💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (69): Chư gia Nam Bắc bình dương luận và các đồ đất bằng 諸家南北平陽論

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (69): Chư gia Nam Bắc bình dương luận và các đồ đất bằng 諸家南北平陽論

Địa Lý Đại Thành · Bình Dương Toàn Thư
地理大成 · 平陽全書 (卷之三 · 附諸家南北平陽論 · 平洋諸圖)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · Tiêu Thánh Tuân 蕭聖遵 (Hiền Thăng, Hải Xương) tham · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 đính · Quách Đình Ngạn 郭廷彥 (Chuyên Viễn) hiệu
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập ba, Bình Dương Toàn Thư quyển ba.

Chư gia Nam Bắc bình dương luận (諸家南北平陽論) là phần cuối quyển ba Bình Dương Toàn Thư, nơi Diệp Cửu Thăng gom lời các nhà về đất bằng phương Bắc (Trung Nguyên khô ráo, nghìn dặm phẳng lì) và phương Nam (sông nước chằng chịt), rồi kèm một loạt hơn hai mươi đồ huyệt đất bằng: song câu, đơn câu, trảm quan tiệt khí, chi thủy lập huyệt, bàn long thăng thiên, ngô công tiết long, liên hoa xuất thủy, ngọc hà phù thủy… Mục lục quyển ba còn ghi một thiên Táng pháp thiển thâm thuyết (葬法淺深說, bàn táng nông sâu), nhưng trong bản in này quyển ba kết thúc ở đồ Ngọc hà phù thủy, không có thiên ấy. Bài này dịch các đoạn luận, giảng các đồ chính và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Chư gia Nam Bắc bình dương luận (Bình Dương Toàn Thư quyển 3, Địa Lý Đại Thành 1696) dạy: ở đất bằng nghìn dặm, long lúc ẩn lúc hiện, tới chỗ làm huyệt thì không có dấu nhất định, chỉ xem nước uốn khúc; nước không quấn thì huyệt pháp không có căn cứ. Quách Cảnh Thuần nói đất bằng phải có chỗ "đột" (lồi) mới là dương lai âm thụ; không có đột thì phải mở "kiềm khẩu": "đất bằng không mở miệng, thần tiên khó ra tay". Nước hình móc câu (song câu, đơn câu) thì lấy chỗ móc quay mà cắt long làm huyệt; câu trái hơn câu phải. Các đồ hình vật như Liên hoa xuất thủy (sen ra khỏi nước), Bàn long thăng thiên, Ngô công tiết long đều cần nước lớn phía trước và sa hai bên ôm lại. Thiên bàn táng nông sâu ghi trong mục lục thì bản in này không có.

Thầy Vũ Giới giảng: "Đất bằng thì đọc nước như đọc chữ. Nước quay một vòng là một câu, nước móc lại là một dấu chấm. Chỗ dấu chấm ấy mới là chỗ đặt huyệt."

Ruộng đồng ở xã Trường Xuân, Tháp Mười, Đồng Tháp
Ruộng ở Trường Xuân, Tháp Mười: đất bằng phương Nam, nơi định huyệt hoàn toàn dựa vào nước. Ảnh: Khả Vân Đại Hãn, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lưu thị luận: đất bằng nghìn dặm chỉ xem nước uốn khúc – 劉氏云

劉氏云。中原百里千里。皆為平地。雖有高形。可尋龍脈。無穴可下。蓋龍之隆隆隱伏間。有得見處。然到作穴。又無定踪。只看水之曲折如何。水若環繞攔截穴頭。固為易見。不然。水亦在前。或在後。灣曲之處相當。即可定穴法。如無水處。雖有穴。亦必非龍脈盡處。不為端的。若以水鄉之法取之。則失矣。

