💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Chương Phân Dụng 分用章: đá là xương, nước là huyết – Quy Hậu Lục

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Chương Phân Dụng 分用章: đá là xương, nước là huyết – Quy Hậu Lục

Quy Hậu Lục · Tòng Hậu Lục
歸厚錄 · 從厚錄 (地理正宗 卷四)
Tác giả: khuyết danh · chú: Lãnh Khiêm (冷謙, đầu đời Minh) · khảo chính, phụ ký: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.

Chương Phân Dụng (分用章) là chương thứ hai của Quy Hậu Lục (歸厚錄), sách chuyên bàn phép thuỷ long bình dương trong bộ Địa Lý Chính Tông. Chương trước nói người và đất cùng một khí; chương này nói khí ấy hiện ra ở đâu. Câu then chốt là "đá là xương của đất, nước là huyết của đất": táng ở núi thì dựa vào xương, táng ở đồng bằng thì dựa vào huyết. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch từng đoạn, lời chú của Lãnh Khiêm và phần giảng của Phong Thuỷ Liên Hoa. Nguyên văn theo bản in năm 1926, chỉ sửa lỗi chép chữ.

Trả lời nhanh: Chương Phân Dụng dạy phân biệt cách dùng núi và cách dùng nước. Thuở hồng mông chỉ có hai khí thuỷ hoả; Khảm Ly giao nhau thì Càn Khôn thành, phần cương kết thành núi, phần nhu tan thành sông. Đá là xương, nước là huyết của đất. Táng núi phải tìm chỗ có xương đá liền mạch, táng đồng bằng phải tìm chỗ có mạch nước lưu hành. Đá nhiều thì loạn, nước nhiều thì tán; loạn mà không chạy, tán mà không tan mới dùng được. Lãnh Khiêm chú thêm: ở đồng bằng không có mạch đất để tìm, chỉ lấy nước động làm long; nước thì được khơi thông, nhưng tuyệt đối không được chặn đuôi nước.

Thầy Vũ Giới giảng: "Núi có xương thì đứng, đất có huyết thì sống." Người học hay mang phép tìm long mạch ở núi xuống đồng bằng rồi đi dò "mạch đất" giữa ruộng. Chương Phân Dụng nói thẳng: ở đồng bằng, nước chính là long.

Chương Phân Dụng nói gì? – 分用章大意

"Phân dụng" nghĩa là chia ra mà dùng: núi có cách dùng của núi, nước có cách dùng của nước. Chương này nối thẳng với chương Hoá Khí. Ở chương trước, tác giả nói phách âm là xương, xương thuộc đất; đến đây, tác giả nói đất cũng có xương và huyết như người. Người mất được táng vào chỗ đất có xương, có huyết thì phần âm mới được nuôi.

Sông Ly Giang ở Dương Sóc, Quế Lâm: núi đá vôi đứng, dòng sông uốn quanh
Sông Ly Giang (Dương Sóc, Quế Lâm): núi là xương đứng yên, sông là huyết chảy đi, đúng hai ý của chương Phân Dụng. Ảnh: chensiyuan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Chính văn gồm 50 câu bốn chữ, đi theo bốn bước: thuở hồng mông, thuỷ hoả sinh ra núi sông; đá là xương, nước là huyết, táng núi dựa xương, táng đồng bằng dựa huyết; đá nhiều thì loạn, nước nhiều thì tán, và chỗ loạn, tán nào còn dùng được; cuối cùng là xương phải bền, nước phải chảy, nói "long", nói "mạch" chỉ là tên gượng đặt. Lời chú của Lãnh Khiêm dài gần gấp ba chính văn, có hai ý mới rất thực dụng: ở đồng bằng lấy nước làm long, và nước được phép sửa còn núi thì không.

