Hiệp Kỷ Biện Phương Thư · Quyển 5 · Nghĩa Lệ 3
欽定協紀辨方書 · 卷五 · 義例三
Soạn theo lệnh vua Càn Long đời Thanh; Trang Thân vương Doãn Lộc (允祿) đứng đầu, cùng Hoằng Trú (弘晝), Trương Chiếu (張照), Mai Cốc Thành (梅瑴成), Hà Quốc Tông (何國宗) và các quan Khâm Thiên Giám
Bản gốc: Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (欽定協紀辨方書), 36 quyển, tựa vua Càn Long năm thứ 6 (1741); đối chiếu bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư.
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 5 là phần Nghĩa Lệ 3 (義例三), bàn các thần theo tháng và mùa, phần lớn là cát thần: thiên đạo, thiên đức, nguyệt đức và hai đức hợp, nguyệt không, thiên ân, thiên xá, thiên nguyện, mẫu thương, nguyệt ân, tứ tướng, thời đức, vương quan tướng dân thủ nhật. Nửa sau là các ngày hung theo mùa (tứ kích, cửu không, ngũ mộ, tứ hao, tứ phế, tứ kỵ, tứ cùng, bát long thất điểu cửu hổ lục xà, cửu khảm, cửu tiêu, ngũ hư, bát phong), các ngày theo can chi (bảo, nghĩa, chế, chuyên, phạt, bát chuyên, vô lộc, trùng nhật, ngũ hợp, ngũ ly, giải thần, phục nhật) và hai loại ngày an táng minh phệ, minh phệ đối. Bài này dịch các câu chính, giảng từng nhóm và kết bằng phần luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Quyển 5 Hiệp Kỷ Biện Phương Thư giải các cát thần lớn nhất của trạch nhật: thiên đức (tháng Giêng Đinh, Hai Khôn, Ba Nhâm, Tư Tân, Năm Càn, Sáu Giáp, Bảy Quý, Tám Cấn, Chín Bính, Mười Ất, Một Tốn, Chạp Canh) và nguyệt đức (Bính, Giáp, Nhâm, Canh theo bốn cục tam hợp), cùng thiên ân, thiên xá, thiên nguyện, mẫu thương, tứ tướng, thời đức. Sách sửa bảng thiên nguyện cũ sai 13 trên 24 chữ, sửa ngày minh phệ của Thông Thư, bác lối kiêng "thập ác đại bại" cứng nhắc. Lời xét đáng nhớ: không phải chỉ ngày thiên ân mới được ban ân, ngày thiên xá mới được tha tội.
"Có đức mặc sức mà ăn." Thầy Vũ Giới nhắc: thiên đức, nguyệt đức là đức của trời, nhưng người dùng ngày phải có đức của mình trước.

Thiên đức và thiên đạo là gì, vì sao có tháng dùng quẻ – 天德、天道
Thiên đức là "phúc đức của trời" trong tháng; phương của nó và ngày mang can của nó đều nên khởi công, xây cất. Thiên đạo là cùng một thứ ấy nhưng chỉ nói về phương. Tháng mạnh (Giêng, Tư, Bảy, Mười) thiên đức là can âm; tháng quý (Ba, Sáu, Chín, Chạp) là can dương; tháng trọng (Hai, Năm, Tám, Một) là bốn quẻ góc.
Nguyên văn – 原文
堪輿經曰:天德者,正月丁,二月坤,三月壬,四月辛,五月乾,六月甲,七月癸,八月艮,九月丙,十月乙,十一月巽,十二月庚。
考原曰:天德者,三合之氣也。如正五九月建寅午戌合火局,故以火為德。正月丁,九月丙,五月乾,戌火墓在乾宮也。……寅申巳亥月乃五行長生之位,故配陰干;辰戌丑未乃五行墓庫之位,故配陽干;子午卯酉乃五行當王之位,故以配墓辰本宮之卦。
按:月建皆支也,斗柄運於天,其所建者建於地。所建者火,則建之者亦火;所建者水,則建之者亦水,必矣。……建之者天也。德者得也,其所自得也。地得寅午戌火,則天必得丙丁乾火矣。……天德所在,用之無不吉,順天也。
又按:天道即是天德。專言其方則曰天道,兼日干與方向言之則曰天德,其實一也。
Dịch: Kham Dư Kinh nói: thiên đức tháng Giêng ở Đinh, tháng Hai ở Khôn, tháng Ba ở Nhâm, tháng Tư ở Tân, tháng Năm ở Càn, tháng Sáu ở Giáp, tháng Bảy ở Quý, tháng Tám ở Cấn, tháng Chín ở Bính, tháng Mười ở Ất, tháng Một ở Tốn, tháng Chạp ở Canh.
Khảo Nguyên nói: thiên đức là khí của tam hợp. Như tháng Giêng, Năm, Chín kiến Dần Ngọ Tuất hợp cục Hoả, nên lấy Hoả làm đức: tháng Giêng Đinh, tháng Chín Bính, tháng Năm Càn, vì mộ Hoả ở Tuất thuộc cung Càn. … Tháng Dần Thân Tị Hợi là chỗ trường sinh nên phối can âm; Thìn Tuất Sửu Mùi là chỗ mộ khố nên phối can dương; Tý Ngọ Mão Dậu là chỗ đương vượng nên phối quẻ của cung chứa mộ.
Lời xét: nguyệt kiến đều là chi; chuôi Đẩu chuyển trên trời, chỗ nó kiến là ở đất. Chỗ được kiến là Hoả thì cái kiến nó cũng là Hoả; chỗ được kiến là Thuỷ thì cái kiến nó cũng là Thuỷ, tất nhiên vậy. … Cái kiến nó là trời. Đức là "được", là cái tự mình được. Đất được Dần Ngọ Tuất Hoả thì trời ắt được Bính Đinh Càn Hoả. … Chỗ thiên đức ở mà dùng thì không gì không cát, vì thuận trời.
Lại xét: thiên đạo chính là thiên đức. Nói riêng về phương thì gọi thiên đạo; gồm cả can ngày và phương hướng thì gọi thiên đức; thật ra là một.

