💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (67): Sơn khí lạc bình chư quyết và Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết 山氣落坪諸訣

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (67): Sơn khí lạc bình chư quyết và Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết 山氣落坪諸訣

Địa Lý Đại Thành · Bình Dương Toàn Thư
地理大成 · 平陽全書 (卷之三 · 附山氣落坪諸訣 · 附玉髓經平洋訣)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · Tiêu Thánh Tuân 蕭聖遵 (Hiền Thăng, Hải Xương) tham · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 đính · Quách Đình Ngạn 郭廷彥 (Chuyên Viễn) hiệu
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập ba, Bình Dương Toàn Thư quyển ba.

Sơn khí lạc bình chư quyết (山氣落坪諸訣) là chùm khẩu quyết về khí núi rơi xuống đất bằng mà Diệp Cửu Thăng chép tiếp sau ba bài thơ của Dương Quân Tùng trong quyển ba Bình Dương Toàn Thư: lời Dương công, Thập lục mạch ca, Tam thập lục huyệt ca, Cổ ca, Nhập thức ca và đoạn Liêu thị Tiết thiên cơ. Tiếp theo là Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết (玉髓經平洋訣), phần bàn đất bằng của Ngọc Tủy Chân Kinh: phân biệt thiên xích long (sống long còn nổi trên mặt đất) với thiên bình (phẳng lì, phải nhờ nước mới thấy), bàn táng nông hay sâu, rồi trình mười đồ huyệt đất bằng kèm tên các mộ tổ đời Tống. Bài này dịch các khẩu quyết, dịch đoạn Ngọc Tủy, tóm mười đồ, và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa cho đồng bằng Việt Nam.

Trả lời nhanh: Sơn khí lạc bình chư quyết (Bình Dương Toàn Thư quyển 3, Địa Lý Đại Thành 1696) dạy: long từ núi cao rải xuống làng xóm thì dấu mạch mảnh như sợi tơ, như tro rắc thành đường; khí gặp nước thì dừng; ở đất bằng không có long hổ, "chỉ lấy nước làm long, chỗ nước giao là đường của long"; đất bằng không sợ tám gió. Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết phân hai loại: thiên xích (sống long hiện trên đất, huyệt sâu chừng bốn năm thước, không nên quá sâu) và thiên bình (phẳng hẳn, chỉ xem nước, nước vòng cong là huyệt). Mười đồ trong sách, theo lời chú, chỉ đồ 1, 3, 6, 8 là thiên bình thật.

Thầy Vũ Giới giảng: "Đất bằng không phải là đất không có long. Long ở đó đi như rùa vùi trong bùn, như nhạn bay trong mây. Người Việt sống giữa hai đồng bằng lớn, càng phải học cho kỹ chùm khẩu quyết này."

Sông Hậu rộng ở Cần Thơ giữa đồng bằng sông Cửu Long
Sông Hậu ở Cần Thơ: đồng bằng sông Cửu Long gần như toàn là "thiên bình", long chỉ nhận ra qua nước. Ảnh: Andre Hospers, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Lời Dương công: long rải xuống làng xóm như sợi tơ – 楊公云

楊公云。上智尋龍觀氣脈。指望高山散踪跡。相連相接下鄉村。失跡遺踪細尋覓。氣逢水界有住朝。如絲悠悠細消息。平洋大地無隱形。如灰拋線要君識。相粘相牽尋斷絕。盡是平洋真口訣。過時如雁列深雲。藏時猶似泥中鼈。平洋相並盞中酥。落在坪中誰辨別。

Dịch: Dương công nói: Người trí bậc trên tìm long thì xem khí mạch; nhìn về núi cao, dấu vết tản ra, nối nhau tiếp nhau xuống tận làng xóm; mất dấu, sót vết thì phải tìm cho kỹ. Khí gặp ranh nước thì có chỗ dừng chầu; tin tức mảnh như sợi tơ phơ phất. Đất bằng lớn không có hình ẩn; như tro rắc thành sợi chỉ, anh phải biết nhận. Dính nhau, níu nhau, tìm chỗ đứt; đó đều là khẩu quyết thật của đất bằng. Lúc đi qua như nhạn xếp hàng trong mây sâu; lúc ẩn như con ba ba trong bùn. Đất bằng xếp liền nhau như váng sữa trong chén; rơi xuống giữa đồng thì ai phân biệt được?