Dịch: Lưu thị nói: Trung Nguyên trăm dặm nghìn dặm đều là đất bằng; tuy có hình cao có thể tìm được long mạch, nhưng không có huyệt để đặt. Vì long gồ gồ ẩn phục, có chỗ thấy được; nhưng tới chỗ làm huyệt thì lại không có dấu nhất định, chỉ xem nước uốn khúc ra sao. Nước nếu vòng quanh chặn ngang đầu huyệt thì dễ thấy; nếu không, nước ở phía trước hoặc phía sau, chỗ uốn cong cân xứng thì có thể định huyệt pháp. Nếu chỗ không có nước, tuy có huyệt cũng ắt không phải chỗ long mạch tận, không phải đích thực. Nếu đem phép vùng sông nước mà lấy thì sai.

Giảng: Lưu thị nói về đất bằng phương Bắc: đồng khô, không chằng chịt sông rạch như phương Nam. Ở đó long vẫn còn "gồ gồ ẩn phục", có thể lần theo, nhưng tới huyệt thì mất dấu. Cách định huyệt là tìm chỗ nước uốn cong: nước chặn đầu huyệt là dễ nhất; không thì nước trước hay sau, miễn chỗ cong "cân xứng" với dải long. Câu cuối rất quan trọng: đất bằng khô phương Bắc và đất sông nước phương Nam là hai phép, không được lẫn. Đồng bằng sông Hồng có cả hai cảnh: vùng bán sơn địa và bãi cao là kiểu "Trung Nguyên"; vùng trũng ven biển là kiểu "thủy hương".

Con kênh uốn qua rừng tràm Gáo Giồng, Đồng Tháp
Kênh qua rừng tràm Gáo Giồng: Lưu thị dặn ở đất bằng nghìn dặm, chỉ xem chỗ nước uốn khúc mà định huyệt. Ảnh: Dinh Ngoc Binh, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Huyệt pháp và lời Quách Cảnh Thuần: đất bằng không mở miệng, thần tiên khó ra tay – 平地不開口

穴法曰。平地有突氣湧而生。絕勝萬仞仙眼難明。只觀水勢。便見真情。水如不遶。穴法無憑。郭景純曰。支塟其巔。蓋以平支龍必須起微突處為陽來陰受方是結穴。若無突。要開鉗口方有穴。故曰平地不開口。神仙難下手。

Dịch: Huyệt pháp nói: Đất bằng có chỗ lồi là khí trào lên mà sinh ra, còn hơn núi muôn nhận, mắt tiên cũng khó nhìn rõ; chỉ xem thế nước thì thấy được chân tình; nước nếu không quấn thì huyệt pháp không có căn cứ. Quách Cảnh Thuần nói: "Chi thì táng ở đỉnh." Vì long chi đất bằng nhất định phải nổi lên chỗ hơi lồi, là dương tới âm nhận, mới là kết huyệt. Nếu không có chỗ lồi, phải mở miệng kiềm mới có huyệt. Cho nên nói: đất bằng không mở miệng, thần tiên khó ra tay.

Giảng: Đây là hai dạng huyệt đất bằng. Dạng thứ nhất là đột (突): chỗ đất hơi lồi giữa đồng, "khí trào lên mà sinh". Câu "chi táng kỳ điên" (支葬其巔) của Táng Thư nghĩa là long chi (long đất bằng) thì đặt huyệt trên đỉnh chỗ lồi ấy: đất bằng là dương, chỗ lồi là âm, "dương tới âm nhận" mới thành huyệt. Dạng thứ hai là khẩu (口): không có chỗ lồi thì phải có chỗ đất mở ra hai mép như cái kìm, huyệt nằm trong miệng. Tám thức "mở miệng" đã trình ở bài trước. Hai dạng đều cần nước quấn; "nước không quấn thì huyệt pháp không có căn cứ".

