💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (28) 七棟: Nhà bảy dãy, bảy lớp và nhịp sáu bước cửa

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (28) 七棟: Nhà bảy dãy, bảy lớp và nhịp sáu bước cửa

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷三 · 七棟 · 七進)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Nhà bảy dãy là quy mô của phủ đệ, từ đường lớn và trang viên của các đại gia tộc: bảy lớp mái nối nhau trên một trục, dài từ sáu mươi đến gần một trăm mét. Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 3 trong Dương Trạch Đại Thành ghi bốn đồ nhà bảy dãy, đồ nào cũng có số đo từng lớp và vị trí từng cửa tính theo bước. Ở độ sâu này, chuỗi bước cửa đi sang vòng mười hai trực thứ năm, và người xưa không còn đặt cửa rải rác nữa mà dùng một nhịp đều: cứ sáu bước một cửa, luân phiên hai trực lành. Bài này dịch song ngữ bốn đồ ấy và rút ra quy luật đặt cửa cho nhà rất sâu.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, nhà bảy dãy vẫn đặt cửa theo vòng mười hai trực, mỗi bước 4 xích 5 thốn, đếm từ tường sau nhà chính. Đồ ba gian bảy dãy dài 44 bước (Nguy, Ngọc Đường), cửa ở 8, 14, 20, 26, 32, 38, luân phiên Nguy và Trừ. Đồ hành lang giữa, sân hoả cửa ở 5, 14, 20, 26, 30, 35, 41. Đồ năm gian bình phong kim dài 53 bước (Định), cửa ở 6, 11, 18, 26, 30, 35, 42, 47. Đồ bình phong kim, sân bình phong thuỷ dài 65 bước (Định), chín lớp cửa ở 6, 11, 20, 29, 35, 41, 47, 53, 59. Mọi cửa đều ở trực lành.

Thầy Vũ Giới giảng: "Nhà càng sâu, người xưa càng giữ nhịp. Nhìn chuỗi 8, 14, 20, 26, 32, 38 hay 29, 35, 41, 47, 53, 59 là thấy ngay một bước nhảy sáu đều đặn, hai trực lành thay nhau như hơi thở ra vào. Nhà bảy dãy không phải là bảy căn nhà ghép lại, mà là một nhịp khí chạy suốt từ cổng tới nhà chính."

Nhà bảy dãy gồm những gì? – 七棟 · 七進

Bảy dãy (七棟) hay bảy lớp (七進) gồm nhà chính, còn gọi là chính các (正閣) hay chính trạch (正宅), rồi lần lượt ra phía trước: sảnh trong (內廳) hay hậu đường (後堂), trung đường (中堂), sảnh lớn (大廳), khách sảnh (客廳), bồi sảnh (陪廳), sảnh trước (前廳), sảnh ngoài (外廳), và sau cùng là sảnh cổng (門廳). Mỗi đồ chọn bảy trong số ấy. Giữa các dãy là giếng trời (天井) có sương hai bên, xen sân lớn (大院), hành lang ngang (廊) và các lớp bình phong chắn (塞屏).

Tên đồ cho biết hình bình phong và sân: "bình phong kim" (金屏) là bình phong đầu tròn; "sân hoả" (火院) là sân có tường hình nhọn; "sân bình phong thuỷ" (水院屏) là sân có bình phong lượn sóng. Đây là cách đặt tên theo ngũ hành hình thể đã gặp ở bài 26 và 27.

Cách đếm vẫn như các bài 23 đến 27: mỗi bước 4 xích 5 thốn, đếm từ tường sau nhà chính ra, xoay vòng Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế. Nhà bảy dãy dài trên 44 bước nên cửa cổng đã ở vòng thứ tư, có đồ sang tới vòng thứ năm (bước 49 trở đi).

Mái và mặt tiền Trần gia từ ở Quảng Châu
Trần gia từ (Quảng Châu): từ đường dòng họ nhiều lớp sảnh nối nhau trên một trục. Ảnh: David Chen, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Ba gian bảy dãy, bình phong trong, sân – 三間七棟內屏十院

Nguyên văn – 原文

通長十九丈七尺,合玉堂,四十四步,一尺包內壁。通寬三丈六尺,合八步,危,玉堂吉,包脚在內。正閣後壁尺五,內深丈六八,堂寬丈三八,房寬九尺一,前堦二尺,簷墻八尺三,尖五尺五,合丈三八。天井直丈五八,寬丈五八,廂堦一尺,深七尺七。塞屏高八尺八,後……一尺九,屏脚一尺,巷二尺,門危三丈六尺,合八步。內廳後堦一尺,內深丈一八。天井直九尺二,寬丈五八。大廳內深丈三八,寬照上,門除六丈三尺,合十四步,簷墻七尺九,尖四尺九,合丈二八。天井直九尺二,寬丈四八,廂深七尺六。客廳內深丈三八,門危九丈,合二十步,簷墻七尺九,尖四尺九,合丈二八。大院直一丈一尺二寸。陪廳內深丈一八,門除十一丈七尺,合二十六步,簷墻七尺九,尖三尺九,合丈一八。天井直九尺二,橫寬丈三八,廂深八尺一,簷墻七尺一,尖二尺七,合九尺八。前廳內深丈三八,門危十四丈四尺,合三十二步,簷墻七尺九,尖四尺九,合一丈二尺八寸。天井直一丈三尺四,寬丈二八,廂深八尺六,簷墻七尺一,尖二尺七,合九尺八。門廳內深丈二八,裏九尺六,外三尺二,門除十七丈一尺,合三十八步。

