Quẻ Vô Võng trong Kinh Dịch Phan Bội Châu, quẻ thứ hai mươi lăm Thiên Lôi Vô Võng 无妄, là quẻ của sự không càn bậy: sấm động dưới trời, muôn vật được phú tính mệnh chân thật; động mà hợp lẽ trời. Bài này đăng toàn văn phần quẻ Võng trong Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải của cụ Phan Bội Châu: Tự quái, Soán từ, Soán truyện, Đại Tượng, sáu hào từ kèm Tiểu Tượng và các lời phụ chú. Bài chỉ sửa lỗi chính tả do quét chữ.
Trả lời nhanh: Quẻ Vô Võng (Càn trên, Chấn dưới) dạy sống hợp lẽ trời, không làm càn: vô võng thì nguyên hanh, nhưng phải "lợi trinh" – hễ trái chính lý thì có lỗi. Cụ Phan giảng "bất canh hoạch" là làm việc đáng làm mà không mưu cầu lợi, và nhắc phải biết thời: thì nên động mà động, thì nên tĩnh mà tĩnh thì mới thật là vô võng.
XXV. Quẻ Thiên Lôi Vô Võng – 天雷无妄
Quẻ này là quẻ Thiên Lôi Vô Võng. Chấn hạ cũng là Nội Chấn; Càn thượng cũng là Ngoại Càn. Càn Thiên, Chấn Lôi, nên tên quẻ đọc bằng Thiên Lôi Vô Võng.

Tự quái – 序卦
Tự quái: Phục, tắc bất vọng hĩ, cố thụ chi dĩ Vô Võng.
復則不妄矣,故受之以无妄。
Ý sắp đặt thứ tự quẻ. Sau quẻ Phục tiếp lấy quẻ Vô Võng, là cớ vì sao?
Bởi vì, đã Phục rồi thời không Càn, nên sau quẻ Phục tiếp lấy quẻ Vô Võng.
Võng, nghĩa là Càn. Người ta sở dĩ làm càn, là vì quên mất thiên lí. Hễ đã biết trở lại theo thiên lí, thời có làm càn nữa đâu. Vậy nên sau quẻ Phục, tiếp lấy quẻ Vô Võng.
Theo về Tượng quẻ, Càn trên, Chấn dưới; Chấn, nghĩa là động; Càn, nghĩa là trời; phát động bằng tư tưởng, hoạt động bằng hành vi, mà tất thảy hợp với lẽ trời, ấy là vô võng. Nếu có mảy may vì nhân dục mà động, thời là Võng.
Soán từ – 彖辭
Vô võng, nguyên hanh, lị trinh, kì phỉ chính, hữu sảnh, bất lị hữu du vãng.
无妄:元亨利貞。其匪正有眚,不利有攸往。
Nghĩa hai chữ Vô Võng giải thích cho đến nơi, thời chỉ duy Thiên đạo với Thánh nhân mới đúng được hết. Nguyên lai, ở trong Vũ trụ, sẵn có lí tự nhiên, theo ở lí tự nhiên, không cần phải tạo tác, đó là vô võng thuộc về Thiên đạo. Đến như các sự vật, thời có lí đương nhiên, không pha vào tư ngụy. Đó là vô võng thuộc về Thánh đức.
Nhưng mà, vì có tự nhiên mới đẻ ra đương nhiên, lại lấy đương nhiên mà hợp với tự nhiên, ấy là Thánh tức Thiên, Thiên tức Thánh, mà tổng chi gọi bằng Vô Võng.
Ở trong Phật học rất ghét là chữ Võng, mà Dịch rất quý là Vô Võng, người ta nếu làm đến vô võng, thời đạo hợp với trời, đức hợp với Thánh, chắc được Đại hanh. Vô võng là tạo nhân, đại hanh là kết quả. Nên nói rằng: Vô võng nguyên hanh. Tuy nhiên, thường tình người ta, phần nhiều là có tư dục tà tâm, họa may trong một đời người có một tư tưởng gì, một hành vi gì, tình cờ mà hợp được vô võng, chốc phút thoảng qua lại võng ngay, thế không phải là vô võng. Hễ đã vô võng tất phải vô võng hoài hoài, tự tiểu chí đại tự thỉ chí chung, không một tí gì không hợp với chính lí, nên Thánh nhân lại dạy cho hai chữ Lị trinh, nghĩa là, vô võng là cốt hợp với chính lí. Tà tâm tức là vô võng [1]. Nên lại tiếp lấy câu: Kì phỉ chính, hữu sảnh, bất lị hữu du vãng, nghĩa là, có việc gì không phải chính lí, tất nhiên có tội lỗi, mà không lợi ư làm mỗi việc.

