💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (15) 運氣山水: Vận khí với núi sông, đồ tiểu vận

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (15) 運氣山水: Vận khí với núi sông, đồ tiểu vận

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷二 · 運氣山水 · 大小運 · 小運本圖 · 小運本河圖)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Vận khí của núi và nước là chủ đề khép lại phần lý luận của Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2 trong Dương Trạch Đại Thành. Ở bài 12, sách nói khí của cửa phải hợp Tam Nguyên; ở bài 14, sách cho chín sao ứng chín người. Đến mục này, sách trả lời câu hỏi còn lại: trong 180 năm của ba nguyên, núi ở phương nào vượng, nước ở phương nào vượng, vào những năm nào. Bài này dịch song ngữ các đoạn hỏi đáp về sơn vận, thuỷ vận, đại vận, tiểu vận theo Lạc Thư và theo Hà Đồ, kèm bảng tra.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, một nguyên là 60 năm, ba nguyên là 180 năm. Mỗi hai mươi năm có một sao chủ vận; núi ở ba sơn mang sao ấy là núi vượng, nước ở ba sơn đối diện là nước vượng. Ví dụ đầu Thượng nguyên (Giáp Tý đến Quý Mùi) núi Nhâm Tý Quý vượng, nước Bính Ngọ Đinh vượng. Hai mươi năm hiện nay (Giáp Thìn đến Quý Hợi của Hạ nguyên, 2024–2043) núi Bính Ngọ Đinh vượng, nước Nhâm Tý Quý vượng. Sách dặn: "乘得本運,能速發福", nhà đất lớn nhỏ gì, được vận của mình thì phát phúc nhanh.

Thầy Vũ Giới giảng: "Xem nhà mà chỉ biết hướng, không biết vận, thì như xem lúa mà không biết mùa. Mục này của Trạch Phổ dạy cái mùa của núi và nước."

Ba nguyên 180 năm: núi vượng, nước vượng – 三元山水運

Mục mở bằng một câu hỏi: núi và nước chia vận vượng theo số năm thế nào? Sách trả lời bằng Cửu Trù (九疇, tức Lạc Thư) và lập một bảng 24 núi, 24 nước thay nhau giữ vận.

Nguyên văn – 原文

問:山水元運分旺年數?曰:山運水運本於九疇,自甲子至癸亥六十年為一元,必三周一百八十年,則九宮星運二十轉始得彼此均齊也。今將二十四山、二十四水輪流管運值年,詳列如左。上元:甲子至癸未,壬子癸一白山,丙午丁九紫水;甲申至癸卯,未坤申二黑山,丑艮寅八白水;甲辰至癸亥,甲卯乙三碧山,庚酉辛七赤水。……此三元定局,乃山水衰旺之權衡,無論地之大小,乘得本運,能速發福。

Dịch: Hỏi: núi và nước chia vận vượng theo số năm thế nào? Đáp: sơn vận, thuỷ vận gốc ở Cửu Trù. Từ Giáp Tý đến Quý Hợi sáu mươi năm là một nguyên; phải ba vòng, một trăm tám mươi năm, thì vận sao của chín cung mới xoay đủ mà đều nhau. Nay đem hai mươi bốn núi, hai mươi bốn nước thay phiên giữ vận từng năm, kể rõ như sau. Thượng nguyên: Giáp Tý đến Quý Mùi, núi Nhâm Tý Quý là Nhất Bạch, nước Bính Ngọ Đinh là Cửu Tử; Giáp Thân đến Quý Mão, núi Mùi Khôn Thân là Nhị Hắc, nước Sửu Cấn Dần là Bát Bạch; Giáp Thìn đến Quý Hợi, núi Giáp Mão Ất là Tam Bích, nước Canh Dậu Tân là Thất Xích. ...Đó là cục định của ba nguyên, là cán cân suy vượng của núi nước; không kể đất lớn hay nhỏ, được vận của mình thì phát phúc nhanh.

Bảng Tam Nguyên 180 năm, mỗi hai mươi năm một sơn núi vượng và một sơn nước vượng đối nhau
Tam Nguyên định cục: mỗi hai mươi năm có ba sơn núi vượng và ba sơn nước vượng ở phương đối diện, sao cộng lại thành mười. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa tóm theo văn sách.

