Gò đồi đơn độc giữa đồng bằng có kết huyệt không? Đột huyệt phong thủy

Đột huyệt trong phong thủy là dáng huyệt mà người mới học hay bỏ sót nhất. Họ được dạy rằng huyệt tốt phải có núi chủ phía sau, Thanh Long Bạch Hổ hai bên ôm vào, án sơn phía trước. Rồi họ đi tìm đúng cái khuôn ấy. Gặp một gò đất nổi lên giữa cánh đồng phẳng lặng, không núi tựa, không tay ôm, họ lắc đầu: "Đất trống trải thế này, có gì đâu mà kết."

Có người làm nghề lâu năm nói một câu đáng ngẫm: nghĩ như vậy là bỏ lỡ không ít huyệt quý. Bài này giải thích vì sao một gò đơn độc giữa đồng bằng vẫn có thể kết huyệt, đột huyệt là gì, và vì sao ở đất bằng thì nước làm thay vai trò của núi.

Bốn dáng huyệt: Oa – Kiềm – Nhũ – Đột

Người xưa chia hình huyệt làm bốn loại lớn:

• Oa: lõm như tổ chim, như lòng bàn tay ngửa – khí tụ trong lòng lõm.
• Kiềm: chẻ đôi như cái kìm – huyệt ở đầu lòng giữa hai chân.
• Nhũ: nhô như bầu vú ở giữa hai tay núi – huyệt trên đầu nhũ.
• Đột: gồ lên như cái bọc, cái bát úp – huyệt trên đỉnh gò.

Oa và Kiềm là dương huyệt – lõm, mở. Nhũ và Đột là âm huyệt – lồi, khép. Theo nguyên lý âm dương, âm huyệt thì cần ở chỗ dương, dương huyệt thì cần ở chỗ âm. Gò đột (âm) nổi lên giữa đồng bằng (dương) chính là âm trong dương – một cặp phối hợp tự nhiên.

Hiểu vậy là đủ! Gò nổi giữa đồng không phải là "thiếu" mà có thể là một dáng huyệt riêng.

Vì sao ở đồng bằng không cần núi ôm?

Ở vùng núi, khí đi theo sống núi, gió mạnh, nên huyệt cần núi ôm để che gió, giữ khí. Đó là sơn long.

Ở đồng bằng – bình dương – mọi thứ khác đi:

1. Gió yếu hơn: không có hẻm núi dồn gió, gió đồng bằng toả đều, nhẹ hơn. Huyệt không cần che chắn nhiều như ở núi.
2. Khí đi ngầm: long mạch ở đồng bằng không lộ thành sống núi, mà đi ngầm dưới mặt đất, chỉ lộ ra ở những chỗ đất hơi cao lên – gò, đống, doi đất.
3. Nước làm long: sách xưa nói "Bình dương dĩ thủy vi long" – đất bằng lấy nước làm long. Dòng sông, con kênh chính là long mạch của đồng bằng.
4. Cao một tấc là núi: người xưa có câu "cao nhất thốn vi sơn, đê nhất thốn vi thủy" – ở đồng bằng, cao hơn một tấc đã là núi, thấp hơn một tấc đã là nước.

Vì vậy, một gò đất nổi lên giữa đồng bằng – dù không cao – đã là "núi" của vùng ấy. Nó là chỗ khí ngầm trồi lên, lộ ra. Đó chính là dấu hiệu có thể có kết.

Nước làm sa: tay ôm của đồng bằng

Ở núi, sa là núi. Ở đồng bằng, sa là nước. Thay vì hai tay núi ôm, đồng bằng có những dòng nước ôm:

• Sông, kênh uốn quanh gò: như cánh tay ôm. Nước bao quanh ba phía là thế rất quý.
• Hai dòng nước hợp lại trước gò: như hai tay chắp lại – khí được khoá ở chỗ hợp.
• Ao, hồ trước gò: làm minh đường tụ thủy.
• Ruộng thấp bao quanh: ruộng nước như biển nhỏ, gò như hòn đảo – khí bị "nhốt" lại trên gò.

Thầy Vũ Giới vẫn nói: "Không có Hình thì Khí không tụ." Ở đồng bằng, hình không phải là núi cao mà là quan hệ giữa chỗ cao một chút và chỗ thấp một chút, giữa đất và nước. Đọc được cái hình tinh tế ấy là nhãn pháp của người hiểu bình dương.

Gò đơn độc nào có kết, gò nào không?

