💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (49) 再造不利: phép dựng nhà, đồ nhà tốt, xây lại bất lợi

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (49) 再造不利: phép dựng nhà, đồ nhà tốt, xây lại bất lợi

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜邇言 卷二 · 造房修班 · 吉宅圖形 · 再造不利)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Bài này dịch ba mục tiếp theo của quyển 2 Trạch Phổ Nhĩ Ngôn. Mục thứ nhất là câu hỏi về phép thợ dựng sửa nhà (造房修班): kèo cột, cửa, gỗ làm sai thì có ứng hoạ không. Mục thứ hai là đồ hình nhà tốt (吉宅圖形): mười bốn "cách" nhà, tường, đường hợp ngũ hành. Mục thứ ba là xây lại bất lợi (再造不利): vì sao một căn nhà vốn tốt mà cơi nới, chắp vá sai thì sa sút, kèm danh sách các "phòng sát" chép theo sách nhà cổ.

Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành dạy rằng lỗi thi công như cột không đỡ đúng xà, cột treo, gỗ cong mục, rui nối chắp, cửa xiêu lệch đều ứng xấu, còn "cột nào cũng chạm đất" thì nhà thịnh. Nhà tốt là nhà "ngũ hành đắc thể, không pha tạp": nền vuông như đấu, tường cong ôm như cánh cung, đường trước như dải đai, nước trước không chảy thẳng ra. Nhà vốn tốt mà cơi nới sai thì như người khoẻ mà tạng phủ có bệnh: chắp mái, ghép nhà nhỏ, nhà dở dang không lợp, mái mục không sửa đều thành "phòng sát". Sách nói rõ nhà làm cùng lúc một lượt thì không sao, và phần lớn phòng sát chữa được bằng sửa, lợp, cắt bỏ phần chắp.

Thầy Vũ Giới giảng: "Nhà Việt hôm nay hay hỏng ở chữ 'cơi nới': thêm một chái, gác thêm một tầng, chắp một mái tôn. Sách xưa đã cảnh báo từ ba trăm năm trước: nền tốt, hướng tốt mà nhà chắp vá thì như người khoẻ mà bụng có bệnh. Muốn làm thêm thì phải tính cả khối, làm một lượt cho thành thể."

Phép thợ dựng nhà có ứng hoạ không? – 問造房修班

Trong mục lục quyển 2, mục này ghi bốn chữ "…法不合", chữ đầu bị dấu triện của người giữ sách che mất; trong thân sách, nó ứng với câu hỏi "造房修班有法,少有不合,亦應禍耶" (phép thợ dựng sửa nhà, có chỗ không hợp thì cũng ứng hoạ sao). Chữ "班" là Lỗ Ban (魯班), ông tổ nghề mộc, nên "修班" là phép tắc của thợ.

問造房修班有法,少有不合,亦應禍耶?曰:棟柱不頂正樑,童柱頂之者,殺家長。……排柱隻散雙凶,單吉。……柱腳空懸,夭折分離。椽頭露齒,財散人哭。……大門棟柱不着地,家長不利。……舊椽接新,……宅材彎曲,男女不睦。門枋不齊,口舌憂。……門扇一高一低,……門扇欹斜,夫婦不宜,多耗散。……轉樞嘶喊,炒鬧啼哭。……死樹作棟樑,……三架五架及七架,柱柱着地,家昌。……脊樑破壞,主人吐傷。柱棟腳爛,多災患。

Dịch: Hỏi: phép thợ dựng sửa nhà, có chỗ không hợp thì cũng ứng hoạ sao? Đáp: Cột cái không đỡ đến xà chính mà dùng cột trốn đỡ thay, hại người chủ. Hàng cột lẻ là tốt, chẵn là xấu. Chân cột treo lơ lửng, chết non chia lìa. Đầu rui lộ ra như răng, của tán người khóc. Cột cổng lớn không chạm đất, chủ nhà bất lợi. Rui cũ nối rui mới, xấu. Gỗ nhà cong vẹo, trai gái bất hoà. Khung cửa không đều, lo khẩu thiệt. Cánh cửa cái cao cái thấp, cánh cửa xiêu lệch, vợ chồng không hợp, hao tán. Trục cửa kêu ken két, cãi cọ khóc lóc. Lấy cây chết làm xà, xấu. Ba vì, năm vì, bảy vì, cột nào cũng chạm đất thì nhà thịnh. Nóc xà hư hỏng, chủ nhà bị thương. Chân cột mục, nhiều tai hoạ.

