Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時辨訛 · 炙退祛疑 · 陰府謊謾)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Chích thoái (炙退) là thần sát mà người làm nhà ở Việt Nam ít nghe tên, nhưng hậu quả nó được gán thì ai cũng sợ: "sửa nhà xong làm ăn lụi dần, của cải thoái lui". Còn Âm phủ thái tuế (陰府太歲) là sát mà các thầy chọn ngày táng hay nhắc, bảo phạm vào thì người dưới mộ không yên. Hai mục Chích thoái khư nghi (炙退祛疑, gỡ mối ngờ về chích thoái) và Âm phủ hoang man (陰府謊謾, chuyện dối của âm phủ) trong phần Tuyển Thời Biện Ngoa của bộ Dương Trạch Đại Thành làm hai việc ngược nhau: một mục giữ lại sát có thật và dạy cách bổ nó, một mục gạt bỏ hẳn sát không có thật.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, chích thoái là vị Tử của tam hợp năm (năm Thân Tý Thìn ở Mão, Dần Ngọ Tuất ở Dậu, Hợi Mão Mùi ở Ngọ, Tị Dậu Sửu ở Tý), là nơi khí đã yếu. Phép cổ nói "phương thoái có thể hướng, không thể toạ". Mọi sát khác nên khắc chế, riêng chích thoái không được khắc mà phải bổ khí bằng tam hợp cục, ba chữ cùng một khí, hoặc quy lộc. Còn Âm phủ thái tuế lấy từ nạp giáp hoá khí, sách cho là bịa, phạm vào vẫn tốt.
Thầy Vũ Giới giảng: "Có sát mạnh thì phải chế, có khí yếu thì phải bổ. Lấy thuốc trị bệnh nóng mà cho người đang lạnh uống thì hỏng. Chọn ngày cũng vậy, phải biết mình đang đối với cái mạnh hay cái yếu."
Chích thoái là gì, nằm ở phương nào? – 問炙退
Mục mở đầu bằng một câu hỏi: có thuật nói chích thoái chỉ cần đầu tiễn, đế lộc, quý nhân đến là đổi hung thành cát, có đúng không. Nguỵ Thanh Giang trả lời bằng khởi lệ: chích thoái là vị Tử trong mười hai trường sinh của tam hợp năm, ngựa (dịch mã) đến đó không tiến được nữa, nên gọi là "thoái khí".
Nguyên văn – 原文
曰:太歲三合死位,馬不能進,故為退氣。申子辰年馬在寅,死在卯,卯即退方;亥卯未木年馬在巳,木死在午,午即退方;寅午戌火年馬在申,火死在酉,酉即退方;巳酉丑金年馬在亥,金死在子,子即退方是也。
Dịch: Đáp rằng: đó là vị Tử của tam hợp thái tuế, ngựa không tiến được, nên là khí thoái. Năm Thân Tý Thìn mã ở Dần, tử ở Mão, Mão tức là phương thoái; năm Hợi Mão Mùi thuộc Mộc mã ở Tị, Mộc tử ở Ngọ, Ngọ là phương thoái; năm Dần Ngọ Tuất thuộc Hoả mã ở Thân, Hoả tử ở Dậu, Dậu là phương thoái; năm Tị Dậu Sửu thuộc Kim mã ở Hợi, Kim tử ở Tý, Tý là phương thoái.

Giảng: Để dễ nhớ: bốn phương chích thoái luôn là bốn chính phương Tý, Ngọ, Mão, Dậu, và mỗi phương đứng ngay sau dịch mã của năm một cung theo chiều thuận. Cái hay của cách giải này là nó cho ta một hình ảnh: tam hợp năm như một đoàn ngựa đang chạy, đến Tử thì ngựa ngã, khí đi đến cuối. Vì thế chích thoái không phải là một "con quỷ" đến phá, mà là một chỗ khí cạn. Hiểu như vậy thì cách đối xử với nó cũng phải khác hẳn với các sát mạnh như Tam sát hay Tuế phá.