Giảng: Đoạn này nối tiếp tinh thần bài Hữu Bật của Hám Long Kinh: long đất bằng không mất, chỉ là đổi dạng. Từ núi cao, mạch "tản ra" rồi "nối nhau xuống làng xóm"; ở đồng bằng nó chỉ còn là một dải đất cao hơn một chút, như sợi chỉ tro rắc trên mặt đất. Ba hình ảnh đáng nhớ: nhạn trong mây (lúc long đi, chỉ thấy lờ mờ từng chặng), ba ba trong bùn (lúc long ẩn, chỉ lộ một chút lưng), váng sữa trong chén (cả cánh đồng phẳng lì như nhau). Câu then chốt là "khí gặp ranh nước thì dừng": nước là thứ duy nhất ở đồng bằng cho ta biết khí dừng ở đâu.

Làng bản và ruộng dưới chân núi giữa Tả Phìn và Sa Pa
Làng giữa Tả Phìn và Sa Pa: long từ núi cao tản dấu, nối nhau xuống tận làng xóm, như lời Dương công. Ảnh: Christophe95, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Thập lục mạch ca, Cổ ca, Nhập thức ca: lấy nước làm long – 十六脈歌 · 古歌 · 入式歌

十六脈歌云。仙掌脈少人知。平洋不怕八風吹。但尋真脈堪埋玉。休管傍人說是非。水若抱龍龍抱水。背劍斬砍自由伊。三十六穴歌云。平洋尋取地中凸。覆璧真奇絕頂上安。坟最可求迎取水來朝。古歌云。平洋大地無龍虎。杳杳尋何處。東西只把水為龍。下後出三公。入式歌云。茫茫四畔無龍虎。君欲尋龍向何處。地師只把水為龍。交流便是龍蹤路。

Dịch: Thập lục mạch ca nói: Mạch "bàn tay tiên" ít người biết; đất bằng không sợ tám gió thổi. Chỉ cần tìm mạch thật là chôn ngọc được, mặc kệ người bên cạnh nói phải nói trái. Nước nếu ôm long thì long ôm nước; dẫu có thế kiếm sau lưng chém chặt cũng tuỳ nó. Tam thập lục huyệt ca nói: Ở đất bằng tìm lấy chỗ đất lồi; như ngọc bích úp, kỳ lạ thật, đặt trên đỉnh; mộ đáng cầu nhất là chỗ đón được nước tới chầu. Cổ ca nói: Đất bằng lớn không có long hổ, mờ mịt biết tìm ở đâu? Đông tây chỉ lấy nước làm long; táng xong ra tam công. Nhập thức ca nói: Mênh mông bốn bề không long hổ; anh muốn tìm long thì hướng về đâu? Thầy địa lý chỉ lấy nước làm long; chỗ nước giao chảy chính là đường của long.

Giảng: Bốn bài ca ngắn này cùng nói một nguyên lý mà Phong Thuỷ Liên Hoa coi là nền móng của phép đất bằng: ở đồng bằng, nước làm long. Hai câu thực hành rút ra: (1) tìm "chỗ đất lồi" (địa trung đột), dù chỉ lồi rất ít, như ngọc bích úp; (2) xem nước ôm hay không ôm: nước ôm long thì long ôm nước, đó là chỗ kết. Câu "đất bằng không sợ tám gió" lặp lại ý của Hám Long Kinh và sẽ được giảng kỹ ở bài sau (Thiên bình huyệt tổng luận): ở đồng bằng gió thổi đều bốn phía, không có khe lùa, nên không làm hại huyệt như ở núi.

