Đặt đá tròn quanh mộ: cảnh quan, giữ khí hay trấn yểm trong phong thủy?

Đặt đá tròn quanh mộ là một cách làm khiến nhiều người thắc mắc khi nhìn thấy: quanh một khu mộ, người thầy cho đặt rất nhiều viên đá tròn lớn, xếp theo một trật tự nhất định. Có người bảo đó là trấn yểm. Có người bảo đó là trang trí. Có người hỏi thẳng: cần nhiều đá như vậy để làm gì?

Câu hỏi ấy đáng ngẫm. Thầy Vũ Giới vẫn nói: "Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp." Bài này sẽ không nói cách đặt đá – đó là thủ pháp. Bài này nói về lý: vì sao người xưa và người nay dùng đá quanh mộ, đá tròn khác đá nhọn ra sao, và vì sao đá chỉ là phần bổ cứu đứng sau Hình Pháp.

Đá trong phong thủy: xương của long

Người xưa nói: đá là xương, đất là thịt, cây cỏ là lông của long. Núi có xương thì đứng vững, có thịt thì có sinh khí, có lông thì tươi tốt. Đá vì thế không phải vật vô tri trong mắt người làm phong thủy, mà là một phần của long mạch.

Khi đưa đá vào quanh một ngôi mộ, người ta đang làm một việc rất cụ thể: thêm xương cho chỗ thiếu xương, thêm cứng cho chỗ quá mềm, thêm vững cho chỗ dễ trôi. Đó là cái gốc của mọi cách dùng đá – trước khi bàn đến chuyện trấn hay yểm.

Hiểu vậy là đủ! Đá là để giữ. Giữ đất, giữ gió, giữ khí, giữ hình.

Vì sao lại là đá tròn?

Đá có nhiều hình: nhọn, vuông, dẹt, lởm chởm, tròn. Mỗi hình mang một tính khí, theo nguyên lý "hình nào khí đó". Đọc theo ngũ tinh:

Hình đá	Ngũ tinh	Tính khí
Tròn, nhẵn	Kim tinh	Thu, gom, giữ; hiền, không chĩa vào đâu.
Nhọn, sắc	Hỏa tinh	Phát tán, đâm chĩa; dễ thành sát.
Vuông, đỉnh bằng	Thổ tinh	Vững, chắn, làm nền.
Dài, đứng thẳng	Mộc tinh	Vươn lên, dẫn khí lên.
Lượn sóng, nhiều khối	Thủy tinh	Lưu chuyển, mềm mại; dễ tán nếu vụn.

Đá tròn thuộc Kim tinh. Kim có tính thu liễm – gom vào, giữ lại. Hình tròn không có mũi, không có cạnh, nên không đâm vào ai, không chĩa vào đâu. Đặt quanh mộ một loạt đá tròn là tạo ra một vòng "giữ" hiền lành: giữ khí trong lòng mộ mà không gây sát ra ngoài.

Ngược lại, nếu dùng đá nhọn, đá lởm chởm quanh mộ thì tự mình tạo ra hình sát, chĩa vào chính ngôi mộ hoặc chĩa sang mộ, nhà bên cạnh. Đó là điều người hiểu nghề tránh.

Bốn vai trò thực tế của đá quanh mộ

Tách khỏi chuyện tâm linh, đá quanh mộ có những vai trò rất thực tế mà người làm âm trạch nào cũng biết:

1. Giữ đất, chống xói: mộ trên sườn dốc, trên đất mới đắp, mưa xuống dễ trôi đất. Đá lớn đặt quanh làm "chân" giữ đất lại, như kè đá giữ bờ.
2. Chặn gió: mộ ở chỗ trống, gió lùa. Một vòng đá, dù không cao, cũng làm gió đổi hướng, chậm lại sát mặt đất.
3. Định ranh giới: đá đánh dấu khu mộ, giữ cho người, xe, trâu bò không giẫm lên, không đào bới nhầm.
4. Tạo cảnh trang nghiêm: khu mộ có đá xếp ngay ngắn trông trang nghiêm, sạch sẽ, con cháu đến viếng thấy an lòng.

Bốn vai trò ấy đã đủ lý do để đặt đá. Nhiều khi người xem tưởng có "phép" gì bí ẩn, mà thật ra chỉ là cách làm cẩn thận của người hiểu đất.

Đá làm sa nhân tạo: khi long hổ thiếu

Ở tầng phong thủy, đá quanh mộ còn một vai trò quan trọng: làm sa nhân tạo.

Một huyệt tốt cần có sa – những núi, gò nhỏ hai bên và phía trước, gọi chung là long hổ, án sa. Sa có nhiệm vụ hộ vệ, che gió, ôm giữ khí cho huyệt. Nhưng không phải huyệt nào cũng đủ sa. Có huyệt long mạnh mà hổ yếu, có huyệt thiếu án, có huyệt hở một phía.