Dịch: Dài suốt mười chín trượng bảy xích, hợp Ngọc Đường, bốn mươi bốn bước, một xích đã gồm tường trong. Rộng suốt ba trượng sáu xích, hợp tám bước, trực Nguy, Ngọc Đường, tốt, đã tính chân tường. Chính các tường sau một xích năm, sâu trong một trượng sáu xích tám, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng rộng chín xích một, thềm trước hai xích, tường hiên tám xích ba, đỉnh năm xích năm, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc một trượng năm xích tám, rộng một trượng năm xích tám, thềm sương một xích, sương sâu bảy xích bảy. Bình phong chắn cao tám xích tám, phía sau …… một xích chín, chân bình phong một xích, ngõ hai xích, cửa ở trực Nguy, ba trượng sáu xích, hợp tám bước. Sảnh trong thềm sau một xích, sâu trong một trượng một xích tám. Giếng trời dọc chín xích hai, rộng một trượng năm xích tám. Sảnh lớn sâu trong một trượng ba xích tám, rộng như trên, cửa ở trực Trừ, sáu trượng ba xích, hợp mười bốn bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc chín xích hai, rộng một trượng bốn xích tám, sương sâu bảy xích sáu. Khách sảnh sâu trong một trượng ba xích tám, cửa ở trực Nguy, chín trượng, hợp hai mươi bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám. Sân lớn dọc một trượng một xích hai thốn. Bồi sảnh sâu trong một trượng một xích tám, cửa ở trực Trừ, mười một trượng bảy xích, hợp hai mươi sáu bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh ba xích chín, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dọc chín xích hai, ngang một trượng ba xích tám, sương sâu tám xích một, tường hiên bảy xích một, đỉnh hai xích bảy, cao chín xích tám. Sảnh trước sâu trong một trượng ba xích tám, cửa ở trực Nguy, mười bốn trượng bốn xích, hợp ba mươi hai bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám thốn. Giếng trời dọc một trượng ba xích bốn, rộng một trượng hai xích tám, sương sâu tám xích sáu, tường hiên bảy xích một, đỉnh hai xích bảy, cao chín xích tám. Sảnh cổng sâu trong một trượng hai xích tám, phần trong chín xích sáu, phần ngoài ba xích hai, cửa ở trực Trừ, mười bảy trượng một xích, hợp ba mươi tám bước.

Giảng: Đây là chuỗi đều đặn nhất trong cả Trạch Phổ: 8 (Nguy), 14 (Trừ), 20 (Nguy), 26 (Trừ), 32 (Nguy), 38 (Trừ). Mỗi cửa cách cửa trước đúng sáu bước, tức 27 xích, khoảng 8,6 m. Nguy ở 8, 20, 32 cách nhau mười hai; Trừ ở 14, 26, 38 cũng cách nhau mười hai. Hai họ đan nhau thành một nhịp. Chiều dài 44 bước cũng là Nguy, và sách ghi thẳng "hợp Ngọc Đường"; chiều rộng 8 bước cũng là Nguy, Ngọc Đường. Như vậy cả khung nhà lẫn cửa đều quy về một cặp trực. Tên đồ khắc là "十院"; chữ 十 có thể là chữ 中 khắc thiếu nét, tức "sân giữa", vì trong đồ đúng là có một sân lớn ở giữa, đây là cách hiểu của người biên soạn. Ở cuối đồ sách còn chú: tường hồi hai đầu chính các mỗi bên dày một xích năm, mỗi bên thò ra năm thốn, cộng thành ba trượng bảy; các tường khác đều dày một xích.

Hành lang và sân trong Trần gia từ
Hành lang trong Trần gia từ: hành lang ngang nối các dãy, như các lớp hành lang trong đồ nhà bảy dãy. Ảnh: Chinatravelsavvy, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Bảy dãy, bình phong trong, hành lang giữa, sân hoả – 七棟內屏中廊火院