Một đoạn tranh Thiên lý giang sơn đồ của Vương Hy Mạnh đời Bắc Tống
Thiên lý giang sơn đồ (千里江山圖), Vương Hy Mạnh (王希孟) đời Bắc Tống: những gò đất nổi giữa sông nước, đúng chỗ "đột" mà Quách Cảnh Thuần nói phải đặt huyệt trên đỉnh. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Thủy dương huyệt quyết: huyệt giữa sông nước – 水洋穴訣

水洋穴訣曰。江河只看脈為先。龍短誰知河底連。尋地休嫌脈氣縮。文星偏泛碧波泉。小舟逐浪頭間點。孤月沉江角上扦。如逢滿月中心取。玉尺腰正兩頭兼。鯉跳龍門大造化。穴居目口不須言。荷葉蓮花心裡覓。如卵如繭水中眠。穴法隨巔陰處是。羅城水遶福綿綿。收生出煞向中取。玄澤沽濡奪狀元。夫婦行龍節節來。安墳立宅憑君裁。穴纔合得龍來水。富貴何愁事不諧。

Dịch: Thủy dương huyệt quyết nói: Ở sông lớn chỉ xem mạch trước tiên; long ngắn, ai biết đáy sông còn nối. Tìm đất chớ chê mạch khí co rút; sao Văn nghiêng nổi trên suối sóng biếc. Hình thuyền nhỏ theo sóng thì điểm ở khoảng đầu; hình trăng côi chìm sông thì đặt ở góc. Nếu gặp trăng tròn thì lấy chính giữa; hình ngọc xích thì eo chính, kiêm hai đầu. Cá chép vượt Long Môn là tạo hoá lớn, huyệt ở mắt, ở miệng, chẳng cần nói. Hình lá sen, hoa sen thì tìm ở trong lòng; như trứng như kén nằm ngủ trong nước. Huyệt pháp theo đỉnh, chỗ âm là đúng; la thành nước quấn thì phúc lâu dài. Thu sinh, xuất sát, hướng lấy ở giữa; đầm sâu thấm nhuận, đoạt trạng nguyên. Long vợ chồng đi từng đốt tới, đặt mộ dựng nhà tuỳ anh cắt. Huyệt chỉ cần hợp được long tới với nước, giàu sang lo gì việc không thành.

Giảng: Bài quyết này cho phương Nam: đất sông nước, có khi huyệt nằm trên cồn bãi giữa dòng. Câu mở đầu "long ngắn, ai biết đáy sông còn nối" là nguyên lý của các cồn, cù lao: nhìn thì như đứt khỏi bờ, nhưng mạch vẫn nối dưới đáy sông. Mỗi hình có chỗ điểm huyệt riêng: thuyền nhỏ điểm ở đầu, trăng khuyết điểm ở góc, trăng tròn lấy chính giữa, ngọc xích lấy ở eo, cá chép lấy ở mắt và miệng, lá sen hoa sen lấy ở lòng. Nguyên tắc chung "huyệt theo đỉnh, chỗ âm là đúng" khớp với câu của Quách Cảnh Thuần ở trên: giữa vùng nước (dương), chỗ đất nổi (âm) là chỗ nhận khí. Đồng bằng sông Cửu Long với hàng trăm cù lao, cồn bãi là nơi nên đọc kỹ bài quyết này.

Bến phà từ Phong Mỹ sang cù lao Giêng trên sông Tiền
Bến phà sang cù lao Giêng: "long ngắn, ai biết đáy sông còn nối", cù lao giữa sông vẫn có thể là long. Ảnh: David Stanley, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Song câu thủ dụng đồ: nước móc câu trái và phải – 雙鈎取用圖

右申庚龍入首。斷平洋之地。水似鈎形者。宜右可取。又下之者多見發財。但不悠久。易衰歇耳。如見此地。剪裁庚龍作穴。取富貴何難哉。水勢分左右鈎轉者。左鈎為上。而右鈎次之。蓋緣左方得震氣之重。主出人有謀略。威權作事業轟烈。但亦出蝗蛉招繼起家。為兼乙氣也。右鈎庚氣入首。主出人忠義果敢度量寬洪。恐後來寡母管家。崇尚佛道。或出軍賊。蓋庚本貴龍。謂申陽雜之也。