Giảng: Bảng trên chép đủ chín đoạn hai mươi năm theo văn sách. Trung nguyên đầu là núi Thìn Tốn Tị (Tứ Lục), nước Tuất Càn Hợi (Lục Bạch); giữa là Ngũ Hoàng gửi Khôn, nên núi Mùi Khôn Thân, nước Sửu Cấn Dần; cuối là núi Tuất Càn Hợi, nước Thìn Tốn Tị. Hạ nguyên đầu là núi Canh Dậu Tân (Thất Xích), nước Giáp Mão Ất; giữa là núi Sửu Cấn Dần (Bát Bạch), nước Mùi Khôn Thân; cuối là núi Bính Ngọ Đinh (Cửu Tử), nước Nhâm Tý Quý (Nhất Bạch).

Quy luật dễ nhớ: sao của nước luôn là số bù của sao núi để cộng thành mười (một với chín, hai với tám, ba với bảy, bốn với sáu). Nói cách khác, núi vượng và nước vượng của cùng một vận nằm ở hai phương đối nhau qua tâm nhà. Đoạn Ngũ Hoàng ở giữa Trung nguyên, bản khắc ghi "中五寄坤", tức gửi vào Khôn; việc núi thuộc Khôn, nước thuộc Cấn ở đoạn này là đọc theo bảng tra ở trang sau của sách, nơi Cấn được ghi là nước vượng giữa Trung nguyên.

Làng ở Dương Sóc, Quảng Tây, nhà thấp giữa các ngọn núi đá vôi
Làng ở Dương Sóc (Quảng Tây): núi đứng quanh nhà. Sách phân núi nào vượng vận nào theo Tam Nguyên. Ảnh: Eurico Zimbres, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đại vận, tiểu vận theo Lạc Thư – 大小運本洛書

Hai mươi năm gọi là tiểu vận; cả một nguyên sáu mươi năm có một đại vận. Câu hỏi tiếp theo của sách là đem đại vận và tiểu vận xem chung thì thế nào.

Nguyên văn – 原文

問:大小運本洛書者合觀之何如?曰:上元坎水為主宰,……初二十年一白大運,一白小運,水比水大旺,更得六白七赤金生方砂水朝拱,上吉。中二十年一白大運,二黑小運,土剋水,必得六白七赤金洩土以生水,仍取生方砂水朝拱,次吉。末二十年一白大運,三碧小運,水洩,必得六白七赤金生水以生木,否則得四綠旺方砂水朝拱,次吉。

Dịch: Hỏi: đại vận, tiểu vận đều gốc ở Lạc Thư, xem chung thì thế nào? Đáp: Thượng nguyên lấy Khảm Thuỷ làm chủ. ...Hai mươi năm đầu, đại vận Nhất Bạch, tiểu vận Nhất Bạch, Thuỷ gặp Thuỷ, đại vượng; lại được sa thuỷ ở phương sinh (Lục Bạch, Thất Xích, Kim) chầu về thì thượng cát. Hai mươi năm giữa, đại vận Nhất Bạch, tiểu vận Nhị Hắc, Thổ khắc Thuỷ; phải được Kim của Lục Bạch, Thất Xích tiết Thổ để sinh Thuỷ, vẫn lấy sa thuỷ phương sinh chầu về, thì thứ cát. Hai mươi năm cuối, đại vận Nhất Bạch, tiểu vận Tam Bích, Thuỷ bị tiết; phải được Kim của Lục Bạch, Thất Xích sinh Thuỷ để Thuỷ sinh Mộc; nếu không thì được sa thuỷ ở phương vượng Tứ Lục chầu về, thì thứ cát.

Nguyên văn – 原文

中元巽木為主宰,……初廿年四綠大運,四綠小運,木比木大旺,更得一白生方砂水朝拱,上吉。中二十年四綠大運,五黃小運,土受木剋,必得九紫火洩木以生土,或丙丁砂水朝拱,次吉。末二十年四綠大運,六白小運,金剋木,必得一白水洩金以生木,……次吉。下元兌金為主宰,……初二十年七赤大運,七赤小運,金比金大旺,更得五黃八白土生方,或六白七赤金旺方砂水朝拱,上吉。中二十年七赤大運,八白小運,土生金,得九紫火生方、丙丁火方、八白土方砂水朝拱,皆吉。末二十年七赤大運,九紫小運,火剋金,宜五黃八白土洩火以生金,八白土生方砂水朝拱,次吉。