Sơ đồ lấy nước làm long ở đất bằng theo các khẩu quyết Sơn khí lạc bình
Hai dòng nước kẹp chỉ ra lưng long là dải đất hơi gồ; long đi tới chỗ hai nước giao thì dừng; huyệt ở chỗ đất lồi được nước vòng ôm. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Liêu thị Tiết thiên cơ: núi rải mạch xuống đất bằng – 廖氏洩天機

廖氏洩天機云。更有平洋局又別。傾廩為君說。星辰原出在高岡。撒脈下平洋。高岡聚講與過峽。行龍皆一法。撒落平洋始不同。切莫失真踪。地有高低即山水。節目同一體。遠山近水兩旁纏。脈似藕絲連。倒身龍格隱復現。脈上行時見。隱隱隆隆正好尋。尋得值千金。又曰。平地龍神觀水勢。認取原無異。

Dịch: Liêu thị trong Tiết Thiên Cơ nói: Lại có cục đất bằng là khác hẳn, xin dốc kho mà nói cho anh. Các sao vốn ra từ gò cao, rải mạch xuống đất bằng. Ở gò cao, chỗ tụ giảng và chỗ qua hiệp, long đi đều cùng một phép; rải rơi xuống đất bằng mới bắt đầu khác, chớ để mất dấu thật. Đất có cao có thấp tức là núi là nước, các đốt mắt cũng cùng một thể. Núi xa nước gần quấn hai bên, mạch như tơ ngó sen còn nối. Cách long đổ mình ẩn rồi lại hiện; lúc mạch đi lên thì thấy. Chỗ ẩn ẩn gồ gồ chính là chỗ nên tìm, tìm được đáng nghìn vàng. Lại nói: Long thần đất bằng xem thế nước, nhận ra thì vốn không khác gì.

Giảng: Liêu công nói một điều rất quan trọng cho người đã học sơn pháp: phép đi của long ở núi và ở đồng bằng "cùng một thể". Chỗ cao là núi, chỗ thấp là nước; long vẫn có đốt, có hiệp, có tụ, chỉ là các đốt ấy nằm sát mặt đất. Hình ảnh "tơ ngó sen" rất đẹp: bẻ ngó sen, hai đầu đã rời mà tơ vẫn nối. Long đất bằng cũng vậy, tưởng đứt mà không đứt. Câu "ẩn ẩn gồ gồ" (隱隱隆隆) là cách tả dải đất hơi gồ lên lúc có lúc không, chính là lưng long.

Thung lũng ruộng có trâu dưới chân núi đá Ninh Bình
Thung lũng ở Ninh Bình: chỗ núi rải mạch xuống đất bằng, long đi vẫn cùng một phép, chỉ là các đốt nằm sát mặt đất. Ảnh: Teddy Dundj, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết: thiên xích long và độ nông sâu – 玉髓經 · 天尺龍

又有平岡天尺龍。此穴五尺四尺中。入穴大深易成絕。須要淺與氣相逢。釋云。古法塟平地。須要一丈有餘。……又有江湖有湖鄉。三五十里皆平洋。春夏茫茫皆水浸。只有秋冬見三光。不須深穴聚龍氣。不使水漬年年傷。兩淮東西有山嶺。幽冀陰朔多高岡。如何執一看平地。間有平地皆乾鄉。

Dịch: Lại có thiên xích long ở gò bằng; huyệt này sâu trong khoảng năm thước, bốn thước. Vào huyệt quá sâu thì dễ thành tuyệt; phải nông để gặp được khí. Lời giải nói: phép xưa táng đất bằng phải sâu hơn một trượng … (nay lại bảo nông, e trái lời người trước; nhưng không biết Trung Nguyên nghìn dặm bằng phẳng, lấy nước tìm long là lẽ thường; long đi trong đất không ra khỏi đất, ẩn sâu không nổi, nên không táng sâu thì không được mạch). Lại có vùng sông hồ, ba năm mươi dặm đều là đất bằng; mùa xuân hè mênh mông đều ngập nước, chỉ mùa thu đông mới thấy ba ánh sáng; ở đó không cần huyệt sâu để tụ khí long, chớ để nước ngấm làm hại năm này qua năm khác. Hai miền Hoài đông tây có núi đồi, U, Ký, Âm, Sóc nhiều gò cao; sao có thể cố chấp một cách mà xem đất bằng? Thỉnh thoảng có đất bằng thì đều là vùng khô.