Nguyên văn – 原文

通長二十丈零四尺七寸五分,包墻脚在內。通寬三丈六,包四山脚,合八步,危,玉堂吉。正宅後壁一尺,內深丈三八,堂寬丈三八,房寬九尺一,前壁一尺,堦一尺,簷墻八尺九,尖四尺九,合丈三八。天井直長丈七八,寬丈六八,前收棚八寸,廂堦八寸,內深六尺八,簷墻八尺,尖二尺,合一丈。塞屏高八尺,後……四尺二,屏脚一尺八五寸,門定二丈二尺五,合五步,巷一尺。內廳後堦一尺,壁一尺,內深丈零八,寬照上,簷墻七尺九,尖二尺九,合丈一八,堦一尺。天井長九尺九,寬……,廂堦八寸,內深七尺八,簷墻七尺五,尖二尺三,合九尺八寸高。大廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二八,寬照上,前壁一尺八五寸,門除六丈三尺,合十四步,簷墻八尺二,尖四尺六,合丈二八高。天井直長一丈零二寸,寬丈四八,廂堦八寸,內深七尺八,簷墻七尺五,尖二尺三,合九尺八高。客廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二六,寬照上,前壁一尺八五寸,門九丈,合玉堂,二十步,前堦一尺,簷墻八尺,尖四尺六,合丈二六。天井直長丈二五,……。陪廳後堦一尺,壁一尺,內深九尺五寸,前壁一尺八五寸,門……一丈七尺,合除,二十六步,前堦一尺,簷墻七尺二,尖二尺六,合九尺八,巷一尺三寸。前廳後堦九寸,壁一尺,內深丈一八,寬照上,前壁一尺八五寸,門執十三丈五尺,合三十步,前堦九寸,簷墻七尺二,尖四尺六,合丈一八。大院直八尺。外廳後堦八寸,壁一尺,內深丈零八,寬照上,前壁一尺八五寸,門開十五丈七尺五,合三十五步,前堦八寸,簷墻七尺二,尖三尺六,合丈零八。天井直一丈四尺三寸五,橫丈三八,廂堦八寸,內深八尺三,簷墻七尺,尖二尺八,合九尺八高。門廳後堦一尺,壁一尺,內深丈一八,堂寬丈三八,房寬九尺六,裏八尺八寸五,外三尺九寸五,中壁一尺八五寸,門定十八丈四尺五,合四十一步,簷墻七尺二,尖四尺六,合丈一八高。

Dịch: Dài suốt hai mươi trượng lẻ bốn xích bảy thốn năm phân, đã tính chân tường. Rộng suốt ba trượng sáu, đã tính chân bốn tường hồi, hợp tám bước, trực Nguy, Ngọc Đường, tốt. Nhà chính tường sau một xích, sâu trong một trượng ba xích tám, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng rộng chín xích một, tường trước một xích, thềm một xích, tường hiên tám xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc một trượng bảy xích tám, rộng một trượng sáu xích tám, phía trước thu mái che tám thốn, thềm sương tám thốn, sương sâu sáu xích tám, tường hiên tám xích, đỉnh hai xích, cao một trượng. Bình phong chắn cao tám xích, phía sau …… bốn xích hai, chân bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, hai trượng hai xích năm, hợp năm bước, ngõ một xích. Sảnh trong thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng lẻ tám, rộng như trên, tường hiên bảy xích chín, đỉnh hai xích chín, cao một trượng một xích tám, thềm một xích. Giếng trời dài chín xích chín, rộng ……, thềm sương tám thốn, sương sâu bảy xích tám, tường hiên bảy xích năm, đỉnh hai xích ba, cao chín xích tám thốn. Sảnh lớn thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Trừ, sáu trượng ba xích, hợp mười bốn bước, tường hiên tám xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc một trượng lẻ hai thốn, rộng một trượng bốn xích tám, thềm sương tám thốn, sương sâu bảy xích tám, cao chín xích tám. Khách sảnh thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích sáu, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở chín trượng, hợp Ngọc Đường, hai mươi bước, thềm trước một xích, tường hiên tám xích, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích sáu. Giếng trời dọc một trượng hai xích năm, ……. Bồi sảnh thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong chín xích năm thốn, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở …… một trượng bảy xích, hợp trực Trừ, hai mươi sáu bước, thềm trước một xích, tường hiên bảy xích hai, đỉnh hai xích sáu, cao chín xích tám, ngõ một xích ba thốn. Sảnh trước thềm sau chín thốn, tường một xích, sâu trong một trượng một xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, mười ba trượng năm xích, hợp ba mươi bước, thềm trước chín thốn, tường hiên bảy xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng một xích tám. Sân lớn dọc tám xích. Sảnh ngoài thềm sau tám thốn, tường một xích, sâu trong một trượng lẻ tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, mười lăm trượng bảy xích năm, hợp ba mươi lăm bước, thềm trước tám thốn, tường hiên bảy xích hai, đỉnh ba xích sáu, cao một trượng lẻ tám. Giếng trời dọc một trượng bốn xích ba thốn năm, ngang một trượng ba xích tám, thềm sương tám thốn, sương sâu tám xích ba, tường hiên bảy xích, đỉnh hai xích tám, cao chín xích tám. Sảnh cổng thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng một xích tám, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng rộng chín xích sáu, phần trong tám xích tám thốn năm, phần ngoài ba xích chín thốn năm, tường giữa một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười tám trượng bốn xích năm, hợp bốn mươi mốt bước, tường hiên bảy xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng một xích tám.

Giảng: Chuỗi cửa: 5 (Định), 14 (Trừ), 20 (Nguy, Ngọc Đường), 26 (Trừ), 30 (Chấp), 35 (Khai), 41 (Định). Có thể kiểm từng số: 22,5 xích chia 4,5 là 5; 63 là 14; 90 là 20; 117 là 26; 135 là 30; 157,5 là 35; 184,5 là 41. Đồ này mở đầu bằng Định ở bước 5 và khép lại bằng Định ở bước 41 (5 + 36), ba vòng trực trọn vẹn giữa bình phong trong và cổng. Phần giữa mượn lại chuỗi Trừ, Nguy, Trừ (14, 20, 26) của đồ ba gian ở trên; phần ngoài chuyển sang Chấp, Khai (30, 35) rồi về Định. Sách không ghi chiều dài suốt hợp bước nào; 204,75 xích chia 4,5 là khoảng 45,5 bước, cách hiểu của người biên soạn là chiều dài này đo cả phần thềm và chân tường ngoài cổng, nên không lấy làm bước cửa. Các chiều sâu của sảnh trong đồ này nhỏ hơn đồ trên (một trượng lẻ tám đến một trượng hai xích tám), cho thấy đây là nhà bảy dãy "gọn", nhiều lớp mà mỗi lớp mỏng. "Sân hoả" là sân có tường đầu nhọn, hình hoả; đồ ghi cửa bồi sảnh có chữ đầu bị mờ, chỉ còn "一丈七尺", nhưng con số hai mươi sáu bước và chữ "合除" cho biết đó là mười một trượng bảy xích.