Khung kèo cột gỗ bên trong nhà đất Thừa Khải lâu
Khung kèo cột gỗ bên trong Thừa Khải lâu (Phúc Kiến): "cột nào cũng chạm đất thì nhà thịnh" (柱柱着地,家昌), cột cái phải đỡ thẳng xà. Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: Đọc kỹ thì gần như mọi câu trong đoạn này đều là quy tắc kết cấu và chất lượng thi công: cột phải truyền lực xuống đất (柱柱着地), cột cái phải đỡ thẳng xà nóc, không treo cột, không dùng gỗ cong, gỗ chết mục, không nối rui chắp vá, cánh cửa phải thẳng, đều, trục cửa không kêu. Người xưa gắn mỗi lỗi với một điều xấu trong nhà để thợ và chủ nhà không dám làm ẩu. Với nhà bê tông hôm nay, tinh thần ấy vẫn nguyên: kết cấu đúng, vật liệu tốt, cửa đóng mở êm là điều kiện đầu tiên của một căn nhà yên.

Nhà tốt là nhà ngũ hành đắc thể – 問吉宅圖形

Nguyên văn – 原文

問宅有全吉者,必巨細如式,其圖可得悉繪與?曰:宅之利者,無非五行得體,毫無駁雜於其間耳。聊示數格,觸類旁通,庶得之矣。

Dịch: Hỏi: nhà toàn tốt thì lớn nhỏ đều đúng phép, đồ hình có thể vẽ đủ được chăng? Đáp: Nhà có lợi, chẳng qua là ngũ hành đắc thể, không có chút pha tạp nào ở trong. Tạm chỉ mấy cách, chạm loại mà suy rộng thì gần đạt được.

Sơ đồ ba cách nhà tốt: kim đấu lộ, điền tài tường thước thợ, tiến điền tường cánh cung
Ba trong mười bốn cách nhà tốt: nền vuông như đấu, tường như thước thợ giữ nước, tường như cánh cung ôm nhà. Vẽ lại theo Nhĩ Ngôn, Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: "五行得體" (ngũ hành đắc thể) nghĩa là hình nhà, hình tường, hình đường, hình nước đều rõ một hành và sinh nhau, không lẫn lộn. "毫無駁雜" là không pha tạp: nhà vuông thì vuông hẳn, tường cong thì ôm hẳn, không nửa nọ nửa kia. Câu kết "chạm loại mà suy rộng" (觸類旁通) lại là lời dặn quen thuộc của Nhĩ Ngôn: sách chỉ đưa mẫu, người học phải biết suy ra.

Mười bốn cách nhà tốt – 吉宅諸格

Sau câu đáp là bốn trang đồ hình, mỗi trang hai hoặc bốn cách, có lời chú bên cạnh. Kho Sách Quý tóm theo bảng, giữ tên cách và ý chính của lời chú đọc được:

CáchHìnhÝ chính lời chú
Hoành tài 橫財格Nhà, sảnh, bậc, cửa, lầu đều hình đấu vàng (金斗)danh lợi rõ, con cháu học giỏi
Sậu phú 驟富格Đường trước như dải đai, đất vòng quanh nối liềngiàu sang có tiếng
Tiến tài 進財格Ruộng như đai lưng ôm nhàba phòng đều phát
Điền tài 田財格Tường như thước thợ (曲尺), nước đi không thoát thẳngthêm ruộng, trong nhà hoà khí
Mộc trạch thuỷ lộ 木宅水路格Nhà hình Mộc, nước chầu vào cửa ở phương tốtnăm năm có thêm
Tiến điền 進田由式Tường như cánh cung ôm (弓抱)giàu sang lâu dài, người yên
Tụ tài 聚財格Đường như ngọc vàng, gò chồngtụ của
Ứng sinh 應生宅式Thành Kim, nước chầu, nước cong như đaicác hành sinh nhau, phát giàu
Kim đấu lộ 金斗路式Bốn phương bằng phẳng, nền cao, tường trước vòng, cửa ngayđủ ruộng vườn, thêm người
Hoả Thổ tương sinh 火土相生格Đất sau vuông, trước nhọn hẹp, nên trồng cây, nước vòngthế như ấn vuông
Bạo phát phú điền 暴發富田Nhà hình đấu trên đất Kimnhiều phúc lộc
Hiến bảo nham 獻寶岩形Đá núi chồng lớp, nổi ngọn trònđời đời đủ tiền của
Đôi kim 堆金宅Kim Thuỷ tương sinh, gò như đống lúa trước nhàkho đụn đầy
Nghênh tài 迎財格Sa dưới nghịch nước, thu được nước vềcủa đến liên tục
Tường đất vây kín một ngôi nhà đất ở Phúc Kiến
Tường đất vây kín một ngôi nhà đất ở Phúc Kiến: tường liền một khối ôm lấy nhà, tinh thần "tường như cánh cung ôm" (墻如弓抱). Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Giảng: Nhìn chung mười bốn cách có ba yếu tố lặp lại. Một là hình vuông như đấu (金斗) cho nền, nhà, sân: đấu đong lúa là vật chứa, nên nhà hình đấu là nhà chứa được khí. Hai là tường và đường cong ôm: "tường như cánh cung", "đường như dải đai", "tường như thước thợ, nước không thoát thẳng". Ba là sinh nhau giữa các hành: Kim với Thuỷ, Hoả với Thổ. Không có cách nào khen đường thẳng đâm, tường gãy, nhà lệch. Đó chính là nguyên lý tụ khí của Hình Pháp viết bằng hình vẽ.