Dịch: Trung nguyên lấy Tốn Mộc làm chủ. ...Hai mươi năm đầu, đại vận Tứ Lục, tiểu vận Tứ Lục, Mộc gặp Mộc, đại vượng; lại được sa thuỷ phương sinh Nhất Bạch chầu về thì thượng cát. Hai mươi năm giữa, đại vận Tứ Lục, tiểu vận Ngũ Hoàng, Thổ bị Mộc khắc; phải được Hoả của Cửu Tử tiết Mộc để sinh Thổ, hoặc sa thuỷ Bính Đinh chầu về, thì thứ cát. Hai mươi năm cuối, đại vận Tứ Lục, tiểu vận Lục Bạch, Kim khắc Mộc; phải được Thuỷ của Nhất Bạch tiết Kim để sinh Mộc, ...thì thứ cát. Hạ nguyên lấy Đoài Kim làm chủ. ...Hai mươi năm đầu, đại vận Thất Xích, tiểu vận Thất Xích, Kim gặp Kim, đại vượng; lại được phương sinh Ngũ Hoàng, Bát Bạch (Thổ), hoặc sa thuỷ phương vượng Lục Bạch, Thất Xích chầu về, thì thượng cát. Hai mươi năm giữa, đại vận Thất Xích, tiểu vận Bát Bạch, Thổ sinh Kim; được sa thuỷ ở phương sinh Cửu Tử, phương Hoả Bính Đinh, phương Thổ Bát Bạch chầu về thì đều cát. Hai mươi năm cuối, đại vận Thất Xích, tiểu vận Cửu Tử, Hoả khắc Kim; nên lấy Thổ của Ngũ Hoàng, Bát Bạch tiết Hoả để sinh Kim, sa thuỷ phương sinh Bát Bạch chầu về thì thứ cát.

Bảng chín ô đại vận Nhất Bạch, Tứ Lục, Thất Xích gặp từng tiểu vận và cách bổ cứu
Đại vận và tiểu vận theo Lạc Thư: tiểu vận cùng hành đại vận thì đại vượng, khắc hay tiết thì cần sa thuỷ phương sinh vượng chầu về. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa tóm theo văn sách.

Giảng: Ba nguyên có ba đại vận: Thượng nguyên Nhất Bạch Thuỷ, Trung nguyên Tứ Lục Mộc, Hạ nguyên Thất Xích Kim. Trong mỗi nguyên, ba tiểu vận lần lượt gặp đại vận theo sinh khắc. Tiểu vận cùng hành với đại vận là đại vượng; tiểu vận khắc, bị khắc hay tiết đại vận thì phải nhờ hành trung gian. Cái hay của sách là chỉ ra hành trung gian ấy nằm ở đâu: ở các núi, các dòng nước, các con đường chầu về từ phương mang sao tương ứng. Tức là vận xấu không bó tay, mà biết tìm sa thuỷ đúng phương để điều hoà.

Chữ "砂水朝拱" (sa thuỷ chầu về) lặp lại ở cả chín ô. Sa là núi, gò, nhà cao bên ngoài; thuỷ là sông, ao, đường. Chầu về là hướng vào nhà, không quay lưng, không chảy thẳng đi. Ở nhà phố, sa có thể là toà nhà cao, thuỷ có thể là con đường lớn dẫn vào.

Ngõ nước và nhà tường trắng ở làng cổ Tây Đệ, An Huy, nước chảy dọc chân tường
Làng cổ Tây Đệ (An Huy): nước dẫn qua từng ngõ trước cửa nhà. Theo Trạch Phổ, nước ở phương nào vượng là tuỳ vận, không cố định. Ảnh: Anna Frodesiak, Wikimedia Commons, Public domain.

Vì sao nước vượng nằm đối cung núi vượng – 山順水逆

Người đọc bảng Tam Nguyên dễ thắc mắc: cùng một vận, sao nước vượng lại luôn ở phương đối với núi vượng? Sách tự đặt câu hỏi ấy.

