Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時辨訛 · 斗首辨訛 · 凶日真偽)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Chọn ngày theo Đẩu thủ (斗首) từng là một trong những phép được ưa chuộng nhất ở Giang Nam đời Minh Thanh: lấy hoá khí của can (Giáp Kỷ hoá Thổ, Ất Canh hoá Kim, Bính Tân hoá Thuỷ, Đinh Nhâm hoá Mộc, Mậu Quý hoá Hoả) làm "nguyên thần" cho sơn rồi chọn năm tháng ngày giờ theo đó. Trong phần Tuyển Thời Biện Ngoa của bộ Dương Trạch Đại Thành, mục Đẩu thủ biện ngoa (斗首辨訛) bác phép này bằng chính lý của hoá khí, kèm mấy án thật có người chết. Tiếp theo là mục Hung nhật chân nguỵ (凶日真偽) phân biệt ngày dữ thật với ngày dữ bịa.
Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành cho rằng Đẩu thủ sai vì dùng một chữ can đơn lẻ mà đã coi như hoá khí, trong khi Bính phải gặp Tân, Đinh phải gặp Nhâm mới hoá; Đẩu thủ lại đổi hành của sơn (Tý Nhâm Thuỷ thành Thổ) nên chọn ngày khắc ngược toạ sơn và tuổi người. Về ngày dữ, chỉ bốn ngày Chuyển sát thật là Quý Mão mùa xuân, Bính Ngọ mùa hạ, Đinh Dậu mùa thu, Canh Tý mùa đông; các bản mở rộng thành "thiên chuyển, địa chuyển" là bịa.
Thầy Vũ Giới giảng: "Hợp mà không đủ đôi thì không hoá. Một người đứng một mình không thành vợ chồng, một chữ Bính đứng một mình không thành Thuỷ."
Vì sao một chữ can đơn lẻ không hoá được? – 合則化分則不成
Vì hoá khí là kết quả của sự hợp: Bính dương với Tân âm hợp nhau mới hoá Thuỷ; có Bính mà không có Tân thì Bính vẫn là Hoả, có Tân mà không có Bính thì Tân vẫn là Kim. Đẩu thủ chỉ nhìn một chữ "nguyên thần" mà không xét hoá khí có thành hay không.
Nguyên văn – 原文
斗首擇日喜以甲己土、乙庚金、丙辛水、丁壬木、戊癸火,執一偏之論,不知丙辛相合方能化水,丙屬陽辛屬陰,無陰合便不能化,辛屬陰無陽配亦不能化。斗首只管元辰,並不管化氣。
Dịch: Đẩu thủ chọn ngày ưa lấy Giáp Kỷ Thổ, Ất Canh Kim, Bính Tân Thuỷ, Đinh Nhâm Mộc, Mậu Quý Hoả, giữ một lý lẽ lệch, không biết Bính Tân hợp nhau mới hoá Thuỷ: Bính thuộc dương, Tân thuộc âm; không có âm hợp thì không hoá được, Tân thuộc âm không có dương phối cũng không hoá được. Đẩu thủ chỉ lo nguyên thần, không hề lo hoá khí.

Giảng: Tác giả dẫn tiếp lời "Lịch khanh chính thư" và "Nguyên phái chân truyền": đã gọi là hợp hoá thì "một thuần dương không lớn, một thuần âm không hoá". Ông dùng hình ảnh dễ nhớ: "như nam nữ xa nhau, rốt cuộc không thành thai". Rồi ông lấy ví dụ sơn Nhâm Tý: theo chính ngũ hành là Thuỷ, Đẩu thủ lại cho là Thổ và dùng Giáp Kỷ làm nguyên thần; chọn chữ Kỷ âm Thổ thì Thổ khắc ngược sơn Thuỷ dương. "Mười hai sơn cứ thế mà suy."
Lưu Thanh Điền chọn ngày cho sơn Khảm ra sao? – 劉青田選擇
Theo tác giả, Lưu Cơ (Lưu Bá Ôn, hiệu Thanh Điền) dùng hậu thiên Khảm Thuỷ chứ không dùng Đẩu thủ, và xếp các cục theo quan hệ giữa hoá khí với toạ sơn: sinh khí cục, tỷ hoà cục là thượng cát; tài cục dùng được khi mạch mạnh; tiết khí cục xấu; khắc cục rất xấu.
