💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (16) 城市宅基: nhà phố, đường phố động và tĩnh

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (16) 城市宅基: nhà phố, đường phố động và tĩnh

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷二 · 城市宅基 · 街道動圖 · 街道靜圖)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Nhà phố trong thành thị được Dương Trạch Đại Thành bàn riêng ở Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2, trong ba mục hỏi đáp: nền nhà trong thành thị, đồ đường phố động và đồ đường phố tĩnh. Ý chính của sách là: ở phố, đường xá thay cho sông nước; một lớp phố là một lớp nước, một lớp tường là một lớp núi. Đường cong ôm trước cửa đưa khí vào nhà ("động"); đường ngang chặn sau lưng làm mạch dừng lại ("tĩnh"). Mỗi kiểu ứng với những nguyên vận khác nhau trong Tam Nguyên. Bài này dịch song ngữ các mục chữ và tóm lược các bảng của hơn hai mươi đồ đường phố.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, nhà trong thành thị lấy đường phố làm nước: chỗ cao là ranh giới, chỗ thấp nhất là nơi nước tụ. Cổng nhà mở ra đường cong ôm vào thì "thu khí" của phương đường tới; nhà nào thu khí phương nào thì hợp nguyên ấy: khí từ Khảm, Khôn, Chấn hợp Thượng nguyên; từ Tốn, Càn hợp Trung nguyên; từ Đoài, Cấn, Ly hợp Hạ nguyên. Đường ngang chặn sau nhà là "tĩnh", khí dừng tụ, cũng xét theo ba nguyên. Kỵ cổng nhà đối thẳng cổng nha môn, nhà ngục, cổng thành, cổng kho, cổng nhà xí, đầu đường đâm thẳng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Người thành phố hay nói nhà tôi không có núi, không có sông thì xem phong thuỷ làm gì. Sách xưa đã trả lời từ ba trăm năm trước: ở phố, đường là sông, tường nhà người là núi. Học viên xem nhà phố phải đi một vòng quanh khu, xem đường nào chảy về đâu, cao thấp thế nào, rồi mới đặt la kinh."

Nhà phố khác nhà quê ở chỗ nào? – 城市宅基

Mục mở đầu trả lời câu hỏi: đất trong thành thị thì xem nền nhà ra sao. Sách đưa ra bốn ý: chỗ cao, chỗ thấp; đường phố như nước; cổng phải tránh những cổng dữ; và nhà phố phải theo hình thế chung của cả khu.

Nguyên văn – 原文

問城市宅基。曰:城市之地,高者為正界水下,中最不興旺;逆城高長,乃為護砂,單論斜叉,不可居。一層街衢為一層水,一層牆屋為一層砂。門外水道即為明堂,對面宅宇即為案山。水倒左者宜左邊之屋出頭以收;水倒右者宜右邊之屋出頭以收。立門前不宜見街口,宅後不宜當道脊;地氣從下高處來,低處去,宜避低逆高。天氣從上缺處入,闢處回,宜乘入收回。兩家對門,門高者貧,並排開門,門大者寬。街衢道水來方吉,經巷直路面沖受煞。對衙門、獄門、城門者大凶;對廟門、倉門、廁門者不安。街道道門或反出,如弓背,忤逆退財;獸頭對向,或山脊加箭射,疾病遭凶;對社廟多災厄;衝牆易惹是非。順水而居,主敗;逆水朝向,必富。若逆街水,又逆河水者,財富且久;若坐空虛,又有護托者,祿貴不絕。地基潤大,辨以河水,水所灣泊,脈氣聚會,明堂潮水,巨富。向峰映秀,大貴。卦晴分房,宜合時令生和旺方,大吉;生氣尤多生子。大門先取方位,形局亦要圓聚,參差斷缺之處,不如緊夾整齊。

