Địa Lý Đại Thành
地理大成 · 山法全書 卷之一 · 龍法星辰部 · 撼龍經註 (祿存 · 文曲 · 廉貞)
Tác giả: Dương Quân Tùng 楊筠松 (kinh) · Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) chú · Hoàng Tấn 黃瑨 (Hải Xương) tham
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập một.
Bài trước đọc lời chú cho Tham Lang và Cự Môn. Bài này của Địa Lý Đại Thành tiếp với ba sao mà người đời hay gọi là "hung": Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh. Điều thú vị là lời chú của Diệp Cửu Thăng ở cả ba sao đều đi theo một hướng: sao hung không hung tuyệt đối. Lộc Tồn có loại kết đất tướng soái, tể tướng, công hầu, Văn Khúc là sợi mạch nối mọi sao, Liêm Trinh là tổ của mọi đại long. Như bài trước, em chỉ trích câu kinh làm mốc và dịch trọn phần lời chú; Hám Long Kinh đã có bản dịch riêng trên Kho Sách Quý.
Trả lời nhanh: Lộc Tồn đầu bằng thân tròn như trống úp, chân bò như dây bầu, gồm khí Thổ, Kim, Thuỷ nên tạp; nhưng nó "chia nanh giương vuốt" mở được cục thế, nên tam cát hành long cũng cần Lộc Tồn làm gian tinh. Phía trước nổi ngọn đẹp là đới lộc (quý), chân nhọn như cua nhện là đới sát (hung). Lộc Tồn có chín loại, tốt nhất là loại trống úp chân tay đều đôi. Văn Khúc như rắn như lươn, là mạch nối của mọi sao: không có Văn Khúc thì không bác hoán được. Liêm Trinh là Hoả, cao lớn đá lởm chởm, làm tổ cho mọi đại long; long chia từ đó quý ở chỗ khai trướng xuyên tâm, có hoa cái ba ngọn, hay kết hồi long cố tổ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Gọi một ngôi sao là hung là cách nói tắt. Một con dao trong tay kẻ cướp là hung, trong tay người đầu bếp là việc nhà. Lộc Tồn, Liêm Trinh cũng vậy: ở chỗ làm tổ, làm gian tinh thì có ích; chạy thẳng tới huyệt mà không đổi thì mới là hung."
Lộc Tồn: đới lộc và đới sát – 祿存星第三
Kinh tả Lộc Tồn "trên hình như trống úp, dưới có chân như dây bầu". Lời chú giải vì sao nó hung mà vẫn cần.

祿存屬土,其體頭平身圓如鼓,下生枝腳,屈曲迤迤如瓜瓠之狀,此祿存之形象也。頭平身圓足曲,實兼土金水三氣,其氣駁雜,故為凶星;然此星能舒轉張勢,故三吉行龍亦要祿存作間星,以其能分牙布爪、開張局勢也。祿存若出吉形,亦能結作。如枝腳前去再起好峯,此名祿存帶祿;小圓好峯在前,而本星從後擁衛之,其勢尊貴,故主將相公侯之貴。若枝腳尖利如螃蟹、蜘蛛,此為祿存帶殺;帶殺則凶,然殺中若有如人橫磨劍者,又為權星,主出武貴之龍也。祿存固是凶星,能凶能吉,亦有凶有吉,須活潑看去也。
Dịch: Lộc Tồn thuộc Thổ, thể đầu bằng thân tròn như trống, dưới mọc cành chân, uốn khúc bò dài như dây bầu; đó là hình tượng Lộc Tồn. Đầu bằng, thân tròn, chân cong, thực kiêm ba khí Thổ, Kim, Thuỷ, khí tạp nên là hung tinh. Nhưng sao này giãn ra xoay lại giương được thế, nên tam cát hành long cũng cần Lộc Tồn làm gian tinh, vì nó chia nanh giương vuốt, mở rộng cục thế. Lộc Tồn nếu ra hình cát cũng kết được. Như cành chân đi tới lại nổi ngọn đẹp, gọi là Lộc Tồn đới lộc; ngọn tròn nhỏ đẹp ở trước, bản tinh ở sau ủng hộ, thế tôn quý, nên chủ quý tướng soái, tể tướng, công hầu. Nếu cành chân nhọn sắc như cua, như nhện, là Lộc Tồn đới sát; đới sát thì hung, nhưng trong sát nếu có cái như người cầm kiếm mài ngang, lại là quyền tinh, chủ long ra võ quý. Lộc Tồn vốn là hung tinh, nhưng hung được mà cát được, cũng có hung có cát, phải xem cho linh hoạt.
此論帶殺祿存結作之凶也。帶殺祿存,亦出大龍大峽,寶殿龍樓,至入局處長垣圍繞,甚似大龍結局,而明師則不顧,蓋此等龍其枝腳必亂茅奔擁,其星辰必破碎醜惡,結出怪形異穴,主出反賊草頭……攙搶、蚩尤皆長尾妖星,其形如旗。祿存枝腳尖利,頂頭斜側,其形似之,故有草寇之應也。
Dịch: Đây bàn cái hung của Lộc Tồn đới sát khi kết. Lộc Tồn đới sát cũng ra đại long đại hiệp, bảo điện long lâu, tới chỗ vào cục có tường dài vây quanh, rất giống đại long kết cục, nhưng thầy giỏi không ngó tới; vì loại long ấy cành chân tất loạn như cỏ tranh chạy xô, tinh thần tất vỡ vụn xấu ác, kết ra huyệt hình quái dị, chủ ra phản tặc giặc cỏ… Sàm Thương, Xi Vưu đều là yêu tinh đuôi dài, hình như lá cờ; Lộc Tồn cành chân nhọn sắc, đỉnh đầu nghiêng lệch, hình giống thế, nên có ứng giặc cỏ.
Giảng: Câu "phải xem cho linh hoạt" là tinh thần của toàn bộ lời chú phần này. Tiêu chí phân biệt rất hình: chân Lộc Tồn đi tới rồi nổi một ngọn tròn nhỏ đẹp phía trước là tốt; chân nhọn loạn, đỉnh nghiêng như cờ rách là xấu. Đoạn đới sát còn cảnh báo một cái bẫy: cục có tường vây dài, nhìn y như đại địa, nhưng tinh thần vỡ vụn thì không phải.
Lộc Tồn lạc bình: xem long biết huyệt – 祿存落平
Đoạn kinh "Lộc Tồn chỗ tốt lạc xuống bình dương" được Diệp Cửu Thăng dùng để nói một nguyên lý chung của long pháp.