Nguyên văn – 原文
如坎山屬水,用乙庚化金之年月日時為生氣局,用丙辛化水之年月日時為比和局,俱上吉;或用戊癸化火之年月日時為財局,必須來脈強旺……若山屬水用丁壬化木為洩氣局,凶;至用甲己土來剋山,則大凶,此擇日正理也。
Dịch: Như sơn Khảm thuộc Thuỷ, dùng năm tháng ngày giờ Ất Canh hoá Kim là sinh khí cục, dùng Bính Tân hoá Thuỷ là tỷ hoà cục, đều thượng cát; hoặc dùng Mậu Quý hoá Hoả là tài cục, thì phải có mạch đến mạnh… Nếu sơn thuộc Thuỷ mà dùng Đinh Nhâm hoá Mộc là tiết khí cục, hung; đến dùng Giáp Kỷ Thổ khắc sơn thì đại hung. Đó là lý chính của chọn ngày.

Giảng: Điều kiện của tài cục rất đáng chú ý: mạch đến phải mạnh và toạ phải được vượng khí theo mùa, "Mộc sơn Mộc mạch vượng mùa xuân, Hoả sơn Hoả mạch vượng mùa hạ, Kim sơn Kim mạch vượng mùa thu, Thuỷ sơn Thuỷ mạch vượng mùa đông, Thổ sơn Thổ mạch vượng tam phục tứ quý". Tức là mình phải đủ sức mới gánh được "tài". Sách còn kể những thứ kỵ nhất của hoá mệnh: thất sát, thương quan, kiếp tài, dương nhận, tuần không và các vị suy bệnh tử mộ tuyệt; nhưng nếu gặp quý nhân lộc mã thì "biến hung thành cát".
Đối chiếu với Đẩu thủ: Đẩu thủ gọi sơn Khảm là Thổ rồi dùng Giáp Kỷ hoá Thổ làm nguyên thần. Theo lý của Lưu Thanh Điền, đó chính là "Thổ khắc Thuỷ làm quỷ sát", đúng loại cục đại hung.
Những án nào cho thấy Đẩu thủ gây hại? – 斗首誤人案
Sách ghi ba án. Án rõ nhất là cha con họ Úc ở Hải Diêm, đều là sinh viên phủ học, tự cho là tinh Đẩu thủ: chọn ngày Canh Thân cuối tháng chạp để táng, nâng hoá mệnh Giáp Dần; Canh Kim khắc Giáp Mộc là thất sát, Dần Thân lại xung nhau.
Nguyên văn – 原文
海鹽郁氏父子俱庠生,自謂精於斗首,特取臘底庚申日葬,扶化命甲寅,以金剋甲木為七煞,地支寅申一沖,葬五日後即正月初一日,其兒偶過橋溺死,一家四口相繼而亡,此在己見而自悞者,因斗首以甲為土、土不怕庚金之說悞之也。
Dịch: Cha con họ Úc ở Hải Diêm đều là sinh viên, tự cho là tinh thông Đẩu thủ, cố ý lấy ngày Canh Thân cuối tháng chạp để táng, nâng đỡ hoá mệnh Giáp Dần; Kim khắc Giáp Mộc là thất sát, địa chi Dần Thân một xung. Táng năm ngày, tức đúng mồng một tháng giêng, đứa con tình cờ qua cầu chết đuối, cả nhà bốn người lần lượt qua đời. Đó là tự lầm bởi ý mình, bị cái thuyết Đẩu thủ cho Giáp là Thổ, Thổ không sợ Canh Kim làm lầm.

Giảng: Hai án kia cùng một kiểu lỗi: một người táng sơn Giáp hướng Canh năm Nhâm Tuất, dùng tháng Tân Hợi ngày Bính Ngọ giờ Bính Thân, thầy nói "tam nguyên nhất gia"; nhưng hoá mệnh Tân Hợi đến Bính Thân là tử tuyệt, táng mười ngày tổn ba người. Án khác dùng hai chữ Quý làm nguyên thần cho sơn Quý hướng Đinh, mà hoá mệnh là Đinh Mùi; Quý Thuỷ khắc Đinh Hoả là thất sát, hơn mười năm tổn tám chín người. Đọc án cổ cần dè dặt: người chép có ý chứng minh luận điểm của mình. Nhưng logic mà tác giả chỉ ra thì đứng vững: chọn ngày mà để cho can chi của ngày khắc, xung chính hoá mệnh mình muốn nâng là tự mâu thuẫn.