Dịch: Hỏi về nền nhà trong thành thị. Đáp: đất trong thành, chỗ cao là ranh nước chính (nước chia hai bên mà chảy xuống), ở giữa thì kém hưng vượng nhất; chỗ cao dài ngược chiều thành là sa hộ vệ, nếu chỉ có góc chéo, ngã ba thì không nên ở. Một lớp đường phố là một lớp nước, một lớp tường nhà là một lớp sa. Đường nước ngoài cổng là minh đường, nhà cửa phía đối diện là án sơn. Nước chảy về trái thì nên có nhà bên trái nhô ra để thu lại; nước chảy về phải thì nên có nhà bên phải nhô ra để thu lại. Đứng trước cửa không nên nhìn thấy đầu đường đâm tới, sau nhà không nên chắn đúng sống đường. Địa khí từ chỗ cao dưới đất mà tới, theo chỗ thấp mà đi, nên tránh chỗ thấp, đón chỗ cao. Thiên khí từ chỗ khuyết trên cao mà vào, ở chỗ mở rộng mà quay lại, nên đón chỗ vào, thu chỗ quay. Hai nhà đối cửa nhau thì nhà cửa cao hơn nghèo; hai nhà mở cửa song song thì nhà cửa lớn hơn rộng rãi. Nước đường phố từ phương tốt tới là tốt; ngõ hẻm, đường thẳng đâm thẳng vào mặt nhà là chịu sát. Cổng nhà đối thẳng cổng nha môn, cổng nhà ngục, cổng thành là rất dữ; đối cổng miếu, cổng kho, cửa nhà xí thì không yên. Đường phố đi ngược hay vòng ra ngoài như lưng cung thì con cái ngỗ nghịch, hao của; đầu thú đối thẳng, hoặc sống núi như mũi tên bắn tới thì bệnh tật, gặp dữ; đối miếu xã thì nhiều tai ách; tường đâm thẳng vào thì dễ sinh thị phi. Ở xuôi theo nước thì chủ bại; ngược nước mà quay mặt ra đón thì ắt giàu. Nếu ngược nước phố mà lại ngược cả nước sông thì giàu lâu; nếu ngồi chỗ trống hở mà có vật che đỡ phía sau thì lộc quý không dứt. Nền đất rộng lớn thì xét theo nước sông: chỗ nước uốn vòng, đậu lại là chỗ mạch khí tụ hội; minh đường có nước triều tới thì giàu lớn. Hướng nhìn ra đỉnh núi đẹp thì rất quý. Chia phòng theo quẻ, nên hợp với thời lệnh, ở phương sinh hoà, vượng là rất tốt; phương sinh khí lại càng sinh nhiều con. Cổng lớn trước hết lấy phương vị, hình cục cũng phải tròn tụ; chỗ so le, đứt khuyết không bằng chỗ khít khao, ngay ngắn.

Giảng: Câu then chốt là "一層街衢為一層水,一層牆屋為一層砂": ở phố, mỗi lớp đường là một lớp nước, mỗi lớp tường nhà là một lớp núi. Từ đó mọi phép xem nhà quê đều dời vào phố được: đường trước cổng là minh đường, dãy nhà đối diện là án sơn, nhà bên trái, bên phải nhô ra là sa thu nước. Cách hiểu của người biên soạn là "ngược nước mà quay mặt ra đón" chính là quay cổng đón chiều xe cộ, người đi tới, chứ không quay lưng theo chiều dòng người đi mất.

Đoạn "địa khí từ chỗ cao dưới đất mà tới, thiên khí từ chỗ khuyết trên cao mà vào" rất đáng nhớ: khí đất theo độ dốc của mặt đường, khí trời theo khoảng trống giữa các mái nhà. Nhà phố bị nhà cao tầng hai bên kẹp lại thì chỗ trống trên cao chính là cửa của thiên khí. Một chữ trong cụm "卦晴分房" người biên soạn đọc theo nét chữ, nghĩa có lẽ là "chia phòng theo quẻ".

Phố cổ Bình Dao ở Sơn Tây, hai dãy nhà mặt phố, mái hiên và người đi bộ
Phố cổ Bình Dao (Sơn Tây): một lớp đường là một lớp nước, hai dãy nhà hai bên là hai lớp núi. Ảnh: G41rn8, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Đường phố động: đường cong trước cửa đưa khí vào – 街道動圖

Mục thứ hai hỏi: đồ đường phố "động" ứng với nguyên vận thế nào. "Động" là đường có người xe qua lại, uốn cong tới trước nhà, mang khí vào.

