Thảm đệm, béo gầy, thư hùng trong Nghi Long Kinh (疑龍經) là hai đoạn cuối thiên thượng: hình hư dối, long có thảm đệm, long béo long gầy và đại thế cán chi của thiên hạ. Bài 26 dịch trọn hai đoạn này.
Trả lời nhanh: Nghi Long Kinh nói long quý đi đến đâu có thảm đệm: dưới long có bãi bằng như diềm mai ba ba, như chiếu lạy của quý nhân. Long gầy cũng ra quan cao, long béo cũng có khi suy; long béo cần núi gầy hộ, long gầy cần núi béo hầu. Long gầy mà có nệm đệm thì nghìn dặm phong hầu.
Thầy Vũ Giới giảng: "Nhất âm nhất dương chi vị đạo." Béo gầy, thư hùng trong kinh chính là luật âm dương trên hình núi.
Hình hư dối nhận ra thế nào? – 虛誑之山
Hình hư dối là hai bên trống rỗng, triền ngoài không quay, thác trong lại ngược: long quý mà hình khí tán. Sau Long Hổ có tay áo mà không thấy huyệt thì làm quan không rời quê.
Nguyên văn – 原文
形若真時穴始真,形若不真是虛誑。虛誑之山看兩邊,兩邊虛空亦如然。外纏不轉內托返,此是貴龍形氣散。龍虎背後有衣袖,此是官關拜舞袖。雖然有袖穴不見,官不離鄉任何受。
Dịch nghĩa – 譯義
Hình nếu thật thì huyệt mới thật; hình không thật là hư dối. Núi hư dối hãy xem hai bên: hai bên cũng trống rỗng như vậy. Triền ngoài không quay, thác trong lại ngược: đó là long quý mà hình khí tán. Sau lưng Long Hổ có tay áo, đó là tay áo vái múa của quan. Tuy có tay áo mà không thấy huyệt, thì làm quan không rời quê, nhận chức gì cũng vậy.
Giảng giải – 講解
"Hình nếu thật thì huyệt mới thật": đây là câu then chốt. Tay áo sau Long Hổ là dấu quý, nhưng nếu huyệt không thấy thì quý ấy nhỏ. Hình Pháp Liên Hoa luôn kiểm hai bên trước khi tin một chỗ đẹp ở giữa.


Thảm đệm của long là gì? – 毯褥
Thảm đệm là bãi bằng dưới chân long trước huyệt, như diềm mai ba ba, như chiếu lạy của quý nhân, như đồ đàn tràng trải ra. Chân long đến huyệt có nệm đệm thì dù là chi long cũng giàu đủ.
Nguyên văn – 原文
貴龍行處有毯褥,毯褥之龍富貴局。問君毯褥如何分,龍下有坪如鱉裙。譬如貴人有拜席,又如僧道壇具伸。真龍到穴有茵褥,便是枝龍山富足。此是神仙識貴龍,莫道肥龍多息肉。
Dịch nghĩa – 譯義
Chỗ long quý đi có thảm đệm; long có thảm đệm là cục phú quý. Hỏi anh thảm đệm phân thế nào: dưới long có bãi bằng như diềm mai ba ba. Ví như quý nhân có chiếu lạy, lại như tăng đạo trải đồ đàn tràng. Chân long đến huyệt có nệm đệm; dù là chi long cũng giàu đủ. Đây là cách thần tiên biết long quý; chớ bảo long béo là nhiều thịt thừa.
Giảng giải – 講解
Nệm đệm là phần đất bằng phẳng, dư ra trước huyệt, nơi khí dừng và lan nhẹ. Nhà ở có khoảng sân bằng, thoáng trước cửa chính là có "nệm đệm" cho khí. Đây là chi tiết rất hay để quan sát khi xem đất thực tế.


Long béo, long gầy tốt xấu thế nào? – 肥瘦
Nghi Long Kinh nói long gầy tuy cô hàn cũng có ra quan cao, long béo cũng có khi suy; không nên phán vội theo béo gầy. Đại để long béo cần núi gầy hộ, long gầy cần long béo hầu; long gầy mà có nệm đệm thì phong hầu.