Thuỷ hoả nhị khí sinh núi sông – 稽古鴻濛

Nguyên văn – 原文

稽古鴻濛。未分天地。升降虛玄。水火二氣。坎離一交。乾坤成位。陽闢陰闔。剛柔相濟。結爲山居。融爲川逝。

Dịch: Xét thuở hồng mông xưa, trời đất chưa chia, lên xuống trong cõi hư huyền chỉ có hai khí thuỷ và hoả. Khảm và Ly một lần giao nhau, Càn Khôn liền thành ngôi. Dương mở, âm đóng, cương nhu giúp nhau; kết lại thì thành núi đứng yên, tan ra thì thành sông chảy đi.

Giảng: Mười câu đầu kể lại sự hình thành của núi sông theo cách nhìn của Dịch học. Trước khi có trời đất, chỉ có hai khí thuỷ hoả, tức chân âm và chân dương. Thuỷ ứng với quẻ Khảm ☵, hoả ứng với quẻ Ly ☲. Theo thuyết tiên thiên, hậu thiên, Càn Khôn ở tiên thiên giao nhau thì thành Khảm Ly ở hậu thiên. Tác giả nói ngược lại, Khảm Ly giao thì Càn Khôn thành ngôi, để nhấn mạnh rằng nước và lửa là gốc của mọi hình thể.

Núi đá vôi Dương Sóc chìm trong sương, nước và mây hoà vào nhau
Núi sông trong sương ở Dương Sóc: cảnh gợi thuở hồng mông khi thuỷ khí còn bao trùm, núi sông chưa rõ hình. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.

Hai câu cuối là ý chính của cả đoạn: "kết lại thì thành núi, tan ra thì thành sông". Núi là phần cương, đông đặc, đứng yên; sông là phần nhu, lỏng, chảy đi. Hai thứ không tách rời mà "cương nhu giúp nhau". Người học địa lý nhớ câu này thì sẽ hiểu vì sao các chương sau nói núi và nước phải đi cùng nhau: núi mà không có nước thì khô, nước mà không có núi thì tán.

Sơ đồ thuỷ hoả nhị khí: Khảm Ly giao thì Càn Khôn thành, cương kết thành núi, nhu tan thành sông – chương Phân Dụng
Thuỷ hoả nhị khí, Khảm Ly giao, cương thành núi, nhu thành sông – chương Phân Dụng. Vẽ lại theo Quy Hậu Lục – Phong Thuỷ Liên Hoa
Tranh Mã Viễn đời Tống: mây nổi trên biển biếc, sóng nước và mây khí cuộn lên
Vân Sinh Thương Hải 雲生滄海 (Mây nổi trên biển biếc), trong tập Thuỷ Đồ 水圖 của Mã Viễn 馬遠 đời Nam Tống. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Đá là xương, nước là huyết – 石是地骨,水是地血

Nguyên văn – 原文

石是地骨。水是地血。葬山依骨。葬地依血。山若離骨。水泉沙礫。地若離血。瀉鹵磽确。

Dịch: Đá là xương của đất, nước là huyết của đất. Táng ở núi thì dựa vào xương, táng ở đất bằng thì dựa vào huyết. Núi mà lìa xương thì chỉ còn nước suối, cát sỏi; đất mà lìa huyết thì thành đất mặn chua, cằn cỗi lẫn sỏi đá.

Giảng: Đây là tám câu nổi tiếng nhất của chương, và là chìa khoá của phép bình dương. Tác giả ví đất như thân người: đá là bộ xương nâng đỡ, nước là dòng máu nuôi dưỡng. Ở núi cao, khí đi theo xương, nên người xưa tìm chỗ đá liền mạch, chắc, có thớ, gọi là "có cốt". Ở đồng bằng, đá chìm sâu dưới lớp phù sa, khí đi theo nước, nên phải nhìn dòng nước mà tìm khí.

Sườn núi đá lộ thiên với những khối đá lớn, bộ xương của núi
Đá lộ trên sườn núi Seorak (Hàn Quốc): đá là bộ xương của núi, chỗ đá liền mạch thì khí mới đi được. Ảnh: lumoplank, Wikimedia Commons, CC0.