Giảng: Thiên đức nghe như một bảng phải thuộc, nhưng sách giải thành một quy luật: thiên đức luôn là "phần trời" của cục tam hợp mà tháng thuộc vào. Tháng Dần, Ngọ, Tuất thuộc cục Hoả nên thiên đức là Đinh, Càn, Bính; tháng Hợi, Mão, Mùi thuộc cục Mộc nên là Ất, Khôn, Giáp; tháng Thân, Tý, Thìn thuộc cục Thuỷ nên là Quý, Tốn, Nhâm; tháng Tị, Dậu, Sửu thuộc cục Kim nên là Tân, Cấn, Canh. Vì sao tháng trọng lại dùng quẻ góc? Sách dẫn Hoài Nam Tử: chuôi Đẩu chỉ bốn góc (Cấn, Tốn, Khôn, Càn) mỗi góc riêng 15 ngày, còn bốn quẻ chính đã nằm trong Tý Ngọ Mão Dậu; nên phương thiên đức chỉ có bốn quẻ góc. Sách cũng dẫn Lễ Hải Tập của Vương Quỳ bàn chuyện Mậu Kỷ, và kết luận Mậu Kỷ là trung cung, "không dùng mà không chỗ nào không dùng", gửi vào bốn quẻ góc.
Nguyệt đức, thiên đức hợp, nguyệt đức hợp, nguyệt không – 月德、天德合、月德合、月空
Nguyệt đức là can dương của cục tam hợp tháng: tháng Dần Ngọ Tuất ở Bính, Hợi Mão Mùi ở Giáp, Thân Tý Thìn ở Nhâm, Tị Dậu Sửu ở Canh. Thiên đức hợp, nguyệt đức hợp là can ngũ hợp với thiên đức, nguyệt đức. Nguyệt không là can đối xung với nguyệt đức.
Nguyên văn – 原文
按:月陰也,陰無德,以陽之德為德。其一乎陽者皆德也,其二乎陽者皆慝也。是故正五九火,則以丙為德,丙天上之火也,天上之火,地火之所稟也。……然則何以無戊也?曰:三合只四行也,土寄其中,無適而非土也。……土者地也,無德之德,是謂大德,大德者必不德也。
按:甲丙壬庚為月德,則己辛丁乙為月德合矣。月德與月德合無戊癸。戊在巳為金母,癸在丑為金墓,酉為金之正位,庚辛所不臨,合之即巳酉丑全局也。夫金者刑也,德之反也。……德合之外,戊癸之方恰存金局,陰陽之自然而然者,其妙如此。
按:月德丙則月空壬,則是凡為月空皆與月德為仇為敵者也,何以名曰月空歟?孟子曰:仁者無敵。凡月德之所在,莫敢與為對而亦莫或與為敵,則是方之神固有而不有者也。
Dịch: Lời xét: tháng là âm, âm không có đức, lấy đức của dương làm đức. Cái gì nhất với dương đều là đức, cái gì hai lòng với dương đều là tà. Vì thế tháng Giêng, Năm, Chín là Hoả thì lấy Bính làm đức; Bính là lửa trên trời, lửa trên trời là chỗ lửa dưới đất bẩm thụ. … Vì sao không có Mậu? Đáp: tam hợp chỉ có bốn hành, Thổ gửi ở giữa, không chỗ nào không phải Thổ. … Thổ là đất, cái đức không tỏ ra đức gọi là đại đức; đại đức ắt không tự cho là đức.
Lời xét: Giáp Bính Nhâm Canh là nguyệt đức thì Kỷ Tân Đinh Ất là nguyệt đức hợp. Nguyệt đức và nguyệt đức hợp không có Mậu, Quý. Mậu ở Tị là mẹ của Kim, Quý ở Sửu là mộ của Kim, Dậu là chính vị của Kim mà Canh Tân không đến; hợp lại chính là toàn cục Tị Dậu Sửu. Kim là hình, ngược với đức. … Ngoài đức và hợp, phương Mậu Quý vừa vặn còn lại cục Kim; âm dương tự nhiên như vậy, thật là diệu.
Lời xét: nguyệt đức ở Bính thì nguyệt không ở Nhâm; vậy nguyệt không đều là kẻ thù, kẻ địch của nguyệt đức, sao lại gọi là "không"? Mạnh Tử nói: người nhân không có địch. Chỗ nguyệt đức ở, không ai dám đối, cũng không ai làm địch; nên thần ở phương ấy có mà như không.

Giảng: Ba lời xét này đáng đọc chậm. Câu "đại đức ắt không tự cho là đức" giải vì sao nguyệt đức không bao giờ rơi vào Mậu Kỷ: Thổ ở khắp nơi, đức của nó không cần hiện thành một ngày. Câu về Mậu Quý cho thấy khi gạt hết đức và đức hợp ra, phần còn lại đúng là cục Kim, cục của "hình phạt"; đức và hình tự chia nhau rất gọn. Còn nguyệt không, cái tên nghe như "trống rỗng", thật ra là chỗ đối diện nguyệt đức mà không ai dám làm địch, nên sách ví như thiên không trong mười hai thần, tức tấu thư: ngày nguyệt không hợp dâng thư, bày kế.
Thiên đức hợp (tháng Giêng Nhâm, Ba Đinh, Tư Bính, Sáu Kỷ, Bảy Mậu, Chín Tân, Mười Canh, Chạp Ất) chỉ có ở tám tháng, vì bốn tháng trọng thiên đức là quẻ góc không có can hợp. Sách gợi thêm một nghĩa: nói theo phương thì Càn là thiên đức phương thì Cấn là thiên đức hợp phương, Tốn là thiên đức phương thì Khôn là hợp phương.
Thiên ân, thiên xá: có phải chỉ ngày ấy mới ban ân, tha tội – 天恩、天赦
Thiên ân là mười lăm ngày ban ơn: Giáp Tý đến Mậu Thìn, Kỷ Mão đến Quý Mùi, Kỷ Dậu đến Quý Sửu. Thiên xá là bốn ngày tha tội: mùa xuân Mậu Dần, mùa hạ Giáp Ngọ, mùa thu Mậu Thân, mùa đông Giáp Tý.