Nguyên văn – 原文

問:水運生旺何以俱在山運生旺之對宮?曰:凡山運水運,皆以八宮飛泊之星與中宮主運星論生剋而分衰旺。但水運以管運星入中宮逆布九星,較山運之順布九星者相反。假如上元初二十年一白管運入中逆布,看水六白七赤金臨離艮,則丙午丁丑艮寅各方之水為生旺;其二五八土上臨巽坎兌,剋中宮為煞水;九紫火臨乾,受中宮剋為死水;三四木臨震坤為退氣水也。中二十年二黑管運入中逆布,看水八白臨艮比中宮,則艮水為旺水;九紫臨兌生中宮,則兌水為生水;其餘為殺、為死、為退水也。餘類推,列圖如左。

Dịch: Hỏi: vì sao sinh vượng của thuỷ vận đều ở đối cung của sinh vượng của sơn vận? Đáp: sơn vận và thuỷ vận đều lấy sao bay đến tám cung so với sao chủ vận ở trung cung, luận sinh khắc mà phân suy vượng. Có điều thuỷ vận lấy sao giữ vận vào trung cung rồi bày chín sao nghịch, trái với sơn vận bày chín sao thuận. Ví như hai mươi năm đầu Thượng nguyên, Nhất Bạch giữ vận vào giữa, bay nghịch: xem nước, Lục Bạch, Thất Xích (Kim) đến Ly và Cấn, thì nước ở các phương Bính Ngọ Đinh, Sửu Cấn Dần là sinh vượng; Nhị, Ngũ, Bát (Thổ) đến Tốn, Khảm, Đoài, khắc trung cung, là nước sát; Cửu Tử (Hoả) đến Càn, bị trung cung khắc, là nước tử; Tam, Tứ (Mộc) đến Chấn, Khôn, là nước thoái khí. Hai mươi năm giữa, Nhị Hắc giữ vận vào giữa, bay nghịch: xem nước, Bát Bạch đến Cấn cùng hành với trung cung, thì nước Cấn là nước vượng; Cửu Tử đến Đoài sinh trung cung, thì nước Đoài là nước sinh; còn lại là nước sát, nước tử, nước thoái. Các vận khác suy theo đó, vẽ đồ như sau.

Hai bảng cửu tinh đầu Thượng nguyên, núi bay thuận và nước bay nghịch, phương sinh đối nhau
Núi bay thuận, nước bay nghịch: cùng Nhất Bạch vào giữa mà phương sinh của núi (Khảm, Khôn) và của nước (Ly, Cấn) đối nhau. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa tóm theo văn sách.

Giảng: Đây là mấu chốt kỹ thuật của mục. Núi là tĩnh, thuộc âm của đất, nên sao bay thuận; nước là động, nên sao bay nghịch. Cùng Nhất Bạch vào giữa mà bay hai chiều ngược nhau, thì Lục Bạch, Thất Xích (sinh cho Nhất Bạch) rơi vào Khảm, Khôn đối với núi, nhưng rơi vào Ly, Cấn đối với nước. Khảm đối Ly, Khôn đối Cấn: phương núi tốt và phương nước tốt nằm hai đầu một đường thẳng qua tâm nhà.

Ý nghĩa thực hành rất rõ: cùng một vận, nhà có núi (hoặc khối nhà cao) đặt ở phương sơn vận vượng, và nước (hoặc đường, sân trống) mở ra phương thuỷ vận vượng, thì một trước một sau, đúng thế "lưng tựa núi, mặt nhìn nước" mà lại hợp vận. Đặt ngược lại, núi ở phương nước vượng, nước ở phương núi vượng, là thế phong thuỷ gọi là "lên núi xuống nước", hao người tốn của.

Lưu ý cách gọi năm loại khí: sách dùng cùng lệ với bài 13. Sao bay đến cùng hành với trung cung là vượng; sinh cho trung cung là sinh; khắc trung cung là sát; bị trung cung khắc là tử; được trung cung sinh (tiết khí trung cung) là thoái.

Đầm nước trước làng Long Đàm, Dương Sóc, núi đá vôi soi bóng phía sau
Làng Long Đàm (Dương Sóc): núi sau, nước trước. Núi vượng và nước vượng của cùng một vận nằm ở hai phương đối nhau. Ảnh: Arian Zwegers, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Bảng tra từng quẻ: núi vượng, nước vượng khi nào – 小運本圖

Sau phần lý, sách vẽ các đồ tiểu vận: mỗi đoạn hai mươi năm một bảng chín cung, ghi sao bay thuận cho núi, bay nghịch cho nước, đánh dấu chữ "生" và "旺" ở các cung tốt. Cuối phần đồ, sách tóm lại thành một bảng tra theo quẻ.