Mặt cắt dọc nhà bảy lớp dài 65 bước với chín lớp cửa
Nhà bảy lớp bình phong kim, sân bình phong thuỷ: dài 65 bước, cửa ở 6, 11, 20, 29, 35, 41, 47, 53, 59. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa, tỉ lệ gần đúng.

Năm gian bảy lớp, bình phong trong, bình phong kim – 五間七進內屏金屏

Nguyên văn – 原文

通長二十三丈七尺五,合定,五十三步,一尺內。通寬四丈九尺五寸,合開,生氣,黃道,十一步。正閣後壁一尺五,內深丈六八,堂寬丈一八,中房八尺九,邊房六尺五寸五,前壁一尺,堦二尺四寸,簷墻九尺,尖五尺八,合丈四八高。天井長二丈二尺九,寬二丈二尺九,廂堦一尺三,深一丈,簷墻八尺五,尖三尺三,合丈一八。塞屏高八尺,後……三尺六,屏墻一尺八五寸,門執二丈七尺,合六步,巷六尺七寸。內廳內深丈二八,堂寬丈一九,中房八尺八,邊房七尺,門開四丈九尺五,合十一步,簷墻七尺二,尖四尺六,合丈一八。天井直一丈一尺六,寬二丈二尺八,廂深一丈零三寸五,簷墻七尺,尖三尺,合一丈。大廳後堦一尺一,內深丈五六,門執八丈一尺,合十八步,堂寬丈三八,中房八尺八,簷墻八尺二,尖五尺五,合丈三八。天井直一丈七尺一,橫二丈一尺八,深丈零三寸五,簷墻七尺五,尖三尺三,合丈零八。中廳內深丈四八,門除十一丈七尺,合二十六步,堂寬丈一九,中房八尺八,邊房七尺,簷墻八尺二,尖五尺五,合丈三八。天井直一丈二尺八,橫二丈二尺八,廂深丈零三,簷墻六尺五,尖三尺二,合九尺八。塞屏高七尺,後……三尺二,屏脚一尺八五寸,門執十三丈五尺,合三十步,巷六尺七。過廳內深丈二八,中間丈二,房八尺八,邊房七尺四寸五,門開十五丈七尺五,合三十五步,簷墻七尺六,尖四尺二,合丈一八。天井直丈三九,橫一丈二尺九,廂深丈零三。前廳內深丈三八,中間一丈二尺八,房八尺八,邊房六尺五寸五,門執十八丈九尺,合四十二步,簷墻七尺九,尖四尺九,合丈二八。天井直八尺五,橫二丈二,廂深丈零三寸五,簷墻尖合同過廳廂房。門廳內深丈三,中寬一丈,房九尺八,邊房六尺九寸五,裏一丈,外三尺八,中壁門開二十一丈一尺五,合四十七步,簷墻七尺九,尖四尺九,合丈二八高。