Tác giả còn bóc lớp vỏ thuật ngữ của Đẩu thủ: "ta sinh là Liêm Trinh, sinh ta là Tham Lang, ta khắc là Vũ tài, khắc ta là Phá quỷ", gọi là "tam vũ nhất gia". Ông nói đó là nguỵ thác Dương Quân Tùng, vì đem đối chiếu các khoá của Dương công thì đều dùng chính ngũ hành, "hoàn toàn trái ngược".
Ngày Chuyển sát thật là ngày nào? – 轉殺
Chuyển sát chỉ luận ở tháng giữa mỗi mùa, mỗi mùa một ngày: mùa xuân Quý Mão, mùa hạ Bính Ngọ, mùa thu Đinh Dậu, mùa đông Canh Tý, đúng như lịch Thời Hiến in. Sách giả mở rộng thành Ất Mão, Tân Mão, Bính Ngọ, Mậu Ngọ… rồi chia "thiên chuyển kỵ xây, địa chuyển kỵ táng".
Nguyên văn – 原文
獨不觀時憲書載春癸卯、夏丙午、秋丁酉、冬庚子為轉殺之日乎?……春二月止忌癸卯,夏五月止忌丙午,秋八月止忌丁酉,冬十一月止忌庚子。蓋天地間旺氣過旺有殺氣,若無刑擊戰剋則反為吉。
Dịch: Sao không xem lịch Thời Hiến chép mùa xuân Quý Mão, mùa hạ Bính Ngọ, mùa thu Đinh Dậu, mùa đông Canh Tý là ngày Chuyển sát?… Tháng hai mùa xuân chỉ kỵ Quý Mão, tháng năm mùa hạ chỉ kỵ Bính Ngọ, tháng tám mùa thu chỉ kỵ Đinh Dậu, tháng mười một mùa đông chỉ kỵ Canh Tý. Bởi trong trời đất khí vượng quá vượng thì có sát khí; nếu không có hình, kích, chiến, khắc thì trở lại là tốt.

Giảng: Câu cuối là chìa khoá: chuyển sát là chỗ khí của mùa vượng đến cực. Mão là đỉnh Mộc mùa xuân, Ngọ là đỉnh Hoả mùa hạ, Dậu là đỉnh Kim mùa thu, Tý là đỉnh Thuỷ mùa đông. Ngày ấy kỵ đào giếng, xây đường, đắp tường, động thổ; đào núi ngoài trăm bước thì không luận, và ở các tháng Tị Dần Thân Hợi Thìn Tuất Sửu Mùi thì không kỵ. Còn nếu cứ thấy Mão mùa xuân là kỵ, thì các ngày tiến thần, thiên xá rơi vào Mão cũng thành chuyển sát hết.
Tứ phế, Long cấm và ngày kiêng xuống thuyền – 四廢 · 龍禁
Tác giả lần lượt bác tiếp. Tứ phế là can bị mùa khắc, nhưng cổ nhân vẫn dùng bốn ngày Tân Mão; Long cấm thì sách giả gộp cả mùa, không chia mỗi tháng một chữ; còn hàng loạt ngày "kiêng đi thuyền" thì ông dò hỏi mấy chục năm không thấy ứng.
Nguyên văn – 原文
四廢日:干休謝無氣,則其日主抵弱無力。然古人用四辛卯,獨非天干休廢之日乎?要知四辛相扶,日主強,非休謝可比也。
Dịch: Ngày Tứ phế: can ở thế hưu tạ không khí, nên nhật chủ yếu không sức. Nhưng cổ nhân dùng bốn chữ Tân Mão, há chẳng phải ngày can hưu phế ư? Phải biết bốn chữ Tân đỡ nhau thì nhật chủ mạnh, không thể so với hưu tạ.

Giảng: Lập luận giống phần Đẩu thủ: phải xét cả cục chứ không xét một chữ. Tân có thể hợp Bính hoá Thuỷ, vượng ở đông xuân; hoặc lộc của Tân ở chi thì "hưng long mà không suy". Ông còn chỉ ra trong các ngày bị gọi là phế có nhiều ngày Thiên đức. Kết luận của ông rất mềm: ngày Tứ phế "chỉ không nên động thổ". Về các ngày "kiêng xuống thuyền" (bát phong, bạch lãng, phản kích, xúc thuỷ long), ông nói người gặp rủi khi đi thuyền là vì phạm ngày không nên xuất hành, nên "ngày nên xuất hành là ngày mở thuyền được"; mỗi năm chỉ kiêng một ngày thuyền mới hạ thuỷ.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Bài học của mục Đẩu thủ là không được đổi hành của toạ sơn. Phong Thuỷ Liên Hoa luôn bắt đầu từ hình và toạ thật của căn nhà: "định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số". Khi toạ sơn đã định theo chính ngũ hành, thì chọn ngày phải sinh, phù toạ sơn và mệnh chủ, không được để can chi ngày khắc ngược vào. Lý luận sinh khí cục, tỷ hoà cục, tài cục, tiết khí cục, khắc cục mà sách dẫn từ Lưu Thanh Điền rất gần với cách Thầy Vũ Giới đọc quan hệ giữa vận khí năm và toạ nhà: cái sinh mình, cái cùng hành với mình là trợ; cái mình khắc chỉ dùng khi mình đủ mạnh.
