💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thần Tướng Toàn Biên (8): Hình thần hữu dư, bất túc; xem xương và thịt 形神有餘不足・骨肉

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thần Tướng Toàn Biên (8): Hình thần hữu dư, bất túc; xem xương và thịt 形神有餘不足・骨肉

Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 1
神相全編 卷一 (論形神有餘不足 · 論骨肉 · 相骨 · 相肉)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.

Bài cuối của Quyển 1 Thần Tướng Toàn Biên gồm bảy thiên bàn về hình và thần, xương và thịt: Luận hình hữu dư (論形有餘), Luận thần hữu dư (論神有餘), Luận hình bất túc (論形不足), Luận thần bất túc (論神不足), Luận cốt nhục (論骨肉), Tướng cốt (相骨) và Tướng nhục (相肉). Nếu các bài trước dạy nhìn từng bộ vị trên mặt, thì bài này dạy nhìn cả con người: hình có đủ không, thần có đủ không, xương thịt có cân nhau không. Bài trên Kho sách vugioi.com gồm nguyên văn chữ Hán (đã chấm câu lại), bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Sách chia tướng người thành bốn mặt: hình hữu dư (đầu tròn dày, lưng bụng đầy, ngũ nhạc chầu, tam đình xứng, đi ngồi ngay ngắn) thì sống lâu, ít bệnh; thần hữu dư (mắt trong, nhìn không lệch, nói không bừa, vui giận không động lòng, vinh nhục không đổi chí) là bậc thượng quý; hình bất túc (các phần lệch, thiếu, không cân) thì nhiều bệnh, phúc mỏng; thần bất túc (không say mà như say, không buồn mà như buồn, nói trước nhanh sau ấp úng) thì hay gặp trắc trở. Về xương thịt: "xương là vua, thịt là tôi"; xương cần cao, tròn, không lộ; thịt cần chắc, ấm, không dư không thiếu. Xương thịt cân nhau, khí huyết ứng nhau là tốt.

Thầy Vũ Giới giảng: "Hình như thân núi, thần như khí núi. Núi to mà khí tán thì không kết huyệt; núi nhỏ mà khí tụ lại thành đất quý. Xem người cũng vậy: hình đủ mới là một nửa, thần đủ mới là phần quyết định."

Hình hữu dư – 論形有餘

Nguyên văn – 原文

形之有餘者,頭頂圓厚,腹背豐隆,額闊四方,脣紅齒白,耳圓成輪,鼻直如膽,眼分黑白,眉秀疏長,肩膊臍厚,胸前平闊,腹圓垂下,行坐端正,五嶽朝起,三停相稱,肉膩骨細,手長足方,望之巍巍然而來,視之怡怡然而去,此皆謂形有餘也。形有餘者,令人長壽無病,富貴之榮矣。

Tranh chân dung tổ tiên cổ Trung Hoa, một cụ ông ngồi ngay ngắn
Tranh chân dung tổ tiên của Tiền Lí Trai: thân ngồi vững như núi, đầu ngay, là dáng "hình hữu dư" mà sách tả. Ảnh: Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Dịch: Hình hữu dư (hình có dư) là: đỉnh đầu tròn dày, bụng lưng đầy nổi, trán rộng vuông bốn phía, môi đỏ răng trắng, tai tròn có vành, mũi thẳng như túi mật, mắt phân rõ đen trắng, mày thanh thưa mà dài, vai, cánh tay, rốn dày, trước ngực bằng rộng, bụng tròn xệ xuống, đi ngồi ngay ngắn, ngũ nhạc chầu nổi, tam đình cân xứng, thịt mịn xương nhỏ, tay dài chân vuông; nhìn người ấy đi tới thấy sừng sững, nhìn người ấy đi khỏi thấy thư thái: đó gọi là hình hữu dư. Người hình hữu dư thì sống lâu không bệnh, vinh hiển giàu sang.

Cụ ông Bukhara đội mũ, râu trắng, đứng thẳng
Hình hữu dư: thân đứng ngay, vai lưng đầy, gương mặt đầy đặn. Ảnh minh hoạ: Jamshid Nurkulov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Câu đẹp nhất của thiên là "nhìn đi tới thấy sừng sững, nhìn đi khỏi thấy thư thái" (望之巍巍然而來,視之怡怡然而去). Người hình hữu dư không nhất thiết to lớn, mà là người có dáng vững khi đến và để lại cảm giác dễ chịu khi đi. Danh sách dài các bộ vị phía trước chỉ là chi tiết; điều cốt lõi là các phần cân đối, đầy đặn, "ngũ nhạc chầu, tam đình xứng" như đã giảng ở bài trước.