Dịch: Bên phải là long Thân Canh nhập thủ. Đoán đất bằng, nước giống hình móc câu thì nên lấy bên phải; lại người táng ở đó phần nhiều thấy phát tài, nhưng không lâu dài, dễ suy. Nếu thấy đất này, cắt long Canh làm huyệt, lấy giàu sang có khó gì. Thế nước chia trái phải móc quay lại thì móc trái là trên, móc phải đứng sau. Vì phương trái được khí Chấn nặng, chủ sinh người có mưu lược, uy quyền, làm sự nghiệp lừng lẫy; nhưng cũng ra con nuôi kế tự dựng nhà, vì kiêm khí Ất. Móc phải là khí Canh nhập thủ, chủ sinh người trung nghĩa, quả cảm, độ lượng rộng; e về sau mẹ goá quản nhà, chuộng Phật Đạo, hoặc ra quân giặc; vì Canh vốn là long quý, mà bị Thân dương xen lẫn.

Giảng: "Câu" (鈎) là dòng nước chạy tới rồi móc quay lại như lưỡi câu. Chỗ móc ôm vào là chỗ khí dừng; người xưa "cắt long" ở chỗ ấy làm huyệt. Sách chia móc trái và móc phải, đoán theo phương vị: móc trái nhận khí phương Đông (Chấn, Ất), móc phải nhận khí phương Tây (Canh, Thân). Lời đoán con nuôi, mẹ goá… là lời đoán của nhà Tam Hợp dựa vào sự "xen tạp" giữa Canh với Thân, Chấn với Ất; Phong Thuỷ Liên Hoa giữ phần hình (nước móc quay, móc trái thường ôm chặt hơn) và coi phần đoán sự việc là tham khảo, phải đối chiếu với long, hướng và thời vận cụ thể. Sau đồ song câu, sách còn có các đồ hữu song câu, tả song câu, đơn câu thủ huyệt.

Sơ đồ song câu: nước móc câu trái và phải ôm đầu long ở đất bằng
Nước chạy xuống rồi móc quay lại ôm lấy đầu long; huyệt đặt ở chỗ móc ôm. Theo Bình Dương Toàn Thư, móc trái là trên, móc phải đứng sau. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Chi thủy lập huyệt và bàng thủy tác huyệt – 枝水各立頭面 · 平地傍水作穴

枝水各立頭面作穴式:大水曲屈而行。分出小水。彎環轉折。中間兜抱之處。皆可作穴。雖非正龍正結。亦當視其入首陰陽。不雜。水法合宜。局端平。無衝無破。形勢小巧者。而剪裁之。必有可觀者。扦作合法。鍾英毓秀。發福悠長。勝于乾源曠野多焉。平地傍水作穴圖:平洋之地。多有傍水立穴。但觀水之行如生蛇。或之玄屈曲者。就一曲作一穴。或立宅。或安墳。水取眉山有情者。不沖射斜反者。作穴。其處亦能發富貴。特勿大顯達。及易衰歇。不悠久耳。

Dịch: Thức chi thủy mỗi nơi tự lập đầu mặt làm huyệt: nước lớn uốn khúc mà đi, chia ra nước nhỏ, cong vòng quanh co; chỗ ôm lại ở giữa đều có thể làm huyệt. Tuy không phải long chính kết chính, cũng nên xem âm dương nhập thủ không tạp, thủy pháp hợp, cục ngay ngắn bằng phẳng, không xung không phá, hình thế nhỏ khéo, mà cắt tỉa nó, ắt có chỗ đáng xem. Đặt táng hợp phép thì chung đúc anh tú, phát phúc lâu dài, hơn nhiều so với đồng khô không nguồn. Đồ đất bằng bên nước làm huyệt: đất bằng phần nhiều có huyệt lập bên nước. Chỉ xem nước đi như rắn sống, hoặc quanh co hình chữ "chi chi huyền"; theo mỗi khúc làm một huyệt, hoặc dựng nhà, hoặc đặt mộ. Nước lấy loại cong như mày có tình, không xung bắn, không chéo ngược, làm huyệt; chỗ ấy cũng phát được giàu sang, chỉ không đại hiển đạt và dễ suy, không lâu dài.