Nguyên văn – 原文

問街道動圖元運如何。曰:路從前或左或右屈曲朝來,宅向橫街開門,則來路行動之氣貫入宅內。如來路合大運生旺之氣,則天星可以降地曜,不惟煞……也;運過則忌之。列圖詳說如左。

門前曲路從右來向橫街立宅各局:坎宅坤氣,以坤方曲路收來氣入坎宅,上中元俱吉。離宅艮氣,以艮方曲路收來氣入離宅,下元吉。震宅乾氣,以乾方曲路收來氣入震宅,中元吉。兌宅巽氣,以巽方曲路收來氣入兌宅,中元吉。乾宅離氣,以離方曲路收來氣入乾宅,下元吉。巽宅坎氣,以坎方曲路收來氣入巽宅,上元吉。艮宅兌氣,以兌方曲路收來氣入艮宅,下元吉。坤宅震氣,以震方曲路收來氣入坤宅,上元吉。

門前曲路從左來向橫街立宅各局:坎宅巽氣,以巽方曲路收來氣入坎宅,中元吉。離宅乾氣,以乾方曲路收來氣入離宅,中元吉。震宅坤氣,以坤方曲路收來氣入震宅,上(中)元吉。兌宅艮氣,以艮方曲路收來氣入兌宅,(中)下元吉。乾宅震氣,以震方曲路收來氣入乾宅,上元吉。巽宅兌氣,以兌方曲路收來氣入巽宅,下元吉。艮宅離氣,以離方曲路收來氣入艮宅,下元吉。坤宅坎氣,以坎方曲路收來氣入坤宅,上元吉。

Dịch: Hỏi: đồ đường phố động ứng với nguyên vận thế nào? Đáp: đường từ phía trước, hoặc bên trái, hoặc bên phải uốn cong mà tới, nhà quay ra phố ngang mà mở cổng, thì khí đi lại của đường tới xuyên vào trong nhà. Nếu đường tới hợp với khí sinh vượng của đại vận thì sao trời có thể giáng xuống làm sao đất, không chỉ (tránh được) sát …… ; hết vận thì lại thành điều kỵ. Bày đồ, nói rõ như sau.

Các cục nhà quay ra phố ngang, đường cong trước cửa từ bên phải tới: nhà Khảm (khí Khôn), lấy đường cong phương Khôn thu khí tới vào nhà Khảm, Thượng nguyên và Trung nguyên đều tốt. Nhà Ly (khí Cấn), lấy đường cong phương Cấn thu khí vào, Hạ nguyên tốt. Nhà Chấn (khí Càn), Trung nguyên tốt. Nhà Đoài (khí Tốn), Trung nguyên tốt. Nhà Càn (khí Ly), Hạ nguyên tốt. Nhà Tốn (khí Khảm), Thượng nguyên tốt. Nhà Cấn (khí Đoài), Hạ nguyên tốt. Nhà Khôn (khí Chấn), Thượng nguyên tốt.

Các cục đường cong trước cửa từ bên trái tới: nhà Khảm (khí Tốn), Trung nguyên tốt. Nhà Ly (khí Càn), Trung nguyên tốt. Nhà Chấn (khí Khôn), Thượng nguyên tốt (chú nhỏ thêm Trung). Nhà Đoài (khí Cấn), Hạ nguyên tốt (chú nhỏ thêm Trung). Nhà Càn (khí Chấn), Thượng nguyên tốt. Nhà Tốn (khí Đoài), Hạ nguyên tốt. Nhà Cấn (khí Ly), Hạ nguyên tốt. Nhà Khôn (khí Khảm), Thượng nguyên tốt.

Giảng: "Nhà Khảm" trong sách là nhà toạ cung Khảm, tức ngồi Bắc nhìn Nam; "khí Khôn" là khí của đường cong tới từ phương Khôn. Nhà ngồi Bắc nhìn Nam thì bên phải (nhìn từ trong ra) là phía Tây, nên đường tới từ bên phải mang khí Khôn (Tây Nam); đường tới từ bên trái mang khí Tốn (Đông Nam). Tám nhà còn lại suy theo cách ấy.

