💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (61): Quyển 19 Phụ thư bộ, Tinh Sa Phú và Kỳ Nghiệm Kinh 星砂賦 · 奇驗經

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (61): Quyển 19 Phụ thư bộ, Tinh Sa Phú và Kỳ Nghiệm Kinh 星砂賦 · 奇驗經

Địa Lý Đại Thành · Sơn Pháp Toàn Thư
地理大成 · 山法全書 (卷十九 附書部 · 星砂賦 · 奇驗經)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập · Lâm Chi Côi 林之瓌 (Bội Sinh, Song Khê) tham · Trịnh Phú Luân 鄭富掄 (Hy Thanh, Diêm Quan) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập hai, quyển mười chín (quyển cuối Sơn Pháp Toàn Thư).

Quyển mười chín của Sơn Pháp Toàn Thư là Phụ thư bộ (附書部), phần "sách chép kèm". Mục lục chung của Địa Lý Đại Thành chỉ ghi tới quyển mười tám, nên nhiều người tưởng Sơn Pháp chỉ có mười tám quyển; thật ra thân sách còn một quyển nữa, trong đó Diệp Cửu Thăng chép trọn hai sách chưa từng có bản khắc: Tinh Sa Phú (星砂賦) của Mục giảng sư và Kỳ Nghiệm Kinh (奇驗經). Tinh Sa Phú là bài phú về năm sao (ngũ tinh) của núi, sinh khắc giữa long, huyệt, sa, và phương vị của từng sao; Kỳ Nghiệm Kinh là một tập khẩu quyết đoán ứng nghiệm theo từng loại: ra quan văn, quan võ, trạng nguyên, giàu mà không sang, muộn con, nghèo khó, bệnh tật, cho tới cách đoán khoáng. Bài này dịch lời mở quyển, dịch và giảng những đoạn chính của hai sách, và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa cách đọc loại sách "đoán nghiệm" này cho đúng chỗ.

Trả lời nhanh: Quyển 19 Sơn Pháp Toàn Thư (Địa Lý Đại Thành 1696) là Phụ thư bộ, chép hai sách chưa có bản in: Tinh Sa Phú của Mục giảng sư (luận năm sao Kim tròn như trăng nửa, Mộc thân cao như bia đá, Hoả như lưỡi cày, Thổ như kho hòm, Thuỷ như sóng động; sinh thì cát, khắc thì hung; sao đứng đúng phương của mình thì đắc vị) và Kỳ Nghiệm Kinh (khẩu quyết đoán ứng: núi bút giá, cáo, ấn ứng quan văn; Ngân, Tốn, Càn khuyết thì sang mà không giàu; ngoài núi đẹp trong núi yếu thì muộn thành). Diệp Cửu Thăng khắc in hai sách để khỏi thất truyền, nhưng nói rõ: đạo không ở trong "bí thư", đọc sách đã khắc cũng đủ vào đạo.

Thầy Vũ Giới giảng: "Người học hay săn sách bí truyền. Diệp Cửu Thăng chép hai cuốn 'bí thư' vào cuối bộ rồi nói thẳng: nó chỉ là lẽ trung dung. Đọc kỹ thì thấy đúng vậy: không có câu đoán nào đứng được nếu long không thật, huyệt không đúng."

Một cuốn sách cổ Trung Hoa in mộc bản có tranh minh hoạ đang mở
Sách cổ in mộc bản có tranh: Diệp Cửu Thăng khắc in Tinh Sa Phú và Kỳ Nghiệm Kinh để hai sách chép tay này khỏi thất lạc. Ảnh: Zhu Gui, Jiao Bingzhen, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lời mở quyển: đạo không ở trong sách bí truyền – 附書部序

九升曰。世人以無刻板之書。謂之秘書。好道者每一聞秘書。無不搆索者。其意以為得一見秘書。即可以得道也。抑知搆書到手。窮日讀之。而道之得不得。仍如故。則道之不在秘書可知也。好書刻行者甚多。從刻書中。儘可入道。又何必秘書乎。目僧星砂賦奇驗。經何無刻本。人指為秘書者。抑知實係中庸之說也。余之刻之。非只其書秘。而使人人讀之。乃以其無刻本。恐久而必致散失訛錯故也。