Giảng: Hai đồ này là "huyệt bình dân" của đất bằng, rất gần với đời sống đồng bằng Việt Nam. Từ dòng sông lớn tách ra kênh rạch nhỏ, mỗi chỗ rạch ôm vòng là một chỗ có thể lập nhà, lập mộ; không phải đại địa, nhưng hợp phép thì phát phúc lâu, hơn hẳn chỗ đồng khô không có nước. Đồ "bàng thủy" dạy: theo con nước uốn như rắn, mỗi khúc cong là một huyệt; chọn khúc cong như lông mày, tránh chỗ nước đâm thẳng hay chảy chéo ngược. Làng xóm ven kênh rạch miền Tây, nhà nào ở đúng lòng khúc cong thường làm ăn khá hơn nhà ở chỗ nước đâm vào: đó là bài học quan sát mà ai cũng kiểm chứng được.

Con rạch có xuồng giữa hàng dừa nước ở Mỹ Tho
Rạch ở Mỹ Tho: nước lớn chia ra nước nhỏ, mỗi chỗ rạch ôm vòng là một chỗ có thể lập nhà, lập mộ. Ảnh: Esin Üstün, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Bàn long thăng thiên, Ngô công tiết long và các đồ hình vật – 平地盤龍昇天 · 蜈蚣節龍

平地盤龍昇天形:龍形地貴格也。此必大水在前。左右水勢屈曲。四面環。有似真龍形勢。前後左右又得堆阜。如祥雲雷電之形。結穴處兩邊有小水關界。雙鉗。是為極貴之地。但難得生成十分秀麗者。藉裁剪之功。為施安扦之法。必發巨貴。兄弟公卿。子孫世顯。平地蜈蚣節龍圖:蜈蚣龍者。倒地土星生金田塍起伏。七節八節至十餘節。而兩邊田形高低有似生動之勢。至結穴處。開雙鉗。如蜈蚣形像。秀異清貴之龍。主出大貴。貴將相或真宰。或居両府之地。又須左右砂水滿漾。方為全吉。若孤露頭殼。即凶。

Dịch: Hình rồng cuộn bay lên trời ở đất bằng: là cách quý của đất hình rồng. Nhất định phải có nước lớn phía trước, thế nước hai bên uốn khúc, bốn mặt vòng quanh, giống thế của rồng thật; trước sau trái phải lại có gò đống như hình mây lành sấm chớp; chỗ kết huyệt hai bên có nước nhỏ làm ranh, hai càng kiềm, đó là đất cực quý. Chỉ khó gặp đất sinh thành mười phần tú lệ, phải nhờ công cắt tỉa, thi hành phép đặt táng, ắt phát đại quý, anh em làm công khanh, con cháu đời đời hiển đạt. Đồ long đốt rết ở đất bằng: long rết là thổ tinh đổ xuống đất sinh kim, bờ ruộng lên xuống bảy tám đốt tới hơn mười đốt, ruộng hai bên cao thấp như có thế sinh động; tới chỗ kết huyệt mở hai càng kiềm như hình con rết. Là long thanh quý khác thường, chủ ra đại quý, tướng tướng hoặc tể tướng, hoặc ở hai phủ. Lại phải sa thủy hai bên đầy đặn mênh mang mới toàn cát; nếu đầu trơ trọi lộ ra thì hung.