Nguyên văn – 原文

坐山(二旬) 向水(二旬)
乾:中元中末 中元中初
坎:上元上初 下元下末
艮:下元下間 上元上間、中元中間
震:上元上末 下元下初
巽:中元中初 中元中末
離:下元下末 上元上初

Dịch: Toạ núi (hai mươi năm), hướng nước (hai mươi năm). Càn: núi vượng cuối Trung nguyên, nước vượng đầu Trung nguyên. Khảm: núi vượng đầu Thượng nguyên, nước vượng cuối Hạ nguyên. Cấn: núi vượng giữa Hạ nguyên, nước vượng giữa Thượng nguyên và giữa Trung nguyên. Chấn: núi vượng cuối Thượng nguyên, nước vượng đầu Hạ nguyên. Tốn: núi vượng đầu Trung nguyên, nước vượng cuối Trung nguyên. Ly: núi vượng cuối Hạ nguyên, nước vượng đầu Thượng nguyên.

Nhà sàn cổ trấn Phượng Hoàng, Hồ Nam, soi bóng xuống dòng sông Đà Giang
Cổ trấn Phượng Hoàng (Hồ Nam): một dãy nhà cùng nhìn ra một dòng sông. Bảng tiểu vận cho biết dòng nước ở phương ấy vượng vào những năm nào. Ảnh: chensiyuan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Bảng này chỉ là bảng Tam Nguyên đọc theo chiều ngược lại: thay vì hỏi "hai mươi năm này núi nào vượng", ta hỏi "nhà toạ quẻ này thì núi vượng lúc nào, nước trước mặt vượng lúc nào". Bảng ở trang sách còn một dòng ghi mười năm (一旬) tốt nhất trong mỗi đoạn và một dòng tiểu vận theo Hà Đồ, nét khắc nhiều chỗ chồng lấn, Kho Sách Quý chưa chép. Khôn và Đoài nằm ở trang kế, nét mờ; theo bảng Tam Nguyên thì Khôn là núi vượng giữa Thượng nguyên và giữa Trung nguyên, nước vượng giữa Hạ nguyên; Đoài là núi vượng đầu Hạ nguyên, nước vượng cuối Thượng nguyên (cách suy của người biên soạn).

Ví dụ: nhà toạ Ly hướng Khảm (toạ Nam nhìn Bắc). Núi phía sau (phương Ly) vượng vào cuối Hạ nguyên, tức 2024–2043; nước phía trước (phương Khảm) cũng vượng đúng đoạn ấy, vì Khảm là nước vượng cuối Hạ nguyên. Nhà toạ Ly hướng Khảm trong hai mươi năm này được cả núi lẫn nước. Ngược lại, nhà toạ Khảm hướng Ly thì núi Khảm vượng đầu Thượng nguyên, nước Ly vượng đầu Thượng nguyên: phải đợi đến 2044–2063.

Tiểu vận theo Hà Đồ: năm Tý – 小運本河圖

Ngoài tiểu vận hai mươi năm theo Lạc Thư, sách còn một phép tiểu vận mười hai năm theo Hà Đồ, gọi là "ngũ Tý".

Nguyên văn – 原文

問小運本河圖。曰:河圖起子,甲丙戊庚壬相生之五行順地,因天空中呼吸應運,納氣化育流行,故小運分五子:水火木金土,此先天自然之理也。上元小運,如康熙丙子至丁亥,火運,離氣吉;戊子至己亥,土運,艮坤氣吉;庚子至辛亥,金運,乾兌氣吉;壬子至癸亥,水運,坎氣吉;中元甲子至乙亥,木運,震巽氣吉。凡大運凶、小運吉者,作吉推;大運吉、小運凶者,作凶論。