Hai câu "núi lìa xương" và "đất lìa huyết" là hai loại đất bỏ. Núi chỉ toàn cát sỏi rời, mưa xuống thì xói, nước suối thấm qua, là núi không có xương: không giữ được khí, cũng không giữ được mộ. Đất bằng mà không có nước lưu thông thì hoá đất mặn, đất chua phèn, đất cằn sỏi đá; người Việt ở vùng ven biển, vùng phèn đều biết loại đất này trồng gì cũng khó. Đất không nuôi được cây thì cũng không nuôi được khí.

Sơ đồ đá là xương, nước là huyết: sơn táng dựa xương, bình địa táng dựa huyết, lìa xương lìa huyết đều là đất bỏ
Sơn táng dựa xương, bình địa táng dựa huyết: 石是地骨,水是地血. Vẽ lại theo Quy Hậu Lục – Phong Thuỷ Liên Hoa
Khê Sơn Hành Lữ Đồ của Phạm Khoan: khối núi đá sừng sững, dòng thác trắng đổ xuống
Khê Sơn Hành Lữ Đồ 谿山行旅圖, Phạm Khoan 范寬 đời Bắc Tống: núi đá là xương, thác nước là huyết. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng (Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc).

Đá nhiều thì loạn, nước nhiều thì tán – 石多則亂,水多則渙

Nguyên văn – 原文

山若多石。地亦多水。多水多石之處。葬皆不美。多水之地。吉凶難理。石多則亂。水多則渙。石亂難降。水渙皆叛。亂石勿葬。渙水勿翫。可葬之亂。亂而不竄。可玩之渙。渙而不散。不竄不渙。大會之斷。

Dịch: Núi nếu nhiều đá, đất bằng cũng có khi nhiều nước. Chỗ nhiều nước, nhiều đá thì táng đều không đẹp. Đất nhiều nước thì cát hung khó xét. Đá nhiều thì loạn, nước nhiều thì tán. Đá loạn khó thu phục, nước tán thì đều bỏ đi. Đá loạn chớ táng, nước tán chớ ham. Cái loạn mà táng được là loạn mà không chạy tán; cái tán mà còn dùng được là tán mà không tan rã. Không chạy, không tan, ấy là chỗ đại hội mà quyết được.

Giảng: Đoạn trước nói có xương, có huyết là tốt; đoạn này cảnh báo nhiều quá lại thành hại. Núi toàn đá lởm chởm, đá chồng chất không có thớ, gọi là "loạn": khí bị đá chặn, đá phân tán khí đi tứ phía, không có chỗ nào tụ. Đồng bằng nước mênh mông, chằng chịt, gọi là "hoán" (渙), chữ của quẻ Phong Thuỷ Hoán, nghĩa là tan ra: nước chia nhánh khắp nơi thì khí cũng tán theo.

Ảnh chụp từ trên cao: sông chia thành nhiều nhánh chằng chịt trên bãi bồi
Sông chia nhiều nhánh trên bãi bồi: nước nhiều mà tán, "thuỷ đa tắc hoán". Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Nhưng tác giả không bỏ hẳn những nơi ấy. Hai câu "loạn mà không chạy", "tán mà không tan" là chỗ tinh tế. Đá có nhiều mà vẫn quây về một mối, không chạy tán ra ngoài, thì vẫn táng được. Nước có nhiều nhánh mà các nhánh vẫn ôm về, hội lại, không rã ra mỗi dòng một ngả, thì vẫn dùng được. Câu "không chạy, không tan, ấy là chỗ đại hội" cho người học một tiêu chuẩn đơn giản: xem cái nhiều ấy có hội về một chỗ hay không.

Xương phải bền, nước phải chảy – 骨體堅定,水脈流行

Nguyên văn – 原文

骨體堅定。水脈流行。堅不可傷。流不可凝。疏瀹宣導。合與性成。言龍言脈。皆是强名。聖人察之。覺照孔明。

Dịch: Thể xương phải bền vững, mạch nước phải lưu hành. Cái bền thì không được làm tổn thương, cái chảy thì không được để đọng lại. Khơi thông, dẫn dắt cho hợp với tính tự nhiên mà thành. Nói "long", nói "mạch" đều là tên gượng đặt ra. Thánh nhân xét điều ấy, soi rọi rất sáng tỏ.