Giảng: Hai đồ hình vật này cho thấy cách người xưa "đọc" đồng ruộng. Long rết là các bờ ruộng nối nhau từng đốt, ruộng hai bên cao thấp như chân rết; tới cuối mở hai càng là huyệt. Bàn long là dòng nước lớn uốn quanh như rồng cuộn, có gò đống như mây. Điều kiện chung: có nước lớn trước mặt, hai bên có nước nhỏ làm ranh, huyệt có "song kiềm" (hai càng). Câu cuối của đồ long rết đáng nhớ: "đầu trơ trọi lộ ra thì hung", tức là dù hình đẹp, nếu chỗ huyệt không có sa thủy che đỡ hai bên mà phơi ra một mình thì không dùng được. Ngoài hai đồ này, sách còn các đồ rùa vùi bùn, rắn vùi bùn, lô hoa tam tụ long, ngọc giai cửu cấp long, thần long hí châu, dương liễu chi long, quyển liêm điện thí long…

Bảng các đồ huyệt đất bằng cuối quyển ba Bình Dương Toàn Thư
Song câu, đơn câu, trảm quan tiệt khí, chi thủy lập huyệt, bàng thủy, bàn long thăng thiên, ngô công tiết long, rùa rắn vùi bùn, lô hoa tam tụ, ngọc giai cửu cấp, liên hoa xuất thủy, ngọc hà phù thủy. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Liên hoa xuất thủy và Ngọc hà phù thủy: hai đồ khép quyển ba – 蓮花出水 · 玉蝦浮水

蓮花出水形:平洋之地。前臨大水。或池湖。大者。近水之間。生出秀砂。左右開鉗。蟠正。均勻中間。結聚圓砂。號成金水形象。兩旁又出長砂。灣環回抱。前面又生秀砂。正名為蓮花出水形。定主子孫代代爲有翰林清要之職。生女多招貴婿。或出駙馬儀賓之貴。玉蝦浮水形:玉蝦浮水形者。砂自平地過脈而結局于水中。有似玉蝦浮水之像也。穴結中心兩畔。各生重砂。為龍虎抱衛而包裹藏密也。此等形勢最為奇巧。又必得局面寬廣。外沙不過。藏聚有情。高低得宜。又得裁作合度。極為佳妙。定主子孫榮華富貴清高。

Dịch: Hình sen ra khỏi nước: đất bằng, phía trước kề nước lớn, hoặc ao hồ lớn; khoảng gần nước sinh ra sa đẹp, trái phải mở càng kiềm, cuộn ngay ngắn, đều đặn; ở giữa kết tụ một sa tròn, thành hình kim thủy; hai bên lại ra sa dài cong vòng ôm lại; phía trước lại sinh sa đẹp; gọi đúng tên là hình sen ra khỏi nước. Định chủ con cháu đời đời có chức thanh yếu ở Hàn lâm; sinh con gái phần nhiều kén được rể quý, hoặc ra bậc phò mã, nghi tân. Hình tôm ngọc nổi trên nước: là sa từ đất bằng qua mạch mà kết cục ở trong nước, giống hình con tôm ngọc nổi trên nước. Huyệt kết ở giữa, hai bên mỗi bên sinh sa nhiều lớp làm long hổ ôm che, bao bọc kín đáo. Hình thế này kỳ khéo nhất; lại phải được cục diện rộng, sa ngoài không vượt quá, tàng tụ có tình, cao thấp vừa phải, lại được cắt làm đúng mức, thì cực tốt. Định chủ con cháu vinh hoa phú quý thanh cao.

Giảng: Đồ "Liên hoa xuất thủy" là đồ mà Phong Thuỷ Liên Hoa quý nhất trong quyển này, vì nó nói đúng tinh thần của tên gọi Liên Hoa: sen mọc từ nước mà không bị nước làm vấy. Về hình, đây là một cụm sa nhỏ sát mép nước lớn: giữa là sa tròn (cánh sen giữa, hình kim thủy), hai bên là sa dài ôm lại (cánh sen ngoài), trước mặt có sa đẹp (nụ sen). Đồ "Ngọc hà phù thủy" là cồn đất qua mạch từ bờ mà kết giữa nước, hai bên có nhiều lớp sa bao bọc. Cả hai đều là huyệt "giữa nước", phải có cục rộng, sa ngoài không đè, cao thấp vừa phải. Quyển ba kết thúc ở đồ này; thiên Táng pháp thiển thâm thuyết ghi trong mục lục thì bản in này không có trang, nên bài không dịch được phần ấy.