Nhìn cả hai bảng sẽ thấy một quy luật gọn: nguyên tốt không theo nhà mà theo quẻ của khí tới. Khí từ Khảm, Khôn, Chấn (số Lạc Thư 1, 2, 3) hợp Thượng nguyên; khí từ Tốn, Càn (4, 6) hợp Trung nguyên; khí từ Đoài, Cấn, Ly (7, 8, 9) hợp Hạ nguyên. Đây chính là phép Tam Nguyên cửu vận ở bài 15: phương nào đang đương vận thì đường từ phương ấy tới là đường mang khí vượng. Câu "運過則忌之" nhắc rằng hết vận thì chính con đường ấy thành chỗ kỵ.

Phần chữ đầu mục có một chữ sau "不惟煞" bị mờ, người biên soạn để dấu ba chấm. Các chú nhỏ "上", "中" khắc xen bên cạnh ở nhà Chấn, nhà Đoài người biên soạn đặt trong ngoặc.

Bảng đường phố động: nhà toạ tám cung, phương đường cong tới và nguyên tốt
Đường cong trước cửa từ bên phải và bên trái tới: nguyên tốt theo quẻ của phương khí tới. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.
Phố cổ Đồn Khê ở Hoàng Sơn, đường lát đá, cửa hiệu hai bên
Phố cổ Đồn Khê (Hoàng Sơn): cửa hiệu mở ra phố, đón dòng người qua lại như đón nước. Ảnh: Emitchan, Wikimedia Commons, Public domain.

Nước ngõ, nước lớn và nước đâm phản khiêu – 巷水 · 巨水 · 衝水

Tiếp theo các bảng đường cong, sách khắc một loạt đồ nhỏ về nước ngõ hẻm và nước lớn chung quanh nhà phố. Chữ trong đồ nhỏ, có chỗ mờ; người biên soạn tóm lại những dòng đọc được.

Nguyên văn – 原文

前街左巷水右……圖:巷來水,巷水朝。甲庚壬丙兼正旺向,三元俱吉,代代官祿;丙向、庚向上元吉,壬向、甲向下元吉。

前街右巷水名分流圖:甲庚丙壬兼正旺,三元不合,代代……。

巨水旁拱:丁向兌水上元吉,癸向震水下元吉,辛向坎水下元吉,乙向離水上元吉。

衝水反跳:亥向癸來下元吉,申向辛來上元吉,寅向乙來下元吉,巳向丁來上元吉。

Dịch: Đồ phố trước, ngõ bên trái, nước bên phải: nước ngõ chảy tới, nước ngõ triều vào. Các hướng Giáp, Canh, Nhâm, Bính kiêm chính vượng thì ba nguyên đều tốt, đời đời có quan lộc; hướng Bính, hướng Canh Thượng nguyên tốt; hướng Nhâm, hướng Giáp Hạ nguyên tốt. Đồ phố trước, ngõ bên phải, gọi là "nước chia dòng": các hướng Giáp, Canh, Bính, Nhâm kiêm chính vượng thì ba nguyên đều không hợp, đời đời …… . Nước lớn ôm bên cạnh: hướng Đinh có nước Đoài, Thượng nguyên tốt; hướng Quý có nước Chấn, Hạ nguyên tốt; hướng Tân có nước Khảm, Hạ nguyên tốt; hướng Ất có nước Ly, Thượng nguyên tốt. Nước đâm tới rồi bật ngược (xung thuỷ phản khiêu): hướng Hợi có nước Quý tới, Hạ nguyên tốt; hướng Thân có nước Tân tới, Thượng nguyên tốt; hướng Dần có nước Ất tới, Hạ nguyên tốt; hướng Tị có nước Đinh tới, Thượng nguyên tốt.