Khi ấy người xưa có cách bổ: đắp gò, trồng cây, xếp đá. Đá đặt đúng chỗ sẽ làm thay vai trò của sa – một bên ôm vào, một bên chặn lại, phía trước làm án nhỏ. Phong Thuỷ Liên Hoa gọi tinh thần ấy là "Kiếp mạch thủ khí" – tạo huyệt trường nhân tạo, bù chỗ thiếu của tự nhiên.

Nhưng có một điều kiện cốt lõi: sửa phải thuận hình. Đá đặt theo đúng đường đi của khí, đúng chỗ thiếu của sa, thì là bổ. Đặt bừa, đặt cho nhiều, đặt theo một "bùa" nào đó mà không xét hình, thì có khi lại thành chắn khí, dồn khí, hoặc tạo sát.

Thầy Vũ Giới giảng: "Muốn kích tài, trước hết phải có bố cục thu tài." Với âm trạch: muốn giữ khí bằng đá, trước hết phải có khí để giữ – tức là phải có huyệt thật.

Đá và trấn yểm: hiểu cho đúng

Nhiều người nghe "đặt đá quanh mộ" là nghĩ ngay đến trấn yểm. Cần nói rõ:

• Trấn là trấn giữ – giữ cho yên, cho vững. Đá giữ đất, giữ gió, giữ khí là trấn theo nghĩa ấy.
• Yểm là giấu vào – đặt một vật gì đó vào trong đất với một mục đích nhất định.

Thầy Vũ Giới vẫn giải nghĩa: "Phong là phong toả, Ấn là ấn xuống, Trấn là trấn giữ, Yểm là giấu vào." Hiểu đúng từng chữ thì thấy: trấn yểm không phải là chuyện ma quái, mà là những cách can thiệp vào khí của một nơi chốn.

Trong Phong Thuỷ Liên Hoa, trấn yểm và pháp khí là phần bổ cứu sau Hình Pháp. Thứ tự luôn là: chọn đất đúng – lập cục đúng – rồi mới bổ cứu những chỗ thiếu. Đá quanh mộ, dù có ý nghĩa trấn giữ, cũng chỉ đứng ở bước cuối.

Điều cần tránh là biến đá thành bùa: tin rằng cứ đặt đủ số đá, đủ hình đá là mộ sẽ tốt, con cháu sẽ phát. Phong thủy không hứa như vậy. Đất không đúng thì đá bao nhiêu cũng không cứu được.

Đá ở mộ cổ: dấu vết của người xưa

Đi thăm những khu lăng mộ cổ, người học phong thủy sẽ thấy đá xuất hiện ở rất nhiều chỗ: tường bao bằng đá ong, bậc đá dẫn lên, bình phong đá phía trước, tượng đá hai bên, trụ đá ở cổng. Mỗi thứ có một vai trò.

• Tường bao: làm long hổ nhân tạo, ôm lấy khu mộ, che gió.
• Bình phong phía trước: làm án sơn nhân tạo, chặn khí tràn đi, che những thứ xấu phía trước.
• Bậc đá: làm đường dẫn khí từ minh đường lên huyệt, chậm rãi, có nhịp.
• Trụ, tượng đá ở cổng: làm thủy khẩu, "khoá" lối ra vào của khí.

Nhìn như vậy sẽ thấy: một khu lăng mộ cổ được xây đúng phép thật ra là một bản thu nhỏ của long – huyệt – sa – thủy, làm bằng đá. Người xưa không đặt đá cho đẹp mà thôi; mỗi viên đá đều đứng ở một vị trí có ý nghĩa trong cục.

Đó cũng là bài học cho người làm nghề hôm nay: muốn hiểu cách dùng đá, hãy đến những lăng mộ cổ còn giữ được nguyên trạng, đứng ở huyệt mà nhìn ra, đứng ở cổng mà nhìn vào. Thầy Vũ Giới vẫn nói: "Phong thủy sư chính là kiến trúc sư cổ." Đá là vật liệu, cục là bản vẽ, khí là cái mà bản vẽ ấy muốn giữ.

Ba sai lầm hay gặp khi dùng đá quanh mộ

Thứ nhất: đá càng nhiều càng tốt

Đá nhiều quá thì khu mộ thành một bãi đá, khí bị chặn, đất bị đè. Đá là xương; xương nhiều quá mà thịt ít thì thành khô cứng. Đặt đá phải có liều.

Thứ hai: dùng đá nhọn, đá vỡ

Đá nhọn, đá lởm chởm mang hình Hỏa tinh, dễ thành sát. Đá vỡ, nứt mang khí vỡ. Người xưa chọn đá tròn, nhẵn, nguyên khối cho quanh mộ là có lý do.

Thứ ba: đặt đá không theo hình

Đá phải đặt theo chỗ thiếu của sa, theo đường gió, đường nước. Đặt đều tăm tắp quanh mộ cho đẹp mắt mà không xét hình thì chỉ là trang trí, có khi còn chắn mất đường khí vào huyệt.