Nhà vốn tốt vì sao xây lại thành xấu? – 問再造不利

Nguyên văn – 原文

問住宅本吉,或因再造不利,遂致破敗者,何說?曰:房煞甚多。凡一切披挿扯拽、冲射壓僣之類,大為宅害。蓋陽基原合吉局,而宅內房屋有損,猶人身而耳目口鼻如故,肢體髮膚猶在也,而腹內臟腑有病,雖昂雄猛壯之身,皆痿痺枯壞,昔之灝氣不能振,勁力不堪勝矣。苟可醫治,仍復如故。

Dịch: Hỏi: nhà ở vốn tốt, hoặc vì xây lại bất lợi mà đến nỗi sa sút, là lẽ gì? Đáp: Phòng sát rất nhiều. Hết thảy những kiểu chắp mái, cắm thêm, kéo ra, lôi vào, xung, bắn, đè, lấn đều là hại lớn cho nhà. Bởi nền dương vốn hợp cục tốt, mà nhà cửa bên trong có tổn hại, thì như thân người tai mắt miệng mũi vẫn như cũ, chân tay da tóc vẫn còn, mà tạng phủ trong bụng có bệnh; dù thân hình hùng tráng đến đâu cũng thành tê liệt khô héo, khí lớn ngày trước không còn phấn chấn, sức mạnh không chịu nổi. Nếu chữa được thì lại như cũ.

Tranh Thanh Minh thượng hà đồ bản đời Thanh, phố xá nhà cửa
"Thanh Minh thượng hà đồ" bản đời Thanh (Trần Mai và các hoạ sư): phố xá nhà cửa chen nhau, nơi chuyện cơi nới, chắp vá nhà xưa nay đều có. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Đây là một trong những đoạn hay nhất của Nhĩ Ngôn. Bốn cặp chữ "披挿扯拽、冲射壓僣" gói trọn các lỗi cơi nới: 披 là chắp mái che tạm, 挿 là cắm thêm một nhà nhỏ vào nhà lớn, 扯拽 là kéo dài, lôi lệch hình nhà, 冲射 là đầu mái, đầu hồi đâm vào nhà chính, 壓僣 là khối mới đè lên, lấn quyền nhà chính. So sánh với thân người rất đúng: hướng nhà, nền nhà tốt là "tai mắt chân tay" còn nguyên, nhưng bên trong đã có bệnh. Câu cuối mang hy vọng: chữa được thì lại như cũ.

Các phòng sát theo sách nhà cổ – 房煞

Sau câu đáp, sách ghi "以下本古宅書", tức phần sau chép theo sách nhà cổ, rồi liệt kê từng loại phòng sát theo lối hỏi đáp. Lời gốc của mỗi loại kể nhiều tai ương; Kho Sách Quý chỉ tóm hình nhà và điều sách dặn sửa, vì đó là phần dùng được:

TênHình nhàGhi chú
Sáp sí 插翅房Nhà cũ, trước sau sảnh lại nối thêm rui mớichắp mái vào nhà cũ
Đơn nhĩ 單耳房 · Song nhĩ 雙耳房Sau nhà chính dựng thêm nhà nhỏ ở một bên hay hai bênnhư mọc tai
Thiên thân 偏身房Hai ba gian mới cũ nối nhau, không thành thể nhàhình lệch
Hạ đinh 下丁房Trước hoặc sau nhà chính dựng thêm một nhà nhỏthành hình chữ đinh
Ám tiễn 暗箭房Đầu mái hay nhà nhỏ đâm thẳng vào trước sau nhà chínhmũi tên ngầm
Lộ tích 露脊房 · Xích cước 赤腳房Nóc cũ tuột mộng, lộ xà; rui hiên mục, mưa thấm chân tườngnhà xuống cấp
Lộ cốt 露骨房 · Khô cốt 枯骨房Dựng xong không lợp, tường không trát; tường mới để mưa xối sụtnhà dở dang
Đơn sí 單翅房 · Song sí 雙翅房Một bên hay hai bên chắp chái mái xuôi vào nhà chínhnhư mọc cánh
Nga đầu 鵝頭房Hai bên thấp, giữa cắm thêm mái mới cao vọtgiữa nhô lên
Ỷ đài 倚臺房Bốn mặt tường cao, nhà giữa thấp, đường thẳng đâm vàonhà bị vây ép
Lậu tinh 漏星房Nhà cũ trổ năm bảy cửa sổ, hai ba cửa đi bốn phíakhí lọt khắp nơi
Phi đầu 披頭房Ghé mái tựa vào tường, có xà không có nócnhà tạm bợ
Phượng đài 鳳臺房Nhà cũ bỗng dựng lầu cao ở giữa, bốn mặt cửa sổkhối mới đè nhà cũ
Cô khổ 孤苦房Hai đầu nhà chính đều nối nhà nhỏsách ghi: làm cùng một lượt thì không sao
Điêu linh 凋零房Nhà cũ lâu năm không lợp lại ngóisách ghi: nên sửa ngay
Phô sí 鋪翅房 · Lộ chuyên 露椽房Rui mới chìa bốn phía; đầu nóc lòi ra hai đầusách ghi: dỡ bỏ, cắt đi thì tốt
Xưởng ốc 廠屋房Dựng khung mà không lợpsách ghi: lợp gấp
Lộ trửu 露肘房Bốn góc nhà không đềuhình lệch
Cô dương 孤陽房Một nhà chính trơ trọi, trước sau không có nhà nàosách ghi: hai nhà hợp nhau thì tốt
Than ương 攤殃房Nhà giữ một nửa, dỡ một nửanhà dở
Trung sương 中廂房Trước sau có nhà, giữa chen một dãy cháichen ngang
Sơ đồ ba nhóm phòng sát: chắp nối, dở dang xuống cấp, lệch hình lọt khí
Ba nhóm phòng sát rút từ danh sách của sách nhà cổ: chắp nối, dở dang xuống cấp, lệch hình lọt khí. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Đọc bảng sẽ thấy phòng sát chia ba nhóm. Nhóm chắp nối (cắm cánh, mọc tai, chữ đinh, mũi tên, mọc cánh, đầu ngỗng, lầu đè giữa): đều là nhà làm thêm sau, không cùng thể với nhà chính. Nhóm dở dang, xuống cấp (lộ nóc, chân trần, lộ xương, xương khô, điêu linh, xưởng ốc, than ương): nhà không lợp, không trát, mục không sửa. Nhóm lệch hình, lọt khí (thân lệch, bốn góc không đều, lậu tinh, ỷ đài, cô dương): hình nhà không cân, cửa quá nhiều, hoặc bị vây ép, hoặc trơ trọi.

Hai câu ghi chú quan trọng nhất là ở mục Cô Khổ: "古大不宜接屋,做屋如一時同造者無礙" (xưa nay không nên nối nhà, nhưng làm nhà mà dựng cùng một lượt thì không hại), và lời dặn sửa ở các mục Điêu Linh, Phô Sí, Lộ Chuyên, Xưởng Ốc: "nên sửa ngay", "dỡ đi thì tốt", "cắt đi thì tốt", "lợp gấp". Nghĩa là cái xấu không nằm ở việc có nhiều khối, mà ở chỗ chắp vá không thành thể và để nhà hư không sửa.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Ba mục của bài này rất gần với công việc hằng ngày của Kiến trúc Liên Hoa. Phép thợ là chất lượng kết cấu; đồ nhà tốt là nguyên lý hình khối tụ khí; xây lại bất lợi là bài học về cơi nới. Thầy Vũ Giới thường gặp những căn nhà nền tốt, hướng tốt, nhưng chủ nhà cơi thêm gác lửng, chắp mái tôn ra sân sau, dựng thêm phòng sát hông, để rồi nhà tối, nóng, dột, chia cắt lộn xộn. Đó đúng là "thân khoẻ mà tạng phủ có bệnh".