移轉者,剝換也;母顧兒者,剝換不脫母氣也。不脫母氣,謂之真種……既到平陽,但要看其水勢,水交鎖處則真龍結作處也。但祿存落坪,亦自有祿存之景象,多生亂石,或起小山如梭……大凡星辰有定形,其行龍有定勢,其結作有定局,所以觀龍可以知穴,觀穴可以知龍。故觀龍而有疑,則步前而證諸穴;觀穴而有疑,則步後而證諸龍。此明師之所以有確見也。今人于龍法束之高閣,止從局中尋求,焉得而不錯哉?
Dịch: Di chuyển là bác hoán; mẹ ngoảnh con là bác hoán mà không thoát khí mẹ. Không thoát khí mẹ gọi là chân chủng… Đã tới bình dương thì chỉ cần xem thế nước; chỗ nước giao khoá là chỗ chân long kết tác. Nhưng Lộc Tồn lạc xuống bãi bằng cũng có cảnh tượng riêng của Lộc Tồn: nhiều đá loạn, hoặc nổi núi nhỏ như con thoi… Phàm tinh thần có hình nhất định, hành long có thế nhất định, kết tác có cục nhất định; cho nên xem long có thể biết huyệt, xem huyệt có thể biết long. Xem long còn nghi thì bước tới mà chứng ở huyệt; xem huyệt còn nghi thì lùi lại mà chứng ở long. Đó là chỗ thầy giỏi có cái thấy chắc chắn. Người nay gác long pháp lên gác cao, chỉ tìm trong cục, sao khỏi sai?
Giảng: Câu "xem long biết huyệt, xem huyệt biết long" đã được trích ở bài 3, và đây là chỗ gốc của nó. Ý nghĩa rất thực hành: mỗi sao có "chữ ký" riêng ngay cả khi đã xuống đất bằng. Lộc Tồn xuống bãi vẫn để lại đá loạn, gò như thoi. Người nhìn được chữ ký ấy thì không cần thấy cả mạch long cũng đoán được nó từ đâu tới.
Chín loại Lộc Tồn – 祿存九種
Kinh liệt chín loại Lộc Tồn. Lời chú giải từng loại ngắn gọn; em gom lại thành bảng ý.

