Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷二 · 相宅宗正 · 河圖 · 洛書九星 · 層方門間)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Hà Đồ và số lớp nhà là chủ đề của mục 相宅宗正 (chính tông xem nhà) và mục hỏi đáp 層方門間 (lớp, phương, cửa, gian) trong Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2 của Dương Trạch Đại Thành. Sau khi bác các thuật sai ở bài 13, sách đưa ra cái "chính tông": Hà Đồ cho ý nghĩa của số và số lớp nhà, Lạc Thư cho ý nghĩa của chín sao ứng từng người trong nhà. Bài này dịch song ngữ các đoạn chính và giải thích vì sao ở quyển 1 các hướng lại kỵ hay ưa những số dãy nhà nhất định.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, số lớp nhà mang hành của Hà Đồ: một lớp là Thuỷ (1, 6), hai lớp Hoả (2, 7), ba lớp Mộc (3, 8), bốn lớp Kim (4, 9), năm lớp Thổ (5, 10). Đem hành ấy so với hành của núi (toạ sơn): lớp sinh núi hoặc cùng hành thì người của vượng, lớp khắc núi thì xấu. Ví dụ núi Thuỷ làm ba lớp (Mộc) thì người của đại vượng, năm lớp (Thổ khắc Thuỷ) thì không vượng. Lạc Thư thì cho chín sao ứng chín người: Nhất Bạch trung nam, Nhị Hắc mẹ, Tam Bích trưởng nam, Tứ Lục trưởng nữ, Lục Bạch cha, Thất Xích thiếu nữ, Bát Bạch thiếu nam, Cửu Tử trung nữ; Ngũ Hoàng là đại sát.
Thầy Vũ Giới giảng: "Ở bài 4 đến bài 7, sách cứ dặn nhà hướng này nên ba dãy, nhà hướng kia kỵ bốn chín dãy, mà không nói vì sao. Đến mục này mới mở khoá: dãy nhà cũng có hành, theo số Hà Đồ."
Hà Đồ: số nào ứng việc gì? – 河圖
Mục 相宅宗正 mở bằng Hà Đồ, năm cặp số, mỗi cặp một hành. Sách cho mỗi hành hai mặt: khi sinh vượng thì ứng việc lành, khi khắc sát thì ứng việc dữ.
Nguyên văn – 原文
河圖:一六水,生旺為文秀,為材藝,為榜首,為聰明;剋煞為淫泆,為寡婦,為溺水,為漂蕩。二七火,生旺為橫財,為巨富,為多女;剋煞為吐血,為墮胎,為難產,為夭亡,為橫禍。三八木,……剋煞為少亡,為絕嗣,為自縊。四九金,生旺為巨富,為多男,為好義;剋煞為刀兵,為弔頸,為孤伶。五十土,生旺為驟發,為多子孫;剋煞為瘟疫,為孤孀,為喪亡。此層數之大略也。
Dịch: Hà Đồ: một, sáu là Thuỷ, sinh vượng thì là văn tú, tài nghệ, đỗ đầu, thông minh; khắc sát thì là dâm dật, goá bụa, chết đuối, trôi dạt. Hai, bảy là Hoả, sinh vượng thì là của bất ngờ, giàu lớn, nhiều con gái; khắc sát thì là thổ huyết, sẩy thai, khó đẻ, chết yểu, hoạ ngang. Ba, tám là Mộc, ...khắc sát thì là chết trẻ, tuyệt tự, tự ải. Bốn, chín là Kim, sinh vượng thì là giàu lớn, nhiều con trai, trọng nghĩa; khắc sát thì là dao binh, thắt cổ, cô độc. Năm, mười là Thổ, sinh vượng thì là phát nhanh, nhiều con cháu; khắc sát thì là ôn dịch, goá bụa, tang vong. Đó là đại lược của số lớp nhà.

Giảng: Câu cuối "此層數之大略也" (đó là đại lược của số lớp nhà) cho biết Hà Đồ ở đây dùng trước hết để tính số lớp, số dãy nhà. Một nhà ba lớp mang khí Mộc, bốn lớp mang khí Kim. Khí ấy sinh vượng hay khắc sát là tuỳ so với hành của núi nhà toạ. Phần sinh vượng của Mộc ở bản khắc mờ một chữ, Kho Sách Quý lược đi.