PHỤ CHÚ: Theo về bản dịch đời sau thời chữ Võng, Võng là Càn, theo về bản cổ dịch thời chữ Võng, Võng là trông, nghĩa là: việc gì chính đạo, chính lí thời cứ làm, không kì vọng sở đắc, hoặc vì danh dự mà làm, hoặc vì công lí mà làm, tổng chi hữu sở kì vọng mà làm. Đã hữu sở kì vọng, thời không phải là vô võng, tất phải vô sở kì vọng mà cứ làm, mới là vô võng.
Thầy Trương có câu: Vô sở vị nhi vi giả, quân tử dã, nghĩa là: Đã làm điều phải, tự nhiên mà làm, ấy là quân tử; câu Vô sở vị nhi vi, là đúng với nghĩa chữ Vô Võng.
Soán truyện – 彖傳
Soán viết: vô võng, cương tự ngoại lai, nhi vi chủ ư nội; động nhi kiện, cương trung nhi ứng, đại hanh dĩ chính, thiên chi mệnh dã; kì phỉ chính hữu sảnh, bất lị hữu du vãng, vô võng chi vãng, hà chi hĩ, thiên mệnh bất hựu, hành hĩ tai.
彖曰:无妄,剛自外來而為主於內。動而健,剛中而應,大亨以正,天之命也。其匪正有眚,不利有攸往;无妄之往,何之矣?天命不祐,行矣哉?
Soán viết: vô võng, cương tự ngoại lai, nhi vi chủ ư nội.
Quẻ Vô Võng này sở dĩ thành quẻ, gốc ở Nội Chấn, Chấn nguyên là Khôn, hào sơ Khôn biến ra nhất Dương mà làm Chấn. Thế là hào Dương tự ngoại lai mà làm chủ cho Nội quái. Chữ Vi chủ, ngậm có hai nghĩa: Chấn động thể làm chủ cho vô võng, mà hào Sơ lại làm chủ cho Chấn, có hào Sơ mới thành quẻ Chấn, lại có Chấn mới thành được quẻ Vô Võng, nên hào Sơ làm chủ cho quẻ Vô Võng.
Động nhi kiện, cương trung nhi ứng, đại hanh dĩ chính, thiên chi mệnh dã.
Thể dưới là Chấn động, thể trên là Càn kiện, thế là động bằng một cách cương kiện.
Ngũ có đức dương cương ở vị trung chính, Nhị cũng lấy trung chính ứng với Ngũ. Như thế là hợp với đạo Vô võng, đã vô võng tất được đại hanh mà chính. Đó há phải khôn riêng của người mà làm nên đâu, vẫn chân lí tự nhiên của trời là như vậy.
Kì phỉ chính hữu sảnh, bất lị hữu du vãng, vô võng chi vãng, hà chi hĩ, thiên mệnh bất hựu, hành hĩ tai.
Quái từ lại có câu: Kì phỉ chính hữu sảnh, bất lị hữu du vãng. Bởi vì, hễ vô võng tất là chính, đã chính rồi thời không nên tha thích. Nếu bỏ chính mà tha thích, thời còn đi vào đâu được. (Chi, nghĩa là đi; Hà chi, nghĩa là đi đâu được).
Bởi vì, trái với chính lí, tức là trái với đạo trời, tất nhiên trời không bênh vực, trời không bênh vực, mà còn đi được hay sao? Chữ Hĩ tai, ý là không đi được; chữ Hĩ cắt nghĩa theo chữ Hồ.
PHỤ CHÚ: Câu Vô võng chi vãng, khó giải thích lắm, vì văn lí thừa tiếp câu: Phỉ Chính hữu sảnh. Nếu ở dưới chữ Vô võng thêm vào hai chữ Phỉ Chính vào mà đọc rằng: Phỉ Chính chi vãng thời thông ngay, ý nói rằng: ở giữa thì vô võng, mà mình lại lấy phỉ chính mà vãng, thời đi đâu được. Nhưng vì Kinh văn quá giản tất, chúng ta nên hội ý, không nên nệ vào chữ. Nếu đọc suông Vô võng chi vãng, thời không chạy xuống được mấy câu dưới. Đó cũng là cách học nghĩa Kinh.

