Quy Hậu Lục · Tòng Hậu Lục
歸厚錄 · 從厚錄 (地理正宗 卷四)
Tác giả: khuyết danh · chú: Lãnh Khiêm (冷謙, đầu đời Minh) · khảo chính, phụ ký: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Chương Doanh Triệu (塋兆章) là chương thứ mười lăm của Quy Hậu Lục (歸厚錄), sách chuyên bàn phép thuỷ long bình dương trong bộ Địa Lý Chính Tông. "Doanh" (塋) là khu mộ, "triệu" (兆) là phần đất đã định để táng. Các chương trước dạy tìm long, định cục, xét cao thấp; chương này dạy việc làm mộ ở đồng bằng: đào sâu bao nhiêu, đắp mộ hình gì, và những thứ dựng quanh mộ như nhà, tường, bia, cổng có thể làm hỏng một huyệt tốt ra sao. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch, lời chú của Lãnh Khiêm và phần giảng của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Chương Doanh Triệu dạy rằng âm dương giao nhau ở lớp da đất: khí trời giáng xuống, khí đất nổi lên, gặp nhau ngay trên mặt đất, như mưa móc rơi thì cỏ cây nảy mầm. Vì đất bình dương mỏng và thấp, huyệt phải đặt nông, đắp đất lên thành mộ để trên hút được khí trời, dưới uống được khí đất. Thầy tầm thường đào sâu tới mạch nước, nước dâng ngập huyệt, khí lại bốc lên phía trên, xương khô không thấm được khí. Mộ phải thấp rộng, thoải đều; đắp cao vút thì cô lộ nguy hiểm, khí tản; xây tường cao hẹp quanh mộ thì gọi là "tù", sinh khí bị bít. Dựng nhà trước mộ thì đè mất minh đường: ở giữa con thứ suy, bên trái con trưởng hoang, bên phải con út mờ mịt. Bia, đình, cổng mộ lấy giản dị làm quý.
Thầy Vũ Giới giảng: "Núi táng sâu, đồng táng nông." Ở đồng bằng, đào xuống mấy thước là gặp nước; sinh khí không nằm dưới mạch nước mà nằm ở lớp đất mặt, nơi khí trời và khí đất gặp nhau.
Chương Doanh Triệu nói gì? – 塋兆章大意
"Doanh triệu" là chữ trong sách lễ, chỉ khu đất mộ đã được bói định. Lãnh Khiêm mở lời chú bằng một ý lớn: khí càn khôn một ngày không giao thì muôn vật đều chết, không thành trời đất. Cái diệu của trời đất chính ở chỗ hai khí giao hội, và chỗ giao hội thường ở ngay da đất. Từ ý đó, chương bàn bốn việc của người làm mộ ở bình dương.

Việc thứ nhất: huyệt đặt ở lớp da đất, đừng đào tới mạch nước. Việc thứ hai: đắp mộ cho thư thả, đừng đắp cao vút như ngọn núi lẻ, đừng xây tường cao vây kín. Việc thứ ba: đừng dựng nhà trước mộ đè lên minh đường. Việc thứ tư: bia, đình, cổng mộ lấy giản dị làm quý, vì một vết nhỏ cũng có thể thành mối luỵ lớn.
Âm dương giao ở da đất – 陰陽二用 妙在氣交
Nguyên văn – 原文
陰陽二用。妙在氣交。天降而下。地浮而高。土膚之上。媾精之交。噓吸乘禦。如春發夭。
Dịch: Âm dương có hai dụng, chỗ diệu là ở khí giao nhau. Trời giáng mà xuống, đất nổi mà lên. Trên lớp da đất là chỗ tinh khí giao hợp. Thở ra hít vào, cưỡi lấy mà dùng, như mùa xuân cây non nảy lộc.
Giảng: Lãnh Khiêm giải: trời lấy khí chí dương giao xuống đất, đất lấy khí chí âm giao lên trời, một lên một xuống. Chỗ hai khí giao hợp thường ở lớp da của đất, xem mưa móc rơi xuống mà cỏ cây nảy mầm thì biết. Chữ "thổ phu" (土膚), da đất, là lớp đất mặt sống, nơi rễ cỏ ăn tới, nơi sương đọng và hơi đất bốc lên mỗi sáng.

Bốn chữ "hư hấp thừa ngự" (噓吸乘禦) là cốt của táng pháp bình dương: người táng không tạo ra khí, chỉ đặt huyệt vào đúng chỗ khí đang thở ra hít vào để "cưỡi" lấy nó. Ở núi, mạch đá đưa khí xuống sâu nên có khi phải đào sâu theo mạch; ở đồng bằng, khí nằm ở mặt, nên đặt huyệt ở mặt.

