💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Cự Môn 巨門 trong Hám Long Kinh: sao tôn vuông vức phong thủy

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Cự Môn 巨門 trong Hám Long Kinh: sao tôn vuông vức phong thủy

Cự Môn trong Hám Long Kinh (撼龍經·巨門) là sao tôn quý thứ hai của cửu tinh, dáng núi vuông, đỉnh bằng như cái hốt, luôn có hộ vệ theo hai bên. Bài 4 của loạt Hám Long Kinh trên Kho Sách Cổ Thư dịch trọn thiên Cự Môn và giảng theo Hình Pháp Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Cự Môn là núi vuông, đỉnh bằng, không nhọn không tròn, như cái hốt dựng đứng. Long Cự Môn ít quan hiệp nhưng luôn có hộ vệ hai bên; đi một mình không hộ vệ thì chỉ làm đền chùa. Huyệt Cự Môn thường là huyệt oa ẩn, hoặc huyệt cao đoan nghiêm; bốn huyệt "tứ hoa" trên đỉnh vuông phần nhiều là giả.

Thầy Vũ Giới giảng: "Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì." Cự Môn là sao của cục: nó không đi một mình, nó đi cùng cả đoàn hộ vệ.

Núi Cự Môn có hình dáng thế nào? – 巨門尊星性端莊

Núi Cự Môn có thể vuông, đỉnh bằng, đứng cao như cái hốt quan cầm khi chầu vua, hai bên không mọc chân. Hám Long Kinh gọi Cự Môn là "tôn tinh", sao tôn quý, tính đoan trang, vừa rời tổ đã cao ngẩng.

Nguyên văn – 原文

巨門尊星性端莊,才離祖宗即高昂。星峰自與眾星別,不尖不圓其體方。高處定為頓笏樣。但是無腳生兩傍。如此星峰止一二,方岡之下如驅羊。

Dịch nghĩa – 譯義

Cự Môn là sao tôn, tính đoan trang; vừa rời tổ tông đã cao ngẩng. Đỉnh sao tự khác các sao: không nhọn, không tròn, thể của nó vuông. Chỗ cao ắt thành dáng cái hốt dựng đứng; chỉ là hai bên không mọc chân. Đỉnh sao như vậy chỉ một hai; dưới gò vuông các gò nhỏ như đàn dê bị lùa.

Giảng giải – 講解

Ba dấu hiệu của Cự Môn: thể vuông, đỉnh bằng, không có chân hai bên. Nếu đỉnh vuông mà mọc nhiều chân thì đã lẫn sang Lộc Tồn; nếu đỉnh có vết gấp thì kinh nói "khác gì Liêm Trinh". "Phương cương chi hạ như khu dương" là hình ảnh rất đẹp: dưới gò vuông lớn, các gò nhỏ tròn lúc nhúc như đàn dê bị lùa đi, tức là long đã bắt đầu bác hoán.

Sơ đồ núi Cự Môn thể vuông, góc trướng và mạch xuyên trướng
Cự Môn thể vuông, xuyên trướng – Vẽ lại theo Hám Long Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa
Vạn Hác Tùng Phong Đồ của Lý Đường: ngọn núi chính vuông vức đứng giữa
Vạn Hác Tùng Phong Đồ 萬壑松風圖, Lý Đường đời Tống, 1124 – tranh công cộng, Wikimedia Commons

Trướng Cự Môn và mạch xuyên trướng – 帳中出帶

Cự Môn có khi dựng thành trướng bốn góc; từ trong trướng có mạch như dải lụa bay ra, phải xuyên giữa trướng mà đi. Đây là dấu hiệu long quý đã nói ở thiên Tham Lang: "quý long xuyên tâm xuất".