Đại Tượng truyện: Thiên hạ lôi hành – 大象傳
Tượng viết: thiên hạ lôi hành, vật dữ vô võng, tiên vương dĩ mậu đối thì, dục vạn vật.
象曰:天下雷行,物與无妄;先王以茂對時,育萬物。
Đây cũng là một cách biến hóa ở trong Tượng truyện. Mỗi nơi, chữ tên quẻ thời cắt nghĩa bằng tên quẻ; nhưng Tượng truyện đây thời chữ Vô võng lại không cắt nghĩa bằng tên quẻ, mà cắt nghĩa bằng đạo lí quẻ. Nên Tượng nói rằng: Ở dưới trời mà có sấm đi. Thế là: Nhị khí hòa hợp, Âm Dương xát nhau mà thành ra tiếng. Lúc bấy giờ giống trập trùng kinh động, giống cây có mậm măng, vật nào vật nấy tất thảy phú dữ cho nó một cách vô võng, tức là tính mệnh của nó.
Tiên vương xem Tượng ấy, thể đạo trời mà sắp đặt một cách nhân dân ái vật, mậu đối thiên thì, dưỡng dục khắp vạn vật. (Mậu: thịnh; Đối: thuận hợp; Dục: nuôi nấng. Chữ Mậu trùm cả năm chữ: "Đối thì, dục vạn vật").
Đối phó với thì trời, trưởng dục được vạn vật, mà công nghiệp lại cực kì thịnh. Đó là vô võng của Thánh nhân, mà in như vật dữ vô võng của Thiên đạo. Đối thì, tỉ như: mùa Xuân thời dạy dân cày; mùa Thu thời dạy dân gặt; vì phòng ngự nước lụt, mà dạy dân làm kiều lương; vì phòng ngự Đông hàn, mà dạy dân tàm tang trừ súc, tất thảy là đối thì dục vật.

Hào từ và Tiểu Tượng truyện – 爻辭・小象傳
1. Sơ Cửu: Vô võng, vãng cát – 无妄往吉
Sơ Cửu, vô võng, vãng cát.
初九:无妄,往吉。
Sơ Cửu có đức dương cương, làm chủ cho Nội quái, chính là một hạng người có đức chí thành, trong lòng hồn nhiên thiên lí, thiệt là vô võng, vô võng mà tấn hành, thời không chốn nào không tốt.
Tượng viết: vô võng chi vãng, đắc chí dã.
象曰:无妄之往,得志也。
Cửu gốc là thể Càn, Sơ lại về thể Chấn, ấy là động mà hợp đạo trời. Có đức chí thành vô võng như thế, thời tu thân chắc thân phải chính, xử sự chắc sự phải thuận, cảm hóa người thời người phải hóa, có đi đâu mà không thuận thỏa chí mình nữa rư?
2. Lục Nhị: Bất canh hoạch, bất tri dư – 不耕穫不菑畬
Lục Nhị, bất canh hoạch, bất tri dư, tắc lị hữu du vãng.
六二:不耕穫,不菑畬,則利有攸往。
Lời hào Lục Nhị là mượn việc người cày để hình dung tâm lí vô võng. Canh, cày: là việc bắt đầu của nhà nông; Hoạch: gặt lúa: là việc thành công của nhà nông; Tri: ruộng mới phá được một năm, là việc bắt đầu của nhà khẩn ruộng; Dư: ruộng thuộc đã ba năm, là việc thành công của nhà khẩn ruộng.
Tòng lai, sự lí trong thiên hạ, đã có tạo nhân, tất có kết quả, mà kết quả việc trước, tức là tạo nhân cho việc sau.
Hễ đã canh, tất nhiên có hoạch, hễ đã tri, tất nhiên có dư. Đó là sự lí tự nhiên, mà cũng là công việc đang nhiên; thuận lí ứng sự không đặt tự ý mình vào.
Tỉ như: Một nhà nông phu, lúc đương nên canh mà canh, không cần nghĩ đến canh để mà hoạch, gặp lúc đương tri mà tri, không để ý đến tri để mà dư. Nghĩa là, thuận lí tự nhiên mà làm, nhân việc đang nhiên mà làm, bề ngoài hình thức vẫn có tạo tác, mà bề trong tinh thần in như một cách vô vi, tâm lí người vô võng là như thế. Lục Nhị cư trung đắc chính lại ứng với hào Ngũ cũng trung chính, ở vào động thể mà có tính thuận, là động mà hay thuận với trung chính, thiệt là một hạng người vô võng. Thánh nhân lấy lời tỉ dụ mà hình dung cho đến tâm lí, nên nói rằng: Bất canh hoạch, bất tri dư, giảng nghĩa vắn tắt thời chỉ nói rằng: chẳng ư lúc canh mà nghĩ đến hoạch, chẳng ư lúc tri mà nghĩ đến dư. Hễ nghĩa lí đáng làm, mà không hề công mưu lị. Thế là vô võng. Đã vô võng thời Lị hữu du vãng.