Dịch: Hỏi về tiểu vận gốc ở Hà Đồ. Đáp: Hà Đồ khởi ở Tý; Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm là ngũ hành tương sinh đi thuận theo đất, vì trong không trung trời hít thở ứng vận, nạp khí hoá dục lưu hành, nên tiểu vận chia năm Tý: Thuỷ, Hoả, Mộc, Kim, Thổ; đó là lẽ tự nhiên của Tiên Thiên. Tiểu vận Thượng nguyên, như từ Bính Tý đến Đinh Hợi đời Khang Hy là vận Hoả, khí Ly tốt; từ Mậu Tý đến Kỷ Hợi là vận Thổ, khí Cấn Khôn tốt; từ Canh Tý đến Tân Hợi là vận Kim, khí Càn Đoài tốt; từ Nhâm Tý đến Quý Hợi là vận Thuỷ, khí Khảm tốt; Trung nguyên từ Giáp Tý đến Ất Hợi là vận Mộc, khí Chấn Tốn tốt. Phàm đại vận hung mà tiểu vận cát thì suy là cát; đại vận cát mà tiểu vận hung thì luận là hung.

Tranh sơn thuỷ Thẩm Chu đời Minh, cây cổ thụ, núi và nước
Tranh sơn thuỷ của Thẩm Chu (沈周, đời Minh): núi và nước trong tranh cổ, cũng là hai thứ sách chia vận "sơn vận, thuỷ vận". Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Sáu mươi năm Giáp Tý chia thành năm đoạn, mỗi đoạn mười hai năm bắt đầu bằng một năm Tý: Giáp Tý, Bính Tý, Mậu Tý, Canh Tý, Nhâm Tý. Hành của đoạn lấy theo hành của thiên can đi với Tý: Giáp Mộc, Bính Hoả, Mậu Thổ, Canh Kim, Nhâm Thuỷ, nối nhau đúng thứ tự tương sinh, nên sách gọi là "相生之五行順地". Mỗi đoạn có quẻ được khí: Hoả ứng Ly, Thổ ứng Cấn Khôn, Kim ứng Càn Đoài, Thuỷ ứng Khảm, Mộc ứng Chấn Tốn.

Ví dụ sách nêu là các năm đời Khang Hy, Ung Chính, Càn Long (Bính Tý 1696 đến Ất Hợi 1755). Đem lệ ấy suy ra hôm nay (cách suy của người biên soạn): Giáp Tý 1984 đến Ất Hợi 1995 là vận Mộc; Bính Tý 1996 đến Đinh Hợi 2007 vận Hoả; Mậu Tý 2008 đến Kỷ Hợi 2019 vận Thổ; Canh Tý 2020 đến Tân Hợi 2031 vận Kim, khí Càn Đoài tốt; Nhâm Tý 2032 đến Quý Hợi 2043 vận Thuỷ, khí Khảm tốt.

Câu cuối mới quan trọng: tiểu vận nặng hơn đại vận trong việc đoán gần. Đại vận hung mà tiểu vận cát thì vẫn đoán cát; đại vận cát mà tiểu vận hung thì phải đoán hung. Lý do là tiểu vận là cái đang đến, đại vận là cái nền dài.

Núi lớn nước lớn, cầu đường, lầu chuông – 魁星朝顧

Đoạn khép mục nói vận khí ứng ra sao khi gặp núi, nước, cầu, đường, lầu gác bên ngoài nhà.

Nguyên văn – 原文

……直宅山生旺之氣吉,退剋殺之氣凶。旺氣遇白為魁星,退氣遇白為善曜,催貴顯,催丁。凡生氣魁星方,大山大水朝顧為一吉,橋路通車馬朝顧為一吉,臺閣聞鐘鼓聲為三吉,丁財大旺,貴……。若在關煞方,刑大凶禍……。凡山岡水路得當元星方朝顧,六十年大利;如為生氣方,始終純美;即在關煞方,亦主六十年小利,但出元則不管事矣。先天為體,後天為用,體用兼全,富貴五福咸備。

Dịch: ...Gặp khí sinh vượng của núi nhà toạ thì cát, gặp khí thoái, khắc, sát thì hung. Khí vượng gặp sao Bạch là khôi tinh; khí thoái gặp sao Bạch là thiện diệu; thúc quý hiển, thúc thêm người. Phàm ở phương sinh khí, khôi tinh mà có núi lớn nước lớn chầu về là một cát; cầu, đường thông xe ngựa chầu về là một cát; đài gác nghe tiếng chuông trống là ba cát; người và của đại vượng, quý ... . Nếu ở phương quan sát thì hình phạt, hoạ lớn ... . Phàm gò núi, đường nước được phương sao đương nguyên chầu về, thì sáu mươi năm đại lợi; nếu lại là phương sinh khí thì trước sau thuần đẹp; dù ở phương quan sát cũng chủ sáu mươi năm tiểu lợi; nhưng hết nguyên thì không còn tác dụng. Tiên Thiên là thể, Hậu Thiên là dụng; thể dụng đều đủ thì giàu sang, ngũ phúc đều có.