Dịch: Dài suốt hai mươi ba trượng bảy xích năm, hợp trực Định, năm mươi ba bước, một xích bên trong. Rộng suốt bốn trượng chín xích năm thốn, hợp trực Khai, Sinh Khí, hoàng đạo, mười một bước. Chính các tường sau một xích năm, sâu trong một trượng sáu xích tám, gian giữa rộng một trượng một xích tám, phòng giữa tám xích chín, phòng bên sáu xích năm thốn năm, tường trước một xích, thềm hai xích bốn thốn, tường hiên chín xích, đỉnh năm xích tám, cao một trượng bốn xích tám. Giếng trời dài hai trượng hai xích chín, rộng hai trượng hai xích chín, thềm sương một xích ba, sương sâu một trượng, tường hiên tám xích năm, đỉnh ba xích ba, cao một trượng một xích tám. Bình phong chắn cao tám xích, phía sau …… ba xích sáu, tường bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, hai trượng bảy xích, hợp sáu bước, ngõ sáu xích bảy thốn. Sảnh trong sâu trong một trượng hai xích tám, gian giữa rộng một trượng một xích chín, phòng giữa tám xích tám, phòng bên bảy xích, cửa ở trực Khai, bốn trượng chín xích năm, hợp mười một bước, tường hiên bảy xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dọc một trượng một xích sáu, rộng hai trượng hai xích tám, sương sâu một trượng lẻ ba thốn năm, tường hiên bảy xích, đỉnh ba xích, cao một trượng. Sảnh lớn thềm sau một xích một, sâu trong một trượng năm xích sáu, cửa ở trực Chấp, tám trượng một xích, hợp mười tám bước, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng giữa tám xích tám, tường hiên tám xích hai, đỉnh năm xích năm, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc một trượng bảy xích một, ngang hai trượng một xích tám, sương sâu một trượng lẻ ba thốn năm, tường hiên bảy xích năm, đỉnh ba xích ba, cao một trượng lẻ tám. Trung sảnh sâu trong một trượng bốn xích tám, cửa ở trực Trừ, mười một trượng bảy xích, hợp hai mươi sáu bước, gian giữa một trượng một xích chín, phòng giữa tám xích tám, phòng bên bảy xích, tường hiên tám xích hai, đỉnh năm xích năm, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc một trượng hai xích tám, ngang hai trượng hai xích tám, sương sâu một trượng lẻ ba, tường hiên sáu xích năm, đỉnh ba xích hai, cao chín xích tám. Bình phong chắn cao bảy xích, phía sau …… ba xích hai, chân bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, mười ba trượng năm xích, hợp ba mươi bước, ngõ sáu xích bảy. Sảnh xuyên (過廳) sâu trong một trượng hai xích tám, gian giữa một trượng hai, phòng tám xích tám, phòng bên bảy xích bốn thốn năm, cửa ở trực Khai, mười lăm trượng bảy xích năm, hợp ba mươi lăm bước, tường hiên bảy xích sáu, đỉnh bốn xích hai, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dọc một trượng ba xích chín, ngang một trượng hai xích chín, sương sâu một trượng lẻ ba. Sảnh trước sâu trong một trượng ba xích tám, gian giữa một trượng hai xích tám, phòng tám xích tám, phòng bên sáu xích năm thốn năm, cửa ở trực Chấp, mười tám trượng chín xích, hợp bốn mươi hai bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc tám xích năm, ngang hai trượng hai, sương sâu một trượng lẻ ba thốn năm, tường hiên và đỉnh giống sương của sảnh xuyên. Sảnh cổng sâu trong một trượng ba, gian giữa rộng một trượng, phòng chín xích tám, phòng bên sáu xích chín thốn năm, phần trong một trượng, phần ngoài ba xích tám, cửa ở tường giữa trực Khai, hai mươi mốt trượng một xích năm, hợp bốn mươi bảy bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám.

Giảng: Chuỗi cửa: 6 (Chấp), 11 (Khai), 18 (Chấp), 26 (Trừ), 30 (Chấp), 35 (Khai), 42 (Chấp), 47 (Khai). Đây là chuỗi "Chấp, Khai, Trừ" đã gặp ở đồ năm gian bình phong thuỷ của bài 27, nay kéo dài thêm một lớp: bốn cửa Chấp ở 6, 18, 30, 42 cách nhau đúng mười hai bước; ba cửa Khai ở 11, 35, 47; một cửa Trừ ở 26. Chiều dài suốt 53 bước là Định (53 = 5 + 48), chiều rộng 11 bước là Khai, Sinh Khí, hoàng đạo. Có hai lớp bình phong: một ở bước 6 sau nhà chính, một ở bước 30 giữa trung sảnh và sảnh xuyên; nhờ lớp bình phong thứ hai mà ngôi nhà chia làm hai nửa, nửa trong cho gia đình, nửa ngoài tiếp khách. Nhà năm gian nên mỗi dãy có gian giữa, hai phòng giữa và hai phòng bên; gian giữa thu hẹp dần từ trong ra (một trượng ba xích tám ở sảnh lớn, xuống một trượng ở sảnh cổng), cách hiểu của người biên soạn là để khí dồn vào trong như phễu.

Các lớp cửa trong Lưu Văn Thải trang viên ở Đại Ấp, Tứ Xuyên
Lưu Văn Thải trang viên (Tứ Xuyên): cửa nối cửa qua nhiều lớp sân của một trang viên lớn. Ảnh: Tyg728, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Bảy lớp, bình phong kim, sân bình phong thuỷ – 七進內屏金屏水院屏