PHỤ CHÚ: Xem như nghĩa hào này cũng có thể gọi bằng Vô võng chi phúc, canh tất nhiên được hoạch, tri tất nhiên được dư, không cần phải bo bo cầu phúc, mà phúc tự nhiên đến, cũng là ý nghĩa hào từ này.
Tượng viết: bất canh hoạch, vị phú dã.
象曰:不耕穫,未富也。
Hào từ sở dĩ nói rằng: Bất canh hoạch, nghĩa là: dầu có canh có tri, mà không phải để ý đến hoạch dư cho được giàu vậy.
Canh tri, là công việc làm; Hoạch dư, là hiệu quả lợi, không phải nghĩ được hoạch dư mà làm, nên Tượng truyện nói rằng: Vị phú.
Chữ Vị như nghĩa chữ Phi, như nghĩa chữ Vị ở câu: Vị thuận mệnh quẻ Lâm, vị là chẳng phải. Chữ Phú này, như nghĩa chữ Phú ở câu: Phi phú thiên hạ dã ở sách Mạnh Tử.

3. Lục Tam: Vô võng chi tai – 无妄之災
Lục Tam, vô võng chi tai, hoặc hệ chi ngưu, hành nhân chi đắc, ấp nhân chi tai.
六三:无妄之災,或繫之牛,行人之得,邑人之災。
Trước hết, thích nghĩa đen theo câu, theo chữ.
Tai thuộc về vô võng, thí dụ: có kẻ cột trâu cạnh đường, người đi đường được lấy, mà người trong ấp đó trở lại bị tai hại, là vì người mất trâu nghi oan cho ấp nhân trộm trâu.
Nói cho đúng, thời ấp nhân bị tai ách, giữa đường quàng vào cổ, nhưng tai đó vẫn là thình lình tự nhiên đưa đến, nên nói rằng: Vô võng chi tai.
Nguyên theo thông lệ trong Kinh Dịch: hễ sáu hào ở quẻ nào, mỗi một hào xử một địa vị hào ấy, mà cũng tất thảy xử chung vào thì đại quẻ ấy. Sáu hào ở quẻ Vô Võng, là ở vào thì Vô võng, vị Vô võng, tất thảy là vô võng cả. Duy tùy giữa bản thân hào mà khác nhau: hào Lục vị Tam vẫn bất trung bất chính, chính là một người vọng. Ở thì Vô võng, mà mình lại vọng, tất bị mắc tai, nhưng tai đó cũng là vô cố mà mắc. Nên nói rằng: Vô võng chi tai.
Tượng như người đi đường thời được trâu, mà những người ở chốn mất trâu đó, lại bị hiềm nghi về tội giấu trâu, thiệt là tai vô võng đó vậy. Bởi vì, tai đó không tưởng có mà có, ở vào thì Vô vọng, thời như thế cũng là vô võng.
Tượng viết: hành nhân đắc ngưu, ấp nhân tai dã.
象曰:行人得牛,邑人災也。
Trâu thời người đi đường được, mà tai thời khiến cho ấp nhân chịu. Ở vào đời Vô võng, thế chẳng phải là tai vô võng hay sao?
4. Cửu Tứ: Khả trinh, vô cựu – 可貞无咎
Cửu Tứ, khả trinh, vô cựu.
九四:可貞,无咎。
Cửu Tứ dương cương ở về Càn thể, trên dưới không ứng dự với ai, là một hạng người cảnh giới vô tư. Thiệt là một người vô võng đó vậy, nên bền chặt giữ lấy tư cách ấy, tự nhiên được vô cựu.
PHỤ CHÚ: Chữ Trinh thường thích có hai nghĩa: một nghĩa trinh là chính, một nghĩa trinh là bền.