Nguyên văn – 原文
瘦龍雖是孤寒山,也有瘦龍出高官。肥龍須作貴龍體,也有肥龍反淩替。問君肥瘦如何分,莫把雌雄妄輕議。大戴亦當有此言,溪谷為牝低伏蹲。岡陵為牡必雄峙,不知肥瘦有殊分。漢儒以山論夫婦,夫山高峻婦低去。此是儒家論尊卑,便是龍家雌雄語。大抵肥龍要瘦護,瘦龍也要肥龍禦。瘦龍若有茵褥形,千里封侯居此地。
Dịch nghĩa – 譯義
Long gầy tuy là núi cô hàn, cũng có long gầy ra quan cao. Long béo nên làm thể long quý, cũng có long béo lại suy bại. Hỏi anh béo gầy phân thế nào: chớ đem thư hùng mà bàn bừa. Sách Đại Đới cũng có lời này: khe hang là thư (cái), thấp nằm phục. Gò đồi là hùng (đực), ắt sừng sững; không biết béo gầy có phần khác. Nho đời Hán lấy núi bàn vợ chồng: núi chồng cao vút, núi vợ thấp xuống. Đó là nhà Nho bàn tôn ti, cũng chính là lời thư hùng của nhà xem long. Đại để long béo cần núi gầy hộ, long gầy cũng cần long béo hầu. Long gầy nếu có hình nệm đệm, nghìn dặm phong hầu ở đất này.
Giảng giải – 講解
Kinh dẫn Đại Đới Lễ: khe hang là thư, gò đồi là hùng; dẫn nho đời Hán: núi chồng cao vút, núi vợ thấp xuống. Thư hùng là âm dương; béo gầy cần bù cho nhau. Theo Thầy Vũ Giới, "Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ!"


Đại thế cán chi của thiên hạ được tả ra sao? – 禹跡輿圖
Nghi Long Kinh lấy dấu vua Vũ, chia núi sông theo Hoàng Hà và Xuyên Giang, kể các cán long qua Thái Hành, Kiệt Thạch, Thông Lĩnh, Hành Dương đến Giang Âm. Kinh nhận xét viên tinh phần nhiều nằm trên thân chi long chứ không ở cuối cán.
Nguyên văn – 原文
敢將禹跡來問君,輿圖之上要細論。尋龍論脈尤論勢,地勢如何卻屬坤。若以山川分兩界,黃河川江兩源派。其中有枝濟與河,淮漢湘水亦長源。幹中有枝枝有幹,長者入海短入垣。若以幹龍會大盡,太行碣石至海壖。又有高山入葱嶺,又分汝穎河流吞。南幹分枝入海內,河北河東皆不背。葱嶺連綿入桂連,又入衡陽到江邊。其間屈曲分臂去,不知多少枝葉繁。又分一派入東海,又登碣石會為垣。一枝分送入海門,幹龍盡在江陰墳。若論幹龍為至貴,東南沿海天中草。如何垣星不在彼,多在枝龍身上分。到彼枝幹又難辯,枝上多為州與縣。京都多是在中東,海岸山窮風蕩散。君如要識枝幹龍,更看疑龍中下卷。
Dịch nghĩa – 譯義
Dám đem dấu vua Vũ đến hỏi anh, trên bản đồ phải bàn kỹ. Tìm long bàn mạch càng phải bàn thế; địa thế vì sao thuộc quẻ Khôn. Nếu lấy núi sông chia hai giới: Hoàng Hà và Xuyên Giang là hai nguồn dòng. Trong đó có nhánh sông Tế và sông Hà; Hoài, Hán, Tương cũng nguồn dài. Trong cán có cành, cành có cán; dài thì vào biển, ngắn thì vào viên. Nếu lấy cán long hội đến chỗ tận lớn: Thái Hành, Kiệt Thạch đến bờ biển. Lại có núi cao vào Thông Lĩnh, lại chia sông Nhữ, sông Dĩnh, sông nuốt nhau. Cán nam chia cành vào trong biển, Hà Bắc, Hà Đông đều không quay lưng. Thông Lĩnh liên miên vào Quế, Liên, lại vào Hành Dương đến bờ sông. Giữa đó uốn khúc chia tay mà đi, không biết bao nhiêu cành lá rườm rà. Lại chia một dòng vào Đông Hải, lại lên Kiệt Thạch hội làm viên. Một cành chia tiễn vào cửa biển; cán long tận ở gò Giang Âm. Nếu bàn cán long là quý nhất, thì ven biển đông nam như cỏ giữa trời. Vì sao viên tinh không ở đó? Phần nhiều chia trên thân chi long. Đến đó cành cán lại khó phân, trên cành phần nhiều làm châu và huyện. Kinh đô phần nhiều ở giữa và phía đông; bờ biển núi tận, gió thổi tán. Anh nếu muốn biết chi long, cán long, hãy xem tiếp Nghi Long quyển trung, quyển hạ.