Vì sao "phương thoái có thể hướng, không thể toạ"? – 退方可向不可坐
Thuật đời Thanh còn chia ra năm Giáp Canh Bính Nhâm thì kỵ lập hướng, gọi là "mã tiền lục hại", năm Tý Ngọ Mão Dậu thì kỵ lấy toạ, gọi là "toạ sơn chích thoái", chủ lạnh lẽo thoái bại. Tác giả giữ lại câu cổ nhất và gạt phần thêm thắt.
Nguyên văn – 原文
占山忌作山,名坐山炙退,主冷退。自古云:退方可向,不可坐。若此山只神樞殺六害、陽刃、殺刃,又名致死者,謬甚。
Dịch: Chiếm núi thì kỵ làm núi (toạ), gọi là toạ sơn chích thoái, chủ lạnh lẽo thoái lui. Xưa nay nói: phương thoái có thể hướng, không thể toạ. Còn nếu bảo núi ấy chỉ là Thần xu sát lục hại, dương nhận, sát nhận, lại gọi là "trí tử", thì sai lắm.

Giảng: Toạ là chỗ nhà dựa lưng, là nơi khí của ngôi nhà gom về; hướng là chỗ nhà nhìn ra, đón khí từ ngoài vào. Lấy một chỗ khí đã cạn làm lưng thì nhà như người tựa vào bức tường mục. Lấy nó làm hướng thì khác: hướng là nơi nhà nhận khí của sông, đường, minh đường, và khí ấy đến từ ngoài, không lệ thuộc vào cái yếu của phương. Đây là một ý rất thực tế: trong năm Thân Tý Thìn, nhà toạ Mão (lưng về Đông) nên tránh khởi công lớn ở phía sau; còn nhà toạ Dậu hướng Mão thì việc sửa cổng phía trước không bị câu này chặn lại.
Câu "sai lắm" cũng đáng chú ý. Người đời sau gom vào chích thoái đủ thứ tên dữ khác như lục hại, dương nhận, "trí tử" (đến chết). Nguỵ Thanh Giang không chấp nhận việc trộn các sát có khởi lệ khác nhau vào một chỗ, vì như thế người chọn ngày không còn biết mình đang tránh cái gì.
Muốn sửa phương thoái thì chọn ngày thế nào? – 修退方
Sách không cấm hẳn. Ông chỉ cách sửa phương thoái: lấy ngày có sao của chính phương ấy làm chủ, rồi thêm các cát thần đến phương, và tránh tuyệt đối các đại sát.
Nguyên văn – 原文
凡修退方,取太陽星斗日:如退在子取虛宿日,退在午取星宿日,退在卯取房宿日,退在酉取昴宿日,要與三德七命、天恩、天赦、歲命主祿貴、諸吉到方,或七政恩曜照命照方,修作發福催官。但不可犯都天、歲破、三煞、金神、天地官符等凶日。
Dịch: Phàm sửa phương thoái, lấy ngày sao Thái dương tinh đẩu: thoái ở Tý lấy ngày sao Hư, thoái ở Ngọ lấy ngày sao Tinh, thoái ở Mão lấy ngày sao Phòng, thoái ở Dậu lấy ngày sao Mão. Cần cùng với tam đức, thất mệnh, thiên ân, thiên xá, lộc quý của năm và mệnh chủ, các cát thần đến phương, hoặc thất chính ân diệu chiếu mệnh chiếu phương, sửa làm thì phát phúc thúc quan. Nhưng không được phạm các ngày hung Đô thiên, Tuế phá, Tam sát, Kim thần, Thiên địa quan phù.

Giảng: Bốn sao Hư, Tinh, Phòng, Mão là bốn sao "Nhật" trong hai mươi tám tú (hư nhật thử, tinh nhật mã, phòng nhật thố, mão nhật kê), đứng đúng ở bốn chính phương Tý, Ngọ, Mão, Dậu. Lấy sao Nhật của chính phương để làm việc ở phương ấy, tức là lấy ánh mặt trời rọi vào chỗ khí tối. Đây là cái lý "bổ" đầu tiên trong mục: không đuổi sát đi, mà đem dương khí đến.
Một án sửa phương thoái hỏng: năm Giáp Thân – 甲申修卯案
Ngay sau phép, tác giả kể một án để cảnh giới: có người chỉ biết dồn thiên can một khí mà không xét địa chi.