Sơ đồ hình Liên hoa xuất thủy theo Bình Dương Toàn Thư
Trước mặt là nước lớn; giữa là sa tròn hình kim thủy chứa huyệt, hai bên càng kiềm và sa dài cong ôm như cánh sen, trước có sa đẹp như nụ sen. Hình vẽ minh hoạ ý, không chép nguyên đồ. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc phần Nam Bắc bình dương luận như một bản đồ chia hai miền cho Việt Nam. Miền "Trung Nguyên" là các bãi cao, vùng trung du, đồng bằng khô ven núi: long còn gồ gồ có thể lần, nhưng huyệt phải định bằng chỗ nước cong. Miền "thủy hương" là vùng trũng sông Hồng ven biển và gần như toàn bộ miền Tây Nam Bộ: huyệt định bằng kênh rạch, cồn bãi, chỗ nước móc câu. Lẫn hai phép là sai, như Lưu thị đã dặn.

Liên Hoa rút bốn điều thực hành. Một là tìm đột hoặc tìm khẩu: giữa đồng phải có chỗ lồi, hoặc chỗ mở miệng; không có cả hai thì không phải huyệt. Hai là đọc nước móc: chỗ nước móc quay lại ôm khu đất là chỗ khí dừng; xem móc ôm chặt hay lỏng, nước có đâm vào hay không. Ba là chọn khúc cong như mày khi ở ven kênh rạch: mỗi khúc cong là một chỗ nhà, chỗ mộ; tránh khúc nước đâm thẳng. Bốn là cù lao cồn bãi: mạch nối dưới đáy sông, huyệt ở chỗ đất nổi cao nhất, có sa nhiều lớp bao quanh. Phần đoán sự việc theo phương vị (con nuôi, mẹ goá…) chỉ để tham khảo. Lý pháp thì chia sẻ; đứng ở mép kênh mà nhận ra móc nước nào là móc ôm, cồn nào còn mạch, là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Ao sen súng trước một ngôi đền
Ao sen súng trước đền: hình Liên hoa xuất thủy là sa nhỏ sát nước lớn, như bông sen nhô lên mà không vấy nước. Ảnh: Francisco Anzola, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Đất bằng phương Bắc và phương Nam cùng một phép. Lưu thị dặn: đất bằng khô nghìn dặm mà lấy phép vùng sông nước thì sai; hai miền đọc huyệt khác nhau.

Giữa đồng chỗ nào cũng đặt được huyệt. Phải có đột (chỗ lồi) hoặc khẩu (chỗ mở miệng); "đất bằng không mở miệng, thần tiên khó ra tay".

Cồn bãi giữa sông là đất đứt mạch. Thủy dương huyệt quyết nói "long ngắn, ai biết đáy sông còn nối"; cồn bãi vẫn có thể là long, xem hình mà điểm huyệt.

Huyệt ven kênh nào cũng phát lớn. Sách nói huyệt bàng thủy phát được giàu sang nhưng không đại hiển đạt và dễ suy; muốn lâu dài phải hợp nhập thủ và thủy pháp.

Quyển ba có thiên bàn táng nông sâu. Mục lục có ghi, nhưng bản in này quyển ba kết ở đồ Ngọc hà phù thủy, không có trang Táng pháp thiển thâm thuyết.