Lầu chuông Tây An sáng đèn về đêm, mái ba tầng giữa ngã tư thành
Lầu chuông Tây An: sách nói đài các nghe tiếng chuông trống ở phương sinh khí khôi tinh là một trong ba điều cát. Ảnh: danmairen, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: "Khôi tinh" và "thiện diệu" đã gặp ở bài 12 và bài 14: sao Bạch (Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch) và Cửu Tử là các sao lành, đến phương vượng thì thành khôi tinh, đến phương thoái vẫn thành thiện diệu, không bị coi là xấu. Đoạn này thêm ba thứ cụ thể ứng với phương ấy: núi lớn nước lớn, cầu đường có xe ngựa, và đài gác nghe chuông trống. Ba thứ ấy là "động" của bên ngoài, đem khí của phương tốt vào nhà.

Câu "出元則不管事" (hết nguyên thì không còn tác dụng) là lời nhắc thẳng: vận của núi nước có hạn. Một con đường lớn mở ra phương đương vận thì sáu mươi năm có lợi, qua nguyên khác thì không còn gì. Câu kết "先天為體,後天為用" nối hai phép của mục: Hà Đồ (Tiên Thiên) là thể, Lạc Thư (Hậu Thiên) là dụng; xét đủ cả hai mới trọn.

Cầu đá và thuyền trên kênh ở Chu Trang, nhà cổ hai bên bờ
Chu Trang (Giang Tô): cầu và đường thuyền chầu về nhà là "một cát" khi nằm ở phương đương vận. Ảnh: xiquinhosilva, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Áp dụng cho nhà hôm nay – 今日之用

Hai mươi năm hiện nay (2024–2043) theo bảng của sách là cuối Hạ nguyên: núi Bính Ngọ Đinh (phương Nam) vượng, nước Nhâm Tý Quý (phương Bắc) vượng. Đại vận Hạ nguyên là Thất Xích Kim, tiểu vận Cửu Tử Hoả, Hoả khắc Kim; sách dặn lấy Thổ (Ngũ Hoàng, Bát Bạch) tiết Hoả sinh Kim, và mong sa thuỷ ở phương sinh Bát Bạch chầu về. Tiểu vận Hà Đồ 2020–2031 là vận Kim, khí Càn Đoài tốt.

Cách dùng đơn giản cho người đang chọn nhà hay sửa nhà: đo toạ hướng bằng la kinh; đối chiếu bảng xem phía sau (núi) và phía trước (nước, đường) có rơi vào phương vượng của hai mươi năm hiện tại không; nếu không, xem có thể mở cửa, sân trống, lối đi về phương thuỷ vận vượng, và đặt khối cao, tủ kệ nặng về phương sơn vận vượng. Đây chỉ là bước đầu; xét trọn phải thêm cửa (bài 12), số lớp (bài 14) và năm khí của từng gian (bài 13).

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thứ nhất, vận là mùa của đất. Cùng một ngôi nhà, cùng một hướng, mà hai mươi năm này thịnh, hai mươi năm sau suy, là vì vận đổi. Phong Thuỷ Liên Hoa dạy học viên luôn ghi năm xây, năm sửa khi xem nhà, vì không biết năm thì không biết nhà đang ở vận nào.

Thứ hai, núi thuận nước nghịch. Phép bay sao thuận cho núi, nghịch cho nước là chỗ Trạch Phổ khác nhiều sách phổ thông, vốn chỉ bay một chiều. Cách hiểu của người biên soạn: đây là gốc của lời dạy "núi phải ở phương núi vượng, nước phải ở phương nước vượng", về sau được nhiều phái Tam Nguyên phát triển thành phép riêng.