Nguyên văn – 原文
按:天必以始,故自甲子以至戊辰,六十甲子之首五日為天恩;地必以中,故自己卯至癸未、己酉至癸丑,分六十而半之,此十日者各居其中,亦為天恩。甲至戊天也,己至癸地也。天五而地十者,陽一而陰兩也。
按:曆神原始曰:天有五緯,歲星為仁而甲應之,鎮星為德而戊應之,仁德之神莫甲戊若也。……甲為十干之首,戊為十干之中;寅申為春秋之始,子午為冬夏之中。……是為天地合德之辰,天地生心之所見端也。之死而忽生之,莫大於赦,故以天赦名也。
施恩赦罪固宜用之,然謂必天恩之日乃可施恩、天赦之日乃可赦罪,則亦拘論也。夫賞之不可行、罪之不可宥歟,則固不得以日之為天恩天赦而曲法以從事也;其恩之宜施、罪之宜宥歟,則如火之然,如泉之達,雖破敗休廢之日何擇焉?安得擇此十九日而用之,餘並屯其膏而不下耶?
Dịch: Lời xét: trời ắt lấy chỗ đầu, nên từ Giáp Tý đến Mậu Thìn, năm ngày đầu của sáu mươi hoa giáp là thiên ân; đất ắt lấy chỗ giữa, nên từ Kỷ Mão đến Quý Mùi, Kỷ Dậu đến Quý Sửu, chia sáu mươi làm hai, mười ngày này mỗi phần nằm ở giữa, cũng là thiên ân. Giáp đến Mậu là trời, Kỷ đến Quý là đất; trời năm mà đất mười, vì dương một âm hai.
Lời xét: Lịch Thần Nguyên Thuỷ nói: trời có năm sao, tuế tinh là nhân mà Giáp ứng, trấn tinh là đức mà Mậu ứng; thần nhân đức không gì bằng Giáp Mậu. … Giáp là đầu mười can, Mậu là giữa mười can; Dần Thân là đầu xuân thu, Tý Ngọ là giữa đông hạ. … Đó là ngày trời đất hợp đức, chỗ lòng sinh của trời đất lộ ra. Đang chết mà bỗng được sống, không gì lớn bằng tha, nên gọi thiên xá.
Ban ân tha tội đương nhiên nên dùng; nhưng nói phải ngày thiên ân mới được ban ân, ngày thiên xá mới được tha tội thì cũng là câu nệ. Thưởng mà không đáng thưởng, tội mà không đáng tha, thì không thể vì ngày là thiên ân, thiên xá mà bẻ luật theo. Ân đáng ban, tội đáng tha, thì như lửa bùng, như suối chảy, dù là ngày phá bại hưu phế cũng chọn làm gì? Sao lại chỉ chọn mười chín ngày ấy mà dùng, còn bao nhiêu ngày khác thì giữ ơn không ban?

Giảng: Đây có lẽ là đoạn "người" nhất trong cả bộ sách, và là đoạn Phong Thuỷ Liên Hoa rất trân trọng. Sách của triều đình, viết cho chính hoàng đế đọc, lại nói thẳng: việc thiện đáng làm thì làm ngay, không chờ ngày tốt. Thiên ân, thiên xá là ngày "hợp" với việc ban ơn, tha lỗi, chứ không phải giấy phép để làm điều đúng. Sách cũng bác lời giải của Tào Chấn Khuê (coi Tý Ngọ Dần Thân là "tội lỗi" được trời tha), cho rằng thuyết Lịch Thần Nguyên Thuỷ "cao hơn xa".
Thiên nguyện: sách sửa mười ba chữ sai trong bảng cũ – 天願
Thiên nguyện là ngày "trời toại nguyện", nên cưới gả, nạp tài, hoà thuận họ hàng. Bảng thiên nguyện lưu hành đời Thanh do chép sai nhiều đời, đến nỗi Tào Chấn Khuê phải giải bằng những lý vòng vo. Sách đối chiếu Thần Sát Khởi Lệ và sửa lại toàn bộ.
Nguyên văn – 原文
按:曹震圭之論支離難通,不待辨而明矣。於東不可則轉而之西,於西不可又轉而之南之北;陽干不可通則借陰干用之,本位不可通則借下位用之。然則神煞者乃聽人造作之物矣。……考諸神煞起例,乃知傳寫謬誤,二十四字中誤十三字焉。
起例曰:正月乙亥,二月甲戌,三月乙酉,四月丙申,五月丁未,六月戊午,七月己巳,八月庚辰,九月辛卯,十月壬寅,十一月癸丑,十二月甲子。十二辰皆太陽也,其十干皆令星也。……太陽日也,天之所以生物者也;令星時也,天之所以成歲者也。太陽右旋,令星左旋,五氣順布,四時行焉,百物生焉,天之願也。
Dịch: Lời xét: lời Tào Chấn Khuê rời rạc khó thông, không cần biện cũng rõ. Phía đông không được thì quay sang tây, tây không được lại quay sang nam, sang bắc; can dương không thông thì mượn can âm, chỗ chính không thông thì mượn chỗ dưới. Như vậy thần sát thành thứ người ta muốn bịa sao cũng được. … Xét Thần Sát Khởi Lệ mới biết do chép truyền sai lầm, hai mươi bốn chữ sai mười ba chữ.
Khởi Lệ nói: tháng Giêng Ất Hợi, tháng Hai Giáp Tuất, tháng Ba Ất Dậu, tháng Tư Bính Thân, tháng Năm Đinh Mùi, tháng Sáu Mậu Ngọ, tháng Bảy Kỷ Tị, tháng Tám Canh Thìn, tháng Chín Tân Mão, tháng Mười Nhâm Dần, tháng Một Quý Sửu, tháng Chạp Giáp Tý. Mười hai chi đều là thái dương (vị trí mặt trời), mười can đều là lệnh tinh. … Thái dương là ngày, là cái trời dùng để sinh vật; lệnh tinh là mùa, là cái trời dùng để làm nên năm. Thái dương xoay phải, lệnh tinh xoay trái, năm khí lần lượt toả ra, bốn mùa vận hành, trăm vật sinh ra, đó là nguyện của trời.
| Tháng | Bảng cũ (Lịch Lệ) | Sách sửa (Thần Sát Khởi Lệ) |
|---|---|---|
| Giêng | Giáp Ngọ | Ất Hợi |
| Hai | Giáp Tuất | Giáp Tuất |
| Ba | Ất Dậu | Ất Dậu |
| Tư | Bính Tý | Bính Thân |
| Năm | Đinh Sửu | Đinh Mùi |
| Sáu | Mậu Ngọ | Mậu Ngọ |
| Bảy | Giáp Dần | Kỷ Tị |
| Tám | Bính Thìn | Canh Thìn |
| Chín | Tân Mão | Tân Mão |
| Mười | Mậu Thìn | Nhâm Dần |
| Một | Giáp Tý | Quý Sửu |
| Chạp | Quý Mùi | Giáp Tý |
Giảng: Bảng sửa có quy luật rất đẹp: chi của thiên nguyện là vị trí thái dương (nguyệt tướng) của tháng, đi ngược: Hợi, Tuất, Dậu, Thân, Mùi, Ngọ, Tị, Thìn, Mão, Dần, Sửu, Tý; can là lệnh tinh đi xuôi: Ất, Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, rồi Giáp. Một bảng có lý đứng vững hơn bảng chép tay vá víu. Câu "thần sát thành thứ người ta muốn bịa sao cũng được" là lời cảnh tỉnh cho mọi người học trạch nhật.