Dịch: Cửu Thăng nói: Người đời gọi sách không có bản khắc là "bí thư". Người thích đạo hễ nghe có bí thư thì không ai không tìm mua. Ý họ cho rằng được thấy bí thư một lần là đắc đạo. Nào biết mua được sách về tay, đọc suốt ngày, mà đạo đắc hay không vẫn y như cũ; vậy đạo không ở trong bí thư là điều có thể biết. Sách hay đã khắc in lưu hành rất nhiều, từ trong sách đã khắc hoàn toàn có thể vào đạo, cần gì bí thư? Tinh Sa Phú và Kỳ Nghiệm Kinh của Mục tăng không có bản khắc, người ta chỉ vào mà gọi là bí thư; nào biết thực ra đều là lời trung dung. Tôi khắc in hai sách này không phải vì nó bí mà muốn mọi người đọc, mà vì nó chưa có bản khắc, sợ lâu ngày tất sẽ thất lạc, sai lệch.

Giảng: Đây là một trong những lời tựa thẳng thắn nhất của cả bộ Địa Lý Đại Thành. Diệp Cửu Thăng không thần thánh hoá cái gọi là "bí truyền". Ông giữ hai sách vì giá trị văn bản (chưa có bản in, dễ thất lạc), chứ không phải vì tin rằng đọc chúng sẽ có phép lạ. Ông cũng nói rõ tác giả là "Mục tăng", tức Mục giảng sư (目講師), một nhà sư làm địa lý được truyền tụng đời Minh. Đọc quyển này cần giữ đúng tinh thần đó: đây là tư liệu của nghề, cần đọc có phê phán.

Trang sách in mộc bản cổ có hình cây và chữ Hán dày đặc
Trang sách in mộc bản năm 1249: người xưa quý sách khắc in; Diệp Cửu Thăng nói từ sách đã khắc cũng đủ vào đạo, không cần săn bí thư. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tinh Sa Phú: năm sao, hình và biến hình – 星砂賦 · 五星形體

夫一氣既分。兩儀莫位。定四象而畫八卦。分為二十四山。推二氣而變五行。布于東西南北。凡稟五行。清者富。濁者貧。山結五星。正者秀而斜者賤。山川有搏換之殊。形狀有變更之異。相尅則凶。相生則吉。金宿頭圓。如半月。木星身聳。似石碑。火類犁鏵。土同倉櫃。木如波浪之動。又似龍蛇之行。金有蛾眉太陽。火分廉貞掃火。木辨沖天倒地。水別曲浪垂簾。土決几案天財。又等御屏。鞋軸土星低小。莫類金看。木曜稍尖。難作火取。火土金星乃開窩。而木水體勢必結乳頭。星辰端峙者為佳。形勢偏斜者不美。

Dịch: Một khí đã chia, hai nghi định chỗ; định bốn tượng mà vạch tám quái, chia làm hai mươi bốn sơn; suy hai khí mà biến ra năm hành, bày ở đông tây nam bắc. Phàm bẩm năm hành, trong thì giàu, đục thì nghèo. Núi kết năm sao, ngay ngắn thì đẹp, nghiêng lệch thì hèn. Núi sông có chỗ khác nhau của bác hoán, hình dạng có chỗ khác nhau của biến đổi; tương khắc thì hung, tương sinh thì cát. Sao Kim đầu tròn như trăng nửa; sao Mộc thân vươn cao như bia đá; Hoả giống lưỡi cày; Thổ như kho hòm; Thuỷ như sóng nước động, lại như rồng rắn đi. Kim có Nga mi, Thái dương; Hoả chia Liêm trinh, Tảo hoả; Mộc phân Xung thiên, Đảo địa; Thuỷ chia Khúc lãng, Thuỳ liêm; Thổ có Kỷ án, Thiên tài, lại có Ngự bình. Thổ tinh dạng trục giày thấp nhỏ, chớ xem như Kim; Mộc hơi nhọn, khó lấy làm Hoả. Sao Hoả, Thổ, Kim thì mở oa (huyệt lõm); còn thể thế Mộc, Thuỷ tất kết nhũ đầu (huyệt lồi). Sao đứng ngay ngắn là đẹp, hình thế nghiêng lệch là không đẹp.