Nguyên văn – 原文
如甲申年退在卯,宜補取甲戌月甲申日甲子時以為天干一氣,甲旺在卯,祿在寅……又歲破在寅,宅母殺在卯……修後至十一月遇丙子月建為大殺,子卯相刑,被大盜劫財,宅舍遭火燒傷,以炙又殺與炙退同宮,故有此禍。卯戌合火,寅戌合火,故被火傷。
Dịch: Như năm Giáp Thân thoái ở Mão, (người ấy) lấy tháng Giáp Tuất, ngày Giáp Thân, giờ Giáp Tý để thiên can một khí, cho rằng Giáp vượng ở Mão, lộc ở Dần… lại không biết tuế phá ở Dần, trạch mẫu sát ở Mão… Sửa xong đến tháng mười một gặp nguyệt kiến Bính Tý là đại sát, Tý Mão tương hình, bị cướp lớn lấy của, nhà bị lửa cháy, vì sát chích và chích thoái cùng một cung nên có hoạ này. Mão Tuất hợp Hoả, Dần Tuất hợp Hoả, nên bị lửa.

Giảng: Án này dạy một điều rất quý: "một khí" phải xét cả can lẫn chi. Ba chữ Giáp nhìn thì đẹp, nhưng chi tháng là Tuất, chi ngày là Thân, chi giờ là Tý. Thân xung Dần (lộc của Giáp), mà Dần lại là tuế phá của năm Thân; Tuất hợp Mão hoá Hoả, Tuất hợp Dần hoá Hoả, kéo cả phương thoái lẫn phương lộc vào cục lửa; Tý hình Mão. Đến khi nguyệt kiến Bính Tý tới, hình được kích động, hoạ ứng ra. Bài học cho người chọn ngày hôm nay là: đừng tin vào vẻ đối xứng của can, hãy đọc từng chữ chi và quan hệ của nó với phương đang động.
Vì sao chích thoái không được khắc mà phải bổ? – 炙退宜補不宜剋
Đây là câu chủ của cả mục, và cũng là chỗ tác giả khác hẳn sách thông thư thường gặp.
Nguyên văn – 原文
凡煞皆宜剋,惟炙退不宜剋,只宜補其氣,原弱也,宜擇旺相月日時,三合局補之。歲月日時一氣則不退,而反興旺。如丙申年辛卯月乙卯日己卯時修卯方,三卯一氣局補之大吉;或亥卯未三合亦吉。
Dịch: Phàm sát đều nên khắc, riêng chích thoái không nên khắc, chỉ nên bổ khí cho nó, vì nó vốn yếu; nên chọn tháng ngày giờ vượng tướng, dùng tam hợp cục mà bổ. Năm tháng ngày giờ một khí thì không thoái mà lại hưng vượng. Như năm Bính Thân, tháng Tân Mão, ngày Ất Mão, giờ Kỷ Mão sửa phương Mão, ba chữ Mão một khí bổ vào thì rất tốt; hoặc tam hợp Hợi Mão Mùi cũng tốt.

Giảng: Sách liệt kê đủ bốn trường hợp: năm Thân Tý Thìn thoái ở Mão, dùng cục Hợi Mão Mùi hoặc ba chữ Mão; năm Dần Ngọ Tuất thoái ở Dậu, dùng cục Tị Dậu Sửu hoặc ba chữ Dậu; năm Hợi Mão Mùi thoái ở Ngọ, dùng cục Dần Ngọ Tuất hoặc ba chữ Ngọ; năm Tị Dậu Sửu thoái ở Tý, dùng cục Thân Tý Thìn hoặc ba chữ Tý. Được lộc của năm và của mệnh chủ cùng đến phương thì càng đẹp. Tác giả còn nêu "quy lộc cách": sửa Mão dùng ba chữ Ất, sửa Ngọ dùng ba chữ Đinh, sửa Dậu dùng ba chữ Tân, sửa Tý dùng ba chữ Quý, vì đó là chỗ lộc của bốn âm can.
