Mộ xây trên vách đá sát nước: thế nguy phần trong phong thủy

Mộ xây trên vách đá sát nước là một cảnh hiếm gặp: ngôi mộ chênh vênh trên mỏm đá, chân sát mặt nước, phía dưới phải đỡ bằng cột. Người ta nghe nhiều về "nhà nguy" – nhà xây trên dốc, trên mép vực – nhưng "mộ nguy" thì ít ai thấy. Cảnh ấy gây tò mò, và cũng là dịp tốt để hiểu vì sao trong phong thủy âm trạch, chữ "an" được đặt lên hàng đầu.

Có người bảo: gần nước là tốt, "cận thủy lâu đài tiên đắc nguyệt" – lầu gần nước thì được trăng trước. Câu ấy đúng với cảnh vật, với cái thú ngắm trăng. Nhưng với một ngôi mộ, gần nước kiểu chênh vênh trên vách đá lại là chuyện khác hẳn. Bài này giải thích vì sao.

Mộ phần cần "an" trước tiên

Âm trạch là chỗ cho người đã khuất yên nghỉ. Thầy Vũ Giới vẫn dạy: một huyệt mộ tốt cần ba chữ khô – ấm – yên. Trong ba chữ ấy, "yên" là nền: đất không sụt, không lở, không xê dịch, không bị nước xói, không bị gió lộng.

Người xưa chọn đất mộ rất kỵ những chỗ "nguy": mép vực, sườn dốc đứng, đất bồi ven sông, bãi đá lở. Không phải vì mê tín, mà vì những chỗ ấy theo thời gian sẽ biến đổi. Một ngôi mộ phải giữ được hàng chục, hàng trăm năm. Chỗ nào mà mười năm đã lở, hai mươi năm đã sụt thì không thể gọi là "an".

Hiểu vậy là đủ! Gần nước hay xa nước là chuyện thứ hai. Chuyện thứ nhất là: đất có giữ được ngôi mộ lâu dài hay không.

Vì sao mộ trên vách đá sát nước là thế nguy?

Nhìn theo Hình Pháp, có năm điểm cần xét:

1. Không có tựa: huyệt tốt phải có núi chủ phía sau, như lưng tựa vào ghế. Mỏm đá nhô ra mặt nước thì sau lưng là vách, trước mặt là khoảng không. Có khi phía sau còn thấp hơn chỗ đặt mộ. Đó là thế "cô" – đứng một mình.
2. Gió lộng bốn phía: mặt nước rộng là đường đi của gió. Mỏm đá nhô ra hứng trọn gió từ ba phía. Huyệt không kín gió thì khí không tụ – khẩu quyết "tàng phong tụ thủy" mất đi một nửa.
3. Nước xói chân: nước sát chân đá, ngày đêm vỗ vào. Đá có cứng mấy thì lâu ngày cũng mòn, cũng nứt. Nước ở đây không phải nước tụ trước minh đường, mà là nước đánh vào chân huyệt.
4. Không có minh đường: giữa mộ và nước không có khoảng đất bằng để khí dừng lại. Khí từ mộ đi thẳng xuống nước, không có chỗ tụ.
5. Đất mỏng, đá cứng: trên mỏm đá thường đất rất mỏng. Táng vào đá thì không có "thổ khí" – đất là thịt của long, đá là xương. Huyệt cần có thịt.

Năm điểm ấy gom lại là một chữ: nguy. Và phải dùng cột đỡ, móng nhân tạo để giữ ngôi mộ đứng được, chính là dấu hiệu cho thấy đất tự nó không giữ được.

Nước "tụ" và nước "xung"

Người học phong thủy hay thuộc câu "sơn quản nhân đinh, thủy quản tài lộc", rồi nghĩ cứ gần nước là tốt. Nhưng nước có nhiều loại:

• Nước tụ: nước đọng lại trước minh đường thành ao, hồ, đầm, chảy chậm, ôm vòng. Đây là nước tốt, giữ khí.
• Nước ôm: sông uốn cong ôm lấy thế đất, như vòng tay. Đây cũng là nước tốt.
• Nước xung: nước chảy thẳng đâm vào, hoặc sóng vỗ trực tiếp vào chân đất. Đây là nước dữ, gọi là "thủy xung".
• Nước cắt: nước chảy cắt ngang chân đất, xói lở dần. Sách xưa gọi là "thủy cắt cước" – nước cắt chân.

Ngôi mộ trên vách đá sát mặt nước gặp đúng loại thứ ba và thứ tư. Nước không tụ trước mặt, mà đánh vào chân, cắt vào chân. Cái gần ấy là gần kiểu bị đe dọa, không phải gần kiểu được ôm.

Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí "chạy như nước – xoắn như gió". Nước hiền thì khí hiền, nước dữ thì khí dữ. Hình nào khí đó.

Cột đỡ, móng nhân tạo: có cứu được không?