Giảng: Đoạn mở của Tinh Sa Phú là một bảng nhận dạng năm sao rất gọn, gần như mọi sách loan đầu đều dùng: Kim tròn, Mộc thẳng đứng, Thuỷ uốn lượn, Hoả nhọn, Thổ vuông. Chỗ đáng chú ý là hai lời dặn phân biệt: Thổ thấp nhỏ dạng "trục giày" dễ nhìn nhầm thành Kim, Mộc hơi nhọn dễ nhìn nhầm thành Hoả. Câu "Hoả, Thổ, Kim mở oa; Mộc, Thuỷ kết nhũ" là một quy tắc định huyệt: dưới sao tròn, vuông, nhọn huyệt thường ở chỗ lõm; dưới sao thẳng và sao lượn huyệt thường ở chỗ lồi.

Sơ đồ năm sao của núi theo Tinh Sa Phú của Mục giảng sư
Kim tròn, Mộc cao thẳng, Thuỷ lượn sóng, Hoả nhọn, Thổ vuông cùng các biến thể; dưới Hoả, Thổ, Kim huyệt thường mở oa (lõm), dưới Mộc, Thuỷ huyệt thường kết nhũ (lồi). Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Tinh Sa Phú: long đi qua sao, sinh khắc khi nhập thủ – 星砂賦 · 龍行生尅

夫秀龍行度。先辨星形。生穴氣鍾。當詳分合。拋踪閃跡。變化為奇。過脈穿珠。相生則吉。木起火行。土入首。金星作穴出公侯。水剝火換金到頭。木星扦墳出餓莩。……雌伏低小脆嫩。必然金木而成。雄龍高大嵯峨。多是木火而結。……火遭水尅。逢土定是解神。木被金傷。遇火乃為救主。

Dịch: Long đẹp đi qua các chặng, trước phải phân biệt hình sao; huyệt sinh, khí tụ, phải xét kỹ chỗ phân chỗ hợp. Ném dấu, chớp vết, biến hoá là lạ; qua mạch như xâu chuỗi, tương sinh thì cát. Mộc khởi, Hoả đi, Thổ nhập thủ, sao Kim làm huyệt thì ra công hầu. Thuỷ lột, Hoả đổi, Kim tới đầu mà sao Mộc cắm mộ thì ra kẻ chết đói. … Long thư nằm phục, thấp nhỏ, giòn non, tất do Kim Mộc mà thành; long hùng cao lớn, chót vót, phần nhiều do Mộc Hoả mà kết. … Hoả bị Thuỷ khắc, gặp Thổ hẳn là thần giải; Mộc bị Kim thương, gặp Hoả mới là chủ cứu.

Giảng: Đây là phép "ngũ tinh tương sinh khi long đi": các sao nối nhau từ tổ tới huyệt theo vòng sinh (Mộc sinh Hoả, Hoả sinh Thổ, Thổ sinh Kim) thì khí thuận, tới huyệt mới tốt. Ví dụ ngược lại: long đã chuyển tới Kim ở đầu mà lại cắm mộ vào sao Mộc thì Kim khắc Mộc, hung. Câu về "thần giải" và "chủ cứu" là phép chế ngự kẻ khắc: Hoả bị Thuỷ khắc thì có Thổ đứng bên chặn Thuỷ (Thổ khắc Thuỷ), Hoả được cứu; Mộc bị Kim thương thì có Hoả đứng bên chế Kim (Hoả khắc Kim), Mộc được cứu. Đọc một dãy núi phải nhìn cả sao thứ ba này, không chỉ nhìn hai sao đối nhau.

Đồi núi Hà Giang nối nhau trong sương mù
Đồi núi Hà Giang nối nhau trong sương: long đi qua từng sao, sao trước sinh sao sau thì khí thuận tới huyệt. Ảnh: Vuong Tri Binh, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tinh Sa Phú: sao đứng đúng phương và sai phương – 星砂賦 · 五星方位

離宮火宿。名坐本垣。兌上金星。體居原位。木生于北。子入母宮。……水澄坎上。雁塔題名。金秀艮方。蟾宮折桂。乾方水曜。御點繡衣。坤地金星。宮花插帽。……土居火地。白屋富翁。木旺金方。黃堂顯客。金居離地。財敗人亡。木剋兌乾。男孤女寡。火在坎位。橫事常遭。……土王火實。富齊倚頓。金山火案。貧比范丹。