Thần hữu dư – 論神有餘

Nguyên văn – 原文

神之有餘者,眼光清瑩,顧盼不斜,眉秀而長,精神聳動,容色澄徹,舉止汪洋。恢然遠視,若秋日之照霜天;巍然近矚,似和風之動春花。臨事剛毅,如猛獸之步深山;出眾迢遙,似丹鳳而翔雲路。其坐也,如界石不動;其臥也,如棲鴉不搖;其行也,洋洋然如平水之流;其立也,昂昂然如孤峰之聳。言不妄發,性不妄躁,喜怒不動其心,榮辱不易其操,萬態紛錯於前,而心常一,則可謂神有餘也。神有餘者,皆為上貴之人,凶災難入其身,天祿永其終矣。

Dịch: Thần hữu dư là: ánh mắt trong sáng, liếc nhìn không lệch, mày thanh mà dài, tinh thần phấn chấn, sắc mặt trong trẻo, cử chỉ khoan thai rộng rãi. Nhìn xa thì thênh thang như nắng thu chiếu trời sương; nhìn gần thì vững vàng như gió hoà lay hoa xuân. Gặp việc thì cương nghị như mãnh thú bước trong núi sâu; ra giữa đám đông thì vượt xa như chim phượng đỏ bay trên đường mây. Ngồi thì như cột mốc đá không động; nằm thì như quạ đậu không lay; đi thì thênh thang như nước phẳng chảy; đứng thì hiên ngang như đỉnh núi đơn độc vút cao. Lời không nói bừa, tính không nóng nảy bừa, vui giận không động được lòng, vinh nhục không đổi được chí; muôn cảnh rối ren trước mặt mà lòng vẫn một. Như thế gọi là thần hữu dư. Người thần hữu dư đều là bậc thượng quý, tai hoạ khó vào thân, lộc trời giữ đến cuối đời.

Người đàn ông đội mũ len cười tươi, tay chống cằm
Thần hữu dư lộ ra ở ánh mắt trong và nụ cười yên: vui mà không loạn. Ảnh minh hoạ: Sukanto Debnath, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Giảng: Đây là một trong những đoạn văn hay nhất của cả bộ sách. Chú ý rằng nửa sau của đoạn không còn nói về mặt mũi nữa mà nói về tâm: "lời không nói bừa, tính không nóng bừa, vui giận không động lòng, vinh nhục không đổi chí, muôn cảnh rối ren mà lòng vẫn một". Người xưa coi đó là đỉnh cao của tướng: thần hữu dư không phải do trời ban sẵn mà là kết quả của tu dưỡng. Bốn hình ảnh ngồi, nằm, đi, đứng (cột đá, quạ đậu, nước phẳng, núi đơn) cũng trùng với thiên Đi đứng ngồi nằm ở Quyển 5.

Hình bất túc và thần bất túc – 論形不足 · 論神不足

Nguyên văn – 原文

形不足者,頭頂尖薄,肩膊狹窄,腰肋疏細,肘節短促,掌薄指疏,脣蹇額塌,鼻仰耳反,腰低胸陷,一眉曲,一眉直,一眼仰,一眼低,一睛大,一睛小,一顴高,一顴低,一手有紋,一手無紋,睡中眼開,言作女聲,齒黃而露,口臭而尖,禿頂無眾髮,眼深不見睛,行步欹側,顏色痿怯,頭小而身大,上短而下長,此之謂形不足也。形不足者,多疾而短命,福薄而貧賤矣。

神不足者,似醉不醉,常如病酒;不愁似愁,常如憂戚;不睡似睡,纔睡便覺;不哭似哭,常如驚怖;不嗔似嗔,不喜似喜,不驚似驚,不癡似癡,不畏似畏。容止昏亂,色濁似染顛癇;神色悽愴,常如有失;恍惚張惶,常如恐怖;言語瑟縮,似羞隱藏;貌色低摧,如遭凌辱。色初鮮而後暗,語初快而後訥。此皆謂神不足也。神不足者,多招牢獄之厄,官亦主失位矣。

Bảng bốn ô: hình hữu dư, thần hữu dư, hình bất túc, thần bất túc
Hình như thân núi, thần như sinh khí của núi; hình khó đổi, thần nuôi được. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa.