Giảng: Mười câu cuối gói lại hai tính chất: xương thì "kiên", nước thì "lưu". Đá liền khối là quý, nên không được đục phá, đào xẻ làm tổn thương. Nước lưu thông là quý, nên không được ngăn lại cho tù đọng. "Khơi thông, dẫn dắt" (疏瀹宣導) là việc người làm được với nước: nạo vét, dẫn dòng cho thuận với tính chảy của nó.

Ảnh chụp từ trên cao: dòng sông uốn khúc mềm mại giữa rừng
Sông uốn khúc giữa rừng: mạch nước lưu hành, quanh co mà không đọng. Ảnh: U.S. Fish and Wildlife Service, Wikimedia Commons, công cộng.

Câu "nói long, nói mạch đều là tên gượng đặt" là câu dễ gây ngạc nhiên. Tác giả không phủ nhận long mạch; ông chỉ nhắc rằng "long" là cái tên người ta đặt cho đường đi của khí. Ở núi, đường đi ấy là sống núi; ở đồng bằng, đường đi ấy là dòng nước. Người học cứng nhắc giữ chữ "long" của núi rồi đi tìm ở đồng bằng thì sẽ không thấy gì, hoặc tưởng tượng ra những "mạch" không có thật.

Sơ đồ loạn và hoán: đá loạn mà chạy chớ táng, loạn mà không chạy táng được; nước tán mà tan chớ ham, tán mà không tan dùng được
Loạn mà không chạy, tán mà không tan là chỗ đại hội. Vẽ lại theo Quy Hậu Lục – Phong Thuỷ Liên Hoa
Trích đoạn Thiên Lý Giang Sơn Đồ của Vương Hi Mạnh: núi xanh liền dải, sông nước lưu thông giữa các dãy núi
Thiên Lý Giang Sơn Đồ 千里江山圖 (trích đoạn), Vương Hi Mạnh 王希孟 đời Bắc Tống: núi liền khối, nước thông suốt. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng (Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh).

Lời chú của Lãnh Khiêm – 冷謙註

Nguyên văn – 原文

冷謙曰。此章言人知乾坤交而爲坎離。不知混沌之先。未有天地。不成乾坤。止有水火二氣。爲眞陰眞陽。升降虛無之表。隨元上下。道家所謂梵氣是也。此氣摩盪不已。其淸處者日上而爲天。重濁者日下而爲地。所謂坎離一交而乾坤成矣。然乾坤之體。雖判然二物。而乾坤之氣。則日夜交媾而不已。一闢一闔。互爲剛柔。剛者爲山。柔者爲川。石乃地之骨。水乃地之血。人秉水火之氣以生。故其死也。骨血復還於水土。轉爲葬法。

Dịch: Lãnh Khiêm nói: Chương này nói người ta chỉ biết Càn Khôn giao nhau thành Khảm Ly, mà không biết trước thuở hỗn độn chưa có trời đất, chưa thành Càn Khôn, chỉ có hai khí thuỷ hoả là chân âm chân dương, lên xuống ngoài cõi hư vô, theo nguyên khí mà lên xuống, tức cái mà đạo gia gọi là "phạm khí". Khí ấy cọ xát, chuyển động không ngừng; phần trong nhẹ ngày càng lên làm trời, phần nặng đục ngày càng xuống làm đất. Đó là "Khảm Ly một lần giao thì Càn Khôn thành". Nhưng thể của Càn Khôn tuy rõ ràng là hai vật, khí của Càn Khôn thì ngày đêm giao hợp không thôi; một mở một đóng, thay nhau làm cương nhu. Cương thành núi, nhu thành sông. Đá là xương của đất, nước là huyết của đất. Người bẩm khí thuỷ hoả mà sinh, nên khi chết, xương và huyết lại trở về nước và đất, từ đó thành phép táng.