Giảng giải – 講解
Đoạn này nối với thiên Đại thế trong Hám Long Kinh. Điều đáng học là nhận xét: kinh đô thường ở giữa và phía đông, bờ biển núi tận gió tán. Nghĩa là chỗ tận cùng chưa chắc là chỗ tốt nhất; khí phải được giữ lại trước khi ra biển.
Hiểu đúng béo gầy, thư hùng – 肥瘦雌雄正解
Nhiều người đọc "long béo" là tốt, "long gầy" là xấu. Nghi Long Kinh không nói vậy. Kinh nói long gầy tuy cô hàn cũng có ra quan cao, long béo cũng có khi suy. Điều quyết định là béo gầy có được bù trợ hay không: long béo cần núi gầy hộ, long gầy cần long béo hầu.
Đây chính là luật âm dương: béo là âm (đầy, thấp, mềm), gầy là dương (nhọn, cao, cứng). Âm cần dương, dương cần âm. Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) nói "Nhất âm nhất dương chi vị đạo" và "Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ!". Đoạn kinh này là ví dụ cụ thể của luật ấy trên hình núi.
Kinh dẫn sách Đại Đới Lễ và nho đời Hán để nói thư hùng: khe hang là thư, gò đồi là hùng; núi chồng cao vút, núi vợ thấp xuống. Người xưa không coi thư thấp kém; thư hùng là một cặp, phải đủ cả hai mới sinh.
Thảm đệm trong nhà ở và quy hoạch – 毯褥今用
Thảm đệm là bãi bằng dưới chân long trước huyệt, như chiếu lạy của quý nhân. Trong nhà ở, thảm đệm là khoảng đất bằng, thoáng, sạch trước cửa chính: sân, hiên, bậc tam cấp rộng. Nhà có thảm đệm thì khí vào được "trải" ra, không xộc thẳng vào.
- Sân trước bằng phẳng: tránh dốc đổ ra ngoài hoặc dốc đổ vào trong.
- Hiên đủ sâu: tạo lớp chuyển từ ngoài vào trong.
- Khối nhà cân đối: khối chính đầy đặn thì khối phụ thanh mảnh, và ngược lại.
- Hai bên có tựa: tránh "hình hư dối", hai bên trống rỗng.
- Không để "triền ngoài không quay": hàng rào, cây xanh nên ôm về phía cửa.
"Hình hư dối" trong kinh là hai bên trống rỗng, triền ngoài không quay, thác trong lại ngược. Nhà lô đứng một mình giữa khu đất trống, hai bên không có gì che, là ví dụ dễ gặp. Gia chủ có thể bù bằng cây xanh, tường rào, khối phụ; cách bù cụ thể theo từng nhà cần khảo sát.
Đoạn đại thế cuối thiên thượng nhắc: kinh đô phần nhiều ở giữa và phía đông, bờ biển núi tận gió tán. Ý ấy dùng được khi chọn đất ven biển hôm nay: chỗ ven biển trống trải, gió mạnh thì phải có lớp chắn, không nên đặt nhà ở chỗ mũi đất trơ trọi.
