Thập vấn 2: công vị trong Nghi Long Kinh (疑龍經) bàn thuyết "công vị": vì sao các phòng con cháu hưởng phúc khác nhau, và nguồn gốc thuyết chia trưởng, giữa, út theo bát quái và Hà Đồ. Bài 36 dịch trọn câu hỏi này.
Trả lời nhanh: Nghi Long Kinh nói các con sinh ra như nhau, khác nhau là do đất như cây một gốc có cành tươi cành héo. Thuyết công vị chia ngôi theo bát quái: Chấn trưởng nam ở trái, Khảm trung nam, Cấn thiếu nam; Khôn mẹ, Tốn trưởng nữ, Ly trung nữ, Đoài thiếu nữ; về sau lại chia theo chín cung Hà Đồ. Kinh cho thuyết này "tựa phải mà như sai, nên cứu lý".
Thầy Vũ Giới giảng: "Không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ." Kinh cũng dặn đọc thuyết công vị với tinh thần cứu lý, không cố chấp.
Công vị là gì? – 公位
Công vị là thuyết chia phần hưởng phúc của các phòng con cháu (trưởng, giữa, út) theo vị trí trong cục đất. Nghi Long Kinh ví như một cây cùng gốc mà cành tươi cành héo.
Nguyên văn – 原文
問君如何分公位,父母生時無少異。間或生時有愛憎,死後何由別榮悴?譬如一木同根生,一枝枯悴一枝榮。榮者芳華日夜長,悴者日就枯槁形。此後遂有公位議,分長分中分少位。
Dịch nghĩa – 譯義
Hỏi anh phân công vị thế nào: lúc cha mẹ sinh ra các con không khác chút nào. Có khi lúc sống có thương ghét, chết rồi do đâu phân vinh khô? Ví như một cây cùng gốc, một cành khô héo một cành tươi. Cành tươi đẹp ngày đêm lớn, cành héo ngày càng khô quắt. Từ đó mới có thuyết công vị, chia ngôi trưởng, giữa, út.
Giảng giải – 講解
Thuyết công vị là một chủ đề lớn trong phong thuỷ âm trạch. Kinh trình bày nguồn gốc và cả sự hoài nghi về nó.


Kinh đánh giá thuyết công vị thế nào? – 似是如非
Nghi Long Kinh nói thương ghét là chuyện của lòng, chết thì không còn; vinh khô là chuyện của đất, gốc đông màu mỡ thì cành đông tươi. Nhưng kinh cho thuyết công vị "chưa thoả, tựa phải mà như sai, nên cứu lý".
Nguyên văn – 原文
愛憎之說起於心,榮枯之說歸於地。心有愛憎死卻無,地有肥磽此近似。東根肥即東枝榮,西根磽云西枝瘁。要知此說未為當,似是如非當究理。左長前中右少位,此說當初自誰起。請君來此細排詳,因別長男中少位。
Dịch nghĩa – 譯義
Thuyết thương ghét khởi từ lòng, thuyết vinh khô quy về đất. Lòng có thương ghét, chết rồi thì không; đất có màu mỡ cằn cỗi thì gần đúng. Gốc đông màu mỡ thì cành đông tươi, gốc tây cằn thì cành tây héo. Nên biết thuyết này chưa thoả, tựa phải mà như sai, nên cứu lý. Trái là trưởng, trước là giữa, phải là út: thuyết này ban đầu do ai khởi? Xin anh đến đây xếp kỹ, nhân đó phân ngôi trưởng nam, trung nam, thiếu nam.
Giảng giải – 講解
Đây là thái độ học thuật đáng quý của người xưa: nêu thuyết, rồi chất vấn. Theo Thầy Vũ Giới, học phong thuỷ phải hỏi "tại sao".


Ngôi nam nữ theo bát quái chia thế nào? – 乾坤男女位
Chấn là trưởng nam ở trái, Khảm là trung nam ở gò long đến, Cấn là thiếu nam ở đông bắc, Càn thống ba con trai; Khôn là mẹ ở tây nam, trưởng nữ ở đông nam, trung nữ ở Ngọ, Đoài là thiếu nữ ở tây.
Nguyên văn – 原文
震為長子居左方,坎為中男坐來岡。艮為少男坐東北,乾統三男居坎傍。坤為地母西南位,長女東南中午地。兌為少女在西方,此是乾坤男女位。若以此法論陰陽,男居左傍女西廂。中子後龍中女向,自有次第堪推詳。
Dịch nghĩa – 譯義
Chấn là trưởng nam ở phía trái, Khảm là trung nam ngồi ở gò long đến. Cấn là thiếu nam ở đông bắc, Càn thống ba con trai, ở cạnh Khảm. Khôn là mẹ đất ở tây nam, trưởng nữ ở đông nam, trung nữ ở đất Ngọ. Đoài là thiếu nữ ở phương tây, đó là ngôi nam nữ của Càn Khôn. Nếu lấy phép này bàn âm dương: nam ở bên trái, nữ ở chái tây. Con giữa ở long sau, gái giữa ở hướng, tự có thứ tự để suy xét.