Cung quán trên núi Võ Đang, mái ngói xanh giữa núi rừng mây phủ
Cung quán Võ Đang Sơn (Hồ Bắc): Lãnh Khiêm là người theo đạo gia, nên giảng chương này bằng thuyết thuỷ hoả, chân âm chân dương. Ảnh: Seth Kramer, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

葬高山則石是生氣。葬平地則水是生氣。得生氣者吉。失生氣者凶。然高山在在有石。平地在在有水。亦有葬石葬水。猶不能獲吉者何也。知水石而不知水與石之用也。石多則粗頑駁雜。水多則脈亂紛馳。所以不吉。亦竟有雜亂而反吉者。必雜中有淸。亂中有理。散中有聚故也。今人但知葬乘龍脈。不知高山石龍則有脈可循。平洋一片。有何脈息。祇以水之流動處爲龍。所謂山葬以山爲龍。水葬以水爲龍也。人能於水中求龍。不以地之實處求過峽脈息轉關剝換。則得平洋之眞訣矣。

Dịch: Táng núi cao thì đá là sinh khí, táng đất bằng thì nước là sinh khí. Được sinh khí thì cát, mất sinh khí thì hung. Nhưng núi cao chỗ nào cũng có đá, đất bằng chỗ nào cũng có nước, vậy mà có người táng vào đá, táng cạnh nước vẫn không được cát, là vì sao? Vì biết nước đá mà không biết cách dùng nước và đá. Đá nhiều thì thô cứng, tạp nhạp; nước nhiều thì mạch rối, chạy tứ tung, nên không cát. Nhưng cũng có chỗ tạp loạn mà lại cát, ấy là vì trong tạp có thanh, trong loạn có lý, trong tán có tụ. Người nay chỉ biết táng phải cưỡi long mạch, mà không biết long đá ở núi cao thì có mạch để lần theo, còn đồng bằng một dải phẳng thì có mạch gì? Chỉ lấy chỗ nước chảy động làm long. Đó là "táng núi lấy núi làm long, táng nước lấy nước làm long". Người biết tìm long trong nước, không tìm quá giáp, mạch tức, chuyển quan, bác hoán ở chỗ đất thực, thì đã được chân quyết của đất bình dương.

凡山脈之堅剛。乃天造地設。一定不移。葬法絲毫不可虧損。任其自然。無容强作。水則動而不靜。流而不息。原無定迹。可變吉爲凶。亦可變凶爲吉。局既定。不妨小小改作。以就內局。當塡則塡。當濬則濬。既塡既濬之局。與天生之局。渾合爲一。初無缺陷。所謂裁成輔相。能奪神功。改天命之作用也。且水既以動爲用。理當導之使行。所以去水之地。愈去愈淸。愈淸愈美。時師不知。以畜水爲得蔭。乃從下流禁遏。尾閭不通。血脈不貫。便成死龍矣。

Dịch: Phàm mạch núi cứng chắc là do trời tạo đất đặt, nhất định không dời; phép táng không được làm tổn hại mảy may, phải để tự nhiên, không được gượng làm. Nước thì động mà không tĩnh, chảy mà không ngừng, vốn không có dấu cố định; có thể biến cát thành hung, cũng có thể biến hung thành cát. Cục đã định thì không ngại sửa đổi chút ít để thành nội cục: chỗ nên lấp thì lấp, chỗ nên vét thì vét. Cục đã lấp, đã vét ấy hoà làm một với cục trời sinh, không còn khiếm khuyết. Đó là "tài thành phụ tướng", đoạt được công của thần, là tác dụng sửa mệnh trời. Vả lại nước đã lấy động làm dụng thì lẽ phải dẫn cho chảy; cho nên đất có nước đi, càng đi càng trong, càng trong càng đẹp. Thầy đời không biết, cho rằng giữ nước lại là được ấm phúc, bèn chặn ngăn ở hạ lưu; đuôi nước không thông, huyết mạch không suốt, liền thành long chết.