Có người lý luận: đất không giữ được thì mình xây cột, đổ móng cho chắc là xong. Về kỹ thuật xây dựng, đúng là có thể giữ ngôi mộ đứng được một thời gian. Nhưng về phong thủy, cần hiểu mấy điều:

• Cột giữ được hình, không tạo được khí: cột bê tông giữ cho mộ không rơi. Nhưng huyệt cần khí của long mạch, cần đất có sinh khí. Cột không thay được những thứ ấy.
• Nhân tạo phải thuận hình: Phong Thuỷ Liên Hoa có tinh thần "Kiếp mạch thủ khí" – tạo huyệt trường nhân tạo. Nhưng sửa đất phải có gốc, thuận theo hình sẵn có. Chống lại thiên nhiên bằng cột trụ là ngược hình.
• Bảo trì là gánh nặng: cột ngâm nước, chịu sóng, sẽ cần sửa chữa liên tục. Mộ phần mà con cháu phải lo sửa móng mãi thì không còn là chỗ yên.

Thầy Vũ Giới giảng: "Muốn kích tài, trước hết phải có bố cục thu tài." Với âm trạch cũng vậy: muốn giữ phúc, trước hết phải có chỗ giữ được. Không có nền thì xây gì lên cũng chênh vênh.

Âm dương của đá và nước

Đá và nước là một cặp âm dương rất rõ. Đá cứng, đứng yên, thuộc dương ở hình. Nước mềm, chuyển động, thuộc âm ở hình. Khi hai thứ ấy gặp nhau hài hoà – núi đá có chân đất bằng, nước chảy chậm ôm quanh – thì gọi là sơn thủy giao, âm dương hội, khí sinh. Khi gặp nhau xung khắc – đá dựng đứng, nước đánh thẳng vào – thì âm dương tranh nhau, khí không yên.

Thầy Vũ Giới vẫn nhắc: "Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thủy!" Nhìn một mỏm đá sát nước mà chỉ thấy "có núi có nước" là mới thấy hai chữ. Phải thấy được núi và nước đang "nói chuyện" với nhau thế nào – ôm nhau hay đánh nhau – thì mới đọc được thế.

Cũng vì vậy mà người xưa coi trọng những bãi đất phẳng nằm giữa núi đá và mặt nước. Bãi đất ấy là chỗ đệm, là "trung gian" để âm dương giao hoà. Ngôi mộ hay ngôi nhà đặt ở đầu bãi, lưng tựa núi, mặt nhìn nước, là đặt đúng chỗ giao. Đặt ra mép đá, bỏ mất bãi đệm ấy, là bỏ mất chỗ giao.

Người học có thể tập nhìn điều này ngay ở những cảnh quen thuộc: một ngôi chùa dưới chân núi bên bờ sông, một làng chài nép sau doi cát, một bến thuyền trong vịnh kín gió. Chỗ người xưa chọn để ở lâu dài hầu như luôn có cái đệm ấy. Đó là bài học Hình Pháp sống động nhất, không cần sách.

Vậy mộ gần nước thế nào là tốt?

Không phải gần nước là xấu. Có những huyệt rất quý ở gần nước. Cái khác là cách gần. Một huyệt gần nước tốt thường có:

1. Núi chủ phía sau: có tựa vững, đất dày.
2. Long hổ hai bên: che gió từ hai phía, ôm lấy huyệt.
3. Minh đường: một khoảng đất bằng giữa huyệt và nước, để khí dừng lại.
4. Nước ở xa vừa phải: nước tụ hoặc ôm ở trước minh đường, không đánh vào chân huyệt.
5. Cao ráo: huyệt cao hơn mực nước cao nhất mùa lũ một khoảng an toàn.

Câu chốt: nước phải ở trước mặt, không ở dưới chân. Nước trước mặt là nước chầu, nước dưới chân là nước xói.

Ba điều người làm mộ nên tránh khi chọn đất ven nước

Thứ nhất: chọn theo cảnh đẹp

Mỏm đá nhìn ra mặt nước rất đẹp, rất "thoáng". Nhưng cảnh đẹp với người sống chưa chắc là chỗ yên cho người đã khuất. Phong thủy âm trạch xét chỗ khí tụ, không xét chỗ view đẹp.

Thứ hai: bỏ qua mùa nước

Nhiều chỗ mùa khô nhìn rất cao ráo, mùa lũ nước dâng sát chân. Chọn đất ven nước phải hỏi người địa phương mực nước cao nhất, xem dấu nước trên đá, trên cây.

Thứ ba: nghĩ rằng đá là chắc

Đá nhìn chắc, nhưng đá ven nước thường có khe nứt, có lớp mềm bên trong. Nước thấm vào khe, mùa nóng mùa lạnh co giãn, lâu ngày đá tách ra. Đá là xương của long, nhưng xương lộ ra ngoài mà không có thịt bọc là xương đã "chết".