Dịch: Sao Hoả ở cung Ly gọi là ngồi đúng viên của mình; sao Kim ở Đoài là thể ở đúng vị gốc. Mộc ở phương bắc là con vào cung mẹ. … Nước trong ở Khảm thì đề tên tháp Nhạn (đỗ đạt); Kim đẹp ở phương Cấn thì bẻ quế cung Thiềm; Thuỷ diệu ở phương Càn thì được vua điểm áo gấm; sao Kim ở đất Khôn thì cài hoa cung trên mũ. … Thổ ở đất Hoả thì nhà tranh thành phú ông; Mộc vượng ở phương Kim thì làm khách hiển ở Hoàng đường. Kim ở đất Ly thì của bại người mất; Mộc khắc ở Đoài Càn thì trai côi gái goá; Hoả ở vị Khảm thì thường gặp việc ngang trái. … Thổ vượng Hoả đầy thì giàu ngang Ỷ Đốn; núi Kim án Hoả thì nghèo như Phạm Đan.

Giảng: Phần này đặt năm sao lên tám phương. Nguyên tắc cơ bản dễ hiểu: sao đứng ở phương cùng hành với nó (Hoả ở Ly nam, Kim ở Đoài tây) là "đắc vị"; sao đứng ở phương sinh nó (Mộc ở bắc, phương Thuỷ) là "con vào cung mẹ", được nuôi; sao đứng ở phương khắc nó (Kim ở Ly là bị Hoả khắc, Hoả ở Khảm là bị Thuỷ khắc) là thất vị, ứng hung. Có vài câu không theo đúng lý sinh khắc đơn giản (như "Mộc vượng ở phương Kim thì hiển"), cho thấy bài phú gom cả kinh nghiệm đoán nghiệm, không phải một hệ thống thuần lý. Người đọc nên lấy nguyên tắc, không nên học thuộc từng câu.

Sơ đồ ngũ tinh đắc vị và thất vị theo tám phương trong Tinh Sa Phú
Sao cùng hành với phương thì đắc vị, ở phương sinh nó thì được nuôi, ở phương khắc nó thì thất vị; kèm các câu đoán Khảm, Cấn, Càn, Khôn trong bài phú. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Tinh Sa Phú: lời kết, xem danh mộ để nghiệm – 星砂賦 · 結語

大抵來龍踴躍雄壯。結穴分明。水喜如帶抱朝。砂貴若弓灣抱向。對宜峙聳之秀麗。明堂要蓄水之聚凝。羅城排列以週迴。水口交牙而牢固。三陽無缺。六建有情。四神聚會者。允是名山。八將列迎者。誠為大地。至如龍孤穴寡。水直砂飛。脈零無聚。水口濶低。此等凶形。必無秀氣。歷觀各郡之名墓。以驗後人之吉祥。……以此驗之。捷于影響。學者熟玩于心。感應于目。專看融結為主。星砂為用。地理玄機。自然明矣。

Dịch: Đại để long tới nhảy nhót hùng tráng, kết huyệt rõ ràng; nước thích như đai ôm chầu, sa quý như cung cong ôm hướng; án nên cao vút mà tú lệ, minh đường cần chứa nước tụ đọng; la thành xếp hàng vòng quanh, thuỷ khẩu đan răng mà chắc chắn; tam dương không khuyết, lục kiến có tình, tứ thần tụ hội thì đúng là danh sơn; bát tướng xếp hàng nghênh thì thật là đại địa. Còn như long cô huyệt quả, nước thẳng sa bay, mạch rời rạc không tụ, thuỷ khẩu rộng thấp, những hình hung ấy tất không có tú khí. Xem khắp các danh mộ ở các quận để nghiệm điềm lành của người đời sau. … Lấy đó mà nghiệm thì nhanh hơn bóng theo hình, tiếng vọng theo tiếng. Người học nghiền ngẫm trong lòng, cảm ứng bằng mắt, chuyên xem chỗ dung kết làm chủ, lấy sao và sa làm dụng, thì huyền cơ của địa lý tự nhiên sáng tỏ.

Giảng: Giữa đoạn này và đoạn kết, bản in liệt kê nhiều danh mộ được dùng để nghiệm (mộ họ Hà ở Tân Xương, mộ họ Đồng ở Tiểu Giang, mộ họ Lữ, họ Hứa, họ Hoàng…), bài này không dịch từng tên. Câu then chốt của cả bài phú nằm ở cuối: "chuyên xem chỗ dung kết làm chủ, sao và sa làm dụng". Nghĩa là toàn bộ phép sinh khắc, phương vị ở trên chỉ là phần dụng; phần chủ vẫn là long có thật, huyệt có kết. Đây là chỗ Tinh Sa Phú gặp lại tinh thần của Táng Thư và Hám Long Kinh.