Nguyên văn – 原文

方岡或如四角帳,帳中出帶似飛揚。飛揚要得穿帳去,帳中兩角隨身張。枝葉不多關峽少,卻有護衛隨身傍。帶旌帶節來擁護,旌節之峰多是雙。更有刀劍同護送,刀劍送後前圓岡。離蹤斷多處失脈,拋梭馬跡蛛絲長。梭中自有絲不斷,蜂腰過處多趨蹌。

Dịch nghĩa – 譯義

Gò vuông có khi như trướng bốn góc, trong trướng xuất ra dải như bay múa. Dải bay múa phải xuyên trướng mà đi; hai góc trướng theo thân mà giương ra. Cành lá không nhiều, quan hiệp ít, nhưng có hộ vệ theo sát bên thân. Mang cờ tinh, cờ tiết đến ủng hộ; đỉnh tinh tiết phần nhiều thành đôi. Lại có đao kiếm cùng hộ tống; đao kiếm tiễn xong thì phía trước là gò tròn. Rời dấu, đứt nhiều chỗ như mất mạch: như thoi ném, như dấu ngựa, như tơ nhện dài. Trong thoi tự có sợi tơ không đứt; chỗ lưng ong đi qua phần nhiều bước rảo.

Giảng giải – 講解

"Phao thoa, mã tích, chu ty" là ba hình ảnh của mạch đứt mà vẫn nối: như con thoi ném qua khung cửi, như vết móng ngựa trên đường, như sợi tơ nhện. Người xem đất thấy long "mất" mấy đoạn thì tưởng hết; kinh dặn trong thoi tự có tơ không đứt. Chỗ "phong yêu" (lưng ong) là chỗ thắt nhỏ nhất của mạch, cũng là chỗ khí bị nén chặt nhất trước khi kết.

Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, chỗ đứt mà nối là nhịp âm dương của long: phục rồi khởi, khởi rồi phục. Long chạy một mạch không phục là long không thở.

Vì sao Cự Môn luôn có hộ vệ? – 衣冠之吏衛真龍

Cự Môn luôn có hộ vệ vì là sao tôn quý: mỗi chỗ long ngã đứt, hai bên ắt có đỉnh tròn như quan lại áo mũ đứng chầu. Hám Long Kinh nói nếu Cự Môn đi một mình không hộ vệ thì chỉ làm đền thần, chùa Phật, cung Đạo.

Nguyên văn – 原文

自是此星性尊貴,護送此星來就體。每逢跌斷過處時,兩傍定有衣冠吏。衣冠之吏以圓峰,兩傍有腳衛真龍。若是獨行無護衛,定作神祠佛道宮。

Dịch nghĩa – 譯義

Vì sao này tính tôn quý, nên các núi hộ tống sao này đến thành thể. Mỗi khi gặp chỗ ngã đứt đi qua, hai bên ắt có quan lại áo mũ. Quan lại áo mũ là những đỉnh tròn; hai bên có chân hộ vệ chân long. Nếu đi một mình không có hộ vệ, ắt chỉ làm đền thần, chùa Phật, cung Đạo.

Giảng giải – 講解

Câu "độc hành vô hộ vệ, định tác thần từ Phật Đạo cung" được giới địa lý xưa dùng rất nhiều: long đơn độc, khí cô, không hợp cho người ở, chỉ hợp đặt nơi thờ tự. Ở Việt Nam, nhiều chùa, đền đặt trên gò đứng riêng là cùng một lý ấy. Người xem đất ở phải hỏi: hai bên có hộ vệ không, có ôm không.

Sơ đồ hộ vệ hai bên chân long, đỉnh tròn như quan lại áo mũ
Hộ vệ hai bên – Vẽ lại theo Hám Long Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa
Ảnh xưa đạo sĩ trước cung Đạo trên núi, khoảng 1900–1919
Cung Đạo trên núi Thái Dương, Thường Đức (Hồ Nam), ảnh khoảng 1900–1919 – công cộng, Wikimedia Commons

Huyệt của long Cự Môn kết ở đâu? – 此龍住處無高壟

Huyệt Cự Môn kết ở hai dạng: huyệt oa (lõm) ẩn như đầm sâu nơi không có gò cao, hoặc huyệt cao như am cỏ trên gò khi long ở giữa hiệp núi. Dạng nào cũng phải có bốn bề cao chầu hộ và án trước cao múa.