Giảng giải – 講解
| Quẻ | Người | Phương |
|---|---|---|
| Chấn | Trưởng nam | Trái (đông) |
| Khảm | Trung nam | Long đến (bắc) |
| Cấn | Thiếu nam | Đông bắc |
| Khôn | Mẹ | Tây nam |
| Tốn | Trưởng nữ | Đông nam |
| Ly | Trung nữ | Nam (Ngọ) |
| Đoài | Thiếu nữ | Tây |


Thuyết chín cung Hà Đồ cho công vị là gì? – 河圖分九宮
Kinh kể từ đời Tiêu Lương có tranh công vị, chôn ngỗng ngọc ở đất Chấn; về sau định trưởng ở Chấn, giữa ở Ly, út ở Đoài, các con thứ tư trở đi xếp theo chín cung: thượng nguyên một, bốn, bảy; trung nguyên hai, năm, tám; hạ nguyên ba, sáu, chín.
Nguyên văn – 原文
爰自蕭梁爭公位,卻以玉鵝埋震地。震為長子起春宮,遂起爭端謀玉器。公位之說起於斯,斷以長震中居離。少居兌位四同長,五與二位分毫釐。六與少男無差別,七與長男同共說。八與五位共消詳,九與三男排優劣。此是河圖分九宮,上遠一四七相同。中元二五八同位,下位三六九連此。後來執此為定議,只就河圖分次第。
Dịch nghĩa – 譯義
Từ đời Tiêu Lương tranh công vị, lấy ngỗng ngọc chôn ở đất Chấn. Chấn là trưởng tử, dấy Xuân cung, bèn sinh tranh chấp mưu đồ ngọc khí. Thuyết công vị khởi từ đây: định trưởng ở Chấn, giữa ở Ly. Út ở ngôi Đoài, con thứ tư cùng trưởng, thứ năm với thứ hai chia từng ly. Thứ sáu với thiếu nam không khác, thứ bảy với trưởng nam cùng một thuyết. Thứ tám với thứ năm cùng xét, thứ chín với thứ ba xếp hơn kém. Đây là theo Hà Đồ chia chín cung: thượng nguyên một, bốn, bảy giống nhau. Trung nguyên hai, năm, tám cùng ngôi; hạ nguyên ba, sáu, chín liền theo. Đời sau chấp đó làm định luận, chỉ theo Hà Đồ mà chia thứ tự.
Giảng giải – 講解
Kinh nói đời sau chấp đó làm định luận. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, Hà Đồ là gốc của các đồ hình; nhưng áp Hà Đồ máy móc vào việc chia phúc cho từng người con thì cần thận trọng, đúng như kinh dặn "cứu lý".
Đọc thuyết công vị với tinh thần cứu lý – 公位窮理
Thuyết công vị là một trong những thuyết gây tranh cãi nhất của phong thuỷ âm trạch, vì nó chạm đến chuyện phần phúc của từng người con. Nghi Long Kinh trình bày nguồn gốc nhưng đồng thời hoài nghi: "tựa phải mà như sai, nên cứu lý." Đây là thái độ đáng học.
Theo Thầy Vũ Giới, "Không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ." Thuyết công vị có cơ sở ở bát quái (Chấn trưởng nam, Khảm trung nam, Cấn thiếu nam…) và Hà Đồ. Nhưng dùng nó để phán con nào được, con nào mất, rồi sinh tranh chấp, là đặt sai chỗ.
Kinh còn kể chuyện từ đời Tiêu Lương tranh công vị, chôn ngỗng ngọc ở đất Chấn, gây tranh đoạt. Đó là ví dụ người xưa đã dùng sai thuyết này để mưu lợi.
Gốc bát quái và Hà Đồ của thuyết công vị – 卦圖之源
Bát quái hậu thiên gán người trong nhà theo quẻ: Càn cha, Khôn mẹ, Chấn trưởng nam, Khảm trung nam, Cấn thiếu nam, Tốn trưởng nữ, Ly trung nữ, Đoài thiếu nữ. Mỗi quẻ có phương vị. Thuyết công vị lấy phương vị ấy chia phần trong cục đất.
Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, Hà Đồ và âm dương là "cha mẹ", ngũ hành và bát quái là "con cháu". Học công vị mà không về gốc Hà Đồ, âm dương thì chỉ thuộc bảng mà không hiểu lý.
- Hiểu gốc: vì sao Chấn là trưởng nam (một hào dương ở dưới, dương khí mới sinh).
- Hiểu giới hạn: cục đất là của chung, khí lưu chuyển chứ không chia ô cứng.
- Dùng để chăm, không để chia: biết phía nào yếu thì bổ cứu cho cả nhà.
Phong Thuỷ Liên Hoa nói về công vị như tri thức tham khảo trong học thuật, và nhắc gia chủ dùng nó để hoà, không để chia.