Giảng: Đây là đoạn hiếm hoi trong sách cổ bàn thẳng chuyện táng sâu hay nông ở đất bằng, và câu trả lời là "tuỳ đất". Đất bằng khô như Trung Nguyên, long chìm sâu, thì phải sâu mới gặp mạch. Đất bằng sông hồ, ngập nửa năm, thì phải nông, kẻo nước ngấm quan. Thiên xích long là dải gò còn nổi trên đất, huyệt nằm khoảng bốn năm thước. Bài học cho đồng bằng sông Cửu Long rất rõ: vùng ngập theo mùa không thể đào sâu như vùng đồi; độ sâu phải lấy mực nước mùa lũ làm chuẩn.

Sơ đồ thiên xích và thiên bình theo Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết
Thiên xích còn sống long nổi trên đất, huyệt sâu vừa phải; thiên bình phẳng lì, chỉ xem nước vòng cong mà định huyệt; độ sâu tuỳ đất khô hay đất ngập. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Thiên bình chỉ xem nước: nước vòng cong là huyệt – 天平只看水

中原平地及湖灘。行龍入地至難詳。尋得龍來無穴下。茫茫闊遠何相當。此名天平只看水。水遶彎環是穴中。若還含水去尋穴。望望皆平無定踪。龍穴逢水穴方止。無水攔斷去不窮。諸公記此水龍訣。不與岡山一例同。天尺是龍脊現于地上者。天平是坦平無脊。必待水而後見者。後十圖。惟一三六八是真天平穴。

Dịch: Đất bằng Trung Nguyên và bãi hồ, long đi vào đất rất khó xét; tìm được long tới mà không có chỗ hạ huyệt, mênh mông rộng xa biết đặt vào đâu? Loại này gọi là thiên bình, chỉ xem nước: nước quấn vòng cong là chỗ huyệt. Nếu bỏ nước mà đi tìm huyệt thì nhìn đâu cũng bằng, không có dấu định. Long huyệt gặp nước thì huyệt mới dừng; không có nước chặn ngang thì đi mãi không cùng. Các ông nhớ lấy quyết thuỷ long này, không giống một lệ với gò núi. Thiên xích là sống long hiện lên trên mặt đất; thiên bình là phẳng lì không có sống, phải đợi nước rồi mới thấy. Trong mười đồ sau, chỉ đồ một, ba, sáu, tám là huyệt thiên bình thật.

Giảng: Hai chữ thiên xích và thiên bình là cặp khái niệm then chốt của Ngọc Tủy Kinh cho đất bằng. Thiên xích còn có "xích" (thước), tức còn sống long để đo; thiên bình thì như cái cân phẳng, không có sống, chỉ còn nước. Với thiên bình, quy tắc chỉ có một: nước vòng cong ở đâu, huyệt ở đó; không có nước chặn thì long còn đi, chưa kết. Đây cũng là chỗ để hiểu vì sao các bài sau (Bình nguyên tam pháp, Thuỷ long quyết) đều đặt nước lên trước.