Nguyên văn – 原文

平行穿珠行數量,忽數又作方峰起。方峰直去如橋扛,背長頗類平尖貪。平尖貪狼如一字,生在山頂如臥蠶。武曲倒從身中出,貪狼直去如僧參。夾輔護龍次第列,正龍在內左右函。此龍住處無高壟,間生窩穴隱深潭。獨在山峽中間者,穴落高岡似草庵。四圍要高來朝護,前案朝迎亦高舞。卻作高穴似人形,按斂端嚴似真武。此龍若行三十里,內起方峰止三四。峰峰端正方與長,不肯欹斜失尊體。

Dịch nghĩa – 譯義

Đi bằng như xâu chuỗi hạt qua mấy chặng, chợt lại nổi lên đỉnh vuông. Đỉnh vuông đi thẳng như đòn cầu; lưng dài khá giống Tham Lang bằng nhọn. Tham Lang bằng nhọn như chữ nhất, sinh trên đỉnh núi như tằm nằm. Vũ Khúc lại từ giữa thân mà ra; Tham Lang đi thẳng như nhà sư đi tham vấn. Hai bên phụ hộ long xếp theo thứ tự; chính long ở trong, trái phải bao bọc. Long này chỗ dừng không có gò cao; xen sinh huyệt oa ẩn như đầm sâu. Long riêng ở giữa hiệp núi thì huyệt rơi trên gò cao như am cỏ. Bốn bề phải cao để chầu hộ; án trước chầu đón cũng cao mà múa. Lại làm huyệt cao như hình người, thu liễm đoan nghiêm như tượng Chân Vũ. Long này nếu đi ba mươi dặm, trong đó nổi đỉnh vuông chỉ ba bốn ngọn. Đỉnh nào cũng đoan chính, vuông và dài, không chịu nghiêng lệch mất thể tôn.

Giảng giải – 講解

Đoạn này dạy nhìn sự phối hợp: trên đường đi, Cự Môn có thể xen Tham Lang bằng nhọn, Vũ Khúc từ giữa thân ra; long chính ở trong, hai bên phụ hộ xếp hàng. Hình ảnh "như sư đi tham vấn" chỉ mạch đi thẳng, nghiêm trang. Huyệt cao "như hình người, thu liễm đoan nghiêm như Chân Vũ" là huyệt có dáng ngồi vững, không ngả nghiêng.

Quy luật "ba mươi dặm chỉ ba bốn đỉnh vuông" nhắc người học: chân Cự Môn rất hiếm, đỉnh nào cũng phải đoan chính, vuông dài, không nghiêng.

Vì sao huyệt "tứ hoa" trên đỉnh vuông dễ làm người lầm? – 四花穴

Huyệt tứ hoa là bốn chỗ trông như huyệt ở bốn phía đỉnh vuông. Hám Long Kinh cảnh báo: chân long vẫn đi thẳng về phía trước, bốn phía chỉ là huyệt Long Hổ giả; muốn biết, xem hộ vệ còn đi tiếp hay đã dừng.

Nguyên văn – 原文

峰上忽然生摺痕,此與廉貞何以異。凡起星辰不許斜,更嫌生腳照他家。端峰若生四花穴,花穴端嚴要君別。真龍直去向前行,四向謾成龍虎穴。此是武曲鉗峽來,間氣來此偶生峽。此龍誤了幾多人,定來此處說真形。要說四花穿心過,但看護衛不曾停。

Dịch nghĩa – 譯義

Trên đỉnh bỗng sinh vết gấp nếp, thì khác gì Liêm Trinh. Phàm nổi tinh thần không được xiên, lại ghét mọc chân chiếu sang nhà người. Đỉnh ngay nếu sinh bốn huyệt hoa, huyệt hoa trông đoan nghiêm, anh phải phân biệt. Chân long đi thẳng về phía trước; bốn phía chỉ thành huyệt Long Hổ giả. Đây là Vũ Khúc kìm hiệp mà đến; gian khí đến đây ngẫu nhiên sinh hiệp. Long này làm lầm biết bao người, ai cũng đến chỗ này mà bảo là chân hình. Muốn biết bốn hoa là chỗ long xuyên tâm đi qua, chỉ cần xem hộ vệ vẫn chưa dừng.