Gia chủ thường hỏi gì về đoạn kinh này – 宅主常問
Mộ đặt lệch về một bên có làm một con thiệt? – 墓偏
Theo thuyết công vị thì có thể ảnh hưởng phòng ứng với phía ấy; nhưng Nghi Long Kinh dặn cứu lý, không cố chấp. Việc đúng là chỉnh cục cho cân, có lợi cho cả nhà.
Con thứ tư trở đi tính thế nào? – 四子以下
Kinh kể đời sau xếp theo chín cung Hà Đồ: con thứ tư cùng trưởng, thứ năm với thứ hai, thứ sáu với út… Đây là quy ước của một số phái, không phải chân lý tuyệt đối.
Công vị có áp dụng cho nhà ở không? – 陽宅公位
Một số phái áp dụng phương vị bát quái cho phòng của các con trong nhà. Phong Thuỷ Liên Hoa ưu tiên bố cục chung cân bằng trước, rồi mới xét phương vị từng người.
Liên hệ với Hám Long Kinh và bài giảng Liên Hoa – 與撼龍經及蓮花講義相參
Thuyết công vị không có trong Hám Long Kinh; đây là phần Nghi Long Kinh đưa vào thập vấn để bàn. Việc kinh tự hoài nghi thuyết mình trình bày là điều hiếm, cho thấy người soạn coi trọng lý hơn khuôn.
Liên hệ với nguyên lý gốc của Phong Thuỷ Liên Hoa: theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, Hà Đồ là đồ hình tổng, từ đó giải mã các phái. Thuyết công vị theo chín cung là một ứng dụng của Hà Đồ; muốn đánh giá đúng phải về gốc.
Ghi chú biên soạn: kinh viết "Hà Đồ chia chín cung", trong khi nhiều sách sau gọi chín cung là Lạc Thư. Em giữ nguyên chữ của kinh và vẽ sơ đồ chín cung để minh hoạ.
Bài tập quan sát cho người học – 學者觀察練習
Tập tìm hiểu thuyết công vị một cách khách quan:
- Vẽ bát quái hậu thiên và ghi người trong nhà ứng với từng quẻ.
- Đọc ít nhất hai sách khác bàn công vị và so sánh với Nghi Long Kinh.
- Ghi lại những điểm thuyết công vị giải thích được và những điểm không giải thích được trong các gia đình mình biết.
- Tự hỏi: dùng thuyết này để giúp cả nhà thế nào, thay vì để chia phần.
Các bài tập này giúp người học tập con mắt hình thế trước khi học thủ pháp. Kết quả quan sát nên ghi chép, chụp ảnh, rồi đối chiếu khi học trực tiếp cùng thầy.
Ghi nhớ nhanh cho người học – 要訣速記
- Công vị chia phòng theo bát quái và chín cung.
- Kinh tự nói thuyết này "tựa phải mà như sai, nên cứu lý".
- Lòng thương ghét mất khi chết; đất màu mỡ cằn cỗi mới gần đúng.
- Dùng thuyết để giúp cả nhà, không để chia rẽ.
- Về gốc Hà Đồ, âm dương mới hiểu đúng.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa nói về công vị như tri thức tham khảo, tránh dùng nó để gây chia rẽ anh em. Đất là của chung một nhà; điều cần làm là giữ cục đất tốt cho cả nhà. Lập cục cụ thể theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.
Tóm lại – 總結: Công vị là thuyết có nguồn gốc, nhưng kinh dặn đọc với tinh thần cứu lý, không cố chấp.
Bài trước: Thập vấn 1: con nuôi, nối dõi. Bài sau: Thập vấn 3: công vị thịnh suy.
Nguồn: Nghi Long Kinh (疑龍經), đề Dương Quân Tùng, bản Tứ Khố Toàn Thư (Wikisource, thuộc công cộng); một số chữ in sai trong bản điện tử đã được hiệu đính theo nghĩa. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: định toạ hướng khi đã nhận được long và huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho nhà, đất theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Thập vấn 1: con nuôi, nối dõi
- Thập vấn 3: công vị thịnh suy
- Thanh Long mạnh, Bạch Hổ yếu
- Tham Lang trong Hám Long Kinh
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Nhận long, nhận sao ngoài thực địa phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Công vị là gì? – 公位是何
Là thuyết chia phần phúc của các phòng con cháu theo vị trí trong cục đất: trưởng, giữa, út.
Nghi Long Kinh có tin hoàn toàn thuyết công vị không? – 公位信否
Không; kinh nói thuyết này tựa phải mà như sai, nên cứu lý.
Trưởng nam ứng quẻ nào? – 長男
Chấn, ở phía trái (đông).
Thuyết công vị chín cung từ đâu? – 九宮
Kinh nói khởi từ đời Tiêu Lương và về sau theo Hà Đồ chia chín cung.