若平洋惟以水爲眞氣。得此眞氣。其發福速於山龍。天一生水。水是坎中一點眞陽。化生萬物。故木非水不發。金非水不淸。土非水不潤。火非水不相濟。則燥極而自息滅矣。五行以水爲本。此卽先天之妙。萬化不窮者也。平洋舍水而言龍脈。乃是强立之名。不可拘泥。然非至人。孰能究其精微也哉。

Dịch: Ở đất bình dương chỉ lấy nước làm chân khí; được chân khí ấy thì phát phúc nhanh hơn sơn long. Thiên nhất sinh thuỷ; nước là một điểm chân dương trong quẻ Khảm, hoá sinh muôn vật. Cho nên mộc không có nước thì không lớn, kim không có nước thì không trong, thổ không có nước thì không nhuận, hoả không có nước điều hoà thì khô cực mà tự tắt. Ngũ hành lấy nước làm gốc; đó là cái diệu của tiên thiên, muôn biến hoá không cùng. Ở bình dương mà bỏ nước để nói long mạch thì chỉ là cái tên gượng đặt, không nên câu nệ. Nhưng chẳng phải bậc chí nhân thì ai xét được chỗ tinh vi ấy?

Đọc lời chú thế nào cho đúng? – 如何讀註

Lời chú của Lãnh Khiêm có ba ý người học cần giữ, và cả ba đều dùng được ngay ngoài thực địa.

Công trình thuỷ lợi Đô Giang Yển ở Tứ Xuyên, dòng sông được chia và dẫn đi
Đô Giang Yển (Tứ Xuyên): khơi dòng, chia nước, dẫn nước đi mà không chặn, đúng ý "khơi thông dẫn dắt" của chương Phân Dụng. Ảnh: 星星, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Thứ nhất, núi lấy núi làm long, đồng bằng lấy nước làm long. Ở núi có quá giáp, có mạch đá để lần theo. Ở đồng bằng, lớp phù sa phủ dày, không có sống đất để gọi là mạch; dòng nước chảy động chính là long. Người mang phép xem núi xuống đồng bằng, đi tìm chỗ đất nhô cao một chút rồi gọi là "long mạch", là sai từ gốc.

Thứ hai, núi không được sửa, nước được phép sửa. Mạch núi do trời đặt, đục núi, phá đá là làm tổn xương đất. Nước thì động, không có dấu cố định, nên khi cục đã định, người có thể lấp chỗ nên lấp, vét chỗ nên vét cho thành nội cục. Lãnh Khiêm gọi đó là "tài thành phụ tướng", tức người giúp trời hoàn thiện cục đất. Đây là cơ sở lý thuyết cho việc đào ao, nắn mương ở đất táng bình dương.

Thứ ba, không được chặn đuôi nước. Thầy đời tưởng giữ nước lại là giữ phúc, nên đắp ngăn ở hạ lưu. Lãnh Khiêm nói ngược lại: nước lấy động làm dụng, phải cho nước đi; đuôi nước (尾閭) bị chặn thì huyết mạch không thông, đất thành long chết. Câu này đáng nhớ hơn cả, vì ngày nay người ta hay lấp kênh, đắp bờ, cống hoá dòng nước quanh khu mộ mà không biết.

Ý chínhCâu gốcỨng dụng
Núi sông cùng sinh từ thuỷ hoả坎離一交,乾坤成位Núi và nước phải đi cùng nhau
Đá là xương, nước là huyết石是地骨,水是地血Táng núi tìm đá liền mạch, táng đồng bằng tìm nước lưu hành
Đá nhiều thì loạn, nước nhiều thì tán石多則亂,水多則渙Chỉ dùng chỗ loạn mà không chạy, tán mà không tan
Xương bền, nước chảy堅不可傷,流不可凝Không đục phá đá, không để nước tù đọng
Bình dương lấy nước làm long水葬以水爲龍Không dò "mạch đất" giữa đồng bằng
Nước được sửa, không chặn đuôi當塡則塡,當濬則濬;尾閭不通,便成死龍Lấp, vét cho thành cục nhưng luôn để nước đi

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Chương Phân Dụng hợp với người Việt hơn phần lớn táng thư, vì đất nước ta vừa có núi đá vôi, vừa có hai đồng bằng phù sa lớn. Ở vùng núi như Ninh Bình, Hà Giang, Hình Pháp Liên Hoa xem đá liền khối, có thớ, không vỡ vụn là xương tốt; đá tai mèo lởm chởm, chạy tứ tán là "đá loạn" nên tránh. Ở đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long, nước chính là long: xem dòng kênh, rạch ôm về hay chạy đi, có hội lại hay rã ra, rồi mới định huyệt. Về thời vận, lý khí phải xét theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, nhưng hình nước đúng là điều kiện trước. Lời dặn "không chặn đuôi nước" của Lãnh Khiêm cũng là điều Phong Thuỷ Liên Hoa nhắc mỗi lần đi đất: sửa nước để giúp cục, không phải để giam nước lại.