Giảng giải – 講解

Đây là bài học đắt giá nhất của thiên Cự Môn: "long này làm lầm biết bao người". Đỉnh vuông đẹp, bốn phía có bốn chỗ lõm như huyệt, người xem vội điểm huyệt ở đó. Nhưng hộ vệ hai bên vẫn còn chạy tiếp, tức là long chưa dừng. Phép kiểm tra rất thực dụng: huyệt thật thì hộ vệ phải dừng và quay vào ôm.

Theo Thầy Vũ Giới, "Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng": điểm huyệt ở chỗ long chưa dừng thì la kinh có chuẩn đến đâu cũng vô ích.

Sơ đồ huyệt tứ hoa giả quanh đỉnh vuông, chân long còn đi tiếp
Huyệt tứ hoa giả – Vẽ lại theo Hám Long Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa
Thiên Lý Giang Sơn Đồ: long đi giữa các dãy hộ vệ
Thiên Lý Giang Sơn Đồ 千里江山圖 (đoạn cầu), Vương Hy Mạnh, 1113 – tranh công cộng, Wikimedia Commons

Hộ long, minh đường và cách phân biệt tam cát – 護龍・明堂

Cự Môn hành long ít quỷ kiếp vì hai bên nhiều núi bày hàng; hộ long có lưng như vách, mặt bằng phẳng áp vào thân long. Minh đường của Cự Môn quyết không xiên chảy, án ngang lớp lớp cúi thấp như lạy.

Nguyên văn – 原文

尊星自有尊星體,方正為屏將相位。巨門行龍少鬼劫,蓋緣兩傍多羅列。水界分處夾龍行,不肯單行走空缺。水界分及亂生枝,枝葉雖多夾水隨。護龍亦自有背面,背後如壁面平夷。平夷便是貼龍體,龍過之時形怪異。不起尖圓即馬旗,攢劍糸番龍歸此地。護衛纏繞如打圍,重重包裹外山歸。至令巨門少關峽,護送無容左右離。明堂斷定無斜瀉,橫案重重拜舞低。平貪覆巨圓武曲,尖圓方整不能齊。三星尖圓方整處,向此辯別無狐疑。識龍須識辯疑處,識得真龍是聖師。

Dịch nghĩa – 譯義

Sao tôn tự có thể của sao tôn: vuông chính làm bình phong, là ngôi tướng tướng. Cự Môn hành long ít quỷ kiếp, bởi hai bên có nhiều núi bày hàng. Chỗ nước phân giới thì kẹp long mà đi, không chịu đi đơn chạy vào chỗ trống. Nước phân giới và cành sinh loạn; cành lá tuy nhiều nhưng có nước kẹp theo. Hộ long cũng có lưng có mặt: lưng như vách, mặt bằng phẳng. Mặt bằng phẳng là mặt áp vào thân long; khi long đi qua hình thế thật kỳ dị. Không nổi nhọn tròn thì là cờ ngựa; kiếm tụ, cờ phướn, long về đất này. Hộ vệ quấn quanh như vây săn, lớp lớp bao bọc, núi ngoài quy về. Đến nỗi Cự Môn ít quan hiệp, hộ tống không để trái phải rời ra. Minh đường quyết không xiên chảy; án ngang lớp lớp cúi thấp như lạy múa. Tham Lang bằng, Cự Môn úp, Vũ Khúc tròn: nhọn, tròn, vuông chỉnh không thể đều nhau. Chỗ ba sao nhọn, tròn, vuông chỉnh, phân biệt ở đây thì không còn ngờ. Biết long phải biết chỗ phân biệt điều nghi; biết được chân long mới là thánh sư.