Mẫu thương, nguyệt ân, tứ tướng, thời đức, vương quan tướng dân thủ nhật – 母倉、月恩、四相、時德、王官相民守日
Đây là nhóm cát thần theo mùa, đều dựa vào ngũ hành sinh nhau. Mẫu thương là chi sinh ra hành của mùa (xuân Hợi Tý, hạ Dần Mão, thu Thìn Tuất Sửu Mùi, đông Thân Dậu, sau thổ vượng Tị Ngọ). Nguyệt ân là can do nguyệt kiến sinh ra. Tứ tướng là can do hành mùa sinh ra (xuân Bính Đinh, hạ Mậu Kỷ, thu Nhâm Quý, đông Giáp Ất). Thời đức là chi dương do hành mùa sinh ra (xuân Ngọ, hạ Thìn, thu Tý, đông Dần).
Nguyên văn – 原文
按:母倉者,種植畜牧納財等事之吉辰也。……又我剋者為財,而剋我之所由生者亦財也。以母倉之辰而納財,一以見藏于生我之方,則其原不匱也;一以見生我之方之宜致養焉,以是為報本返始也;一以見財者所以養人,而多藏則剋我之所由生,轉以為我害矣,非所以為養也。母倉之義大矣哉!
按:四相無庚辛,此非人之所能為也。木相本是火,火相本是土,金相本是水,水相本是木,五行之自然而然者也。相者輔我者也,此以知天之道任德不任刑也。
今悉刪去……而曹震圭以四時死絕之辰為庶民之象,最為無理。夫人心之惡雖桀紂盜跖,未必欲庶民之死絕也。且眾庶馮生,故曰庶民,雖一晝一夜萬生萬死,而終古無死絕者,乃庶民也,安得有死絕之象耶?
Dịch: Lời xét: mẫu thương là ngày tốt cho trồng trọt, chăn nuôi, nạp tài. … Lại nữa, cái mình khắc là tài, mà cái khắc lại cái sinh ra mình cũng là tài. Nạp tài vào ngày mẫu thương: một là thấy cất ở phương sinh ra mình thì nguồn không cạn; hai là thấy phương sinh ra mình phải được phụng dưỡng, ấy là báo đáp gốc rễ; ba là thấy của cải là để nuôi người, cất nhiều quá thì lại khắc cái sinh ra mình, thành hại mình, không phải đạo nuôi. Nghĩa mẫu thương lớn thay!
Lời xét: tứ tướng không có Canh Tân, không phải người làm ra được. Tướng của Mộc vốn là Hoả, của Hoả là Thổ, của Kim là Thuỷ, của Thuỷ là Mộc, ngũ hành tự nhiên như thế. Tướng là cái phò mình; do đó biết đạo trời dùng đức không dùng hình.
Nay xoá hết (bảy loại ngày phụ thêm) … Còn Tào Chấn Khuê lấy ngày tử tuyệt của bốn mùa làm tượng thứ dân, thật vô lý nhất. Lòng người ác như Kiệt, Trụ, Đạo Chích cũng chưa chắc muốn thứ dân chết tuyệt. Vả lại dân chúng sống nhờ nhau nên gọi thứ dân; dù một ngày một đêm vạn sống vạn chết, từ xưa đến nay không bao giờ chết tuyệt, ấy là thứ dân; sao lại có tượng tử tuyệt?

Giảng: Lời xét về mẫu thương là một bài học kinh tế nhỏ: của cải sinh từ gốc, phải nuôi gốc, và tích trữ quá mức thì quay lại hại mình. Lời xét về dân nhật là một bài học chính trị: dân không bao giờ "tuyệt", nên ngày dân nhật phải là ngày cát toàn vẹn, "dân được toàn cát thì vương, quan, tướng, thủ đều được toàn cát". Sách giữ năm loại ngày gốc (vương, quan, tướng, dân, thủ), xoá bảy loại người sau đặt thêm (ngục nhật, lệ nhật, lao nhật, tử biệt, phục tội, đại bại, tội hình) vì "không có việc nên làm riêng, chỉ một lệ kiêng là đủ". Sách cũng giữ vương nhật ở Dần, quan nhật ở Mão như thuyết cũ, không theo cách đổi chỗ của người sau, và theo Thiệu Thái Cù đổi thủ nhật thành xuân Thìn, hạ Mùi, thu Tuất, đông Sửu.
Ngày hung theo mùa: tứ kích, ngũ mộ, tứ hao, tứ phế, tứ kỵ, tứ cùng, bát long – 四擊、五墓、四耗、四廢、四忌、四窮
Nhóm này đều là ngày khí của can chi suy hoặc thái quá theo mùa. Tứ kích là chi xung với mộ của mùa (xuân Tuất, hạ Sửu, thu Thìn, đông Mùi), kỵ việc quân. Ngũ mộ là can vượng của mùa tự gặp mộ của mình. Tứ hao là can chi đều hưu khí, tứ phế là can chi đều tử khí. Tứ kỵ, tứ cùng là can vượng của mùa đặt ở đầu (Tý) hoặc cuối (Hợi).