Con rạch uốn cong có nhà dân hai bên ở Vĩnh Trinh
Rạch ở Vĩnh Trinh (Cần Thơ): ở thiên bình chỉ xem nước, chỗ nước quấn vòng cong mới là chỗ khí dừng. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Mười đồ huyệt đất bằng của Ngọc Tủy Kinh (đồ 1 tới 5) – 玉髓經平洋十圖

沒泥龍形第一格。如龍蛇藏蟄於泥。時有毛脊露出泥外。可以尋踪而不見全體者也。……走馬玉尺龍穴第二格。形體分明。高下自殊。非伏龍比。人多忽略過了。徒見田之高下散亂。不以玉尺視之。則當面蹉過也。……由水蓮花形第三格。自里平田。至水際盡處。始起淺淺峰轡。又落田坪。撒為草坪。有一穴如千葉蓮。……五龍飲水形第四格。龍在平田散亂。難見。而又雜以溝渠。深廣交錯。……必取高者而後得之。……飛鳳啣珠形第五格。下珠穴。蓋下脈啣則皆石。而不堪鑿。……此天造自然。不容人力救者也。

Dịch: Đồ một, hình long vùi bùn: như rồng rắn ẩn nấp trong bùn, thỉnh thoảng có sống lưng lộ ra ngoài bùn, có thể theo dấu mà không thấy toàn thân. Đồ hai, huyệt long ngọc xích ngựa chạy: hình thể rõ ràng, cao thấp tự khác, không phải loại long nằm phục; người ta hay bỏ qua, chỉ thấy ruộng cao thấp lộn xộn, không lấy ngọc xích mà xem nên lỡ ngay trước mặt. Đồ ba, hình hoa sen trên nước: từ ruộng bằng trong làng tới chỗ mép nước cùng tận mới nổi lên mấy gò nông, lại rơi xuống ruộng, rải thành bãi cỏ, có một huyệt như hoa sen nghìn cánh. Đồ bốn, hình năm rồng uống nước: long ở ruộng bằng tản mát khó thấy, lại xen mương rạch sâu rộng chằng chịt; phải lấy chỗ cao mới được. Đồ năm, hình phượng ngậm ngọc: hạ huyệt ở viên ngọc, vì chỗ mạch ngậm đều là đá không đục được … đó là trời làm tự nhiên, sức người không cứu được.

Giảng: Mỗi đồ trong sách đều ghi kèm một mộ tổ đời Tống: đồ một là mộ tổ Vương Thái bảo ("hai đời tam công, năm đời tước hầu"), đồ hai là mộ tổ Lý tướng công, đồ ba là mộ tổ Dương tướng công, đồ bốn là mộ tổ Dương tham tướng, đồ năm là mộ tổ Lưu trung thư. Đọc các lời bình, ta thấy cùng một phương pháp: (1) tìm chỗ cao tương đối giữa ruộng ("phải lấy chỗ cao mới được"); (2) dùng nước, mương, sông lớn để xác định ranh của long; (3) nhìn núi rất xa (sáu bảy mươi dặm, có khi trăm dặm) làm án làm triều. Đồ năm có một chi tiết thú vị: huyệt nằm trong gò đá mà giữa có đất ngũ sắc "vừa đủ chứa quan", lệch một chút là không được.

Tranh Vân sơn đồ của Mễ Hữu Nhân đời Nam Tống
Vân sơn đồ (雲山圖), Mễ Hữu Nhân (米友仁) đời Nam Tống: núi lúc ẩn lúc hiện trong mây, như long đất bằng "lúc đi như nhạn xếp hàng trong mây sâu". Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Mười đồ huyệt đất bằng (đồ 6 tới 10) và lời bình về hình thể – 平洋十圖 · 顧祖龍形

顧祖龍形第十格。兩岸山水。火界平田忽見山巒。不見祖龍來處。惟兩山兩水界割分明。加以山水交會。力量不可當也。……凡平田曠野。不必泥穿心手足。撓掉為奇。無由之地。見山已奇。手足形骸。或沒入地中。或散為田垣。不可以常法論也。

Dịch: Đồ mười, hình long ngoái tổ: hai bờ có núi có nước, giữa ruộng bằng chợt thấy đồi núi, không thấy chỗ tổ long tới; chỉ có hai núi hai nước phân ranh rõ ràng, lại thêm núi nước giao hội, sức mạnh không gì cản nổi … Phàm ruộng bằng đồng rộng, không cần câu nệ phải có xuyên tâm, tay chân, uốn vẫy mới là lạ; ở chỗ đất không có gì, thấy được núi đã là lạ rồi; tay chân hình hài hoặc chìm vào trong đất, hoặc tản thành bờ ruộng, không thể lấy phép thường mà luận.