Giảng: Hai đồ ngõ hẻm cho thấy sự khác nhau giữa nước ngõ "triều vào" và nước ngõ "chia dòng": ngõ đổ nước về phía nhà thì ba nguyên đều tốt, ngõ rẽ nước đi xa thì ba nguyên đều không hợp. Ở phố, ngõ dốc về phía cổng nhà mình là ngõ triều; ngõ dốc ra xa là ngõ chia dòng.

Bảng nước lớn và nước đâm cũng có quy luật, nhưng ngược với bảng đường cong: nước Đoài (7), Ly (9) hợp Thượng nguyên; nước Chấn (3), Khảm (1) hợp Hạ nguyên. Đó là vì nước vượng nằm ở đối cung của núi vượng, như bài 15 đã giảng ("水運生旺俱在山運生旺之對宮"). Đường cong trước cửa thì sách lại tính theo quẻ của phương đường tới, tức như khí núi; người biên soạn hiểu rằng đường phố mang "khí đi lại" của người xe nên được tính như khí tới, còn nước thật thì tính theo vận của nước.

Hai đồ "nước lớn ôm bên" và "nước đâm phản khiêu" có chữ nhỏ khá mờ; ngoài các dòng đã dịch, các đồ "nước hai bên phải nhà tới" và "nước hai bên trái phải đều tới" còn ghi thêm nguyên tốt cho từng cặp hướng và nước (như hướng Ất có nước Khôn Hạ nguyên tốt, nước Ly Thượng nguyên tốt), nhiều chữ không chắc, người biên soạn không dịch để tránh sai.

Phố Tân Hoa ở cổ trấn Lệ Giang, nhà gỗ ven đường đá
Phố Tân Hoa (Lệ Giang): đường phố uốn cong, nhà mở cổng ra chỗ đường ôm vào. Ảnh: BrokenSphere, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đường phố tĩnh: đường ngang chặn mạch sau nhà – 街道靜圖

Mục thứ ba hỏi về đồ đường phố "tĩnh". Tĩnh là khi sau lưng nhà có đường ngang chắn ngang mạch tới, khí đi tới đó thì dừng lại.

Nguyên văn – 原文

問街道靜圖元運如何。曰:來界後橫欄脈,則脈到此為靜止氣。凡村落平洋宅路皆同。上元坤坎震大發,巽次吉,離乾凶;中元巽乾吉,坎次吉,離小吉,震凶;下元艮兌離吉,坎次,坤小吉,震坤凶。

宅後右肩有曲街,其曲處街水界抱,則得氣從宅前左手來也:乾宅震脈,宅向巽,乘左東來脈,上元吉;巽宅兌脈,宅向乾,乘左西來脈,下元吉;艮宅離脈,宅向坤,乘左南來脈,下元吉;坤宅坎脈,宅向艮,乘左北來脈,上元吉。

宅後左肩有曲街,其曲處街水界抱,則局氣從宅前右手來也:坎宅坤脈,艮方路抱水界則為坤局,上中元吉;離宅艮脈,坤方路抱水界則為艮局,下元吉;震宅乾脈,巽方路抱水界則為乾局,中元吉;兌宅巽脈,乾方路抱水界則為巽局,中元吉;乾宅離脈,坎方路抱水界則為離局,下元吉;巽宅坎脈,離方路抱水界則為坎局,上元吉;艮宅兌脈,震方路抱水界則為兌局,下元吉;坤宅震脈,兌方路抱水界則為震局,上元吉。

順騎脈,後水分脈直行:坎宅坎脈上元吉,離宅離脈下元吉,震宅震脈上元吉,兌宅兌脈下元吉。倒騎脈,後水東脈到頭:坎宅離脈下元吉,離宅坎脈上元吉,震宅兌脈下元吉,兌宅震脈上元吉。

Dịch: Hỏi: đồ đường phố tĩnh ứng với nguyên vận thế nào? Đáp: mạch tới mà phía sau có đường ngang chắn lại thì mạch tới đó là khí tĩnh, dừng lại. Phàm nhà trong làng xóm, nhà vùng đồng bằng, đường xá đều như vậy. Thượng nguyên thì nhà Khôn, Khảm, Chấn phát lớn, nhà Tốn tốt vừa, nhà Ly, Càn xấu; Trung nguyên thì nhà Tốn, Càn tốt, Khảm tốt vừa, Ly tốt ít, Chấn xấu; Hạ nguyên thì nhà Cấn, Đoài, Ly tốt, Khảm thứ, Khôn tốt ít, Chấn, Khôn xấu.