Tranh Tằng sơn trùng loan của Cự Nhiên đời Nam Đường
Tranh núi non trùng điệp của Cự Nhiên (巨然) đời Nam Đường: long tới hùng tráng, la thành vòng quanh, đúng cảnh danh sơn mà Tinh Sa Phú tả. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Kỳ Nghiệm Kinh: đoán ra quan văn, quan võ – 奇驗經 · 文官武官

文官大小 出文官亦不同。筆架城門御史公。三重筆架重重案。定產朝廷給事中。金枝玉葉三層統。長史定在此中生。華蓋三台少卿位。土誥木印布政通。前官後鬼員外職。樓臺鼓角亦布通。火誥金印知縣是。金誥木印知州同。……透天文筆廉使位。……龍樓鳳閣真學士。劍山土殿功臣封。……飛鳳冲霄勢入漢。狀元宰相顯門風。

Dịch: Quan văn lớn nhỏ: ra quan văn cũng không giống nhau. Núi bút giá ở cửa thành thì ra ngự sử; ba lớp bút giá, án chồng chồng lớp lớp thì hẳn sinh cấp sự trung ở triều đình; cành vàng lá ngọc ba tầng nối nhau thì trưởng sử hẳn sinh ở đây. Hoa cái, tam đài là vị thiếu khanh; cáo Thổ, ấn Mộc thì thông tới bố chính; trước có quan, sau có quỷ là chức viên ngoại; lầu đài, trống tù và cũng tới bố chính. Cáo Hoả, ấn Kim là tri huyện; cáo Kim, ấn Mộc ngang tri châu. … Bút văn xuyên trời là vị liêm sứ. … Long lâu phượng các là học sĩ thật; núi kiếm, điện Thổ thì được phong công thần. … Phượng bay vút trời, thế vào sông Ngân thì trạng nguyên, tể tướng làm rạng gia phong.

Giảng: Kỳ Nghiệm Kinh là loại "từ điển đoán": mỗi hình núi gắn với một chức quan. Các hình được dùng nhiều nhất là bút giá (núi ba đỉnh như giá gác bút), cáo (núi bằng dài như tờ chiếu sắc phong), ấn (gò nhỏ tròn hay vuông như con dấu), hoa cái (núi tròn có tán như lọng), long lâu phượng các (núi cao nhiều tầng như lầu gác). Chức quan trong sách là chức đời Minh, nên khi đọc hôm nay chỉ nên hiểu là cấp bậc "văn" hay "võ", "lớn" hay "nhỏ", không nên ráp thẳng vào một nghề nghiệp cụ thể.

Dãy núi đá vôi nhiều đỉnh nhọn nối nhau ở Dương Sóc
Núi đá vôi nhiều đỉnh ở Dương Sóc: ba đỉnh đều nhau đứng trước huyệt là hình "bút giá" mà Kỳ Nghiệm Kinh gắn với quan văn. Ảnh: McKay Savage, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Kỳ Nghiệm Kinh: giàu nghèo, con cái, bệnh tật, đoán khoáng – 奇驗經 · 富貴貧賤 · 斷壙

貴而不富 貴人正龍並全。艮巽乾方缺陷。倉庫少。縱然得貴也無錢。……晚成 外山秀。內山微。奇峰隔遠晚方知。……斷壙 墳肚上有小窟。出入氣吹人等。識磚石紅白。又光輝。其家正在方興。到若有枯毛蛇蟻生。若有青苔有水入。有水定主黃腫災。

Dịch: Sang mà không giàu: quý nhân và chính long đều đủ, nhưng phương Cấn, Tốn, Càn khuyết hãm, núi kho núi lẫm ít, thì dẫu được sang cũng không có tiền. … Muộn thành: núi ngoài đẹp, núi trong yếu, đỉnh lạ cách xa thì muộn mới thấy (phát). … Đoán khoáng: trên bụng mộ có lỗ nhỏ, khí ra vào thổi vào người; nhận thấy gạch đá đỏ trắng lại sáng bóng thì nhà ấy đang lúc hưng. Tới khi thấy lông khô, rắn kiến sinh ra, nếu có rêu xanh, có nước vào, có nước thì hẳn chủ tai hoạ vàng da phù thũng.