Sách chú thêm bằng chữ nhỏ: một, sáu sinh cho Chấn Tốn, vượng ở Khảm, khắc Ly mà gặp sát ở Càn Đoài; hai, bảy sinh Cấn Khôn, vượng ở Ly; các số khác suy theo lệ ấy. Tức là Hà Đồ được đặt lên tám quẻ để xét từng phương.

Lạc Thư: chín sao ứng người nào? – 洛書九星
Tiếp theo Hà Đồ là Lạc Thư. Bài 12 đã nói chín sao bay thế nào; ở đây sách nói mỗi sao ứng người nào trong nhà và việc gì.
Nguyên văn – 原文
洛書:一白水為中男,為魁首文章之府,生旺少年科甲,名播四海,多生男子,聰明智慧;剋煞刑妻瞎眼,夭亡飄蕩。……四綠木為長女,為文昌,生旺文章名世,科第聯芳,女人容貌端妍,聯姻貴族;剋煞瘋哮自縊,婦女淫亂,男子飄流酒色,破家漸歸絕滅。五黃土為戊己大煞,不論生剋俱大凶,安靜不宜動作,年神併臨即損人丁,輕則人病,重則連喪至五數而止。
Dịch: Lạc Thư: Nhất Bạch Thuỷ là trung nam, là phủ của đỗ đầu, văn chương; sinh vượng thì tuổi trẻ đỗ khoa giáp, danh vang bốn bể, sinh nhiều con trai, thông minh trí tuệ; khắc sát thì khắc vợ, mù mắt, chết yểu, trôi dạt. ...Tứ Lục Mộc là trưởng nữ, là Văn Xương; sinh vượng thì văn chương nổi danh, khoa bảng liên tiếp, đàn bà dung mạo đoan trang, kết thông gia với nhà sang; khắc sát thì điên, hen, tự ải, đàn bà dâm loạn, đàn ông trôi dạt rượu chè, phá nhà dần đến tuyệt diệt. Ngũ Hoàng Thổ là đại sát Mậu Kỷ, không luận sinh khắc đều đại hung, nên yên tĩnh, không nên động tác; gặp niên thần cùng đến thì tổn người, nhẹ thì người ốm, nặng thì tang liên tiếp đến năm lần mới dừng.

Giảng: Bảng trên tóm cả chín sao theo văn sách. Mỗi sao ứng một người theo quẻ: Khảm trung nam, Khôn mẹ, Chấn trưởng nam, Tốn trưởng nữ, Càn cha, Đoài thiếu nữ, Cấn thiếu nam, Ly trung nữ. Nhờ vậy khi một phương trong nhà bị phạm, thầy phong thuỷ biết ai trong nhà chịu trước. Điều này nối thẳng với quyển 1, nơi sách dặn cửa nào "bất lợi chủ nhà", cửa nào "bất lợi phụ nữ".
Ngũ Hoàng được sách nói dài nhất: không luận sinh khắc, luôn hung; nên tĩnh, không động thổ, không sửa chữa ở phương Ngũ Hoàng. Lời này giống hệt thực hành tử bạch phi tinh ngày nay.

Ví dụ nhà Khảm và sáu việc – 坎宅與六事
Sau phần ý nghĩa, sách lấy nhà Khảm làm ví dụ, đặt Nhất Bạch vào giữa rồi xét từng phương, như bảng ở bài 12, nhưng lần này nói rõ ứng nghiệm.