Nguyên văn – 原文
按:四耗日干支皆休氣也,四廢日干支皆死氣也,四忌日以本令陽干加於辰首也,四窮日以本令陰干加於辰尾也。夫休死固非吉辰矣,本令陽干加子、本令陰干加亥何以亦凶耶?曰:易之道,天德不可為首,今以陽干而居辰首,是為首也;地道無成,今以陰干而居辰尾,是有成也。皆以其旺極而為凶,非衰謝之義也。
其八龍七鳥九虎六蛇義亦本此。蓋春甲子乙亥合之,則是春之陽干據其首,春之陰干據其尾,全備而無遺矣,故曰八龍。……天地循環不窮,萬化日新,皆由氣盈朔虛而出,無餘者非天道也,故忌之。
Dịch: Lời xét: ngày tứ hao can chi đều là khí hưu; ngày tứ phế can chi đều là khí tử; ngày tứ kỵ là can dương của mùa đặt ở đầu các chi; ngày tứ cùng là can âm của mùa đặt ở cuối các chi. Hưu, tử vốn không phải ngày tốt; còn can dương của mùa ở Tý, can âm của mùa ở Hợi sao cũng hung? Đáp: đạo Dịch, đức trời không được làm đầu; nay can dương ở đầu chi là làm đầu. Đạo đất không tự thành; nay can âm ở cuối chi là tự thành. Đều vì vượng cực mà hung, chứ không phải nghĩa suy tàn.
Bát long, thất điểu, cửu hổ, lục xà cũng gốc ở nghĩa này. Mùa xuân Giáp Tý và Ất Hợi gộp lại thì can dương của xuân chiếm đầu, can âm của xuân chiếm cuối, trọn vẹn không sót, nên gọi "tám rồng". … Trời đất xoay vần không cùng, muôn hoá đổi mới mỗi ngày, đều từ khí dư, sóc thiếu mà ra; không còn dư thì không phải đạo trời, nên kiêng.
Giảng: Đoạn này giải một nghịch lý dễ thấy: tại sao ngày can "vượng" của mùa lại xấu? Vì đầy quá thì không còn chỗ cho cái mới. Tám, bảy, chín, sáu là thành số của Mộc, Hoả, Kim, Thuỷ; rồng, chim, hổ, rắn (rùa rắn) là thú của bốn phương. Bát long (xuân Giáp Tý, Ất Hợi), thất điểu (hạ Bính Tý, Đinh Hợi), cửu hổ (thu Canh Tý, Tân Hợi), lục xà (đông Nhâm Tý, Quý Hợi) đều kỵ cưới gả. Ngũ mộ (tháng Giêng, Hai Ất Mùi; Tư, Năm Bính Tuất; Bảy, Tám Tân Sửu; Mười, Một Nhâm Thìn; bốn tháng quý Mậu Thìn) kỵ khởi công, động thổ, cưới gả, ra quân, vì can vượng tự rơi vào mộ.

Cửu khảm, cửu tiêu, ngũ hư, bát phong, xúc thuỷ long – 九坎、九焦、五虛、八風、觸水龍
Cửu khảm và cửu tiêu cùng một chỗ: tháng Giêng ở Thìn đi ngược bốn chi quý, tháng Năm ở Mão đi ngược bốn chi trọng, tháng Chín ở Dần đi ngược bốn chi mạnh. Cửu khảm kỵ đi thuyền, đắp đê; cửu tiêu kỵ đúc rèn, trồng cây. Ngũ hư là cục tam hợp bị tuyệt trong mùa. Bát phong và xúc thuỷ long kỵ đi thuyền qua sông.
Nguyên văn – 原文
按:寅午戌火月逆行辰卯寅,亥卯未木月逆行丑子亥,申子辰水月逆行戌酉申,巳酉丑金月逆行未午巳。火逆於木則火成燎原,木逆於水則木多沉溺,水逆於金則水多搏激,金逆於火則金多爍銷,故曰九坎,曰九焦。然從水火以命二名,故曆家止忌乘船、鼓鑄、栽種等事,義無大害,今從之。
按:靈樞經曰:一者天,二者地,三者人,四者時,五者音,六者律,七者星,八者風,九者野。……八風之義其本諸此乎?……蓋正風猶可,而邪風更凶也。……觸水龍者,水之伐日也。龍,水族之長,子為水宮,癸即子也。干為水而支伐之,與支為水而干為支之所伐,皆猶觸水中之龍也。
Dịch: Lời xét: tháng Dần Ngọ Tuất (Hoả) đi ngược Thìn Mão Dần; tháng Hợi Mão Mùi (Mộc) đi ngược Sửu Tý Hợi; tháng Thân Tý Thìn (Thuỷ) đi ngược Tuất Dậu Thân; tháng Tị Dậu Sửu (Kim) đi ngược Mùi Ngọ Tị. Hoả ngược vào Mộc thì lửa cháy lan đồng; Mộc ngược vào Thuỷ thì gỗ nhiều chìm đắm; Thuỷ ngược vào Kim thì nước nhiều va đập; Kim ngược vào Hoả thì kim loại nhiều chảy tan; nên gọi cửu khảm (hố sâu), cửu tiêu (cháy sém). Vì lấy nước lửa đặt tên nên nhà lịch chỉ kiêng đi thuyền, đúc rèn, trồng trọt; về nghĩa không hại lớn, nay theo.
Lời xét: Linh Khu Kinh nói: một là trời, hai là đất, ba là người, bốn là mùa, năm là âm, sáu là luật, bảy là sao, tám là gió, chín là cõi. … Nghĩa bát phong có lẽ gốc ở đây. … Gió chính còn tạm được, gió tà càng hung. … Xúc thuỷ long là ngày "phạt" của Thuỷ. Rồng là trưởng của loài nước; Tý là cung Thuỷ, Quý tức là Tý. Can là Thuỷ mà chi đánh nó, hoặc chi là Thuỷ mà can bị chi đánh, đều như chạm vào rồng dưới nước.

Giảng: Sách giữ các ngày này nhưng thu hẹp phạm vi kiêng cho đúng với tên gọi: cửu khảm kỵ việc nước, cửu tiêu kỵ việc lửa; bát phong, xúc thuỷ long (Bính Tý, Quý Sửu, Quý Mùi) kỵ qua sông. Ngũ hư (xuân Tị Dậu Sửu, hạ Thân Tý Thìn, thu Hợi Mão Mùi, đông Dần Ngọ Tuất) là cục tam hợp bị tuyệt trong mùa, kỵ mở kho, cho vay. Bát phong theo sách là xuân Đinh Sửu, Đinh Tị; hạ Giáp Thân, Giáp Thìn; thu Đinh Mùi, Đinh Hợi; đông Giáp Tuất, Giáp Dần.
Bảo, nghĩa, chế, chuyên, phạt và bát chuyên là gì – 寶義制專伐、八專
Năm loại ngày này xét quan hệ ngũ hành giữa can và chi của chính ngày đó: can sinh chi là bảo, chi sinh can là nghĩa, can khắc chi là chế, chi khắc can là phạt, can chi cùng hành là chuyên.