Dịch: Hình bất túc (hình không đủ) là: đỉnh đầu nhọn mỏng, vai và cánh tay hẹp, eo sườn thưa nhỏ, khuỷu tay ngắn, bàn tay mỏng ngón thưa, môi vẩu trán xẹp, mũi hếch tai lật, eo thấp ngực lõm; một mày cong một mày thẳng, một mắt ngước một mắt cụp, một tròng lớn một tròng nhỏ, một gò má cao một gò má thấp, một tay có vân một tay không; ngủ mở mắt, nói giọng the thé, răng vàng mà lộ, miệng hôi mà nhọn, đầu hói ít tóc, mắt sâu không thấy tròng, đi bước nghiêng lệch, sắc mặt héo nhút, đầu nhỏ mình to, trên ngắn dưới dài. Đó gọi là hình bất túc. Người hình bất túc thì nhiều bệnh, đời ngắn, phúc mỏng, nghèo hèn.

Thần bất túc là: không say mà như say, thường như người say rượu mệt; không buồn mà như buồn, thường như lo âu; không ngủ mà như ngủ, vừa ngủ đã giật mình tỉnh; không khóc mà như khóc, thường như hoảng sợ; không giận mà như giận, không vui mà như vui, không sợ mà như sợ, không ngây mà như ngây. Dung chỉ rối loạn, sắc mặt đục; thần sắc thê lương, thường như mất mát; hoảng hốt cuống quýt, thường như sợ hãi; nói năng rụt rè, như thẹn mà giấu; dáng mặt cúi gằm, như bị làm nhục. Sắc mặt đầu tươi sau tối, lời nói đầu nhanh sau ấp úng. Đó đều gọi là thần bất túc. Người thần bất túc hay gặp tai ách lao lý, làm quan cũng chủ mất chức.

Giảng: Danh sách "hình bất túc" có một điểm chung rất rõ: không cân. Một mày cong một mày thẳng, một mắt to một mắt nhỏ, đầu nhỏ mình to, trên ngắn dưới dài. Tướng pháp coi sự lệch là dấu khí không đều. Nhưng cần nhớ rằng không ai có gương mặt đối xứng tuyệt đối; sách nói về những chỗ lệch rõ rệt, và cũng chỉ là một mặt để xem cùng thần, khí, sắc. Không nên đem danh sách này soi người khác.

Danh sách "thần bất túc" thì gần như là bức tranh của một người đang mệt mỏi, lo âu, mất ngủ, thiếu tự tin: ngủ hay giật mình, nói đầu nhanh sau ấp úng, sắc mặt đầu tươi sau tối. Đọc bằng con mắt hôm nay, đó là tín hiệu của tinh thần đang suy, cần nghỉ ngơi, điều dưỡng. Thần bất túc là thứ sửa được, khác với phần hình.

Luận cốt nhục: xương là vua, thịt là tôi – 論骨肉

Nguyên văn – 原文

相人之身,以骨為主,以肉為佐;以骨為形,以肉為容;以骨為君,以肉為臣。然君不能制臣,反為之逆理。若形好容惡,至老不作;容好形惡,乍苦乍樂。假使形容俱好,若有紋痣黑子,亦不為佳。夫紋欲得深而正,黑子欲得大而明。凡相面見顴骨,肉薄而開方者,主有權衡;若肉大骨藏,則無權衡,其人縱有官職,但常調而已。凡有相之人,忽居貧賤,如鳳在地,不久必翔;無相之人,忽居富貴,如草非時而生,非地而出矣,必速疾也。

Dịch: Xem thân người, lấy xương làm chủ, thịt làm phụ; lấy xương làm hình, thịt làm dáng; lấy xương làm vua, thịt làm tôi. Vua không chế được tôi thì trái lẽ. Nếu hình tốt mà dáng xấu thì đến già không làm nên; dáng tốt mà hình xấu thì lúc khổ lúc vui. Dù hình dáng đều tốt, nếu có vân, nốt ruồi đen không đúng chỗ thì cũng không hay. Vân thì cần sâu mà ngay, nốt ruồi thì cần to mà sáng. Phàm xem mặt thấy gò má, thịt mỏng mà mở vuông thì chủ có quyền hành; nếu thịt nhiều mà xương ẩn thì không có quyền, người ấy dù có chức cũng chỉ bình thường. Người có tướng mà bỗng ở cảnh nghèo hèn thì như phượng đậu đất, chẳng lâu ắt bay; người không có tướng mà bỗng giàu sang thì như cỏ mọc trái mùa, mọc sai đất, ắt chóng tàn.