第一祿存,手腳勻對,間出貪巨,又有輔弼侍從,遠山朝顧,此最美之龍,故結府州縣鎮……第三祿存,其腳兩短中長,形如鶴爪,前去必剝出低平之山,再起星成穴……第四祿存,其身多摺疊如肋扇,其腳手又硬直似扛絲,不能結穴,可為神壇。第五祿存形如鶉結破衣,破碎摺疊,枝腳平蔓,多落坪結作。若橈棹回顧,則其腰間可尋關斬穴也。第六祿存,其星鋪落平陽,如巨浪橫疊……此星落平,手腳飛揚,巨石黃黑,不失祿存之性……第七祿存,形如長蛇,左右無護,乃貴龍之護從也。第八祿存,在高山頂上另起……如人戴兜鍪,亦六府星之類,此龍最貴,發福悠長。第九祿存,墩墩散布,片片段段,不成垣局,止可為羅星塞水口,或為貴龍護砂而已。
Dịch: Lộc Tồn thứ nhất, tay chân đều đôi, xen ra Tham, Cự, lại có Phụ, Bật hầu theo, núi xa chầu ngoảnh; đây là long đẹp nhất, nên kết phủ, châu, huyện, trấn… Thứ hai như nồi úp, có chân nhọn như kích bày quanh. Thứ ba, chân hai ngắn giữa dài như móng hạc; phía trước tất bóc ra núi thấp bằng, lại nổi sao mà thành huyệt… Thứ tư, thân nhiều nếp gấp như quạt sườn, tay chân lại cứng thẳng như sợi tơ căng, không kết huyệt được, có thể làm thần đàn. Thứ năm hình như áo rách vá, vỡ vụn gấp nếp, cành chân bò bằng, phần nhiều lạc bãi mà kết; nếu tay chèo quay ngoảnh thì ở lưng có thể tìm chỗ trảm quan làm huyệt. Thứ sáu, sao trải xuống bình dương như sóng lớn xếp ngang… sao này xuống đất bằng tay chân vẫn bay giương, đá lớn vàng đen, không mất tính Lộc Tồn… Thứ bảy hình như rắn dài, hai bên không hộ, là hộ tòng của long quý. Thứ tám nổi riêng trên đỉnh núi cao… như người đội mũ trụ, cũng thuộc loại lục phủ tinh, long này quý nhất, phát phúc lâu dài. Thứ chín gò gò rải rác, mảnh mảnh đoạn đoạn, không thành viên cục, chỉ làm la tinh chắn thuỷ khẩu hoặc làm hộ sa cho long quý mà thôi.
此總論祿存星也。人言祿存凶惡,不知其有凶有吉,將相公侯多從祿存出也。試看五嶽大龍,皆是破祿、三吉參錯而行,如大行山之馬耳峰,泰山之日觀峰,俱係祿存身上貪狼峰也。祿存帶三吉行龍,必結至大至貴之地……寧得槩以祿存作凶星論乎?
Dịch: Đây tổng luận sao Lộc Tồn. Người ta nói Lộc Tồn hung ác, không biết nó có hung có cát, tướng soái, tể tướng, công hầu phần nhiều từ Lộc Tồn mà ra. Thử xem đại long năm ngọn núi lớn đều là Phá, Lộc và tam cát xen nhau mà đi, như ngọn Mã Nhĩ trên Thái Hành Sơn, ngọn Nhật Quán trên Thái Sơn, đều là ngọn Tham Lang trên thân Lộc Tồn. Lộc Tồn mang tam cát hành long tất kết đất rất lớn rất quý… sao có thể nhất loạt coi Lộc Tồn là hung tinh?
Giảng: Bảng chín loại cho thấy cùng một sao mà kết quả trải từ "phủ châu huyện" tới "thần đàn" và "la tinh thuỷ khẩu". Thứ quyết định là chân tay (đều đôi hay loạn), vị trí (trên đỉnh cao hay rải rác) và hộ tòng. Người học nên lưu ý loại thứ tám: một Lộc Tồn nhỏ nổi trên đỉnh núi lớn được xếp vào hàng lục phủ tinh, rất quý, nối với phần lục phủ tinh ở bài 2.
Lộc Tồn làm gian tinh – 間星法
Đoạn chú cuối của Lộc Tồn nói vì sao cửu tinh hành long đều cần xen Lộc Tồn.

此言間星法也。九星行龍皆要間出祿存,方能張形布勢,亦必間出貪巨三吉,方成貴龍……祿與吉星相間,則星辰端麗,形勢開張,其行龍必遠,不在高山結作,故曰莫向高山尋促局也。三吉與祿間行,則祿存亦或出端麗之體,似乎三吉,但祿存必生手足,三吉則不放出手足,須認得真也。
Dịch: Đây nói phép gian tinh. Cửu tinh hành long đều phải xen ra Lộc Tồn mới giương được hình bày được thế, cũng tất phải xen ra Tham, Cự tam cát mới thành quý long… Lộc xen với cát tinh thì tinh thần đoan lệ, hình thế mở rộng, hành long tất xa, không kết ở núi cao, nên nói "chớ ở núi cao tìm cục chật". Tam cát xen Lộc mà đi thì Lộc Tồn cũng có khi ra thể đoan lệ giống tam cát, nhưng Lộc Tồn tất mọc tay chân, tam cát thì không buông tay chân; phải nhận cho thật.
Giảng: Một mẹo phân biệt rất gọn: tròn đẹp mà có tay chân là Lộc Tồn, tròn đẹp mà không buông tay chân là Vũ Khúc hay Tả Phụ. Ý "Lộc xen cát thì đi xa, không kết ở núi cao" cũng dặn người học đừng vội tìm huyệt khi thấy long còn đang giương vuốt.
Văn Khúc: sợi mạch nối của mọi sao – 文曲星第四
Văn Khúc là sao mềm nhất. Lời chú của Diệp Cửu Thăng giải vì sao nó có mặt ở mọi mạch long.