Nguyên văn – 原文
淮南子曰:子生母曰義,母生子曰寶,子母相得曰專,母勝子曰制,子勝母曰困。以制擊殺,勝而無報;以專從事而有功;以義行理,名立而不墮;以寶畜養,萬物蕃昌;以困舉事,破滅死亡。
考原曰:專日亦名和日。按:淮南以專日為吉,謂以專從事則有功;而遁甲則以專日為凶。今按專日所忌止在行軍,其他固當從淮南,並以吉日論。
曾門經曰:八專日忌出軍嫁娶,丁未、己未、庚申、甲寅、癸丑也。按:八專而止五日者,十干所寄止於八支,不居子午卯酉,而此八支之中,六甲循環,干支相見,則曰八專也。忌出軍者,彼己同位則交綏也;忌嫁娶者,陰陽同居則無別也。
Dịch: Hoài Nam Tử nói: con sinh mẹ là nghĩa, mẹ sinh con là bảo, mẹ con cùng loại là chuyên, mẹ thắng con là chế, con thắng mẹ là khốn. Dùng ngày chế mà đánh thì thắng không bị trả đũa; dùng ngày chuyên mà làm thì có công; dùng ngày nghĩa mà hành lý thì danh lập không đổ; dùng ngày bảo mà nuôi dưỡng thì muôn vật sinh sôi; dùng ngày khốn mà làm việc thì phá diệt chết mất.
Khảo Nguyên nói: ngày chuyên cũng gọi ngày hoà. Lời xét: Hoài Nam coi ngày chuyên là cát, nói dùng chuyên mà làm thì có công; còn Độn Giáp lại coi là hung. Nay xét ngày chuyên chỉ kỵ hành quân, việc khác nên theo Hoài Nam, đều luận là ngày cát.
Tăng Môn Kinh nói: ngày bát chuyên kỵ ra quân, cưới gả: Đinh Mùi, Kỷ Mùi, Canh Thân, Giáp Dần, Quý Sửu. Lời xét: gọi bát chuyên mà chỉ năm ngày vì mười can chỉ gửi ở tám chi, không ở Tý Ngọ Mão Dậu; trong tám chi ấy, sáu Giáp xoay vòng, can chi gặp nhau thì gọi bát chuyên. Kỵ ra quân vì ta và địch cùng chỗ thì hai bên cùng lui; kỵ cưới gả vì âm dương ở cùng một chỗ thì không có phân biệt.

Giảng: Đây là phép xem ngày cổ và đơn giản nhất, chỉ cần nhìn can chi của ngày. Ví dụ Giáp Ngọ: Giáp Mộc sinh Ngọ Hoả, là ngày bảo, hợp nuôi dưỡng; Canh Ngọ: Ngọ Hoả khắc Canh Kim, là ngày phạt, kỵ chinh phạt. Sách hoà giải hai nhà về ngày chuyên: việc thường thì tốt (theo Hoài Nam), chỉ kỵ ra quân (theo Độn Giáp).
Vô lộc, trùng nhật, ngũ hợp, ngũ ly, giải thần, phục nhật nên hiểu thế nào – 無祿、重日、五合、五離、解神、復日
Nhóm cuối này có hai mục sách bác lối kiêng cứng nhắc rất rõ: vô lộc (còn gọi thập ác đại bại) và phục nhật.
Nguyên văn – 原文
通書云:甲辰、乙巳、庚辰、辛巳、丙申、戊戌、丁亥、己丑、壬申、癸亥,此十日祿皆落空,故云無祿。……又曰十惡大敗日。
按:無祿日乃祿陷旬空,故以為忌。然六壬火珠林之法,填實則不空,非不論年月而概以此十日為祿空也。如甲辰日寅祿落空,若太歲、月建、太陽在寅,則不為空,而此年月之甲辰日即不為無祿日矣。……術士盲於理,不問年月而概忌之,固拘滯不可通;又謂惟對衝之年及對衝本命人忌用其日,則又曲為通融而悖謬不可解者也。
按:建寅而得甲日,則是月與日同也,為凶事之所忌者,蓋猶忌月建之義。……俗則以為犯此則致重喪,益無是理。選擇宗鏡載古人葬課多用建日。……今定為鳴吠遇復日則忌,德赦六合遇復日則不忌,庶存其名不害於義云。
Dịch: Thông Thư nói: Giáp Thìn, Ất Tị, Canh Thìn, Tân Tị, Bính Thân, Mậu Tuất, Đinh Hợi, Kỷ Sửu, Nhâm Thân, Quý Hợi, mười ngày này lộc đều rơi vào không vong, nên gọi vô lộc. … Lại gọi là ngày thập ác đại bại.
Lời xét: ngày vô lộc là lộc rơi vào tuần không nên kiêng. Nhưng theo phép Lục Nhâm, Hoả Châu Lâm, "lấp đầy thì không còn không", chứ không phải chẳng kể năm tháng mà coi mười ngày này đều là lộc không. Như ngày Giáp Thìn, lộc Dần rơi vào không; nếu thái tuế, nguyệt kiến, thái dương ở Dần thì không còn là không, và ngày Giáp Thìn của năm tháng ấy không còn là ngày vô lộc. … Thuật sĩ mù lý, không hỏi năm tháng mà kiêng tất cả, thật câu nệ không thông; lại nói chỉ năm xung và người tuổi xung mới kỵ, thì lại là uốn cho xuôi mà sai trái không giải được.
Lời xét: tháng kiến Dần mà gặp ngày Giáp thì tháng và ngày như nhau; kỵ việc hung, cũng như ý kỵ nguyệt kiến. … Tục cho rằng phạm ngày này thì "trùng tang", càng không có lý. Tuyển Trạch Tông Kính chép người xưa táng thường dùng ngày Kiến. … Nay định: ngày minh phệ gặp phục nhật thì kỵ, ngày đức, xá, lục hợp gặp phục nhật thì không kỵ, để giữ tên mà không hại nghĩa.

