cho đúng sơn.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (12): nền nhà nạp khí, Lạc Thư, bát quái ứng khí
- Dương Trạch Đại Thành (3): bốn cục tam hợp và cửa trái phải
- Dương Trạch Đại Thành (1): giới thiệu bộ sách
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết năm khí và các ngoại lệ là phần Thư; nhìn mặt bằng thật mà chỉ ra bếp nên dời đâu, giường nên quay thế nào cho toạ sát nghênh sinh, và biết lúc nào khôi tinh đến vận là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Sinh khí, tử khí trong nhà tính thế nào? – 生死之分
Theo Dương Trạch Đại Thành, lấy cục, sao của nhà làm gốc: sao ở phương nào sinh nhà là sinh khí, bị nhà khắc là tử khí; cùng hành là vượng khí; nhà sinh sao là thoái khí; sao khắc nhà là sát khí.
Giường có nên đặt ở phương sinh khí không? – 安牀
Sách dặn phương sinh khí của cả nhà dành cho sáu việc động, không đặt giường thẳng vào. Trong căn phòng thì giường nên "toạ sát nghênh sinh": tựa phía sát, đón phía sinh.
Khôi tinh và thiện diệu là gì? – 魁星善曜
Khôi tinh là sao trắng, sao tía bị nhà khắc (như nhà Khảm gặp Cửu Tử); thiện diệu là sao trắng, tía được nhà sinh (như cục Kim gặp Nhất Bạch). Gặp vận sinh vượng, cả hai đều thành tốt.
Trạch Phổ bác những thuật xem nhà nào? – 相宅闢謬
Sách bác du niên khởi quẻ cửa, trúc tiết quán tỉnh, rút hào đổi tượng theo số lớp nhà, và hàng chục sách bí quyết như Ngọc Kính Kinh, Bát Trạch Du Tinh, Cửu Tinh Lâm Môn Quyết.
Vì sao phép rút hào đổi tượng bị coi là sai? – 抽爻換象
Vì phép ấy tuỳ số lớp nhà: nhà hai lớp chỉ có một quẻ, không có tám lớp thì tám quẻ không bao giờ đủ. Sách gọi đó là xuyên tạc gượng ép, theo ý riêng mà bịa ra.