Sau vai phải nhà có đường cong, chỗ cong của đường nước ôm lấy, thì được khí từ trước tay trái nhà tới: nhà Càn mạch Chấn, nhà hướng Tốn, cưỡi mạch phía Đông tới bên trái, Thượng nguyên tốt; nhà Tốn mạch Đoài, hướng Càn, cưỡi mạch phía Tây tới bên trái, Hạ nguyên tốt; nhà Cấn mạch Ly, hướng Khôn, cưỡi mạch phía Nam tới bên trái, Hạ nguyên tốt; nhà Khôn mạch Khảm, hướng Cấn, cưỡi mạch phía Bắc tới bên trái, Thượng nguyên tốt.

Sau vai trái nhà có đường cong, chỗ cong của đường nước ôm lấy, thì khí cục từ trước tay phải nhà tới: nhà Khảm mạch Khôn, đường phương Cấn ôm nước thì thành cục Khôn, Thượng và Trung nguyên tốt; nhà Ly mạch Cấn, đường phương Khôn ôm thì thành cục Cấn, Hạ nguyên tốt; nhà Chấn mạch Càn, đường phương Tốn ôm thì thành cục Càn, Trung nguyên tốt; nhà Đoài mạch Tốn, đường phương Càn ôm thì thành cục Tốn, Trung nguyên tốt; nhà Càn mạch Ly, đường phương Khảm ôm thì thành cục Ly, Hạ nguyên tốt; nhà Tốn mạch Khảm, đường phương Ly ôm thì thành cục Khảm, Thượng nguyên tốt; nhà Cấn mạch Đoài, đường phương Chấn ôm thì thành cục Đoài, Hạ nguyên tốt; nhà Khôn mạch Chấn, đường phương Đoài ôm thì thành cục Chấn, Thượng nguyên tốt.

Thuận kỵ mạch (cưỡi mạch xuôi), nước sau nhà chia mạch đi thẳng: nhà Khảm mạch Khảm Thượng nguyên tốt, nhà Ly mạch Ly Hạ nguyên tốt, nhà Chấn mạch Chấn Thượng nguyên tốt, nhà Đoài mạch Đoài Hạ nguyên tốt. Đảo kỵ mạch (cưỡi mạch ngược), nước sau nhà gom mạch về đầu: nhà Khảm mạch Ly Hạ nguyên tốt, nhà Ly mạch Khảm Thượng nguyên tốt, nhà Chấn mạch Đoài Hạ nguyên tốt, nhà Đoài mạch Chấn Thượng nguyên tốt.

Giảng: Đường tĩnh khác đường động ở chỗ: đường động mang khí đi lại xuyên vào cổng, còn đường tĩnh chặn mạch phía sau, làm khí dừng tụ trong nhà. Bảng tĩnh xét theo cung của chính căn nhà: nhà Khôn, Khảm, Chấn phát lớn ở Thượng nguyên; nhà Tốn, Càn tốt ở Trung nguyên; nhà Cấn, Đoài, Ly tốt ở Hạ nguyên; lại đúng quy luật cửu vận đã thấy ở bảng đường động. Ở dòng Hạ nguyên, bản khắc ghi "坤小吉" rồi lại ghi "震坤凶", chữ Khôn xuất hiện hai lần; có lẽ một trong hai là chữ khắc nhầm, người biên soạn giữ nguyên để đối chiếu.