Giảng: Hai lời xét này nên in cho những ai còn sợ "thập ác đại bại" và "trùng tang". Ngày vô lộc chỉ thật sự vô lộc khi năm, tháng, vị trí mặt trời không lấp chỗ không; còn nói "người tuổi xung mới kỵ" là sai trái. Phục nhật (tháng Giêng, Bảy ngày Giáp Canh; Hai, Tám ngày Ất Tân; Tư, Mười ngày Bính Nhâm; Năm, Một ngày Đinh Quý; Ba, Chín, Sáu, Chạp ngày Mậu Kỷ) chỉ là can ngày trùng hành với nguyệt kiến; nỗi sợ "trùng tang" là tục truyền vô lý, sách định lại phạm vi kiêng rất hẹp.
Các mục còn lại ngắn gọn: trùng nhật là ngày Tị, Hợi (dương cực, âm cực), kỵ việc hung, lợi việc cát. Ngũ hợp là ngày Dần, Mão, nên kết hôn, giao ước; ngũ ly (trừ thần) là ngày Thân, Dậu, kỵ kết thân, nên tắm gội trừ tai. Sách bỏ lời giải của Tào Chấn Khuê, giải theo "tuần Giáp Dần không có Tý Sửu" và khí xuân hoà, thu túc. Giải thần (tháng Giêng, Hai ở Thân; Ba, Tư ở Tuất; Năm, Sáu ở Tý; Bảy, Tám ở Dần; Chín, Mười ở Thìn; Một, Chạp ở Ngọ) nên dâng sớ, giải oan, sách ví với bề tôi biết cách can gián.
Minh phệ và minh phệ đối: ngày an táng tính thế nào – 鳴吠、鳴吠對
Ngày minh phệ ("gà vàng gáy, chó ngọc sủa") là ngày an táng; ngày minh phệ đối là ngày động thổ, khai huyệt, phá đất. Thông Thư chép mười bốn ngày minh phệ và mười ngày minh phệ đối, nhưng không ai giải được vì sao. Sách theo Thần Sát Khởi Lệ, sửa lại thành mười ba và mười một ngày.
Nguyên văn – 原文
今按神煞起例之語,於理為安,庶幾可信。其法以甲丙庚壬四干配午申得八日,避戊土不用;以乙丁己辛癸五干配酉得五日,避未土不用;共十三日為鳴吠日。己為陰土生於酉,故配酉而不避也。又以丙庚壬三干配子得三日,避戊土不用,甲配子為純陽亦避不用;以甲丙庚壬四干配寅得四日,避戊不用;以乙丁辛癸四干配卯得四日,避己不用;共十一日為鳴吠對日。……通書誤以庚寅壬寅為鳴吠,甲午為鳴吠對,遂不可解。
一行之言金雞鳴玉犬吠,上下相呼,亡靈安穩。人之葬也歸骨於土,戌為終萬物之地,……然則戌者指葬地而非指葬日也。言擇日必以酉為主,則是金雞鳴於上,而地下之玉犬與之吠應,上下相呼而亡靈安穩矣。
Dịch: Nay xét lời Thần Sát Khởi Lệ hợp lý, có thể tin. Phép là lấy bốn can Giáp Bính Canh Nhâm phối Ngọ, Thân được tám ngày, tránh Mậu Thổ không dùng; lấy năm can Ất Đinh Kỷ Tân Quý phối Dậu được năm ngày, tránh Mùi Thổ không dùng; cộng mười ba ngày là ngày minh phệ. Kỷ là Thổ âm sinh ở Dậu nên phối Dậu mà không tránh. Lại lấy ba can Bính Canh Nhâm phối Tý được ba ngày, tránh Mậu; Giáp phối Tý là thuần dương cũng tránh; lấy bốn can Giáp Bính Canh Nhâm phối Dần được bốn ngày, tránh Mậu; lấy bốn can Ất Đinh Tân Quý phối Mão được bốn ngày, tránh Kỷ; cộng mười một ngày là ngày minh phệ đối. … Thông Thư chép nhầm Canh Dần, Nhâm Dần vào minh phệ, Giáp Ngọ vào minh phệ đối, nên không giải được.
Lời Nhất Hạnh "gà vàng gáy, chó ngọc sủa, trên dưới gọi nhau, vong linh yên ổn": người táng là đem xương về đất; Tuất là chỗ kết thúc muôn vật, … vậy Tuất là chỉ đất táng chứ không chỉ ngày táng. Nói chọn ngày phải lấy Dậu làm chủ, tức là gà vàng gáy ở trên, chó ngọc dưới đất sủa đáp, trên dưới gọi nhau mà vong linh yên ổn.

Giảng: Lời giải này đẹp và hợp lý: Dậu là cửa mặt trời lặn, việc tiễn người về đất thuộc âm nên lấy giờ "mặt trời lặn" làm chủ; Tuất là đất táng; gà trên mặt đất gáy, chó dưới đất đáp. Vì táng là chôn vào đất nên tránh can chi thuộc Thổ (Mậu, Mùi, Sửu, Tuất). Sách cũng nói rõ ngày minh phệ gặp phục nhật thì kỵ. Người làm âm phần nên dùng bảng đã sửa này thay cho bảng Thông Thư cũ.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Quyển 5 là quyển của "đức": thiên đức, nguyệt đức, thiên ân, thiên xá, mẫu thương. Đọc kỹ lời xét, ta thấy các quan soạn sách luôn kéo chữ đức về con người: dùng ngày đức là thuận trời, nhưng việc thiện thì làm ngay, không chờ ngày.

Phong Thuỷ Liên Hoa dùng quyển này theo mấy nguyên tắc:
- Hiểu đức theo tam hợp. Thiên đức, nguyệt đức đều là "phần trời" của cục tam hợp tháng. Hiểu như vậy thì tự suy ra được bảng, và hiểu vì sao phương thiên đức dùng để khởi công, sửa nhà.
- Dùng bảng đã sửa. Thiên nguyện theo Thần Sát Khởi Lệ; minh phệ, minh phệ đối theo bảng mười ba và mười một ngày; bỏ quan phù, chi đức khỏi ngày (theo quyển 4).
- Bỏ nỗi sợ vô lý. Thập ác đại bại phải xét "lấp đầy"; phục nhật không gây "trùng tang". Một ngày xấu theo tên chưa chắc xấu theo lý.
- Âm phần trước hết là hình. Minh phệ là ngày đưa người về đất, nhưng huyệt đúng long, đúng thế mới là gốc. "Nhất hình nhì khí" vẫn là nguyên tắc đầu tiên.
Còn cách phối thiên đức, nguyệt đức với toạ sơn và tuổi gia chủ trong một quẻ ngày cụ thể là thủ pháp, phải dạy trực tiếp.