Người cao tuổi tập thái cực quyền buổi sáng ngoài công viên
Xương là vua, thịt là tôi: người tập luyện đều thì xương thịt cân nhau, thân nhẹ mà vững. Ảnh minh hoạ: Supersusage, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: "Xương là vua, thịt là tôi" là một cặp quân thần rất rõ: xương là khung, quyết định căn cơ; thịt là phần bao bọc, quyết định dáng vẻ. Hai bên phải hợp: thịt quá nhiều lấn mất xương là "tôi lấn vua"; xương lộ không thịt bọc là "vua không có tôi". Câu cuối đoạn rất đáng suy nghĩ: người có nền tảng thì gặp lúc khó "như phượng đậu đất, chẳng lâu ắt bay"; người không có nền mà gặp may thì "như cỏ mọc trái mùa", không bền. Nền ở đây không chỉ là xương cốt mà còn là đức, là học.

Tướng cốt – 相骨

Nguyên văn – 原文

骨節象金石,欲峻不欲橫,欲圓不欲粗。瘦者不欲露骨,肥者不欲露肉。骨與肉相稱,氣與血相應。骨寒而縮者,不貧則夭。日角之左,月角之右,有骨直起,為金城骨,位至三公。印堂有骨,上至天庭,名天柱骨;從天庭貫頂,名伏犀骨,并位至三公。

面上有骨卓起,名為顴骨,主權勢。顴骨相連入耳,名王梁骨,主壽考。自臂至肘為龍骨,象君,欲長而大;自肘至腕名虎骨,象臣,欲短而細。骨欲峻而舒,圓而堅,直而應節,緊而不粗,皆堅實之象。顴骨入鬢名驛馬骨;左目上曰日角骨,右目上曰月角骨;骨齊耳為將軍骨;兩溝外曰巨鼇骨;額中正兩邊為龍角骨。

詩曰:骨不聳兮且不露,又要圓清兼秀氣。骨為陽兮肉為陰,陰不多兮陽不附。若得陰陽骨肉均,少年不貴終身富。

骨聳者夭,骨露者無立,骨軟弱者壽而不樂,骨橫者凶,骨輕者貧賤,骨俗者愚濁,骨寒者窮薄,骨圓者有福,骨孤者無親。又云:木骨瘦而青黑色,兩頭粗大,主多窮厄;水骨兩頭尖,富貴不可言;火骨兩頭粗,無德賤如奴;土骨大而皮粗厚,子多而又富;肉骨堅硬,壽而不樂。或有旋生頭角骨者,則享晚年福祿;或旋生頤頷者,則晚年至富也。

詩曰:貴人骨節細圓長,骨上無筋肉又香。君骨與臣相應輔,不愁無位食天倉。骨粗豈得豐衣食,部位應無且莫求。龍虎不須相剋陷,筋纏骨上賤堪憂。

Sơ đồ các xương quý trên mặt: phục tê, kim thành, long giác, nhật nguyệt giác, quyền cốt
Phần lớn các xương quý nằm ở trán và gò má: thượng đình chủ quý. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa.

Dịch: Đốt xương tượng như kim thạch: cần cao mà không ngang, tròn mà không thô. Người gầy không nên lộ xương (thịt không xứng xương mà xương lộ là người nhiều nạn); người béo không nên lộ thịt (béo mà trệ). Xương và thịt xứng nhau, khí và huyết ứng nhau. Xương lạnh mà co, không nghèo thì yểu. Bên trái nhật giác, bên phải nguyệt giác có xương nổi thẳng lên là xương Kim thành, ngôi tới tam công. Ấn đường có xương chạy lên tới thiên đình là xương Thiên trụ; từ thiên đình xuyên lên đỉnh đầu là xương Phục tê; đều chủ ngôi tam công.