Nguyên văn – 原文

通長二十九丈六尺五寸,合定,六十五步,一尺內。寬四丈九尺五寸,合開,十一步,吉。正閣後壁一尺五寸,內深丈七八,堂寬丈二八,中房八尺八,邊房六尺五寸五,兩頭山壁一尺五,各放出五寸,簷墻九尺六,尖六尺二,合丈五八高,前壁一尺,堦二尺四寸。內院直二丈二尺六寸,寬二丈二尺八寸,廂閣堦一尺三寸五分,內深一丈,簷墻八尺五,尖三尺三,合丈一八。塞屏高八尺,後……三尺九,屏墻一尺八五寸,門執二丈七尺,合六步,大德吉,巷五尺七寸。後堂後堦一尺,壁一尺,內深丈三八,寬同上,前壁一尺八五寸,門開四丈九尺五,合十一步,前堦一尺,簷墻八尺二,尖四尺六,合丈二八。天井直一丈九尺七,橫二丈二尺九,廂堦一尺,內深一丈零三寸,簷墻七尺五,尖三尺三,合一丈零八寸。中堂後堦一尺,壁一尺,內深丈六八,寬同上,前壁八五寸,門危九丈,合二十步,前堦一尺,簷墻九尺,尖五尺八,合丈四八高。天井直二丈零七寸,橫二丈二尺八,廂堦一尺,內深一丈零三寸五,簷墻七尺五,尖三尺三,合一丈零八寸。大廳後堦一尺,壁一尺,內深丈五八,寬同上,前壁一尺八五寸,門定十三丈零五寸,合二十九步,前堦一尺,簷墻八尺二,尖五尺五,合一丈三尺八寸高。天井……,橫二丈二尺九,廂堦一尺,內深一丈零三寸,簷墻七尺五,尖三尺三,合一丈零八寸。塞屏高七尺,後……三尺,屏墻一尺八五寸,門開十五丈七尺五,合三十五步,巷一丈零三寸。陪廳後堦一尺,壁一尺,內深丈三八,寬同上,前壁一尺八五寸,門定十八丈四尺五寸,合四十一步,前堦一尺,簷墻七尺九,尖四尺九,合丈二八高。大院直二丈二尺。塞屏高七尺,後……三尺,屏墻一尺八五寸,門開二十一丈一尺五,合四十七步,巷八尺。前廳後堦一尺二,壁一尺,內深丈五八,寬同上,前壁一尺八五寸,門定二十三丈八尺五,合五十三步,前堦一尺二寸,簷墻八尺二,尖五尺六,合丈三八。天井……二丈零八寸,橫二丈二尺,廂堦一尺,內深一丈零七,簷墻七尺五,尖三尺三,合丈零八寸。門廳……壁二尺,深丈四八,中寬一丈,房寬九尺八,邊房六尺……,裏一丈二,外五尺八,中壁八五寸,門開廿六丈五尺五,合五十九步,簷墻七尺九,尖四尺九,合丈二八高。

Dịch: Dài suốt hai mươi chín trượng sáu xích năm thốn, hợp trực Định, sáu mươi lăm bước, một xích bên trong. Rộng bốn trượng chín xích năm thốn, hợp trực Khai, mười một bước, tốt. Chính các tường sau một xích năm thốn, sâu trong một trượng bảy xích tám, gian giữa rộng một trượng hai xích tám, phòng giữa tám xích tám, phòng bên sáu xích năm thốn năm, tường hồi hai đầu một xích năm, mỗi bên thò ra năm thốn, tường hiên chín xích sáu, đỉnh sáu xích hai, cao một trượng năm xích tám, tường trước một xích, thềm hai xích bốn thốn. Sân trong dọc hai trượng hai xích sáu thốn, rộng hai trượng hai xích tám thốn, thềm gác sương một xích ba thốn năm phân, sương sâu một trượng, tường hiên tám xích năm, đỉnh ba xích ba, cao một trượng một xích tám. Bình phong chắn cao tám xích, phía sau …… ba xích chín, tường bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, hai trượng bảy xích, hợp sáu bước, Đại Đức, tốt, ngõ năm xích bảy thốn. Hậu đường thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng ba xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, bốn trượng chín xích năm, hợp mười một bước, thềm trước một xích, tường hiên tám xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc một trượng chín xích bảy, ngang hai trượng hai xích chín, thềm sương một xích, sương sâu một trượng lẻ ba thốn, tường hiên bảy xích năm, đỉnh ba xích ba, cao một trượng lẻ tám thốn. Trung đường thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng sáu xích tám, rộng như trên, tường trước tám thốn năm, cửa ở trực Nguy, chín trượng, hợp hai mươi bước, thềm trước một xích, tường hiên chín xích, đỉnh năm xích tám, cao một trượng bốn xích tám. Giếng trời dọc hai trượng lẻ bảy thốn, ngang hai trượng hai xích tám, thềm sương một xích, sương sâu một trượng lẻ ba thốn năm, cao một trượng lẻ tám thốn. Sảnh lớn thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng năm xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười ba trượng lẻ năm thốn, hợp hai mươi chín bước, thềm trước một xích, tường hiên tám xích hai, đỉnh năm xích năm, cao một trượng ba xích tám thốn. Giếng trời ……, ngang hai trượng hai xích chín, cao một trượng lẻ tám thốn. Bình phong chắn cao bảy xích, phía sau …… ba xích, tường bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, mười lăm trượng bảy xích năm, hợp ba mươi lăm bước, ngõ một trượng lẻ ba thốn. Bồi sảnh thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng ba xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười tám trượng bốn xích năm thốn, hợp bốn mươi mốt bước, thềm trước một xích, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám. Sân lớn dọc hai trượng hai xích. Bình phong chắn cao bảy xích, phía sau …… ba xích, tường bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, hai mươi mốt trượng một xích năm, hợp bốn mươi bảy bước, ngõ tám xích. Sảnh trước thềm sau một xích hai, tường một xích, sâu trong một trượng năm xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, hai mươi ba trượng tám xích năm, hợp năm mươi ba bước, thềm trước một xích hai thốn, tường hiên tám xích hai, đỉnh năm xích sáu, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời …… hai trượng lẻ tám thốn, ngang hai trượng hai xích, thềm sương một xích, sương sâu một trượng lẻ bảy, cao một trượng lẻ tám thốn. Sảnh cổng …… tường hai xích, sâu một trượng bốn xích tám, gian giữa rộng một trượng, phòng rộng chín xích tám, phòng bên sáu xích ……, phần trong một trượng hai, phần ngoài năm xích tám, tường giữa tám thốn năm, cửa ở trực Khai, hai mươi sáu trượng năm xích năm, hợp năm mươi chín bước, tường hiên bảy xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng hai xích tám.