Đào tới mạch nước là sai – 掘地及泉 枯骨不沾
Nguyên văn – 原文
笑彼庸術。掘地及泉。氣蒸在上。枯骨不沾。水湧凝積。泛濫及棺。天光不照。常得幽寒。
Dịch: Cười cho thuật tầm thường kia, đào đất tới mạch nước. Khí bốc ở phía trên, xương khô không thấm được. Nước trào lên đọng lại, tràn ngập tới quan. Ánh trời không chiếu tới, thường chịu cái lạnh u tối.
Giảng: Lãnh Khiêm giải: đất bình dương khí đất thấp mỏng, nên đặt huyệt ở ruộng bằng, đắp đất lên thành mộ; trên hút khí hoà của ánh trời, dưới uống khí của suối vàng, thì âm dương xung hoà. Thầy tầm thường cho rằng không chôn sâu thì không được khí, bèn đào tới mạch nước, khiến quan quách ngâm nát, xương bị khí lạnh đọng bít lại, còn khí dương hoà lại thoát lên phía trên. Xương chết không thấm được khí, lấy đâu ra phúc mà ứng?

Đây là kinh nghiệm thực tế của vùng sông nước: ở đồng bằng sông Cửu Long hay vùng trũng Bắc Bộ, mạch nước ngầm chỉ cách mặt ruộng vài tấc đến một hai thước, mùa nước nổi còn lên cao hơn. Đào sâu là đặt huyệt vào trong nước. Vì vậy người miền Tây xưa đắp mộ nổi trên gò, trên bờ vườn, chứ không đào huyệt sâu như ở miền núi.
Đắp mộ phải thư thả – 起土成墳 形須舒展
Nguyên văn – 原文
起土成墳。形須舒展。勢若高昂。孤峯岩險。若作垣牆。沙迷水捲。舒則冲融。囚則難展。
Dịch: Đắp đất thành mộ, hình phải thư thả trải rộng. Thế nếu cao vút thì như ngọn núi lẻ hiểm trở. Nếu xây tường vây thì sa bị che lấp, nước bị cuốn đi. Thư thả thì khí xung hoà, bị giam thì khó vươn ra.
Giảng: Lãnh Khiêm giải: táng ở bình dương thì mộ cũng phải bằng phẳng, hoà dịu mới hợp cách. Nếu đắp mộ quá cao, đất chất vút lên, thì cô lộ nguy hiểm, nguyên khí bốn phía tản đi không về. Lại càng không được xây tường vây bừa, ngăn mất khí tốt từ ngoài đến. Tường thấp, bằng, rộng còn là thư triển; tường cao, dốc, hẹp thì gọi là "tù", sinh khí bị bít lại.

"Cô phong nham hiểm" (孤峯岩險) là cách Quy Hậu Lục gọi một nấm mộ đắp cao giữa đồng: giữa đất bằng mà có một khối nhô vọt thì gió bốn phía đập vào, khí không tụ được. Mộ tốt ở bình dương là một gò đất tròn thấp, chân rộng, sườn thoải, như một nếp gợn trên mặt ruộng. Bờ tường quanh mộ nếu có thì thấp và rộng, để vẫn thấy được sa và nước bên ngoài.

Nhà trước mộ đè minh đường – 墳前起屋 壓損明堂
Nguyên văn – 原文
墳前起屋。壓損明堂。陽和晦冥。自失晶光。居中仲廢。居左長荒。若逢右畔。季子茫茫。
Dịch: Trước mộ dựng nhà thì đè hỏng minh đường. Khí dương hoà tối tăm, tự mất ánh sáng. Nhà ở giữa thì con thứ suy phế; ở bên trái thì con trưởng hoang lụi; nếu gặp bên phải thì con út mờ mịt.
Giảng: Minh đường là chỗ trống trước huyệt để nước về, khí tụ, ánh sáng chiếu vào. Chương Nguyên Thấp vừa dạy minh đường bình dương phải xa dần cao dần; chương này dặn thêm: đừng để một mái nhà, một gian từ đường, một chòi canh chắn ngay trước mộ. Lời chú nói gọn: nhà cửa, bia đình, cổng mộ, hễ có một thứ lấn ép vào thì tuy là lỗi nhỏ cũng gây tổn thương lớn.

Phép phân phòng ở đây theo vị trí: giữa ứng con thứ (仲), trái là phía Thanh Long ứng con trưởng, phải là phía Bạch Hổ ứng con út (季). Cùng một lối với chương Nguyên Thấp, nơi Thanh Long cao thì con trưởng nghèo, Bạch Hổ cao thì con út sa sút. Ở nhiều làng quê, con cháu dựng nhà ngay trên ruộng trước mộ ông bà cho tiện trông nom; theo chương Doanh Triệu, đó là đặt một khối đè lên minh đường của chính tổ tiên mình.