Đại đạo chí giản. Ba sai lầm ấy quy về một chỗ: dùng đá mà quên mất đá dùng để làm gì.

Bài học cho dương trạch: đá trong sân vườn

Nguyên lý đá quanh mộ dùng được cho nhà ở, đặc biệt là sân vườn:

• Đá tròn, nhẵn trong sân: tạo cảm giác hiền, vững; đặt ở góc sân hở gió có thể làm "sa" nhỏ che chắn.
• Tránh đá nhọn chĩa vào cửa: hòn non bộ, đá cảnh có mũi nhọn quay về cửa chính, cửa sổ phòng ngủ là hình sát tự tạo.
• Đá làm kè, làm bậc: nhà trên đất dốc, đá giữ đất, làm bậc thang vững – vừa kỹ thuật vừa phong thủy.
• Không để đá quá nhiều trước cửa: minh đường trước nhà cần thoáng để khí tụ; chất đá đầy sân là chắn minh đường.

Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí "chạy như nước – xoắn như gió". Đá trong sân như đá trong suối: đặt đúng thì nước vòng qua êm, đặt sai thì nước xoáy, dội. Khí cũng vậy.

Nhìn một khu mộ có nhiều đá thế nào cho đúng

Khi gặp ảnh hay video một khu mộ có nhiều đá tròn xếp quanh, người học phong thủy có thể tập đọc theo mấy câu hỏi:

1. Khu mộ nằm ở thế đất nào? Có núi chủ phía sau không? Hai bên có sa tự nhiên không?
2. Đá đặt ở phía nào nhiều hơn? Phía ấy có phải là phía thiếu sa, phía gió lùa không?
3. Đá tròn hay nhọn, nguyên hay vỡ?
4. Đá có chắn mất minh đường phía trước không?
5. Đất quanh mộ có dấu hiệu xói lở mà đá đang giữ không?

Trả lời được năm câu ấy, sẽ hiểu được phần lớn ý đồ của người đặt đá – mà không cần biết thủ pháp của họ. Còn phần thủ pháp – số lượng, khoảng cách, thứ tự, thời điểm – là chuyện truyền trực tiếp, không nên đoán qua ảnh.

Cũng không nên vì thấy một thầy làm vậy mà tự mình bắt chước đặt đá quanh mộ nhà mình. Mỗi thế đất một khác. Cái đúng ở chỗ này có thể sai ở chỗ kia.

Tóm lại: đá tròn quanh mộ có những vai trò rất thực – giữ đất, chặn gió, định ranh giới, tạo trang nghiêm – và một vai trò phong thủy: làm sa nhân tạo, thu giữ khí theo tính Kim của hình tròn. Nhưng đá là phần bổ cứu, đứng sau việc chọn đất và lập cục. Dùng đá đúng là thuận hình mà bổ chỗ thiếu; dùng đá sai là biến một viên đá thành lá bùa.

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• La kinh Liên Hoa – đo hướng mộ, hướng nhà, xác định phía thiếu sa (miễn phí).
• Thước Lỗ Ban Liên Hoa – cung 38,8 cm cho âm phần, mộ, bàn thờ.
• Lập Cục Pháp – định tâm thực, lập cục cho căn nhà (miễn phí).

Bài liên quan

• Phong thủy nhân tạo: đắp môi, đào ao trước huyệt có tác dụng không?
• Bùa chú trong phong thủy: hiểu đúng để không mê tín
• Vì sao làm mộ phải dùng than và vôi? Lý giải theo phong thủy
• Long là gì trong phong thủy? Đá là xương, đất là thịt của rồng

Câu hỏi thường gặp

Đặt đá quanh mộ có phải là trấn yểm không?

Có thể có ý trấn giữ, nhưng phần lớn là để giữ đất, chặn gió, làm sa nhân tạo. Trấn yểm trong Phong Thuỷ Liên Hoa là phần bổ cứu sau Hình Pháp.

Vì sao dùng đá tròn mà không dùng đá nhọn?

Đá tròn thuộc Kim tinh, tính thu giữ, hiền. Đá nhọn thuộc Hỏa tinh, dễ thành hình sát chĩa vào mộ hoặc nhà bên cạnh.

Gia đình có nên tự đặt đá quanh mộ không?

Đặt đá để giữ đất, làm ranh giới thì được. Còn đặt đá với ý phong thủy thì nên nhờ người hiểu nghề xem thế đất trước, vì mỗi nơi một khác.

Đá quanh mộ có làm con cháu phát đạt không?

Không nên hiểu như vậy. Đá chỉ giúp giữ gìn huyệt. Đất đúng và đức của con cháu mới là phần gốc.

Trong sân nhà có nên đặt đá cảnh không?

Được, nên chọn đá tròn, nhẵn, đặt ở góc hở gió; tránh đá nhọn chĩa vào cửa và tránh chất đá đầy minh đường trước nhà.