Giảng: Phần sau của Kỳ Nghiệm Kinh đi qua rất nhiều mục: vì con gái mà sang, sang mà không giàu, có quan không có vị, muộn thành, ra giàu, hai vợ, ít đinh, có con mà không cha mẹ, sinh nhiều nuôi ít, đàn bà không sinh, dâm loạn, xấu xí, ngu đần, lười biếng, ra nghèo, ác sang, lo nhiều, sinh khó, ma quái, mộng lạ, hại tằm, rồi kết bằng mục đoán khoáng. Những câu có lý nhất là những câu nói về thế chung: "núi ngoài đẹp núi trong yếu thì muộn phát", "phương kho lẫm khuyết thì sang mà nghèo", "trong khoáng có nước thì sinh bệnh". Những câu gắn một hình núi với một tai hoạ cụ thể (dâm loạn, ma quái, mộng lạ) thì nên đọc như tư liệu dân gian của thời ấy. Mục đoán khoáng khớp với lời dặn của quyển mười tám: khoáng khô, gạch sáng là tốt; có nước, rêu, rắn kiến là xấu.

Bảng một số hình thế và lời đoán trong Kỳ Nghiệm Kinh
Các ví dụ tiêu biểu: bút giá, cáo ấn, long lâu phượng các, phượng bay ứng quan văn; phương kho lẫm khuyết thì sang mà không giàu; núi ngoài đẹp trong yếu thì muộn thành; khoáng khô hay có nước. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc quyển mười chín với đúng tinh thần mà Diệp Cửu Thăng đặt ra trong lời tựa: giữ để khỏi thất truyền, không thần thánh hoá. Tinh Sa Phú có giá trị thực hành ở ba chỗ: bảng nhận dạng năm sao (và hai chỗ dễ nhầm Thổ với Kim, Mộc với Hoả), quy tắc "Hoả Thổ Kim mở oa, Mộc Thuỷ kết nhũ", và câu kết "dung kết làm chủ, tinh sa làm dụng". Ba điều ấy dùng được ngay khi đi núi ở Việt Nam: nhìn một dãy đồi ở Phú Thọ, Hoà Bình hay Lâm Đồng, trước hết gọi đúng tên sao, rồi mới nói tới phương vị.

Kỳ Nghiệm Kinh thì Liên Hoa coi là sách tham khảo về cách người xưa đọc "ứng" của núi. Nguyên lý đằng sau nó có thật: núi đẹp, ngay ngắn, có tình với huyệt thì ứng việc tốt; núi xấu, nghiêng, phá thì ứng việc xấu. Nhưng gắn từng hình núi với một chức quan hay một tai hoạ cụ thể là chỗ dễ biến phong thuỷ thành bói toán. Người thầy không nên dùng sách này để doạ gia chủ, đúng như điều thứ chín trong Tác pháp bí chỉ ca của Liêu công ở quyển trước: chớ bàn chuyện quái dị khiến người nghi. Lý pháp thì chia sẻ; nhận ra một ngọn núi là bút giá thật hay chỉ là ba gò lộn xộn, đứng ở huyệt mà định nó có tình hay không, là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Núi đồi Hà Giang chìm trong mây mù
Núi đồi Hà Giang: nhìn núi Việt Nam trước hết gọi đúng tên sao, rồi mới nói tới phương vị và lời đoán. Ảnh: Vuong Tri Binh, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Sơn Pháp Toàn Thư chỉ có mười tám quyển. Mục lục chung chỉ ghi tới quyển mười tám, nhưng thân sách còn quyển mười chín là Phụ thư bộ, chép Tinh Sa Phú và Kỳ Nghiệm Kinh.

Có sách bí truyền là có đạo. Chính Diệp Cửu Thăng bác điều này: đọc sách đã khắc in cũng đủ vào đạo; hai sách "bí" ông chép thực ra chỉ là lẽ trung dung.

Thấy núi bút giá là chắc chắn ra quan văn. Tinh Sa Phú dặn rõ: dung kết là chủ, tinh sa là dụng. Không có long thật huyệt đúng thì núi đẹp mấy cũng không ứng.