Nguyên văn – 原文
坎宅一白入中宮,六白金在坎,堂生山為生氣,主大旺人丁;二黑土在乾,右房剋山為殺氣,主敗絕;四綠木在艮,左房山生為泄氣,遇紫白為善曜,餘主冷退衰敗。……此例推一卦三山,以九星布八方,看生煞死退閑旺所在之方,以論六事動用。……皆就在地者言之耳;若就在天者言,則開門通衢,貫氣入室,須按三元大小運,分陰陽命宮方位,迎納天氣,始大吉也。
Dịch: Nhà Khảm, Nhất Bạch vào trung cung: Lục Bạch Kim ở Khảm, nhà chính sinh núi là sinh khí, chủ đại vượng người; Nhị Hắc Thổ ở Càn, phòng bên phải khắc núi là sát khí, chủ bại tuyệt; Tứ Lục Mộc ở Cấn, phòng bên trái được núi sinh là tiết khí, gặp tử bạch thì là thiện diệu, còn lại chủ lạnh lẽo, lui, suy bại. ...Theo lệ này suy cho mỗi quẻ ba sơn: lấy chín sao bày tám phương, xem sinh, sát, tử, thoái, nhàn, vượng ở phương nào, để luận sáu việc động dụng. ...Đó đều là nói về phần ở dưới đất; còn nói về phần ở trên trời thì mở cửa thông ra đường lớn, dẫn khí vào nhà, phải theo đại vận, tiểu vận Tam Nguyên, chia phương vị mệnh cung âm dương, đón nạp thiên khí, mới đại cát.

Giảng: Đoạn này nối bảng của bài 12 với lời dặn "sáu việc" ở bài 13. Mỗi phòng trong nhà rơi vào một khí; phòng ở phương sinh khí thì đông người, phòng ở phương sát khí thì bại. Câu cuối quan trọng: tất cả những điều trên là "phần dưới đất", tức cố định theo toạ sơn. Phần "trên trời" thì phải theo vận Tam Nguyên, chính là chủ đề của bài 15.
Số lớp nhà tính theo Hà Đồ thế nào? – 層數本河圖
Đây là mục hỏi đáp thực dụng nhất của quyển 2: nhà nên làm mấy lớp.
Nguyên văn – 原文
問:層數本河圖何分?曰:水山一層,水見水,出人遊蕩,不聚財;二層水火既濟,財……而人又不旺;三層水木相生,人財大旺,發秀貴;四層金生水,外益內,先女後男,發財悠久;五層土剋水,人財不旺。火山一層水剋火,人財不旺,防水厄失明;二層火見火,性狂躁,孤寡,財不旺,防回祿;三層木生火,外益內,主人興旺,恐不久遠。……金山……四層金比和,人丁旺而女更強,當開門路,作大院以洩其氣,則男兒富貴雙美;五層土生金,外益內,人旺財豐,且大發秀貴。土山……五層土屋和山,生富貴之子,人丁大興,福祿長遠。
Dịch: Hỏi: số lớp nhà theo Hà Đồ chia thế nào? Đáp: núi Thuỷ làm một lớp là Thuỷ gặp Thuỷ, sinh người du đãng, không tụ của; hai lớp là Thuỷ Hoả ký tế, của..., mà người lại không vượng; ba lớp Thuỷ Mộc tương sinh, người của đại vượng, phát tú quý; bốn lớp Kim sinh Thuỷ, ngoài giúp trong, trước sinh gái sau sinh trai, phát của lâu dài; năm lớp Thổ khắc Thuỷ, người của không vượng. Núi Hoả làm một lớp là Thuỷ khắc Hoả, người của không vượng, phòng nạn nước, mù mắt; hai lớp là Hoả gặp Hoả, tính nóng nảy, cô quả, của không vượng, phòng hoả hoạn; ba lớp Mộc sinh Hoả, ngoài giúp trong, chủ người hưng vượng, e không lâu dài. ...Núi Kim ...bốn lớp Kim tỷ hoà, người vượng mà đàn bà mạnh hơn, nên mở lối cửa, làm sân lớn để tiết khí ấy, thì con trai giàu sang đủ cả; năm lớp Thổ sinh Kim, ngoài giúp trong, người vượng của nhiều, lại phát tú quý lớn. Núi Thổ ...năm lớp nhà Thổ hoà với núi, sinh con giàu sang, người đại hưng, phúc lộc dài lâu.