Lời "chớ đem thư hùng mà bàn bừa" cũng là lời nhắc cho người học: thuật ngữ phải dùng đúng chỗ. Phong Thuỷ Liên Hoa dạy học từ gốc, hỏi "tại sao", tránh lối thuộc thuật ngữ mà không hiểu lý.
Gia chủ thường hỏi gì về đoạn kinh này – 宅主常問
Nhà to trên đất nhỏ có phải "long béo"? – 肥龍
Không phải. Long béo là hình đất đầy đặn, dày dặn. Nhà quá to so với đất là mất cân đối, lại dễ "đục phá khí mạch" như thập vấn của Nghi Long Kinh nói. Hình nhà và hình đất phải tương xứng.
Thảm đệm có cần lát gạch, đổ bê tông không? – 毯褥鋪裝
Không bắt buộc. Thảm đệm là khoảng bằng, sạch, thoáng trước cửa. Lát gì là chuyện vật liệu; điều cần là bằng phẳng, không đọng nước, không dốc gắt, có chỗ cho người dừng chân trước khi vào nhà.
Thư hùng có liên quan đến nam nữ trong nhà không? – 雌雄男女
Trong đoạn kinh này, thư hùng là âm dương của hình núi: thấp – cao, mềm – cứng. Kinh dẫn chuyện vợ chồng chỉ để ví. Phong Thuỷ Liên Hoa không dùng đoạn này để đoán số phận nam nữ trong nhà.
Ở ven biển có nên làm nhà không? – 海邊宅
Được, nhưng phải có lớp chắn gió và chọn chỗ không phải mũi đất trơ trọi. Kinh nói bờ biển núi tận gió tán, nên cần tạo hoặc tìm chỗ có che: đồi cát, rừng phi lao, dãy nhà phía biển.
Lời bàn thêm về tay áo sau Long Hổ – 衣袖餘論
Kinh nói sau lưng Long Hổ có tay áo là tay áo vái múa của quan, nhưng tay áo mà không thấy huyệt thì quan không rời quê. Ý là dấu quý có, nhưng chỗ tụ nhỏ nên phúc nhỏ, phạm vi hẹp. Người xem đất không nên thấy dấu quý mà nói quá.
Đây cũng là tinh thần không hứa hẹn của Phong Thuỷ Liên Hoa: nói đúng mức, không thổi phồng.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa dùng cặp béo – gầy để xem hình khối nhà: khối chính đầy đặn thì khối phụ thanh mảnh, và ngược lại; phía trước có khoảng sân bằng làm "nệm". Lập cục cụ thể theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.
Tóm lại – 總結: Hình thật mới có huyệt thật. Long có thảm đệm là quý; béo gầy, thư hùng phải bù trợ cho nhau.
Bài trước: Núi chầu và minh đường. Bài sau: Phân lưng mặt của long.
Nguồn: Nghi Long Kinh (疑龍經), đề Dương Quân Tùng, bản Tứ Khố Toàn Thư (Wikisource, thuộc công cộng); một số chữ in sai trong bản điện tử đã được hiệu đính theo nghĩa. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: định toạ hướng khi đã nhận được long và huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho nhà, đất theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Nhận long, nhận sao ngoài thực địa phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thảm đệm là gì? – 毯褥是何
Thảm đệm là bãi bằng dưới chân long trước huyệt; Nghi Long Kinh nói long quý đi đến đâu có thảm đệm, là cục phú quý.
Long gầy có xấu không? – 瘦龍
Không hẳn; kinh nói long gầy cũng ra quan cao, nhất là khi có hình nệm đệm.
Thư hùng trong núi là gì? – 雌雄
Thư là núi thấp, khe hang; hùng là núi cao, gò đồi. Hai bên cần bù trợ nhau như âm dương.
Vì sao bờ biển hay tán khí? – 海岸風散
Vì núi tận, gió thổi tán; kinh nói kinh đô phần nhiều ở giữa và phía đông, không ở mép biển núi cùng.