Phần ngày dữ thật giả cũng có ích cho người làm nhà hôm nay: thay vì sợ hàng chục tên ngày dữ, chỉ cần nhớ những ngày khí mùa cực vượng (chuyển sát) thì tránh động thổ lớn. Theo Thầy Vũ Giới, chọn ngày là phần thêm thuận; nhà sai hình thì ngày đẹp không cứu được. Tính hoá mệnh, xét mạch, chọn ngày cụ thể là thủ pháp, phải học và xem trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Đẩu thủ sai vì coi một chữ can là đã hoá khí và đổi hành của sơn, khiến ngày chọn khắc ngược toạ sơn, hoá mệnh; các án họ Úc, án Tân Hợi, án Đinh Mùi đều tổn người. Lưu Thanh Điền dùng chính ngũ hành, xếp sinh khí cục, tỷ hoà cục là thượng cát, tài cục khi mạch mạnh. Chuyển sát thật chỉ có Quý Mão, Bính Ngọ, Đinh Dậu, Canh Tý; Tứ phế chỉ kỵ động thổ; ngày kiêng xuống thuyền không ứng.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (102) 諸家五行 · 通書謫謬: ngũ hành các nhà và lỗi sách thông thư.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (104) 天官符解 · 刃箭正訛: Thiên Quan Phù, dương nhận và tướng quân tiễn.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tuyển Thời Biện Ngoa (選時辨訛), mục 斗首辨訛 (mục lục ghi 斗首虛假) và mục 問凶日亦有真偽 (凶日真偽), bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 12, tờ 50–58, thuộc công cộng. Chữ 曆卿正書, 原派真傳, 四明山人 là tên sách và người được tác giả dẫn, đọc theo bản khắc. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Trạch Cát Liên Hoa: xem can chi ngày sinh hay khắc tuổi gia chủ.
- La Kinh Liên Hoa: đo toạ sơn để biết hành của sơn theo chính ngũ hành.
- Lập Cục Pháp Liên Hoa: lập cục nhà theo toạ hướng trước khi bàn đến chọn ngày.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (1): tác giả, các bài tựa và mục lục bộ sách
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư: bộ sách chọn ngày của triều Thanh
- Tuyết Tâm Phú: long hổ, huyệt pháp và chọn ngày
- Dương Trạch Đại Thành (104) 天官符解 · 刃箭正訛: Thiên Quan Phù, dương nhận và tướng quân tiễn
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết hợp mới hoá, biết sinh khí cục với khắc cục là phần Thư; nhìn ra mạch đến mạnh hay yếu để dám dùng tài cục là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Đẩu thủ chọn ngày là gì? – 斗首
Là phép lấy hoá khí của can (Giáp Kỷ Thổ, Ất Canh Kim…) làm nguyên thần của sơn để chọn năm tháng ngày giờ. Dương Trạch Đại Thành bác vì một chữ can đơn lẻ không hoá được và vì phép này đổi hành của sơn.
Bính có tự hoá thành Thuỷ không? – 丙辛化水
Không. Theo sách, Bính phải gặp Tân mới hoá Thuỷ; có Bính không có Tân thì vẫn là Hoả, có Tân không có Bính thì vẫn là Kim.
Ngày Chuyển sát gồm những ngày nào? – 轉殺
Bốn ngày: Quý Mão tháng hai, Bính Ngọ tháng năm, Đinh Dậu tháng tám, Canh Tý tháng mười một. Kỵ đào giếng, đắp tường, động thổ; các ngày khác bị gọi là chuyển sát là do sách lịch bịa thêm.
Ngày Tứ phế có phải bỏ hẳn không? – 四廢
Không. Sách nói cổ nhân vẫn dùng bốn chữ Tân Mão vì bốn chữ cùng can đỡ nhau thì nhật chủ mạnh; ngày Tứ phế chỉ nên tránh động thổ.