Không phải gò nào giữa đồng cũng kết. Phân biệt bằng mấy dấu hiệu:

Dấu hiệu	Có kết	Không kết
Hình gò	Tròn, đầy, mềm, cân đối	Méo, lở, dài lê thê, nhọn
Đất gò	Mịn, chắc, khô, màu tươi	Cát rời, đất bồi mới, sũng nước
Nước quanh gò	Ôm vòng, chảy chậm, tụ	Chảy thẳng qua, xói chân gò
Nguồn gốc	Có mạch nối – dải đất hơi cao dẫn về gò	Đất đắp nhân tạo, bãi rác, đê cũ
Cây cỏ	Tươi tốt, xanh đều	Cằn cỗi, loang lổ

Dấu hiệu quan trọng nhất là mạch nối. Một gò tự nhiên có kết thường có một dải đất hơi cao – rất khó thấy – nối từ xa về, như sợi dây ngầm. Đó là long mạch bình dương. Gò không có mạch nối, đứng lơ lửng, thì đúng là cô đơn – và đó mới là "cô phong" không kết.

Gò đơn độc khác cô phong ở đâu?

Trong bài về núi đá đơn độc, chúng ta đã nói về cô phong – ngọn núi đứng một mình, không mạch nối, không hộ vệ, mang khí cô độc. Vậy gò giữa đồng có phải cô phong không?

Khác nhau ở mấy điểm:

• Cô phong ở vùng núi: xung quanh là núi khác, mà nó lại tách riêng ra – đó là lạc đàn. Gò đột ở đồng bằng: xung quanh vốn không có núi – nó là "núi" duy nhất, tự nhiên là chủ.
• Cô phong thường đá lộ, nhọn: khí dữ. Gò đột tốt thường đất dày, tròn: khí hiền.
• Cô phong không có tình với nước: gò đột tốt thì nước ôm quanh, có tình.

Cùng là "một mình", nhưng một bên là lẻ loi lạc đàn, một bên là chủ nhân giữa vùng đất của mình. Thầy Vũ Giới vẫn dạy: "Không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ." Dùng con mắt sơn long để đọc bình dương là đặt sai chỗ.

Làng quê đồng bằng Việt Nam: bài học đột huyệt sống động

Người Việt ở đồng bằng sông Hồng, sông Cửu Long từ bao đời đã chọn đất theo đúng nguyên lý này mà không cần gọi tên. Nhìn những làng cổ sẽ thấy:

• Làng nằm trên đất cao: giữa vùng ruộng trũng, làng chọn những dải đất cao hơn một chút, mùa lũ không ngập. Đó chính là "gò" của làng.
• Đình, chùa ở chỗ cao nhất: nơi thờ tự chung của làng thường đặt ở điểm cao nhất, có ao trước, cây đa cây gạo cổ thụ – như huyệt của cả cục làng.
• Sông, kênh uốn quanh làng: làng ven sông chọn phía bờ được nước ôm, bồi; tránh phía bờ bị nước xói.
• Lũy tre bao quanh: tre làm hộ vệ, che gió, giữ đất – thay cho long hổ núi.
• Ao làng: ao trước đình làm minh đường tụ thủy, vừa chứa nước dùng, vừa giữ khí.

Một ngôi làng như vậy là cả một "cục" bình dương hoàn chỉnh: gò là huyệt, tre là sa, ao là minh đường, sông là long, cổng làng là thủy khẩu. Người xưa không học sách phong thủy nhiều, nhưng sống lâu với đất, quan sát nước lũ, gió mùa, mà chọn được đúng chỗ.

Người học phong thủy hôm nay, thay vì chỉ tìm những thế núi hùng vĩ trên mạng, hãy về một ngôi làng cổ đồng bằng, đứng ở sân đình nhìn ra. Đó là một buổi học bình dương long không sách nào thay được.

Ba sai lầm khi đọc đất đồng bằng

Thứ nhất: đi tìm núi ở nơi không có núi

Áp nguyên khuôn "tựa núi, long hổ ôm" vào đồng bằng thì không bao giờ thấy huyệt. Ở đồng bằng phải tìm chỗ cao một chút và nước ôm.

Thứ hai: coi đất bằng là đất kém

Nhiều vùng đồng bằng trù phú, dân cư đông đúc, làng mạc lâu đời – chính là nhờ những gò cao vừa phải, sông kênh uốn quanh. Đất bằng có khí của đất bằng.