Đại đạo chí giản. Ba điều ấy gom lại: đừng để cái thấy trước mắt che mất cái biến đổi theo thời gian.

Bài học cho dương trạch: nhà ven sông, ven biển

Nguyên lý "nước trước mặt, không dưới chân" dùng nguyên vẹn cho nhà ở. Ngày nay nhiều người thích mua đất ven sông, ven hồ, ven biển, làm nhà nhô ra mặt nước cho đẹp. Nên xét kỹ:

• Có khoảng lùi không? Nhà nên có sân, có bờ đất giữa nhà và nước. Khoảng ấy là minh đường của nhà.
• Bờ có bị xói không? Nhà ở phía bờ lồi của khúc sông thường bị nước cắt, bờ lở dần. Phía bờ lõm thì được nước bồi, ôm.
• Gió thế nào? Mặt nước rộng thì gió mạnh. Nhà cần có cây chắn gió, tường, hiên che phía mặt nước.
• Sau lưng có tựa không? Nhà ven nước mà sau lưng là đường lớn, trước mặt là sông, là thế "trước trống sau trống". Cần tạo tựa bằng khối nhà phụ, cây cao, tường đặc phía sau.
• Nền có đủ cao không? Đây là chuyện kỹ thuật nhưng cũng là chuyện phong thủy: nền ẩm, ngập thì nhà không thể "khô – ấm – yên".

Phong thủy là y học cho đất đai. Đất ven nước không phải đất xấu, chỉ cần biết cách chữa: lùi nhà, làm bờ, trồng cây, tạo tựa. Còn nhà nhô hẳn ra trên cột giữa nước, gió bốn bề, không có tựa – đó là "nhà nguy", cũng như "mộ nguy", nên cân nhắc kỹ trước khi làm.

Nhìn một bức ảnh "mộ nguy" thế nào cho đúng

Ảnh một ngôi mộ chênh vênh trên vách đá thường được chia sẻ như một chuyện lạ. Người học phong thủy nên nhìn nó như một bài học Hình Pháp: đếm xem huyệt có tựa không, có long hổ không, có minh đường không, nước ở trước hay ở dưới. Không cần biết đó là mộ của ai, ai làm. Hình đã nói lên đủ điều.

Nhưng cũng không nên vội kết luận về gia đình có ngôi mộ ấy. Có thể đó là phong tục địa phương, có thể là hoàn cảnh bắt buộc, có thể là một lựa chọn vì tình cảm – người đã khuất yêu biển, yêu sông. Phong thủy giúp hiểu đất, không phải để phán xét người.

Tóm lại: mộ trên vách đá sát nước là thế nguy phần – không tựa, gió lộng, nước xói chân, không minh đường, đất mỏng. Cột đỡ giữ được hình chứ không tạo được khí. Gần nước tốt là nước ở trước mặt, ôm và tụ; gần nước xấu là nước ở dưới chân, xung và cắt. Nguyên lý ấy dùng cho cả nhà ở ven sông, ven biển hôm nay.

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• La kinh Liên Hoa – đo hướng mộ, hướng nhà sau khi đã chọn đúng đất (miễn phí).
• Lập Cục Pháp – định tâm thực cho căn nhà (miễn phí).
• Thước Lỗ Ban Liên Hoa – cung 38,8 cm cho âm phần, mộ, bàn thờ.

Bài liên quan

• Mộ trên sườn núi: cách xem đất đặt mộ theo phong thủy
• Nhà ven hồ, đất mũi giữa nước: đẹp mắt có tụ khí theo phong thủy?
• Vì sao làm mộ phải dùng than và vôi? Lý giải theo phong thủy
• Thủy tụ và thủy tán: đọc hồ nước nhiều nhánh giữa đồi phong thủy

Câu hỏi thường gặp

Mộ gần sông, gần biển có tốt không?

Tuỳ cách gần. Nước tụ, ôm ở trước minh đường là tốt. Nước sát chân, đánh vào chân, cắt chân là thế nguy.

Mộ xây trên đá có bền không?

Đá ven nước thường có khe nứt, bị nước và nhiệt làm tách dần. Thêm nữa, táng vào đá thì thiếu thổ khí – huyệt cần đất dày.

Dùng cột, móng bê tông đỡ mộ có được không?

Có thể giữ được hình một thời gian, nhưng không tạo được khí cho huyệt và cần bảo trì liên tục. Nên ưu tiên chọn đất tự nó vững.

Nhà ven sông nên đặt ở bờ nào?

Ưu tiên phía bờ được nước ôm, bồi (bờ lõm của khúc sông). Phía bờ bị nước cắt, xói thường lở dần theo thời gian.

"Cận thủy lâu đài tiên đắc nguyệt" có đúng trong phong thủy không?

Câu ấy nói về cảnh và cái lợi của sự gần gũi. Trong phong thủy, gần nước phải đi kèm có tựa, có minh đường, nước hiền – không phải cứ gần là tốt.