Bia, đình, cổng mộ lấy giản làm quý – 碑碣門亭 以簡爲貴
Nguyên văn – 原文
碑碣門亭。剝損典制。若據形家。以簡爲貴。玉有微瑕。時爲大累。養此預言。庶幾盡義。
Dịch: Bia đá, cổng, đình làm tổn hại phép tắc. Nếu theo nhà hình pháp thì lấy giản dị làm quý. Ngọc có vết nhỏ, có lúc thành mối luỵ lớn. Ghi lời dặn trước này, mong là nói hết nghĩa.
Giảng: Chữ "điển chế" (典制) là lễ chế, quy định về mộ phần theo phẩm hàm thời xưa: quan to được dựng bia rùa, cổng, đình, tượng đá. Sách không bác lễ chế, chỉ nói rằng theo con mắt nhà hình pháp thì càng giản càng tốt. Một nấm mộ đã đúng huyệt, đúng cục mà dựng thêm đình to, cổng cao, tường dày, thì giống viên ngọc có vết: vết nhỏ, nhưng có lúc làm hỏng cả viên ngọc.

Đây cũng là lời nhắc cho thời nay, khi nhiều gia đình xây lăng mộ đá rất to, có mái, có cổng, có tường bao kín. Nhìn bằng con mắt hình pháp bình dương, những công trình ấy thường vừa "cao vút" vừa "tù", vừa che minh đường, đúng ba điều chương này kiêng.

Lời chú của Lãnh Khiêm – 冷謙註
Dưới đây là nguyên văn đầy đủ lời chú để người học đối chiếu.
冷謙曰。此章言乾坤之氣。一日不交。則萬物皆死。不成天地矣。天地之妙。正在二氣交會之中。二氣無處不交。天以至陽之氣。下交乎地。地以至陰之氣。上交乎天。一升一降。媾精之處。常在地之膚皮。觀其雨露降而草木萌芽可驗矣。平洋土氣卑薄。置壙平田。累土成墳。上吸天光之和。下飲黃泉之氣。則陰陽冲和矣。庸術以不深藏爲不得氣。掘地及泉。使棺槨浸爛。骨爲寒凝之氣所閉。陽和之氣。反透於上。死骨不沾。安有福以應之耶。平洋乘葬。上故墓亦須平坦冲夷。乃爲合格。若築塚太高。累土聳拔。則孤露危險。元氣四散不歸。更不可妄築垣墻。隔斷外來秀氣。其垣低平寬大。猶爲舒展。若高峻窄小。則名爲囚。生氣閉塞矣。屋宇碑亭墓門等事。一有侵逼。雖屬小失。乃有大傷。故盡言於此。
Dịch tóm ý: Khí càn khôn một ngày không giao thì muôn vật đều chết. Cái diệu của trời đất ở chỗ hai khí giao hội, và hai khí không chỗ nào không giao: trời lấy khí chí dương giao xuống, đất lấy khí chí âm giao lên, chỗ giao hợp thường ở da đất, xem mưa móc rơi mà cỏ cây nảy mầm thì biết. Đất bình dương khí thấp mỏng, đặt huyệt ở ruộng bằng, đắp đất thành mộ, trên hút khí hoà của ánh trời, dưới uống khí suối vàng thì âm dương xung hoà. Thầy tầm thường cho không chôn sâu là không được khí, đào tới mạch nước làm quan quách ngâm nát, xương bị khí lạnh bít lại, khí dương hoà lại thoát lên trên. Táng bình dương thì mộ cũng phải bằng phẳng hoà dịu; đắp quá cao thì cô lộ, nguyên khí tản. Đừng xây tường vây bừa ngăn khí tốt bên ngoài; tường thấp rộng còn là thư triển, cao hẹp là tù, sinh khí bị bít. Nhà cửa, bia đình, cổng mộ hễ lấn ép thì lỗi nhỏ thành tổn thương lớn.
| Việc làm mộ | Nên | Kiêng | Hậu quả theo chương |
|---|---|---|---|
| Độ sâu huyệt | nông, ở lớp da đất, đắp đất lên | đào tới mạch nước | nước ngập, xương không thấm khí |
| Hình mộ | tròn thấp, chân rộng, thoải đều | đắp cao vút | cô lộ, nguyên khí bốn phía tản |
| Tường vây | thấp, bằng, rộng | cao, dốc, hẹp | thành "tù", sinh khí bị bít |
| Nhà trước mộ | để minh đường trống | dựng nhà, từ đường che trước | giữa: con thứ; trái: con trưởng; phải: con út |
| Bia, đình, cổng | giản dị | to, nhiều, lấn ép | vết nhỏ thành mối luỵ lớn |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Chương Doanh Triệu rất gần với cách người đồng bằng Việt Nam làm mộ từ xưa. Ở miền Tây, mộ ông bà thường đắp nổi trên gò vườn, cạnh nhà mà không chắn trước nhà, chân mộ rộng, mặt mộ thấp; ở đồng bằng Bắc Bộ, mộ nằm giữa ruộng, đắp thành nấm đất tròn thấp, không đào sâu vì mạch nước nông. Điều chương này cảnh báo thì hôm nay lại hay gặp: lăng mộ đá xây cao, tường bao kín bốn phía, có mái che, có cổng to, hoặc nhà con cháu dựng ngay trước mộ. Khi Hình Pháp Liên Hoa xem mộ ở đồng bằng, việc đầu tiên là đo mạch nước ngầm mùa khô và mùa nước nổi để định độ sâu huyệt, sau đó mới tính hình mộ, tường bao và khoảng trống minh đường. Phần định phương, chọn ngày và lập hướng phải xét theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục; chương này cho ta phép làm mộ: nông mà khô, thấp mà rộng, trước mặt để trống, càng giản càng quý.