Các đồ "sau vai có đường cong" và "cưỡi mạch" cho cùng một kết luận: nguyên tốt theo quẻ của mạch tới, không theo quẻ của nhà. Nhà Khảm mà mạch Ly thì hợp Hạ nguyên (Ly số 9); nhà Ly mà mạch Khảm thì hợp Thượng nguyên (Khảm số 1). Ngay trước mục "sau vai trái" bản khắc còn bốn dòng (nhà Ly mạch Càn, nhà Khảm mạch Tốn, nhà Chấn mạch Khôn, nhà Đoài mạch Cấn) có nguyên ghi không khớp quy luật này; người biên soạn không dịch bốn dòng ấy để tránh truyền sai. Hai đồ "nước lớn sau trái, sau phải" (左後大衢水, 右後大衢水) và hai đồ "nước xung vai trái, vai phải" cũng theo cùng phép, chữ nhỏ nhiều chỗ mờ.

Bảng đường phố tĩnh: đường ngang chặn mạch sau nhà, nhà tám cung tốt xấu theo ba nguyên
Đường phố tĩnh: Thượng nguyên nhà Khôn, Khảm, Chấn; Trung nguyên nhà Tốn, Càn; Hạ nguyên nhà Cấn, Đoài, Ly. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.
Sơ đồ đường cong sau vai nhà, thuận kỵ mạch và đảo kỵ mạch với nguyên tốt
Đường cong sau vai phải, thuận kỵ mạch, đảo kỵ mạch: nguyên tốt theo quẻ của mạch tới. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.
Nhà gỗ hai tầng bên đường làng Sa Khê, Vân Nam
Làng Sa Khê (Vân Nam): nhà dựng dọc đường làng, đường sau nhà chặn ngang làm mạch dừng lại. Ảnh: Anders Johnson, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Áp dụng cho nhà phố hôm nay – 今日之用

Nhà phố, nhà liền kề hôm nay có thể dùng ba mục này theo bốn bước:

  1. Xem đường như xem nước: đi một vòng quanh khu, ghi đường nào dốc về đâu, chỗ nào cao nhất, chỗ nào thấp nhất. Chỗ thấp là nơi khí tụ, chỗ cao là ranh giới. Nhà quay mặt đón chiều xe người tới ("ngược nước mà quay mặt ra đón") là tốt hơn nhà quay lưng theo dòng người đi mất.
  2. Tránh những cổng dữ: cổng nhà không đối thẳng cổng cơ quan công quyền, trại giam, cổng kho, nhà vệ sinh công cộng, đền miếu; không để đầu đường, đầu hẻm đâm thẳng vào cửa; không để góc tường, mái nhọn bên kia đâm thẳng sang.
  3. Biết đường động hay tĩnh: đường cong trước cổng mang khí tới là động, xem phương đường tới thuộc quẻ nào để biết hợp nguyên nào; đường ngang chặn sau nhà là tĩnh, xem nhà mình toạ cung nào.
  4. Xét theo vận đang đi: theo cách tính Tam Nguyên phổ biến, từ năm 2024 là vận 9 (Hạ nguyên); đường, mạch tới từ Ly (Nam), Cấn (Đông Bắc), Đoài (Tây) là đường đương vận. Đây là cách áp của người biên soạn, khi xem nhà thật cần thầy kiểm lại tại chỗ.
Một đoạn tranh Thanh Minh thượng hà đồ của Trương Trạch Đoan, phố xá ven sông
Đoạn tranh "Thanh Minh thượng hà đồ" của Trương Trạch Đoan (張擇端), đời Tống: phố xá, cầu, sông và dòng người như một tấm bản đồ phong thuỷ thành thị. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thứ nhất, ở phố, đường là nước, tường là núi. Đây là chìa khoá để đem phép phong thuỷ núi sông vào thành thị. Phong Thuỷ Liên Hoa khi xem nhà phố luôn vẽ sơ đồ đường xá, độ dốc, chiều xe chạy quanh nhà trước khi luận hướng.

Thứ hai, đường cong tính theo khí tới, nước tính theo vận của nước. Bảng đường cong và bảng cưỡi mạch đều theo quẻ của phương khí tới (Khảm, Khôn, Chấn Thượng nguyên; Tốn, Càn Trung nguyên; Đoài, Cấn, Ly Hạ nguyên); bảng nước lớn, nước đâm lại theo đối cung. Hai quy luật này là cách suy của người biên soạn từ chính các bảng trong sách, giúp đọc lại những chỗ chữ mờ.