Thứ ba: nhầm gò nhân tạo với gò tự nhiên

Ngày nay nhiều gò là đất đắp, đất san lấp, đê bao, bãi rác cũ. Những gò ấy không có mạch. Cần hỏi người địa phương, xem đất, xem cây để phân biệt.

Đại đạo chí giản: đọc đất theo đúng loại đất – núi đọc kiểu núi, đồng đọc kiểu đồng.

Bài học cho nhà ở đồng bằng, nhà phố

Phần lớn người Việt sống ở đồng bằng và đô thị – đất bằng cả. Nguyên lý đột huyệt và bình dương long rất gần gũi:

• Nền nhà cao hơn xung quanh một chút: chính là tạo "gò" cho nhà. Nền thấp hơn đường, hơn nhà bên là thế trũng – nước dồn về, khí ẩm.
• Đường, kênh là long: nhà ở chỗ đường cong ôm vào – như nước ôm gò – là tốt. Nhà ở phía lưng của đường cong – đường "cắt" – thì kém hơn.
• Không cần nhà cao phía sau mới có tựa: ở đồng bằng, nhà cao hơn một chút so với phía trước, có cây lớn phía sau, đã là có tựa.
• Ao, sân trước nhà: làm minh đường tụ thủy cho nhà vườn nông thôn.

Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí "chạy như nước – xoắn như gió". Ở đồng bằng, khí chạy theo nước thật sự – theo sông, theo kênh, theo đường. Đọc được dòng chảy ấy là đọc được long mạch của phố.

Đọc ảnh "gò đơn độc giữa đồng"

Khi gặp ảnh flycam một gò đồi giữa đồng, kèm câu hỏi "có kết không?", người học hãy tập đọc theo trình tự:

1. Gò tròn hay méo, mềm hay nhọn, đất hay đá?
2. Có dải đất cao nào nối về gò không, dù rất mờ?
3. Nước quanh gò ôm hay chảy thẳng qua?
4. Trước gò có ao, ruộng thấp làm minh đường không?
5. Gò có dấu vết người ở, mộ cổ, cây lâu năm không – dấu hiệu người xưa đã chọn?

Câu hỏi thứ năm rất đáng chú ý. Những gò có kết thường đã được người xưa phát hiện – có đình, chùa, miếu, mộ cổ, làng cũ. Người xưa không có flycam nhưng có mắt và có thời gian.

Tóm lại: gò đơn độc giữa đồng bằng có thể kết huyệt – đó là đột huyệt, âm huyệt nổi lên giữa vùng dương. Ở đồng bằng, cao một tấc là núi, nước làm long, nước làm sa. Gò có kết thì tròn, đầy, đất tốt, có mạch nối, nước ôm. Người chỉ biết tìm long hổ ôm sẽ bỏ lỡ những huyệt ấy – đó là lý do phải học từ gốc, hiểu âm dương, chứ không học thuộc một cái khuôn.

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• La kinh Liên Hoa – xác định hướng nước đến, nước đi quanh gò, quanh nhà (miễn phí).
• Lập Cục Pháp – lập cục cho nhà ở đất bằng (miễn phí).
• Trạch Cát – xem tổng quan căn nhà (miễn phí).

Bài liên quan

• Thủy long là gì? Giải bốn câu thơ thủy long trong phong thủy
• Sơn long, cương long, bình cương long trong phong thủy
• Kiềm huyệt là gì? Hai tay núi ôm, minh đường mở trong phong thủy
• Mộ nhìn ra núi đá đơn độc: thế cô phong, thạch sát trong phong thủy

Câu hỏi thường gặp

Đột huyệt là gì?

Là dáng huyệt gồ lên như cái bát úp, thuộc âm huyệt, huyệt nằm trên đỉnh gò. Thường gặp ở đồng bằng.

Đất không có núi tựa có xây nhà được không?

Được. Ở đồng bằng, nền cao hơn xung quanh, có cây lớn phía sau, nước ôm phía trước đã là thế tốt.

"Bình dương dĩ thủy vi long" nghĩa là gì?

Ở đất bằng, lấy nước làm long – sông, kênh, đường đi là long mạch của đồng bằng.

Gò đơn độc giữa đồng có phải cô phong không?

Không hẳn. Cô phong là núi lạc đàn ở vùng núi, khí cô độc. Gò đột ở đồng bằng là chủ của vùng đất, có mạch nối và nước ôm thì có kết.

Nhà nền thấp hơn đường có sao không?

Đó là thế trũng – nước dồn về, khí ẩm. Nên nâng nền, làm thoát nước tốt.