Cù lao An Bình và Bình Hoà Phước nhìn từ bờ sông
Cù lao An Bình và Bình Hoà Phước (Vĩnh Long): cồn bãi giữa sông, xem hình mà điểm huyệt ở chỗ đất nổi cao nhất. Ảnh: McKay Savage, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Tóm lại, Chư gia Nam Bắc bình dương luận dạy định huyệt đất bằng bằng nước: đất khô phương Bắc xem chỗ nước uốn cong, đất sông nước phương Nam xem móc nước, kênh rạch, cồn bãi; huyệt phải có đột hoặc có khẩu; nước móc trái, móc phải đều là chỗ khí dừng; chi thủy và bàng thủy là huyệt nhỏ mà bền nếu hợp phép; các đồ hình vật như Bàn long thăng thiên, Ngô công tiết long, Liên hoa xuất thủy, Ngọc hà phù thủy đều cần nước lớn trước mặt và sa hai bên ôm lại. Thiên Táng pháp thiển thâm thuyết thì bản in không có.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (68) – Thiên bình huyệt tổng luận, Lưu công Ngụ hình luận 天平穴總論.

Bài sau: Địa Lý Đại Thành (70) – Bình nguyên tam pháp 平原三法 (sắp đăng).

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Bình Dương Toàn Thư quyển ba: Phụ chư gia Nam Bắc bình dương luận (Lưu thị, Huyệt pháp, Quách Cảnh Thuần, Thủy dương huyệt quyết; tờ 21b–22a) và các đồ đất bằng từ Song câu thủ dụng đồ tới Ngọc hà phù thủy hình (tờ 22b–32a); bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập ba. Sách thuộc công cộng. Mục lục quyển ba ghi thiên Táng pháp thiển thâm thuyết (葬法淺深說) nhưng trong bản in này quyển ba kết thúc ở đồ Ngọc hà phù thủy, không có trang thiên ấy, nên bài để khuyết. Lời giải một số đồ giữa (đơn câu, trảm quan tiệt khí, sinh tử sinh tôn…) chỉ nêu tên. Chữ dị thể đổi về chính thể. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định phương của móc nước và hướng long nhập thủ.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc câu "đất bằng không mở miệng, thần tiên khó ra tay" là phần Thư; đứng bên kênh rạch mà nhận ra móc nước ôm hay móc nước đâm, cồn nào còn mạch, khúc cong nào đặt được nhà là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Ở đất bằng định huyệt dựa vào đâu? – 平地定穴何據

Dựa vào nước: chỗ nước vòng quanh chặn đầu huyệt, hoặc chỗ nước uốn cong cân xứng trước hay sau dải long; nước không quấn thì không có căn cứ đặt huyệt.

"Đất bằng không mở miệng, thần tiên khó ra tay" nghĩa là gì? – 平地不開口

Long đất bằng phải có chỗ lồi (đột) hoặc chỗ đất mở hai mép như cái kìm (khẩu); không có thì dù thầy giỏi cũng không biết đặt huyệt ở đâu.

Song câu là gì? – 雙鈎何謂

Là thế nước chia hai bên móc quay lại như lưỡi câu; chỗ móc ôm vào là chỗ khí dừng, người xưa cắt long ở đó làm huyệt, móc trái được coi là hơn móc phải.

Hình Liên hoa xuất thủy là gì? – 蓮花出水形

Là cụm sa sát nước lớn: giữa có sa tròn, hai bên sa dài cong ôm, trước có sa đẹp, như bông sen nhô khỏi mặt nước; sách nói chủ con cháu có chức thanh yếu.

Vì sao bài không có phần táng nông sâu? – 葬法淺深說何缺

Mục lục quyển ba có ghi thiên Táng pháp thiển thâm thuyết, nhưng bản in Học Sơn Đường này không có trang thiên ấy; quyển ba kết ở đồ Ngọc hà phù thủy.

Từ khoá: nam bắc bình dương luận · 諸家南北平陽論 · bình dương toàn thư · địa lý đại thành · đất bằng không mở miệng · thủy dương huyệt quyết · song câu · liên hoa xuất thủy · phong thủy đồng bằng

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…