Trên mặt có xương nổi cao gọi là quyền cốt (gò má), chủ quyền thế. Gò má nối liền vào tai gọi là xương Vương lương, chủ sống lâu. Từ cánh tay đến khuỷu là Long cốt, tượng vua, cần dài mà lớn; từ khuỷu đến cổ tay là Hổ cốt, tượng tôi, cần ngắn mà nhỏ. Xương cần cao mà thư thái, tròn mà chắc, thẳng mà đúng đốt, gọn mà không thô: đều là tượng của sự chắc thật. Gò má chạy vào tóc mai gọi là xương Dịch mã; trên mắt trái là xương Nhật giác, trên mắt phải là xương Nguyệt giác; xương ngang tai là xương Tướng quân; ngoài hai rãnh là xương Cự ngao; hai bên chính giữa trán là xương Long giác.

Thơ rằng: Xương không nhô lên và không lộ ra, lại cần tròn trong mà có tú khí. Xương là dương, thịt là âm; âm không nhiều thì dương không có chỗ dựa. Nếu âm dương xương thịt đều nhau, tuổi trẻ chưa quý thì suốt đời cũng giàu.

Xương nhô thì yểu; xương lộ thì không đứng vững; xương mềm yếu thì thọ mà không vui; xương ngang thì dữ; xương nhẹ thì nghèo hèn; xương tục thì ngu đục; xương lạnh thì nghèo mỏng; xương tròn thì có phúc; xương cô thì không người thân. Lại nói: xương Mộc gầy, sắc xanh đen, hai đầu thô to thì nhiều cùng khốn; xương Thuỷ hai đầu nhọn thì giàu sang không kể xiết; xương Hoả hai đầu thô thì thiếu đức; xương Thổ to mà da thô dày thì nhiều con lại giàu; xương thịt cứng thì thọ mà không vui. Ai có xương đầu, góc trán nổi xoáy thì hưởng phúc lộc tuổi già; ai có xương cằm nổi xoáy thì về già rất giàu.

Thơ rằng: Người quý đốt xương nhỏ, tròn, dài; trên xương không gân, thịt lại thơm. Xương vua với xương tôi ứng nhau giúp nhau, chẳng lo không có ngôi, ăn lộc kho trời. Xương thô sao được áo cơm đầy, bộ vị không có thì chớ cầu; long cốt, hổ cốt không nên khắc nhau, gân quấn trên xương thì đáng lo.

Chân dung người phụ nữ quấn khăn đỏ, gò má rõ
Gò má (quyền cốt) cao vừa, có thịt bọc là xương quý ở trung đình. Ảnh minh hoạ: Fawzi Demmane, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Thiên Tướng cốt là bản đồ "xương quý" của tướng pháp. Phần lớn các xương được kể nằm trên trán và gò má: Kim thành, Thiên trụ, Phục tê, Nhật giác, Nguyệt giác, Long giác ở vùng trán; Quyền cốt, Vương lương, Dịch mã ở vùng gò má, thái dương. Điều này khớp với ý "thượng đình chủ quý" của bài trước. Cặp Long cốt (cánh tay trên) và Hổ cốt (cẳng tay) lặp lại quan hệ vua tôi: phần trên dài lớn, phần dưới ngắn nhỏ, trên dưới ứng nhau. Câu "âm không nhiều thì dương không có chỗ dựa" cho thấy sách không khen xương lộ: xương phải có thịt bọc mới thành tướng tốt.

Tướng nhục – 相肉

Nguyên văn – 原文

肉所以生血而藏骨,其象猶土生萬物而成萬物者也。豐不欲有餘,瘦不欲不足;有餘則陰勝於陽,不足則陽勝於陰,陰陽相勝,謂一偏之相。肉為陰,骨為陽;陰有餘神則生血,陽有餘神則生氣。肉以堅而實,直而聳。肉不欲在骨之內,為陰不足;骨不欲生肉之外,為陽有餘也。故曰:人肥則氣短,馬肥則氣喘。是以肉不欲多,骨不欲少也。暴肥氣喘,速死之期。肉不欲橫,橫則性剛而暴;肉不欲緩,緩則性懦而怕人。肥不欲亂,紋路漏者,近死之兆。肉欲香而煖,色欲白而潤,皮欲細而滑,皆美質也。色昏而枯,皮黑而臭,龐多加塊,非令相也。若夫神不稱枝榦,筋不束骨,肉不居體,皮不包肉,速死之應也。

詩曰:骨人肉細滑如苔,紅白光凝富貴來。揣著如綿兼又煖,一生終是少凶災。肉緊皮粗最不堪,急如綳鼓命難長。黑多紅少須多滯,遍體生光性急剛。欲識貴人公輔相,芝蘭不帶自然香。