Giảng: Các đồ sáu tới chín gồm hình long ngọc xích, hình Chân Vũ phục rắn (hai rắn ra nước, mạch qua rất tinh vi), và các cách long ẩn khác; đồ mười là mộ tổ họ Triệu (Triệu Phổ). Lời bình cuối đồ mười là câu tổng kết hay nhất cho cả mười đồ: ở đồng bằng đừng đòi đủ tay chân. Long hổ, xuyên tâm, chân tay có thể đã chìm xuống đất hay tản thành bờ ruộng; chỉ cần thấy hai nước phân ranh rõ ràng, thấy núi nước giao hội, đã là đủ. Người học sơn pháp sang đất bằng hay mắc lỗi đi tìm đủ tứ thú; Ngọc Tủy Kinh dặn không nên.

Bảng mười đồ huyệt đất bằng của Ngọc Tủy Kinh trong Địa Lý Đại Thành
Tên và đặc điểm các đồ: long vùi bùn, ngọc xích ngựa chạy, hoa sen trên nước, năm rồng uống nước, phượng ngậm ngọc, Chân Vũ phục rắn, long ngoái tổ; đồ 1, 3, 6, 8 là thiên bình thật (đồ 9 mờ, không ghi). Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa coi chùm khẩu quyết này là bộ "nhập môn" cho đồng bằng Việt Nam. Đồng bằng sông Hồng có đủ hai loại của Ngọc Tủy Kinh: vùng ven núi (Ninh Bình, Hà Nam, Vĩnh Phúc) còn nhiều thiên xích, gò đất nổi rõ; vùng giữa đồng và ven biển (Thái Bình, Nam Định) phần nhiều là thiên bình, phải nhờ sông ngòi mới thấy. Đồng bằng sông Cửu Long gần như toàn là thiên bình, và lại là "vùng sông hồ ngập nửa năm" mà Ngọc Tủy Kinh tả: mùa nước nổi mênh mông, chỉ mùa khô mới thấy rõ bờ.

Liên Hoa giữ bốn điều thực hành. Một là nước làm long: ở đồng bằng, trước hết vẽ mạng sông, kênh, rạch quanh khu đất, xem nước ôm hay nước cắt. Hai là tìm chỗ lồi: chỗ đất cao hơn chung quanh một gang tay, chỗ còn khô khi nước lên. Ba là độ sâu theo nước: vùng ngập theo mùa chỉ đào nông, có khi phải đắp nền lên, lấy mực lũ làm chuẩn. Bốn là không đòi đủ tứ thú: ở đồng bằng, hai dòng nước kẹp và một chỗ nước giao đã là đủ. Lý pháp thì chia sẻ; đứng giữa một cánh đồng mà nhận ra đâu là dải ẩn ẩn gồ gồ, nước nào là nước ôm long, là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Người nông dân làm ruộng lúa ven vịnh Hạ Long
Ruộng lúa ven vịnh Hạ Long: ở đồng bằng, trước hết vẽ mạng nước quanh khu đất, rồi tìm chỗ đất lồi được nước ôm. Ảnh: Dinkum, Wikimedia Commons, CC0.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Đất bằng không có long. Cả chùm khẩu quyết đều nói ngược lại: long từ núi cao rải xuống, đi như nhạn trong mây, ẩn như ba ba trong bùn, nối như tơ ngó sen.

Táng đất bằng càng sâu càng tốt. Ngọc Tủy Kinh dặn: thiên xích chỉ sâu bốn năm thước, vào quá sâu dễ thành tuyệt; vùng sông hồ ngập nước thì càng không nên sâu.

Đất bằng sợ gió như núi. Thập lục mạch ca nói đất bằng không sợ tám gió; gió chỉ hại khi lùa qua khe, mà đồng bằng thì không có khe.