Ông cũng dặn kỹ phải tránh chữ xung. Năm Giáp Tý thoái ở Mão thì kỵ nhất Dậu xung; muốn sửa phương Mão thì lấy vượng tướng phù trì, dùng tam hợp Hợi Mão Mùi, lộc Ất đến Mão là tốt. Năm Ất Sửu thoái ở Tý thì kỵ Ngọ xung, lấy tam hợp Thân Tý Thìn phù trì, lộc Quý đến Tý càng tốt. Các phép "lục hợp", "đôi lộc", hay "tứ đại quý mã" mà sách khác dùng để giải chích thoái, ông gọi là "lời đùa", "càng hoang đường".
Âm phủ thái tuế sinh ra từ đâu? – 問陰府
Sang mục thứ hai, giọng tác giả đổi hẳn: không còn dạy cách bổ, mà bác bỏ từ gốc.
Nguyên văn – 原文
曰:十書內陰府太歲乃十干化氣出自八卦納甲……竊思一人之骸骨既葬乾山,則不與兌山相涉;又如一人既葬兌山,則不與乾山相涉。兩卦既各不相涉,何得丁與壬合而俱化作木山也?
Dịch: Đáp rằng: Âm phủ thái tuế trong mười bộ sách là hoá khí của mười can, xuất từ bát quái nạp giáp… Trộm nghĩ hài cốt một người đã táng sơn Càn thì không dính gì đến sơn Đoài; một người đã táng sơn Đoài thì không dính gì đến sơn Càn. Hai quẻ đã không dính nhau, sao lại lấy Đinh hợp với Nhâm mà bảo cả hai đều hoá thành núi Mộc?

Giảng: Phép Âm phủ lấy can nạp vào quẻ của sơn (Càn nạp Giáp Nhâm, Đoài nạp Đinh, kèm tam hợp Tị Dậu Sửu), rồi ghép hai quẻ lại để tính hoá khí: Đinh Nhâm hợp hoá Mộc, nên bảo sơn Càn, Giáp, Đoài, Đinh, Tị, Sửu đều thuộc Mộc, kỵ năm tháng ngày giờ Ất Canh hoá Kim. Nguỵ Thanh Giang chỉ cần hỏi một câu: một ngôi mộ thì chỉ có một sơn, lấy đâu ra hai quẻ để hợp với nhau? Ông còn chỉ ra hệ quả: lấy nạp giáp ngũ hợp làm "chính âm phủ", lấy tam hợp kèm quẻ làm "bàng âm phủ", thì hai mươi bốn sơn đều bị hai mươi bốn thái tuế chiếm, chỗ nào cũng là thái tuế.
Nguyên văn – 原文
歷來葬課不忌陰府,即犯之無一咎徵,斷不可信。有為之解者曰宜用戊食庚、癸食乙,戊癸化火剋制乙庚金……以化氣制化氣,究之荒渺不足忌。屢見犯者俱吉,是陰府偽假不辨自明。
Dịch: Các khoá táng xưa nay không kỵ Âm phủ, có phạm cũng không thấy một điềm xấu nào, quyết không thể tin. Có người giải rằng nên dùng Mậu ăn Canh, Quý ăn Ất, Mậu Quý hoá Hoả khắc chế Ất Canh Kim… lấy hoá khí chế hoá khí, xét cho cùng là mơ hồ, không đáng kỵ. Thường thấy người phạm đều tốt, vậy Âm phủ là giả, không cần biện cũng rõ.
Giảng: Lý lẽ ở đây gồm hai tầng: tầng logic (một sơn không thể hợp hai quẻ) và tầng kinh nghiệm (nhiều khoá táng phạm vào vẫn tốt). Ông còn cười cả cách "giải": đã là chuyện bịa thì lấy một chuyện bịa khác để chế cũng vô nghĩa.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Hai mục này đặt cạnh nhau là một bài học về thái độ. Với chích thoái, tác giả không phủ nhận mà hiểu nó đúng tính chất: một chỗ khí yếu, nên đối xử bằng cách bổ. Với Âm phủ, ông đem logic và kinh nghiệm ra xét, thấy không đứng được, nên bỏ. Phong Thuỷ Liên Hoa theo đúng tinh thần ấy: không tin hết, cũng không bỏ hết, mà xét từng sát có khởi lệ hay không, khởi lệ có hợp lý không, và người thật phạm vào thì thật sự ra sao.