Hễ chữ Lị trinh thời kiêm cả hai nghĩa, chính và bền; như chữ Khả trinh thời trọng về nghĩa bền, cũng nghĩa là cố thủ; như chữ Bất khả trinh ở quẻ Cổ, thời chỉ thích nghĩa là bền, mà không nghĩa trinh là chính. Nếu trinh là chính, thời không bao giờ bất khả.
Xem Văn Kinh chớ nhận lầm những chốn ấy.
Tượng viết: khả trinh vô cựu, cố hữu chi dã.
象曰:可貞无咎,固有之也。
Khả trinh vô cựu là bảo phải bền giữ nguyên sở hữu của mình vậy. (chữ Hữu, như nghĩa chữ Thủ: là giữ).
5. Cửu Ngũ: Vô võng chi tật – 无妄之疾
Cửu Ngũ, vô võng chi tật, vật dược hữu hỉ.
九五:无妄之疾,勿藥有喜。

Cửu Ngũ dương cương ở chính giữa thể Càn, đủ đức trung chính, lại ở tôn vị, dưới có hào Nhị ứng với mình cũng trung chính, thiệt là vô võng đến cực điểm, ở thì Vô võng thiệt không còn gì hơn nữa.
Nếu chẳng may có đụng phải tật bệnh gì, cũng chẳng qua tai bay vạ bốc, thời chỉ nên bình tâm thuận lí, yên xử như thường, mà tai họa tự nhiên tiêu tán. Nên nói rằng: Vô võng chi tật, vật dược hữu hỉ, nghĩa là: Đã vô võng rồi, nếu tình cờ mà có tật cũng là tật vô võng, chớ dùng đến thuốc, mà tự nhiên mừng được bệnh lành.
Chữ Vật có nghĩa là cấm chỉ. Bởi vì: Vô võng mà được tật là tật vô võng. Nếu đưa thuốc vào té ra võng. Vậy nên cấm chỉ dùng thuốc.
PHỤ CHÚ: Hào từ Cửu Ngũ này, tỉ như đại Thánh đại Hiền ngày xưa, rủi gặp hoạn nạn, hoặc bị sàm báng, các ngài cũng chỉ tố nhi vi hành, mà tự nhiên sàm báng hoạn nạn tiêu diệt hết.
Như vua Văn Vương bị tù ở Dữu Lí, như đức Khổng Tử tuyệt lương ở Trần Thái, chỉ có vô võng chi tất, có cần dùng đến thuốc đâu.
Phương thư có câu nói rằng: Kiến quái, bất quái, Kì quái tự diệt cũng tương tự như nghĩa hào này.
Tượng viết: vô võng chi dược, bất khả thí dã.
象曰:无妄之藥,不可試也。
(Thí: thử nếm, cũng nghĩa là nếm chút đỉnh).
Hễ thuốc là dùng để chữa bệnh võng, bây giờ vô võng mà lại dùng thuốc, thời lại hóa ra võng. Vậy nên tật vô võng chớ nên nếm thử thuốc.
6. Thượng Cửu: Vô võng hành, hữu sảnh – 无妄行有眚
Thượng Cửu, vô võng hành, hữu sảnh, vô du lị.
上九:无妄,行有眚,无攸利。
Thượng Cửu ở cuối cùng quẻ Vô Võng là Vô võng chi cực. Tuy vẫn vô võng, nhưng đã cùng cực thời cũng chẳng hành động gì được nữa, ư lúc đó chỉ nên an lặng chờ thời, như nghĩa câu Trung Dung: Cư dị dĩ sĩ mệnh.
Nghĩa là, cư xử bằng một cách thản dị, để mà chờ mệnh trời. Nếu không biết lẽ ấy, mà toan võng động, võng hành, tất nhiên có tai sảnh mà cũng chẳng làm gì lị.
Tượng viết: vô võng chi hành, cùng chi tai dã.
象曰:无妄之行,窮之災也。
Vô võng đã cực rồi, mà còn muốn tấn hành, tất nhiên bị tai hại vì cùng cực vậy.
PHỤ CHÚ: Thầy Hồ Văn Phong có nói rằng: Người khéo học Dịch quý nhất là biết chữ Thì. Hễ mỗi một quẻ, tức là một thì đại, mà một hào ở trong quẻ, tức là những hạng người ở thì đại ấy.
Xem như quẻ Vô Võng, toàn quẻ là thuộc về thì đại Vô võng. Nhưng mỗi hào tất lại có thì đại riêng của mỗi hào; hào Sơ với hào Nhị vì sao mà vãng cát, mà lị hữu du vãng?