Thứ ba, cát hung có hạn. Câu "運過則忌之" nhắc rằng một con đường tốt trong hai mươi năm có thể thành xấu khi hết vận. Xem nhà phố vì thế phải nói rõ tốt trong vận nào, đến bao giờ, chứ không nói tốt mãi.

Tóm lại – 總結

  • Ở phố, một lớp đường là một lớp nước, một lớp tường nhà là một lớp núi; đường trước cổng là minh đường, nhà đối diện là án sơn.
  • Kỵ cổng đối nha môn, nhà ngục, cổng thành (rất dữ), đối miếu, kho, nhà xí (không yên); kỵ đầu đường, đầu hẻm đâm thẳng.
  • Ngược nước, quay mặt đón thì giàu; xuôi theo nước thì bại.
  • Đường động (đường cong trước cổng): nguyên tốt theo quẻ của phương đường tới.
  • Đường tĩnh (đường ngang chặn sau nhà): Thượng nguyên nhà Khôn, Khảm, Chấn; Trung nguyên nhà Tốn, Càn; Hạ nguyên nhà Cấn, Đoài, Ly.
  • Nước lớn, nước đâm tính theo đối cung: nước Đoài, Ly hợp Thượng nguyên; nước Chấn, Khảm hợp Hạ nguyên.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (15) – 運氣山水: Vận khí với núi sông, đồ tiểu vận.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (17) – 陽宅卦局: quẻ cục cung nhà, đại vận Lạc Thư.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 2, các mục 問城市宅基, 問街道動圖元運如何, 問街道靜圖元運如何 và các đồ đường phố kèm theo; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Chữ mờ để dấu ba chấm; chữ nhỏ trong các đồ chỉ dịch những dòng đọc chắc; hai quy luật nguyên vận là cách suy của người biên soạn. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc bảng đường động, đường tĩnh là phần Thư; đi một vòng phố mà đọc được đường nào là nước, chỗ nào khí tụ, nhà nào đang đương vận là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Kho sách quý vugioi.com – sách cổ phong thuỷ, Kinh Dịch dịch Việt kèm chữ Hán, đọc miễn phí

Kho sách quý Phong Thuỷ Liên Hoa: gần 40 bộ sách cổ phong thuỷ, Kinh Dịch, chọn ngày, Kỳ Môn dịch Việt kèm chữ Hán, đọc miễn phí. Vào Kho sách →

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhà phố không có sông núi thì xem phong thuỷ thế nào? – 城市

Theo Dương Trạch Đại Thành, ở phố một lớp đường là một lớp nước, một lớp tường nhà là một lớp núi; đường trước cổng là minh đường, dãy nhà đối diện là án sơn.

Cổng nhà phố kỵ đối với những gì? – 門忌

Rất dữ khi đối cổng nha môn, nhà ngục, cổng thành; không yên khi đối cổng miếu, cổng kho, nhà xí; kỵ đầu đường, đầu hẻm đâm thẳng, góc tường đâm sang.

Đường phố động và tĩnh khác nhau thế nào? – 動靜

Đường động là đường cong trước cổng mang khí đi lại vào nhà; đường tĩnh là đường ngang chặn sau nhà, làm mạch dừng tụ.

Đường cong trước cửa hợp nguyên nào? – 元運

Theo quẻ của phương đường tới: từ Khảm, Khôn, Chấn hợp Thượng nguyên; từ Tốn, Càn hợp Trung nguyên; từ Đoài, Cấn, Ly hợp Hạ nguyên.

Nhà nên ngược nước hay xuôi nước? – 逆水

Sách dạy ngược nước mà quay mặt ra đón thì ắt giàu, ngược cả nước phố lẫn nước sông thì giàu lâu; ở xuôi theo nước thì chủ bại.

Từ khoá: phong thủy nhà phố · nhà mặt phố phong thủy · đường phố động tĩnh · 城市宅基 · 街道動圖 · tam nguyên cửu vận · dương trạch đại thành · phong thủy tam hợp

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…