Thứ ba, vận xấu có thể điều hoà. Chín ô đại vận, tiểu vận của sách cho thấy gặp vận khắc không phải chịu, mà tìm hành trung gian ở sa thuỷ đúng phương. Đó là tinh thần "biết vận để dùng vận" của Phong Thuỷ Liên Hoa.

Tóm lại – 總結

  • Một nguyên 60 năm, ba nguyên 180 năm; mỗi 20 năm một sao chủ vận.
  • Núi ở ba sơn mang sao chủ vận là núi vượng; nước ở ba sơn đối diện là nước vượng; hai sao cộng lại thành mười.
  • Núi bay sao thuận, nước bay sao nghịch, nên phương núi tốt và phương nước tốt đối nhau.
  • Đại vận Thượng, Trung, Hạ nguyên là Nhất Bạch Thuỷ, Tứ Lục Mộc, Thất Xích Kim; tiểu vận khắc hay tiết đại vận thì nhờ sa thuỷ phương sinh vượng điều hoà.
  • Tiểu vận Hà Đồ chia 60 năm thành năm đoạn 12 năm theo năm Tý; đại vận hung tiểu vận cát thì đoán cát.
  • 2024–2043: núi Bính Ngọ Đinh vượng, nước Nhâm Tý Quý vượng.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (14) – Hà Đồ, cửu tinh và số lớp nhà.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (16) – Nền nhà trong thành thị, đường phố động và tĩnh (sắp đăng).

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2, mục hỏi đáp 問山水元運分旺年數, 問大小運本洛書者合觀之何如, 問水運生旺何以俱在山運生旺之對宮, đồ 小運本圖 và mục 問小運本河圖; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Câu mở đầu của đại vận Thượng, Trung, Hạ nguyên, một câu ở tiểu vận Lục Bạch Trung nguyên, câu về quý và hoạ ở đoạn khôi tinh bị mờ, để dấu ba chấm; dòng mười năm và dòng tiểu vận Hà Đồ trong bảng tra chưa chép; phần Khôn, Đoài của bảng tra và các năm tiểu vận Hà Đồ hiện nay là cách suy của người biên soạn. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng để tra núi vượng, nước vượng.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo toạ sơn, đối chiếu với vận hiện tại.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu phương sơn vận, thuỷ vận trên mặt bằng nhà.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc bảng Tam Nguyên và phép núi thuận nước nghịch là phần Thư; đứng trước một ngôi nhà mà nhận ra núi nào là núi thật, nước nào là nước thật, khối nào là sa, con đường nào là thuỷ, rồi định có hợp vận hay không là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Tam Nguyên là gì, mỗi vận bao nhiêu năm? – 三元

Theo Dương Trạch Đại Thành, sáu mươi năm Giáp Tý là một nguyên, ba nguyên Thượng, Trung, Hạ là 180 năm. Mỗi nguyên chia ba đoạn hai mươi năm, mỗi đoạn một sao chủ vận.

Hai mươi năm hiện nay núi nào, nước nào vượng? – 當運

2024–2043 là cuối Hạ nguyên (Giáp Thìn đến Quý Hợi). Theo bảng của sách, núi Bính Ngọ Đinh (Cửu Tử) vượng, nước Nhâm Tý Quý (Nhất Bạch) vượng.

Vì sao nước vượng luôn đối diện núi vượng? – 山順水逆

Vì sơn vận bày chín sao thuận, thuỷ vận bày nghịch, cùng một sao chủ vận ở giữa. Sao sinh cho trung cung vì vậy rơi vào hai phương đối nhau qua tâm nhà.

Đại vận xấu mà tiểu vận tốt thì sao? – 大小運

Sách nói đại vận hung mà tiểu vận cát thì suy là cát; đại vận cát mà tiểu vận hung thì luận là hung. Tiểu vận quyết định việc gần.

Ngoài núi và sông, thứ gì ở bên ngoài ảnh hưởng vận nhà? – 朝顧

Sách kể ba thứ ở phương sinh khí, khôi tinh: núi lớn nước lớn chầu về, cầu đường thông xe ngựa chầu về, đài gác nghe tiếng chuông trống. Đủ ba là ba cát, người và của đại vượng.

Từ khoá: tam nguyên phong thủy · sơn vận thủy vận · đại vận tiểu vận · núi vượng nước vượng · vận 9 phong thủy · dương trạch đại thành · 三元 · 小運 · phong thủy dương trạch

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…