Tóm lại – 總結: Chương Doanh Triệu dạy rằng âm dương giao ở da đất, nên huyệt bình dương phải đặt nông rồi đắp đất thành mộ, trên hút khí trời, dưới uống khí đất. Đào sâu tới mạch nước thì nước ngập, xương không thấm khí. Mộ phải thư thả, thấp rộng; cao vút thì cô lộ, tường cao hẹp thì thành tù. Đừng dựng nhà trước mộ đè minh đường. Bia, đình, cổng lấy giản làm quý.
Bài trước: Chương Nguyên Thấp 原隰章 – đất cao, đất thấp ở bình dương. Bài sau: Chương Phụ Táng 祔葬章 – táng kèm bên mộ tổ.
Nguồn: Quy Hậu Lục (歸厚錄), chương Doanh Triệu, khuyết danh, Lãnh Khiêm chú, Tưởng Quốc khảo chính, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển bốn, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng), trang 143–144. Hiệu đính: chữ 夭 trong 如春發夭 và chữ 墳 (hai chỗ) in mờ, đọc theo văn mạch; 養此預言 có lẽ là 著此預言, dịch theo nghĩa "ghi lời dặn trước này". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng mộ và phương minh đường.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng khu mộ, tường bao và khoảng trống minh đường.
Bài liên quan – 相關文章
- Quy Hậu Lục 歸厚錄: giới thiệu sách thủy long bình dương
- Chương Nguyên Thấp 原隰章: đất cao, đất thấp ở bình dương
- Chương Hoá Khí 化氣章: người và trời đất cùng một khí
- Chương Thai Tức 胎息章: tức đạo, lậu đạo và thai của rồng nước
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết "đồng táng nông, mộ thấp rộng" là phần Lý; đứng giữa ruộng đo mạch nước, định độ sâu huyệt, định kích thước nấm mộ và khoảng trống minh đường cho từng khu đất, là phần Nhãn và Thủ, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Chương Doanh Triệu nói gì? – 塋兆章言何
Chương Doanh Triệu dạy cách làm mộ ở đồng bằng: âm dương giao ở da đất nên huyệt đặt nông và đắp đất lên, mộ thấp rộng, không xây tường cao hẹp, không dựng nhà trước mộ, bia đình cổng lấy giản làm quý.
Mộ ở đồng bằng có nên đào sâu không? – 掘地及泉
Không. Đất bình dương mạch nước nông; đào tới mạch nước thì nước trào ngập huyệt, xương bị khí lạnh bít lại, khí dương hoà thoát lên trên, xương không thấm được khí. Nên đặt huyệt ở lớp đất mặt rồi đắp đất thành mộ.
Mộ đắp cao, xây tường kín có tốt không? – 孤峯岩險
Theo chương này là không. Mộ đắp cao vút giữa đất bằng thì cô lộ như núi lẻ, nguyên khí tản đi. Tường thấp rộng còn là thư triển; tường cao hẹp gọi là "tù", sinh khí bị bít, lại ngăn khí tốt bên ngoài.
Dựng nhà trước mộ có sao không? – 墳前起屋
Có. Nhà trước mộ đè hỏng minh đường, khí dương hoà tối đi. Sách nói nhà ở giữa thì con thứ suy, ở bên trái thì con trưởng hoang lụi, ở bên phải thì con út mờ mịt.
Bia, cổng, đình mộ nên làm thế nào? – 以簡爲貴
Theo nhà hình pháp thì lấy giản dị làm quý. Bia đình cổng to, nhiều, lấn ép vào mộ là lỗi nhỏ nhưng có thể thành tổn thương lớn, như ngọc có vết nhỏ mà hỏng cả viên.