Dịch: Thịt là cái sinh ra huyết và chứa xương; tượng của nó như đất sinh muôn vật và nuôi thành muôn vật. Đầy không nên dư, gầy không nên thiếu; dư thì âm thắng dương, thiếu thì dương thắng âm; âm dương lấn nhau gọi là tướng thiên lệch. Thịt là âm, xương là dương; âm có dư thì thần sinh huyết, dương có dư thì thần sinh khí. Thịt cần chắc mà thật, thẳng mà nổi. Thịt không nên lọt vào trong xương, thế là âm không đủ; xương không nên lồi ra ngoài thịt, thế là dương có dư. Cho nên nói: người béo thì hơi ngắn, ngựa béo thì thở gấp. Vì thế thịt không nên nhiều, xương không nên ít. Béo bộc phát mà thở gấp là điềm không lành. Thịt không nên ngang, ngang thì tính cứng mà nóng; thịt không nên nhão, nhão thì tính yếu mà sợ người. Béo không nên loạn, vân da rỉ lậu là điềm xấu. Thịt cần thơm mà ấm, sắc cần trắng mà nhuận, da cần mịn mà trơn: đều là chất tốt. Sắc tối mà khô, da đen mà hôi, nhiều cục u, không phải tướng hay. Nếu thần không xứng với cành thân, gân không bó xương, thịt không ở yên trên thân, da không bọc thịt, đó là ứng của sự suy kiệt.

Thơ rằng: Người xương có thịt mịn trơn như rêu, hồng trắng sáng ngưng thì giàu sang tới; sờ vào như bông lại ấm áp, một đời ít tai hoạ. Thịt căng da thô là kém nhất, căng như mặt trống thì mệnh khó dài; đen nhiều hồng ít thì hay trì trệ; khắp người bóng loáng thì tính nóng cứng. Muốn biết tướng người quý bậc công phụ: như cỏ chi, cỏ lan không mang hương mà tự thơm.

Sơ đồ long cốt hổ cốt ở cánh tay và cân âm dương xương thịt
Long cốt từ vai tới khuỷu, hổ cốt từ khuỷu tới cổ tay; xương thịt đều nhau là tướng tốt. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: "Thịt như đất sinh muôn vật" là hình ảnh nối tướng pháp với ngũ hành: thịt thuộc Thổ, nuôi xương (Kim) và sinh huyết. Chữ then chốt của thiên là "vừa": không dư, không thiếu. Câu "người béo thì hơi ngắn, ngựa béo thì thở gấp" là một quan sát rất thực về sức khoẻ, và "béo bộc phát mà thở gấp" là lời cảnh báo mà y học ngày nay cũng đồng ý. Câu kết bài thơ "như cỏ chi lan không mang hương mà tự thơm" nói rằng người quý không phô ra, cái quý toả từ bên trong.

Cánh tay gập lại, cơ bắp săn chắc, ảnh đen trắng
Thịt chắc mà mịn, bọc lấy xương: sách gọi là thịt "như bông mà ấm". Ảnh minh hoạ: OpenStax College, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc nhóm thiên này với ba ý. Thứ nhất, hình và thần như hình thế và sinh khí. Trong phong thuỷ, núi có hình (thế núi) và có khí (sinh khí); hình đẹp mà khí tán thì không kết huyệt. Tướng pháp cũng đặt thần trên hình: "thần hữu dư là bậc thượng quý". Xem nhà theo Phong Thuỷ Liên Hoa cũng vậy: nhà đẹp mà khí không tụ, ánh sáng, gió, người ở không hài hoà thì chưa phải nhà tốt; phải xét cả hình thế lẫn vận khí năm theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa mà Thầy Vũ Giới khôi phục.

Thứ hai, xương và thịt như đá và đất của long mạch. Long mạch tốt là "đá có đất bọc": đá trơ trọi là long lộ cốt, khí không ở; đất xốp không có đá là long mềm, không giữ khí. Sách tướng nói đúng như vậy: "xương không lộ, thịt không dư", "âm không nhiều thì dương không có chỗ dựa". Người học phong thuỷ đọc thiên Tướng cốt, Tướng nhục sẽ thấy ngay đây là lý xem long mạch đặt lên thân người.