Là vì: Thì nên Động mà động, thời Động là vô võng. Tứ, sở dĩ khả trinh, Ngũ sở dĩ vật dược, là thì nên Tĩnh mà tĩnh, thời Tĩnh là vô võng. Đến như Thượng Cửu thời sao mà hành hữu sảnh, là vì: Thì nên Tĩnh mà động, thời động là võng. Tổng chi, ở một thì đại chung là vô võng, mà té ra lành dữ, mà hay dở khác nhau, thời lại vì thì đại riêng của từng người.
Hiểu được lẽ ấy, thời chúng ta ở đời phải có bộ óc xét Thì, lại phải có cặp mắt xem Thì, một phương diện thời soi thấu thì đại Trung của đời; một phương diện thời cân lường thì đại riêng của mình. Làm thế nào cho hai phương diện đó, điều hòa thích hợp được, ấy mới là thức thì, mà cũng là biết học Dịch.

Ghi chú của Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Quẻ Vô Võng là tượng "thuận lý tự nhiên, không tạo tác". Trong phong thuỷ, đây là tinh thần Phong Thuỷ Liên Hoa rất coi trọng: Thầy Vũ Giới không chủ trương nắn cửa, xoay hướng tuỳ tiện, mà lập cục theo hình thế thật của đất. Làm điều trái với thế tự nhiên chính là "võng" – càn – thì "hữu sảnh", có lỗi.
Hào Cửu Ngũ "vô võng chi tật, vật dược hữu hỉ" – bệnh không do mình thì chớ vội chữa bằng thuốc – cũng là lời nhắc gia chủ: không phải chuyện gì xảy ra trong nhà cũng do phong thuỷ, đừng vội đặt thêm vật phẩm hay sửa phá khi chưa khảo sát rõ. Xem đúng bệnh mới chữa, đó là thủ pháp phải xem tại chỗ.
Bài trước: Quẻ Phục – Địa Lôi Phục. Bài sau: Quẻ Đại Súc – Sơn Thiên Đại Súc. Xem toàn bộ Mục Lục Kinh Dịch Phan Bội Châu trong Kho Sách.
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Vì sao quẻ Vô Võng đứng sau quẻ Phục? – 无妄何以次復
Theo Tự quái, đã quay về (Phục) thì không làm càn, nên sau Phục là Vô Võng. Cụ Phan giảng người làm càn vì quên thiên lý; biết trở lại thiên lý thì không càn nữa.
"Vô võng" và "vô vọng" khác nhau thế nào? – 无妄
Cụ Phan ghi: bản dịch đời sau hiểu Võng là càn (không làm càn); bản cổ hiểu là trông (không kỳ vọng) – làm điều phải mà không mong được gì. Cụ dẫn thầy Trương: "vô sở vị nhi vi giả, quân tử dã".
"Bất canh hoạch, bất tri dư" nghĩa là gì? – 不耕穫不菑畬
Không vì gặt mà cày, không vì ruộng thuộc mà khai hoang. Cụ Phan giảng: làm việc đúng lúc đáng làm, theo lý tự nhiên, không lo tính lợi – đó là tâm lý vô võng, và phúc tự nhiên đến.
"Vô võng chi tai" là gì? – 无妄之災
Tai hoạ tự nhiên đến dù mình không làm gì: người đi đường dắt trâu, người trong ấp bị nghi trộm. Cụ Phan nói đó là "tai bay vạ gió" ở thời Vô Võng.
Vì sao Thượng Cửu vô võng mà vẫn "hữu sảnh"? – 无妄行有眚
Vì đã ở cùng cực, thì nên tĩnh mà lại động. Cụ Phan dẫn Hồ Văn Phong: học Dịch quý nhất là biết thì – thì chung của đời và thì riêng của mình phải điều hoà.
Học Dịch cùng Thầy Vũ Giới
Muốn học Kinh Dịch bài bản, từ quái tượng đến ứng dụng phong thuỷ, các bạn có thể theo các lớp Dịch lý của Phong Thuỷ Liên Hoa. Hỏi lịch học qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Nguồn: Phan Bội Châu, Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải, Chu Dịch Thượng Kinh – Quẻ Thiên Lôi Vô Võng (bản in trang 288–295). Chỉ sửa lỗi chính tả do quét chữ; chữ Hán nguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành. [1] Bản in ghi "Tà tâm tức là vô võng", theo văn ý thì là "là võng" (không phải vô võng). Sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa.