Giảng: Đây là đồ sâu nhất của nhà bảy dãy, dài 65 bước, khoảng 94 m theo cách quy đổi của bài, và có tới chín lớp cửa: 6 (Chấp, Đại Đức), 11 (Khai), 20 (Nguy), 29 (Định), 35 (Khai), 41 (Định), 47 (Khai), 53 (Định), 59 (Khai). Ba cửa đầu theo nhịp Chấp, Khai, Nguy như ở các đồ trước. Từ bước 29 trở ra là một nhịp hoàn toàn mới: Định, Khai, Định, Khai, Định, Khai, mỗi cửa cách nhau đúng sáu bước. Định ở 29, 41, 53 cách nhau mười hai; Khai ở 35, 47, 59 cũng cách nhau mười hai. Chiều dài suốt 65 bước là Định (65 = 5 + 60), chiều rộng 11 bước là Khai: khung nhà lấy đúng cặp trực của nửa ngoài. Ba lớp bình phong chắn (ở 6, 35, 47) chia nhà thành bốn khu: khu nhà chính có sân trong riêng; khu hậu đường, trung đường, sảnh lớn; khu bồi sảnh; khu sân lớn, sảnh trước, sảnh cổng. Chính các cao tới một trượng năm xích tám, cao nhất trong bốn đồ nhà bảy dãy, vì nhà càng sâu thì nhà chính càng phải cao để làm chủ.

Bảng bốn kiểu nhà bảy dãy: chiều dài, chiều rộng và bước cửa
Bốn kiểu nhà bảy dãy trong Trạch Phổ Chỉ Yếu: kích thước và chuỗi bước cửa. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.
Sân trong Lưu Văn Thải trang viên với cây và chậu cảnh
Sân trong Lưu Văn Thải trang viên: sân rộng giữa hai dãy sảnh, như sân lớn trong đồ 65 bước. Ảnh: Tyg728, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Chuỗi bước cửa của nhà bảy dãy – 七棟門步

  • Nhịp sáu bước. Ba trong bốn đồ có đoạn chuỗi cách đều sáu bước: 8, 14, 20, 26, 32, 38 (Nguy, Trừ); 14, 20, 26 (Trừ, Nguy); 29, 35, 41, 47, 53, 59 (Định, Khai). Sáu bước là nửa vòng trực, nên hai trực đi thành cặp luân phiên.
  • Ba cặp trực lành. Nguy với Trừ, Định với Khai, Chấp với Khai. Hai cặp đầu là hai trực đối nhau, cách sáu ô trên vòng mười hai, nên đi được nhịp sáu bước; cặp Chấp, Khai cách năm ô nên đi nhịp năm, bảy bước (6, 11, 18). Cả ba cặp đều nằm trong nhóm trực lành của sách.
  • Cộng mười hai vẫn là luật gốc. 6, 18, 30, 42; 5, 17, 29, 41, 53; 11, 23, 35, 47, 59; 8, 20, 32; 14, 26, 38.
  • Khung nhà theo chuỗi. Đồ ba gian dài 44 bước (Nguy), rộng 8 bước (Nguy); đồ 65 bước dài theo Định, rộng theo Khai. Chiều dài, chiều rộng lấy cùng trực với chuỗi cửa chủ.
  • Không cửa nào ở trực xấu. Trong ba mươi lớp cửa của bốn đồ không có cửa nào rơi vào Mãn, Bình, Phá, Thu, Bế.
Biểu đồ bốn chuỗi bước cửa nhà bảy dãy trên thước 65 bước
Bốn chuỗi bước cửa nhà bảy dãy trên vòng mười hai trực: nhịp sáu bước, mọi cửa ở ô lành. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Áp dụng cho nhà hôm nay – 今日之用

Với mỗi xích khoảng 32 cm (cách quy đổi của người biên soạn), một bước khoảng 1,44 m, sáu bước khoảng 8,64 m. Nhà bảy dãy 44 bước dài khoảng 63 m; 53 bước khoảng 76 m; 65 bước khoảng 94 m. Các mốc cửa: 20 bước khoảng 28,8 m; 26 bước 37,4 m; 29 bước 41,8 m; 35 bước 50,4 m; 41 bước 59 m; 47 bước 67,7 m; 53 bước 76,3 m; 59 bước 85 m.

Khu từ đường, nhà thờ họ, tu viện nhiều lớp. Chọn một cặp trực rồi đi nhịp sáu bước: nếu cửa đầu ở 8 thì 14, 20, 26, 32, 38; nếu muốn nửa ngoài theo Định, Khai thì đặt cửa ở 29, 35, 41, 47, 53, 59. Mỗi khoảng 8,64 m là vừa một dãy nhà và một giếng trời nhỏ.

Chia khu bằng bình phong. Như đồ 65 bước, dùng bình phong chắn ở những bước Chấp, Khai để tách khu ở, khu thờ, khu tiếp khách, khu cổng; mỗi bình phong có ngõ hai bên để người đi vòng, khí không đi thẳng.

Nhà chính cao nhất. Khu càng sâu thì nhà chính càng phải cao hơn các dãy trước; trong sách, nhà chính cao 14,8 đến 15,8 xích, các sảnh ngoài chỉ 9,8 đến 13,8 xích.