Những hiểu lầm thường gặp về cát thần và ngày an táng
Nhiều tên ngày trong quyển 5 được dùng rộng rãi trong dân gian, kèm theo những cách hiểu mà chính sách đã bác.

- "Chỉ ngày thiên ân, thiên xá mới làm việc thiện." Sách nói đó là câu nệ: việc đáng làm thì như lửa bùng, suối chảy, ngày nào cũng làm.
- "Ngày thập ác đại bại năm nào cũng xấu." Theo phép "lấp đầy thì không không", năm tháng có thái tuế, nguyệt kiến ở chi lộc thì ngày ấy không còn vô lộc.
- "Phạm phục nhật thì trùng tang." Sách nói "càng không có lý"; người xưa táng còn hay dùng ngày Kiến.
- "Canh Dần, Nhâm Dần là ngày minh phệ an táng." Đó là chỗ Thông Thư chép nhầm; hai ngày này là minh phệ đối, dùng để động thổ.
- "Ngày chuyên (can chi cùng hành) là xấu." Sách nói chỉ kỵ hành quân; việc khác theo Hoài Nam là cát.
Ghi nhớ nhanh quyển 5:
| Thần | Một câu để nhớ |
|---|---|
| Thiên đức | Phần trời của cục tam hợp tháng: mạnh dùng can âm, quý dùng can dương, trọng dùng quẻ góc |
| Nguyệt đức | Dần Ngọ Tuất Bính; Hợi Mão Mùi Giáp; Thân Tý Thìn Nhâm; Tị Dậu Sửu Canh |
| Nguyệt không | Đối xung nguyệt đức: Nhâm, Canh, Bính, Giáp |
| Thiên ân | Giáp Tý đến Mậu Thìn, Kỷ Mão đến Quý Mùi, Kỷ Dậu đến Quý Sửu |
| Thiên xá | Xuân Mậu Dần, hạ Giáp Ngọ, thu Mậu Thân, đông Giáp Tý |
| Thiên nguyện | Chi là vị trí mặt trời đi ngược, can là lệnh tinh đi xuôi; Giêng Ất Hợi |
| Tứ tướng | Can do hành mùa sinh ra; không có Canh Tân |
| Bảo nghĩa chế phạt chuyên | Can sinh chi, chi sinh can, can khắc chi, chi khắc can, cùng hành |
| Minh phệ | 13 ngày an táng (Ngọ, Thân, Dậu, tránh Thổ); minh phệ đối 11 ngày động thổ |
Nguồn: Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (欽定協紀辨方書), quyển 5 "Nghĩa Lệ 3", bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư. Bài trích các đoạn chính; các đoạn dẫn Hoài Nam Tử Thiên Văn Huấn về chuôi Đẩu qua 24 tiết, Lễ Hải Tập về Mậu Kỷ, lời Tào Chấn Khuê về từng thần, Lịch Sự Minh Nguyên về minh phệ và cách khởi các ngày hung theo mùa chỉ tóm ý. Hiệu đính: bản chép lẫn 己 (Kỷ) với 巳 (Tị) ở nhiều chỗ như "六月巳", "己巳", "戊巳", "隂土生於酉"; bài sửa theo văn mạch. Chữ dị thể 隂, 㑹, 夘, 徳, 厯, 歴, 嵗, 寳 đổi thành 陰, 會, 卯, 德, 曆, 歷, 歲, 寶. Sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa. Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.
Bài trước: Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 4 Nghĩa Lệ 2
Bài sau: Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 6 Nghĩa Lệ 4
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Trạch Cát Liên Hoa: tra thiên đức, nguyệt đức, thiên ân, thiên xá, minh phệ theo ngày.
- La Kinh Liên Hoa: xem phương thiên đức, nguyệt đức trên vòng 24 sơn.
- Lập Cục Pháp: định cục bằng hình trước khi chọn ngày.
Bài liên quan
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 4 Nghĩa Lệ 2
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 3 Nghĩa Lệ 1
- Toàn bộ chuyên mục Hiệp Kỷ Biện Phương Thư
- Táng Thư
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Muốn dùng thiên đức, nguyệt đức cho đúng và chọn ngày an táng theo phép gốc, kết hợp hình thế long huyệt, các bạn ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Quyển 5 Hiệp Kỷ Biện Phương Thư nói về gì? – 卷五論何事?
Quyển 5 là Nghĩa Lệ 3, giải các cát thần theo tháng và mùa (thiên đức, nguyệt đức, thiên ân, thiên xá, thiên nguyện, mẫu thương, tứ tướng, thời đức…), các ngày hung theo mùa, các ngày theo can chi và hai loại ngày an táng minh phệ, minh phệ đối.
Thiên đức tháng Giêng ở đâu? – 正月天德何在?
Thiên đức tháng Giêng ở Đinh. Tháng Hai ở Khôn, Ba Nhâm, Tư Tân, Năm Càn, Sáu Giáp, Bảy Quý, Tám Cấn, Chín Bính, Mười Ất, Một Tốn, Chạp Canh.
Ngày thiên nguyện đúng là ngày nào? – 天願正日?
Theo bản sách sửa: Giêng Ất Hợi, Hai Giáp Tuất, Ba Ất Dậu, Tư Bính Thân, Năm Đinh Mùi, Sáu Mậu Ngọ, Bảy Kỷ Tị, Tám Canh Thìn, Chín Tân Mão, Mười Nhâm Dần, Một Quý Sửu, Chạp Giáp Tý.
Thập ác đại bại có phải năm nào cũng kiêng? – 十惡大敗每年皆忌否?
Không. Sách nói theo phép "lấp đầy thì không còn không": năm, tháng hoặc vị trí mặt trời ở chi lộc của ngày thì ngày ấy không còn là vô lộc.
Ngày minh phệ an táng gồm những ngày nào? – 鳴吠日何日?
Mười ba ngày: Giáp Ngọ, Bính Ngọ, Canh Ngọ, Nhâm Ngọ, Giáp Thân, Bính Thân, Canh Thân, Nhâm Thân, Ất Dậu, Đinh Dậu, Kỷ Dậu, Tân Dậu, Quý Dậu. Ngày minh phệ đối (động thổ) gồm Bính Tý, Canh Tý, Nhâm Tý, bốn ngày Dần và bốn ngày Mão (trừ Mậu Dần, Kỷ Mão).