Giảng giải – 講解

"Hộ long cũng có lưng mặt" là phép xem rất tinh: mặt nào của núi hộ quay vào long thì bằng phẳng, hiền; mặt quay ra ngoài thì dốc như vách. Núi quay mặt vào là núi có tình. Câu kết "biết long phải biết chỗ phân biệt điều nghi" mở đường cho cả bộ Nghi Long Kinh về sau.

Tam cát – 三吉Dáng đỉnhDấu hiệu nhận
Tham Lang 貪狼Nhọn, có khi bằng như chữ nhấtĐứng như măng, nhìn nhiều phía vẫn ngay
Cự Môn 巨門Vuông, đỉnh bằng như úpKhông chân hai bên, hộ vệ theo sát
Vũ Khúc 武曲Tròn như chuông úpĐoan nghiêm, cành ít

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa rút từ thiên Cự Môn bốn điều:

  1. Vuông, bằng, không chân: ba dấu hiệu nhận Cự Môn; có vết gấp hay mọc chân là đã lẫn sao khác.
  2. Tôn tinh phải có hộ vệ: long đơn độc không hộ vệ chỉ hợp đặt nơi thờ tự, không hợp cho nhà ở.
  3. Hộ vệ dừng thì huyệt mới dừng: tránh lầm huyệt tứ hoa trên đỉnh vuông.
  4. Minh đường không xiên chảy: án ngang lớp lớp cúi thấp là dấu cục Cự Môn thành.

Với nhà ở đô thị, tinh thần thiên Cự Môn là "tôn mà có hộ": một công trình chính đoan chính, hai bên có khối phụ thấp hơn ôm vào, trước có khoảng sân bằng không dốc thoát. Phong Thuỷ Liên Hoa dùng lập cục pháp theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để định trung tâm và bố trí cục ấy.

Tóm lại – 總結: Cự Môn vuông vức, tôn nghiêm, không bao giờ đi một mình. Thấy núi vuông mà không thấy hộ vệ, hoặc hộ vệ còn chạy, là chưa thấy huyệt.

Bài trước: Bác hoán và La tinh 剝換羅星. Bài sau: Lộc Tồn 祿存.

Nguồn: Hám Long Kinh (撼龍經), đề Dương Quân Tùng, bản Tứ Khố Toàn Thư (Wikisource, thuộc công cộng). Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Phân biệt huyệt thật, huyệt giả ngoài thực địa phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Núi Cự Môn khác núi Vũ Khúc thế nào? – 巨門與武曲之別

Cự Môn vuông, đỉnh bằng như cái hốt; Vũ Khúc tròn như chuông úp. Hám Long Kinh tóm lại: Tham bằng, Cự úp, Vũ tròn; ba sao nhọn, tròn, vuông chỉnh khác nhau rõ ràng.

Vì sao long đơn độc thường dựng đền chùa? – 獨行龍何以作神祠

Vì long không có hộ vệ thì khí cô, không tụ cho nhà ở. Hám Long Kinh nói Cự Môn đi một mình không hộ vệ ắt làm đền thần, chùa Phật, cung Đạo.

Huyệt tứ hoa là gì? – 四花穴是何

Huyệt tứ hoa là bốn chỗ trông như huyệt ở bốn phía một đỉnh vuông. Theo Hám Long Kinh, phần nhiều là huyệt giả vì chân long còn đi tiếp; xem hộ vệ hai bên chưa dừng là biết.

Hộ long "có lưng có mặt" nghĩa là gì? – 護龍背面

Mặt núi hộ quay vào long thì bằng phẳng, lưng quay ra ngoài thì dốc như vách. Núi quay mặt bằng vào long là núi có tình, đang ôm hộ long.

Từ khoá: cự môn · núi cự môn · cửu tinh hành long · hám long kinh · huyệt tứ hoa · hộ vệ long · phong thủy tầm long

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…