Tranh Bồng Lai tiên đảo của Viên Diệu đời Thanh
Tranh “Bồng Lai tiên đảo” của Viên Diệu (袁耀, đời Thanh): cung điện nhiều lớp theo trục núi. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thứ nhất, nhịp đều cho nhà dài. Ở nhà ba bốn dãy, cửa có thể rải tự do trong các trực lành. Tới nhà bảy dãy, sách chọn nhịp sáu bước đều đặn. Kiến Trúc Liên Hoa đọc điều này như một nguyên tắc thiết kế: trục càng dài càng cần nhịp, không có nhịp thì khí tản ở giữa đường.

Thứ hai, cặp trực như cặp âm dương. Định là đứng yên, Khai là mở ra; Nguy là cao, Trừ là dọn sạch. Mỗi cặp là một tĩnh một động. Đi qua chuỗi Định, Khai là đi qua dừng, mở, dừng, mở; đây là cách hiểu của người biên soạn từ nghĩa tên trực, sách không giải thích.

Thứ ba, khung nhà và cửa cùng một giọng. Bốn đồ đều cho thấy chiều dài, chiều rộng không chọn riêng mà theo trực của chuỗi cửa. Khi thiết kế, nên định chuỗi cửa trước, rồi lấy tổng chiều dài, chiều rộng rơi vào cùng cặp trực.

Tóm lại – 總結

  • Nhà bảy dãy gồm nhà chính và sáu sảnh hay đường phía trước, xen giếng trời, sân lớn, hành lang và một đến ba lớp bình phong chắn.
  • Ba gian bảy dãy: dài 44 bước (Nguy, Ngọc Đường), rộng 8 bước; cửa ở 8, 14, 20, 26, 32, 38.
  • Hành lang giữa, sân hoả: rộng 8 bước; cửa ở 5, 14, 20, 26, 30, 35, 41.
  • Năm gian bình phong kim: dài 53 bước (Định), rộng 11 bước (Khai); cửa ở 6, 11, 18, 26, 30, 35, 42, 47.
  • Bình phong kim, sân bình phong thuỷ: dài 65 bước (Định), rộng 11 bước; cửa ở 6, 11, 20, 29, 35, 41, 47, 53, 59.
  • Nhịp sáu bước với cặp Nguy, Trừ hoặc Định, Khai; không cửa nào ở Mãn, Bình, Phá, Thu, Bế.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (27) – 六棟: Nhà sáu dãy, sáu lớp, hai họ chuỗi bước cửa.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (29) – 八棟: Nhà tám dãy, tám lớp và luật dài suốt cộng sáu bước.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 3, các đồ 三間七棟內屏十院, 七棟內屏中廊火院, 五間七進內屏金屏, 七進內屏金屏水院屏 cùng số đo kèm đồ; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Một số chữ ở phía sau các bình phong, ở giếng trời và sảnh cổng bị mờ, để dấu ba chấm; đồ mặt cắt trong bài được vẽ lại theo số đo của sách với tỉ lệ gần đúng; cột mét, cách quy đổi, cách đọc chữ 十院, cách hiểu về chiều dài đồ sân hoả và về nhịp sáu bước là của người biên soạn. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng nhà nhiều lớp theo kích thước thật, đánh dấu chuỗi bước cửa.
  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng trước khi chia lớp nhà.
  • Lập Cục Pháp: lập cục để biết lớp cửa nào là cửa chủ cần đặt ở trực lành.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc nhịp sáu bước là phần Thư; đứng trên một khu đất dài gần trăm mét mà biết chọn cặp trực nào, chia mấy khu, đặt bình phong ở đâu là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhà bảy dãy dài bao nhiêu? – 通長

Theo Dương Trạch Đại Thành, từ 44 bước (khoảng 197 xích, trực Nguy) đến 65 bước (khoảng 296,5 xích, trực Định); đồ năm gian bình phong kim dài 53 bước.

Nhịp sáu bước là gì? – 六步

Là đặt cửa cách nhau đều sáu bước, tức nửa vòng mười hai trực, để hai trực lành luân phiên: Nguy, Trừ (8, 14, 20, 26, 32, 38) hoặc Định, Khai (29, 35, 41, 47, 53, 59).

Nhà sâu chín lớp cửa có ổn không? – 九門

Ổn nếu mọi cửa đều ở trực lành; đồ 65 bước trong sách có chín lớp cửa, không cửa nào ở Mãn, Bình, Phá, Thu, Bế.

Bình phong kim, sân hoả, sân bình phong thuỷ là gì? – 金屏火院水屏

Là tên sách gọi bình phong và tường sân theo hình ngũ hành: kim tròn, hoả nhọn, thuỷ lượn sóng.

Chiều dài, chiều rộng nhà chọn thế nào? – 長寬

Theo cùng cặp trực với chuỗi cửa: nhà cửa Nguy, Trừ thì dài 44 bước (Nguy), rộng 8 bước (Nguy); nhà cửa Định, Khai thì dài 65 bước (Định), rộng 11 bước (Khai).

Từ khoá: nhà bảy dãy · đại viện phong thủy · bước cửa phong thủy · mười hai trực · nhà nhiều lớp · 七棟 · 七進 · dương trạch đại thành · phong thủy cổ

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…