Mọi câu trong Kỳ Nghiệm Kinh đều theo lý ngũ hành. Nhiều câu là kinh nghiệm đoán nghiệm gom lại, có câu không theo đúng sinh khắc; nên lấy nguyên tắc, không học thuộc từng câu.

Mục Giảng Sư là tên một cuốn sách. Đó là tên gọi một nhà sư làm địa lý (Mục tăng), tác giả Tinh Sa Phú; Kỳ Nghiệm Kinh chép liền sau và cũng được người đời gán vào truyền thống của ông.

Dòng sông chảy giữa các dãy núi ở Hà Giang
Sông giữa núi Hà Giang: núi đẹp mà long không dừng, huyệt không kết thì không có câu đoán nào đứng được. Ảnh: Vuong Tri Binh, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại, quyển mười chín khép lại Sơn Pháp Toàn Thư bằng hai sách chép kèm: Tinh Sa Phú dạy nhận năm sao, sinh khắc khi long đi và phương vị đắc thất của sao; Kỳ Nghiệm Kinh gom các khẩu quyết đoán ứng theo từng loại việc. Lời tựa và lời kết đều nhắc cùng một điều: long thật, huyệt kết là chủ; sao, sa, và mọi lời đoán chỉ là dụng.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (60) – Tác pháp bí chỉ ca, mười phép làm mộ của Liêu công 作法秘旨歌.

Bài sau: Địa Lý Đại Thành (62) – Dương công Biến Địa Kiềm 楊公遍地鉗.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển mười chín, Phụ thư bộ: lời Cửu Thăng mở quyển (tờ 1a–1b); Tinh Sa Phú, Mục giảng sư trước (tờ 1b–10b); Kỳ Nghiệm Kinh các mục từ "Văn quan đại tiểu" tới "Đoán khoáng" (tờ 11a tới hết quyển); bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập hai. Sách thuộc công cộng. Mục lục chung của sách không ghi quyển này; nội dung xác định theo thân sách. Danh sách danh mộ cuối Tinh Sa Phú và nhiều mục của Kỳ Nghiệm Kinh chỉ tóm ý, không dịch từng câu; một số chữ mờ trong hai mục "Tuyệt tự" và "Đoán khoáng" để trống, không đoán chữ. Chữ dị thể đổi về chính thể. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định phương của từng ngọn núi quanh huyệt để đối chiếu phép ngũ tinh đắc vị.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc bảng năm sao và các câu đoán là phần Thư; đứng trước một dãy núi mà gọi đúng tên sao, biết nó có tình với huyệt hay không, biết câu đoán nào nên nói và câu nào không nên nói là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Quyển 19 Sơn Pháp Toàn Thư gồm những gì? – 山法全書卷十九何載

Gồm lời tựa của Diệp Cửu Thăng về "bí thư", Tinh Sa Phú của Mục giảng sư và Kỳ Nghiệm Kinh, là hai sách chưa có bản khắc được chép kèm vào cuối Sơn Pháp.

Tinh Sa Phú dạy gì? – 星砂賦何教

Dạy nhận năm sao của núi, phép sinh khắc khi long đi tới huyệt, phương vị đắc thất của từng sao, và câu kết: dung kết làm chủ, tinh sa làm dụng.

"Hoả Thổ Kim mở oa, Mộc Thuỷ kết nhũ" nghĩa là gì? – 火土金開窩木水結乳

Dưới sao Hoả, Thổ, Kim huyệt thường ở chỗ lõm (oa); dưới sao Mộc, Thuỷ huyệt thường ở chỗ lồi (nhũ đầu).

Kỳ Nghiệm Kinh có đáng tin không? – 奇驗經可信否

Nên đọc như tư liệu kinh nghiệm: nguyên lý chung (núi đẹp có tình thì ứng tốt) đáng giữ, còn các câu gắn hình núi với một việc cụ thể thì không nên áp cứng.

Vì sao Diệp Cửu Thăng chép hai sách này? – 九升何以刻之

Vì hai sách chưa có bản khắc, sợ lâu ngày thất lạc, sai lệch; ông nói rõ không phải vì nó bí, và đạo không nằm trong bí thư.

Từ khoá: tinh sa phú · 星砂賦 · kỳ nghiệm kinh · 奇驗經 · mục giảng sư · ngũ tinh · phụ thư bộ · sơn pháp toàn thư · địa lý đại thành · đoán ứng phong thủy

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…