Người đàn ông ngồi thiền giữa các nhà sư áo vàng
Thần nuôi được bằng tĩnh tâm, điều hơi thở: đó là phần tướng ai cũng tự tu sửa. Ảnh minh hoạ: Jakub Michankow, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Thứ ba, tướng do tâm sinh. Thần hữu dư được tả bằng những câu thuần về tâm: lời không bừa, tính không nóng, vui giận không động lòng, vinh nhục không đổi chí. Thần bất túc thì giống bức tranh của người mệt mỏi, lo âu. Hình khó đổi, thần thì nuôi được: ngủ đủ, ăn điều độ, giữ lòng an. Phần thủ pháp xem xương, sờ thịt, nhìn thần trên người thật cần thầy hướng dẫn trực tiếp; lý pháp thì Phong Thuỷ Liên Hoa chia sẻ ở đây để người đọc hiểu nguyên lý gốc.

Tóm lại – 總結: Hình hữu dư là các phần đầy đặn, cân xứng, đi đến sừng sững, đi khỏi thư thái; thần hữu dư là mắt trong, lời không bừa, lòng không động trước vui giận vinh nhục. Hình bất túc là lệch, thiếu, không cân; thần bất túc là không say mà như say, không buồn mà như buồn. Xương là vua, thịt là tôi; xương cần cao tròn không lộ, thịt cần chắc ấm không dư không thiếu; xương thịt cân, khí huyết ứng là tướng tốt.

Bài trước: Quyển 1 (7) – Tướng dung quý tiện, học đường, tam đình 相容貴賤 · 學堂 · 面三停.

Bài sau: Quyển 2 (1) – Ngũ quan tổng luận; tai là quan thái thính 五官總論 · 採聽官.

Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần một, các thiên Luận hình hữu dư (論形有餘), Luận thần hữu dư (論神有餘), Luận hình bất túc (論形不足), Luận thần bất túc (論神不足), Luận cốt nhục (論骨肉), Tướng cốt (相骨), Tướng nhục (相肉), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Bác vật vựng biên, Nghệ thuật điển, quyển 631, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các dấu ngoặc kép, ngoặc sách đặt lệch (「…」, 《骨節相金石》, 《詩》); 相金石 đọc 象金石; 口臭而尖禿,頂無眾髮 chấm lại thành 口臭而尖,禿頂無眾髮; 頤額 đọc 頤頷; 必愈疾 đọc 必速疾; 紋路路漏 đọc 紋路漏; các lời chú nhỏ trong thiên Tướng cốt được lược, giữ ý trong bản dịch; bài thơ cuối thiên Tướng nhục bản gốc thiếu câu kết. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Hình và thần, xương và thịt là cặp khái niệm nối tướng pháp với phong thuỷ: hình thế và sinh khí, đá và đất của long mạch. Muốn thấy được thần, đọc được xương trên người thật, đất thật thì phải học cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Hình hữu dư là gì? – 形有餘

Là thân hình các phần đầy đặn, cân xứng: đầu tròn dày, lưng bụng đầy, ngũ nhạc chầu, tam đình xứng, đi ngồi ngay ngắn. Sách nói người như vậy sống lâu, ít bệnh.

Thần hữu dư là gì? – 神有餘

Là mắt trong sáng, nhìn không lệch, cử chỉ khoan thai; lời không nói bừa, vui giận không động lòng, vinh nhục không đổi chí. Sách coi đây là tướng bậc thượng quý.

Thần bất túc biểu hiện thế nào? – 神不足

Không say mà như say, không buồn mà như buồn, vừa ngủ đã giật mình, nói đầu nhanh sau ấp úng, sắc mặt đầu tươi sau tối. Đây là phần nuôi dưỡng được bằng nghỉ ngơi, điều độ và giữ lòng an.

"Xương là vua, thịt là tôi" nghĩa là gì? – 骨君肉臣

Xương là khung, quyết định căn cơ; thịt là phần bao bọc, quyết định dáng vẻ. Hai phần phải hợp: thịt không lấn xương, xương không lộ khỏi thịt.

Những xương quý trên mặt gồm những xương nào? – 貴骨

Kim thành, Thiên trụ, Phục tê, Nhật giác, Nguyệt giác, Long giác ở vùng trán; Quyền cốt, Vương lương, Dịch mã ở vùng gò má và thái dương; Tướng quân ngang tai; Cự ngao ngoài hai rãnh.

Từ khoá: ["hình thần hữu dư" · "bất túc" · "xương thịt" · "骨肉" · "thần tướng toàn biên" · "nhân tướng học" · "tướng xương"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…