Giảng: Bảng trên tóm năm loại núi, mỗi loại năm số lớp, chia ba mức để dễ tra. Quy luật chung: lớp nhà sinh núi (ngoài giúp trong, 外益內) là tốt nhất; cùng hành thường tốt nhưng có khi quá thịnh, như núi Kim bốn lớp làm đàn bà lấn át, phải "mở lối, làm sân lớn" để tiết bớt; lớp nhà khắc núi là xấu; núi sinh lớp nhà (tiết khí) thì có người có của nhưng không bền.

Bây giờ quay lại quyển 1: nhà hướng Canh, Dậu thuộc Kim cục mà sách lại kỵ bốn, chín dãy. Theo mục này, bốn lớp là Kim, Kim gặp Kim là tỷ hoà nhưng "đàn bà mạnh hơn", và nếu tính chín lớp thì cũng là Kim. Có lẽ đó là lý do sách xếp bốn chín vào số kỵ cho các nhà ấy. Đây là cách hiểu của người biên soạn, vì quyển 1 chỉ ghi số mà không giải thích.
Lớp, phương, cửa, gian theo vận năm – 層遞方門遞間
Mục cuối phần này nâng phép số lớp thêm một tầng: hành của lớp nhà còn phải xét với sao của năm. Sách lấy năm Nhâm Tuất thượng nguyên làm ví dụ: Lục Bạch vào giữa, các sao bay ra tám phương, rồi lấy sao của năm điều vào giữa lần nữa, "một điều một đệ", để luận sinh khắc với từng lớp, từng phương.
Nguyên văn – 原文
……此為歲遞,一調一遞,論其生剋,足層遞方也。如二層屋屬火,遇一白水為不吉;三層屋屬木,遇六白七赤金不吉,倣此例推。
Dịch: ...Đó là đệ theo năm: một lần điều, một lần đệ, luận sinh khắc của nó, ấy là đủ phép đệ lớp, đệ phương. Như nhà hai lớp thuộc Hoả, gặp Nhất Bạch Thuỷ là không tốt; nhà ba lớp thuộc Mộc, gặp Lục Bạch, Thất Xích Kim là không tốt; theo lệ ấy mà suy.
Giảng: Phần sau của mục còn tính "môn tinh": lấy sao ở cửa chính đưa vào giữa để xét từng gian. Ví dụ nhà Khảm mở cửa lớn ở Tốn, Cửu Tử là môn tinh; rồi lấy sao năm điều vào để xem gian nào được sinh. Phép này chi tiết và dài, Kho Sách Quý giới thiệu nguyên lý; cách tính đầy đủ thuộc phần thủ pháp.

Áp dụng cho nhà hôm nay – 今日之用
Nhà phố ngày nay không còn "lớp" theo kiểu đại viện, nhưng có thể hiểu là số khối nhà nối nhau theo trục từ cổng vào trong, hoặc số dãy nhà trên cùng khu đất. Cách dùng đơn giản: xác định hành của toạ sơn, đếm số lớp, tra bảng. Nếu đang định xây thêm một khối phía sau, hãy xem số lớp mới sinh hay khắc núi.
Với chín sao, việc dùng ngay được là: không động thổ, không sửa chữa ở phương Ngũ Hoàng của năm; và khi một phương bị phạm, biết người nào trong nhà có thể chịu trước để lưu ý.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Thứ nhất, Hà Đồ cho thể, Lạc Thư cho dụng. Mục "chính tông" của sách dùng Hà Đồ để định hình khối nhà (số lớp), dùng Lạc Thư để định khí từng phương. Phong Thuỷ Liên Hoa dạy học viên giữ đúng hai vai trò này, không đem Lạc Thư tính số lớp, không đem Hà Đồ tính phi tinh.
Thứ hai, ngoài giúp trong là tốt nhất. "外益內" là chữ then chốt của mục số lớp: hình khối bên ngoài sinh cho núi bên trong. Đây là nguyên lý thiết kế mà Kiến Trúc Liên Hoa áp dụng khi bố trí khối nhà trên khu đất.