Quần thể danh thắng Tràng An, Ninh Bình: núi đá vôi soi bóng xuống dòng nước
Tràng An (Ninh Bình): núi đá vôi là xương, dòng nước quanh co là huyết, cảnh núi nước của người Việt. Ảnh: Jakub Hałun, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Tóm lại – 總結: Chương Phân Dụng dạy chia núi và nước ra mà dùng. Ở núi thì dựa xương đá, ở đồng bằng thì dựa huyết nước. Đá phải bền, nước phải chảy; nhiều mà không hội thì không dùng. Ở bình dương, nước là long, được phép khơi thông, nhưng không bao giờ được chặn đuôi nước.

Bài trước: Chương Hoá Khí 化氣章 – trời đất người cùng một nguyên khí. Bài sau: Chương Chi Cán 枝幹章 – thuỷ long chia cành và thân.

Nguồn: Quy Hậu Lục (歸厚錄), chương Phân Dụng, khuyết danh, Lãnh Khiêm chú, Tưởng Quốc khảo chính, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển bốn, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng), trang 123–124. Hiệu đính: trong lời chú, câu 柔者爲川 chữ cuối in mờ giống chữ 坼, đọc là 川 (sông) theo câu 融爲川逝 của chính văn; câu 木非水不發 chữ 發 bản in giống chữ 潑, đọc là 發 theo nghĩa câu. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Đọc chữ "đá là xương, nước là huyết" thì dễ; nhìn một dải đồng bằng mà biết dòng nước nào là long, chỗ nào nước hội, chỗ nào nước tán, là phần Nhãn phải học ngoài thực địa. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Chương Phân Dụng nói gì? – 分用章言何

Chương Phân Dụng nói núi và nước có cách dùng khác nhau: đá là xương của đất, nước là huyết của đất. Táng ở núi thì dựa vào xương đá, táng ở đồng bằng thì dựa vào mạch nước lưu hành.

"Đá là xương, nước là huyết" nghĩa là gì? – 石骨水血

Nghĩa là đất cũng như thân người: đá là bộ xương nâng đỡ, nước là dòng máu nuôi dưỡng. Núi lìa xương thì chỉ còn cát sỏi rời, đất lìa huyết thì thành đất mặn, đất cằn; cả hai đều không giữ được sinh khí.

Ở đồng bằng tìm long mạch thế nào? – 平洋求龍

Theo lời chú của Lãnh Khiêm, đồng bằng không có mạch đất để lần theo, nên lấy chỗ nước chảy động làm long: "táng núi lấy núi làm long, táng nước lấy nước làm long". Không nên đi dò quá giáp, mạch tức ở chỗ đất phẳng.

Vì sao không được chặn nước ở hạ lưu? – 尾閭不通

Vì nước lấy động làm dụng. Chặn đuôi nước thì nước tù đọng, huyết mạch không thông, đất thành "long chết". Nước được phép lấp chỗ thừa, vét chỗ cạn để thành cục, nhưng phải luôn để nước đi.

Đá loạn, nước tán có dùng được không? – 亂渙可用否

Được, nếu loạn mà không chạy, tán mà không tan: đá nhiều nhưng quây về một mối, nước nhiều nhánh nhưng vẫn ôm về, hội lại một chỗ. Sách gọi đó là chỗ "đại hội".

Từ khoá: ["quy hậu lục" · "chương phân dụng" · "đá là xương nước là huyết" · "phong thủy bình dương" · "thuỷ long" · "địa lý chính tông"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…