Với ngôi nhà ở Việt Nam, câu "phương thoái có thể hướng, không thể toạ" rất dễ đem vào thực hành. Trước khi sửa lớn ở phía sau nhà (bếp, phòng thờ, bể nước), hãy xem năm ấy chích thoái có rơi đúng sau lưng nhà không; nếu có, có thể dời phần việc nặng sang năm khác, hoặc chọn ngày tam hợp bổ khí như sách dạy. Còn sửa mặt tiền, cổng ngõ ở phương thoái thì không bị câu này cấm. Lý pháp như trên được chia sẻ; chọn tháng ngày giờ cụ thể theo mệnh từng người là thủ pháp, phải có thầy xem.

Tóm lại – 總結: Chích thoái là vị Tử của tam hợp năm, luôn ở một trong bốn chính phương; có thể làm hướng, không nên làm toạ. Muốn sửa phương thoái thì dùng ngày sao Nhật của phương, tam hợp cục, ba chữ một khí hoặc quy lộc để bổ, tránh chữ xung và các đại sát; không được khắc. Âm phủ thái tuế lấy hai quẻ nạp giáp hoá khí, không đứng được về lý, phạm vào vẫn tốt, nên không đáng kỵ.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (104) 天官符解 · 刃箭正訛: Thiên Quan Phù, dương nhận và tướng quân tiễn.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (106) 都天條辨 · 修方小應: đô thiên thật giả và ứng nghiệm sửa phương.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tuyển Thời Biện Ngoa (選時辨訛), mục 問炙退 và 問陰府 (mục lục ghi 炙退祛疑 · 陰府謊謾), bản khắc Càn Long 6 (1741), thuộc công cộng. Một vài chữ mờ trong án năm Giáp Thân được dịch theo ý. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Trạch Cát Liên Hoa: xem can chi năm tháng ngày giờ, tìm ngày tam hợp hay ba chữ một khí.
- La Kinh Liên Hoa: đo toạ hướng nhà, biết năm nay chích thoái có nằm sau lưng nhà không.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu phần việc sửa trên mặt bằng theo phương.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (1): tác giả, các bài tựa và mục lục bộ sách
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư: bộ sách chọn ngày của triều Thanh
- Tuyết Tâm Phú: long hổ, huyệt pháp và chọn ngày
- Dương Trạch Đại Thành (106) 都天條辨 · 修方小應: đô thiên thật giả và ứng nghiệm sửa phương
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết chích thoái ở đâu và bổ bằng cục nào là phần Thư; đứng trước một ngôi nhà mà biết nó đang yếu ở lưng hay ở mặt, cần bổ hay cần chế, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Năm nay chích thoái ở phương nào? – 炙退方
Năm Thân Tý Thìn ở Mão (Đông), năm Dần Ngọ Tuất ở Dậu (Tây), năm Hợi Mão Mùi ở Ngọ (Nam), năm Tị Dậu Sửu ở Tý (Bắc), tức vị Tử của tam hợp năm.
Nhà toạ đúng phương chích thoái thì có sao không? – 坐山炙退
Sách cổ nói phương thoái "có thể hướng, không thể toạ". Nhà sẵn có thì không cần lo; chỉ nên tránh khởi công lớn phía sau lưng nhà trong năm đó, hoặc chọn ngày tam hợp, ba chữ một khí để bổ.
Vì sao chích thoái không được khắc chế? – 不宜剋
Vì chích thoái là chỗ khí yếu, không phải sát mạnh. Khắc nữa thì càng yếu; phải bổ bằng tháng ngày giờ vượng tướng, tam hợp cục hoặc quy lộc.
Táng phạm Âm phủ thái tuế có đáng lo? – 陰府太歲
Dương Trạch Đại Thành cho là không đáng lo: phép này ghép hai quẻ nạp giáp không liên quan nhau, và các khoá táng xưa nay phạm vào vẫn tốt.