Thứ ba, quá thịnh phải tiết. Lời dặn núi Kim bốn lớp "mở lối, làm sân lớn để tiết khí" là một thủ pháp tinh tế: không đập bỏ lớp nhà, chỉ mở không gian để khí thoát bớt.
Tóm lại – 總結
- Hà Đồ: một sáu Thuỷ, hai bảy Hoả, ba tám Mộc, bốn chín Kim, năm mười Thổ; sinh vượng ứng lành, khắc sát ứng dữ.
- Lạc Thư: chín sao ứng chín người trong nhà; Ngũ Hoàng đại sát, không luận sinh khắc, nên tĩnh.
- Số lớp nhà mang hành Hà Đồ; lớp sinh núi (ngoài giúp trong) tốt nhất, lớp khắc núi xấu.
- Ví dụ: núi Thuỷ ba lớp đại vượng, năm lớp không vượng; núi Kim năm lớp phát tú quý; núi Thổ năm lớp phúc lộc dài lâu.
- Hành của lớp còn phải xét với sao của năm và môn tinh để luận từng gian.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (13) – Năm khí sinh vượng thoái sát tử, bác điều sai khi xem nhà.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (15) – 運氣山水: Vận khí với núi sông, đồ tiểu vận.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2, mục 相宅宗正 (Hà Đồ, Lạc Thư, ví dụ nhà Khảm) và mục hỏi đáp 問層數本河圖何分, 層遞方門遞間; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Phần sinh vượng của Mộc ở mục Hà Đồ và một chữ ở núi Thuỷ hai lớp bị mờ, để dấu ba chấm; bảng ba mức là cách tóm của người biên soạn. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Lập Cục Pháp: xác định hành của toạ sơn để so với số lớp nhà.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ các khối nhà theo trục, đếm lớp, đánh dấu phương Ngũ Hoàng của năm.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ sơn chính xác.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (13): năm khí sinh vượng thoái sát tử
- Dương Trạch Đại Thành (12): nền nhà nạp khí, Lạc Thư, bát quái ứng khí
- Dương Trạch Đại Thành (6): nhà hướng Canh, Dậu, Tân
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết số lớp nhà theo Hà Đồ và chín sao ứng chín người là phần Thư; nhìn một khu đất mà quyết định nên làm mấy khối, khối nào cao khối nào thấp, chừa sân ở đâu để "ngoài giúp trong" là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhà nên làm mấy lớp, mấy dãy? – 層數
Theo Dương Trạch Đại Thành, số lớp mang hành Hà Đồ (một Thuỷ, hai Hoả, ba Mộc, bốn Kim, năm Thổ). Chọn số lớp sinh cho hành của toạ sơn, hoặc cùng hành; tránh số lớp khắc toạ sơn.
Nhà toạ hướng Bắc (núi Thuỷ) làm mấy lớp tốt? – 水山層數
Sách nói núi Thuỷ làm ba lớp (Thuỷ Mộc tương sinh) thì người của đại vượng, bốn lớp (Kim sinh Thuỷ) phát của lâu dài; một lớp du đãng, năm lớp (Thổ khắc Thuỷ) không vượng.
Chín sao Lạc Thư ứng với ai trong nhà? – 九星六親
Nhất Bạch trung nam, Nhị Hắc mẹ, Tam Bích trưởng nam, Tứ Lục trưởng nữ, Lục Bạch cha, Thất Xích thiếu nữ, Bát Bạch thiếu nam, Cửu Tử trung nữ; Ngũ Hoàng là đại sát.
Ngũ Hoàng có cách nào hoá không? – 五黃
Trạch Phổ nói Ngũ Hoàng không luận sinh khắc, đều đại hung; chỉ nên để yên, không động tác ở phương ấy, nhất là khi gặp niên thần cùng đến.
"Ngoài giúp trong" (外益內) nghĩa là gì? – 外益內
Là hành của lớp nhà bên ngoài sinh cho hành của núi bên trong, như núi Thuỷ làm bốn lớp (Kim sinh Thuỷ). Sách coi đây là cách bố trí khối nhà tốt nhất.