Thiên xích và thiên bình là một. Thiên xích còn sống long nổi trên đất; thiên bình phẳng lì, phải đợi nước mới thấy, và chỉ xem nước vòng cong để định huyệt.

Huyệt đồng bằng phải đủ long hổ. Lời bình đồ mười dặn đừng câu nệ tay chân; chúng có thể đã chìm vào đất hay tản thành bờ ruộng.

Con rạch nhỏ có xuồng giữa cây xanh ở Long Tuyền
Rạch nhỏ ở Long Tuyền (Cần Thơ): đất bằng không phải không có long; tay chân của long có khi đã tản thành bờ rạch, bờ ruộng. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Tóm lại, Sơn khí lạc bình chư quyết và Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết dạy cách nhận long khi núi đã rơi xuống đồng bằng: mạch mảnh như tơ, khí gặp nước thì dừng, nước làm long, chỗ nước giao là đường long; phân thiên xích (còn sống long, huyệt sâu vừa phải) với thiên bình (chỉ xem nước vòng cong); độ sâu tuỳ đất khô hay đất ngập; và đừng đòi đủ tay chân ở chỗ đồng không.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (66) – Bình dương tam biện, Hám Long Kinh bàn đất bằng 平陽三辨.

Bài sau: Địa Lý Đại Thành (68) – Thiên bình huyệt tổng luận, Lưu công Ngụ hình luận 天平穴總論.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Bình Dương Toàn Thư quyển ba: Phụ sơn khí lạc bình chư quyết (Dương công vân, Thập lục mạch ca, Tam thập lục huyệt ca, Cổ ca, Nhập thức ca, Liêu thị Tiết thiên cơ; tờ 5b–6b); Phụ Ngọc Tủy Kinh bình dương quyết cùng lời giải và mười đồ (tờ 7a–12b); bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập ba. Sách thuộc công cộng. Câu Tam thập lục huyệt ca có chữ in dồn, ngắt câu theo văn mạch. Đoạn giải về táng sâu ở trang tờ 7b có nhiều chữ mờ, chỉ dịch ý chính. Lời bình các đồ sáu tới chín mờ nhiều, chỉ tóm ý. Chữ dị thể đổi về chính thể. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định hướng các dòng nước kẹp và chỗ nước giao quanh khu đất.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc câu "chỉ lấy nước làm long" là phần Thư; đứng giữa đồng mà thấy được dải đất ẩn ẩn gồ gồ, phân được thiên xích hay thiên bình, định được độ sâu theo mực nước là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

"Lấy nước làm long" nghĩa là gì? – 只把水為龍

Ở đồng bằng không thấy núi, nên dùng sông, kênh, rạch để biết long đi đâu: hai nước kẹp là lưng long, chỗ nước giao là đường của long, nước vòng cong là chỗ kết.

Thiên xích long là gì? – 天尺龍何謂

Là long đất bằng còn sống long nổi trên mặt đất như gò dài; Ngọc Tủy Kinh dặn huyệt chỉ sâu khoảng bốn năm thước, không nên quá sâu.

Thiên bình là gì? – 天平何謂

Là đất bằng phẳng lì không có sống long, phải đợi nước mới thấy; quy tắc là chỉ xem nước, nước quấn vòng cong là huyệt.

Đất ngập theo mùa nên táng nông hay sâu? – 水鄉宜淺宜深

Theo Ngọc Tủy Kinh, vùng sông hồ ngập nửa năm không cần huyệt sâu, phải tránh để nước ngấm năm này qua năm khác.

Vì sao đất bằng không sợ tám gió? – 平洋何以不怕八風

Vì đồng bằng thoáng đều bốn phía, gió không lùa qua khe như ở núi; huyệt có long thật thì khí ấm tự nhiên.

Từ khoá: sơn khí lạc bình · 山氣落坪諸訣 · ngọc tủy kinh bình dương quyết · thiên xích long · thiên bình · lấy nước làm long · bình dương toàn thư · địa lý đại thành · phong thủy đồng bằng

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…