Ngôi nhà cũ có phần mái chắp thêm nhiều lớp
Ngôi nhà cũ có phần mái chắp thêm nhiều lớp: kiểu "披挿" (chắp mái, cắm thêm) mà sách gọi là phòng sát. Ảnh: Pudelek (Marcin Szala), Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Cách chữa theo đúng tinh thần sách: khi cần thêm diện tích, thiết kế lại cả khối cho thành một thể, làm cùng một đợt; mái mới phải nối liền, cùng cao độ, cùng hướng dốc với mái cũ, không đâm đầu mái vào nhà chính; khối mới không đè lên, không cao vượt nhà chính; nhà xuống cấp thì lợp lại, trát lại, thay gỗ mục trước khi tính chuyện bày biện. Những phần chắp tạm vô ích thì dỡ bỏ, như sách nói "dỡ đi thì tốt". Lý pháp ở đây là chia sẻ; còn cụ thể căn nhà nào nên cắt khối nào, nối mái ra sao thì phải khảo sát tận nơi.

Tóm lại – 總結

  • Phép thợ dựng nhà: cột phải đỡ đúng xà và chạm đất, không treo cột, không dùng gỗ cong mục, không nối rui chắp, cửa phải thẳng đều; số cột lẻ.
  • Nhà tốt là "ngũ hành đắc thể, không pha tạp": nền, nhà như đấu vuông, tường cong ôm như cánh cung, đường như dải đai, nước không thoát thẳng.
  • Mười bốn cách nhà tốt trong sách đều xoay quanh hình chứa, hình ôm và các hành sinh nhau.
  • Nhà vốn tốt mà cơi nới, chắp vá, dở dang, xuống cấp thì như người khoẻ mà tạng phủ có bệnh; chữa được thì lại như cũ.
  • Nhà dựng cùng một lượt thì không phạm; nhà hư thì sửa ngay, phần chắp vô ích thì dỡ bỏ.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (50) – Ngũ tinh biến thể và đồ nhà dữ 五星變體 · 凶宅圖形.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Trạch Phổ Nhĩ Ngôn quyển 2, câu hỏi về phép thợ dựng sửa nhà (造房修班), mục đồ hình nhà tốt (問宅有全吉者) và mục xây lại bất lợi (問住宅本吉…再造不利) cùng các phòng sát chép theo sách nhà cổ; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Tên mục thứ nhất trong mục lục bị dấu triện che một chữ; mục thứ hai đọc là 吉宅圖形 theo nét khắc và nội dung. Bảng cách nhà tốt và bảng phòng sát do người biên soạn tóm từ nguyên văn, lược phần kể tai ương. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ nhà hiện trạng và phương án cơi nới để kiểm khối nào chắp, khối nào đâm, khối nào đè.
  • Lập Cục Pháp: lập cục trước khi quyết định hướng mở thêm.
  • Dự toán Liên Hoa: tính khối lượng khi sửa lợp, thay gỗ, làm lại mái theo một thể.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết tên các phòng sát là phần Thư; nhìn một căn nhà đã cơi nới nhiều lần mà biết khối nào cần cắt, mái nào cần nối, khối nào giữ lại là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

"Phòng sát" là gì? – 房煞

Là những lỗi hình của chính căn nhà do cơi nới, chắp vá, dở dang hay xuống cấp: chắp mái, cắm thêm nhà nhỏ, đầu mái đâm vào nhà chính, nhà không lợp, mái mục không sửa.

Cơi nới nhà có phải luôn xấu? – 接屋

Không. Sách ghi nhà dựng cùng một lượt thì không hại. Cái xấu là chắp vá không thành thể. Muốn mở rộng nên thiết kế lại cả khối và làm một đợt.

Nhà tốt theo đồ hình của sách có đặc điểm gì? – 五行得體

Ngũ hành đắc thể, không pha tạp: nền và nhà vuông như đấu, tường cong ôm như cánh cung, đường trước như dải đai, nước không chảy thẳng ra.

Vì sao sách ví nhà với thân người? – 猶人身

Nền và hướng tốt như tai mắt chân tay còn nguyên; nhà bên trong hư hỏng, chắp vá như tạng phủ có bệnh. Chữa được thì nhà lại tốt như cũ.

Lỗi thi công có ảnh hưởng phong thuỷ không? – 造房修班

Sách gắn mỗi lỗi kèo cột, cửa, gỗ với một điều xấu. Hiểu theo nghĩa thực tế: kết cấu đúng, vật liệu tốt, cửa thẳng êm là điều kiện đầu tiên để nhà yên.

Từ khoá: cơi nới nhà · phòng sát · 再造不利 · 房煞 · nhà tốt · phong thủy sửa nhà · dương trạch đại thành · nhĩ ngôn

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…