文曲星屬水,其形如蛇如鱔,如鵝頸延蚰,此其正形正象也。變體則如撒網,廖氏曰掃蕩水星。此星係祖龍敗氣所生,不能頓起峰巒,但從祖山上垂下一枝,如蛇如鱔平行前去者也。本宮者,廉貞寶殿下初出龍處是。……凡九星行龍俱從寶殿分落,其分落之脈多是如蛇如鱔,豈盡是文曲行龍乎?……然出脈之後,其脈過去必再起星峯,察此星峯是何星,則為何星行龍也……蓋九星行龍必挾文曲,其過脈細處皆是文曲;若無文曲,焉得脫卸剝換乎?
Dịch: Văn Khúc thuộc Thuỷ, hình như rắn, như lươn, như cổ ngỗng, như con sên; đó là chính hình chính tượng. Biến thể thì như lưới quăng, Liêu thị gọi là Tảo Đãng Thuỷ tinh. Sao này do bại khí của tổ long sinh ra, không dựng được núi ngọn, chỉ từ tổ sơn rủ xuống một nhánh, như rắn như lươn bò bằng đi tới. Bản cung là chỗ long mới ra dưới bảo điện Liêm Trinh… Phàm cửu tinh hành long đều từ bảo điện phân lạc, mạch phân lạc phần nhiều như rắn như lươn, há đều là Văn Khúc hành long sao?… Nhưng sau khi ra mạch, mạch đi qua tất lại nổi ngọn sao; xét ngọn ấy là sao gì thì là sao ấy hành long… Bởi cửu tinh hành long tất kẹp Văn Khúc; chỗ nhỏ của mạch đi qua đều là Văn Khúc; nếu không có Văn Khúc thì làm sao thoát tá bác hoán được?
Giảng: Đây là một cách nhìn rất sáng: Văn Khúc không chỉ là một loại núi, nó còn là "dây nối" giữa các ngọn. Mỗi lần long thắt nhỏ để qua hiệp là một đoạn Văn Khúc. Vì thế không thể gọi long là Văn Khúc chỉ vì thấy mạch nhỏ như rắn; phải xem ngọn sao nổi lên sau đó.
Văn Khúc, ứng tinh và gian tinh – 應星 間星
Từ chuyện Văn Khúc, Diệp Cửu Thăng nói rõ quy tắc ứng tinh và gian tinh mà bài 3 đã học.

一度過脈則一度起星,看是何星行度獨多,則以多者為主,辨其龍之吉凶善惡……祖山分落後第一節星辰為應星,乃是行龍之主,成局結穴多出此星。行度中間變出他星,為之間星也。間星之後必再變主龍之星,謂本龍不脫本龍氣。若行度長遠,間星之下竟不復出本星,迤迤竟是間星行去,則前頭成局結穴又從間星,不從初節應星也。讀本經者當知此。
Dịch: Mỗi lần mạch qua là một lần nổi sao; xem sao nào đi riêng nhiều thì lấy cái nhiều làm chủ, phân long cát hung thiện ác… Tiết sao đầu tiên sau khi phân lạc từ tổ sơn là ứng tinh, là chủ của long đang đi, thành cục kết huyệt phần nhiều theo sao này. Giữa đường biến ra sao khác thì gọi là gian tinh. Sau gian tinh tất lại biến ra sao của chủ long, gọi là bản long không thoát khí bản long. Nếu đường đi dài xa, dưới gian tinh rốt cuộc không ra lại bản tinh mà cứ thế gian tinh đi mãi, thì phía trước thành cục kết huyệt lại theo gian tinh, không theo ứng tinh tiết đầu. Người đọc kinh này nên biết.
Giảng: Quy tắc này giải quyết một mâu thuẫn bề ngoài giữa "huyệt theo ứng tinh" và "huyệt theo biến tinh": nếu gian tinh chỉ xen rồi bản tinh trở lại thì huyệt theo ứng tinh; nếu gian tinh chiếm hẳn phần cuối thì huyệt theo nó. Sơ đồ trên vẽ trường hợp thứ nhất.
Văn Khúc nổi ngọn và phép gian tinh – 文曲起峯
Văn Khúc đi mềm, nhưng chỉ cần một ngọn nổi lên là thay đổi tất cả.

文曲行龍則平軟不能起峯……文曲行龍低平如蛇,中間畧起低小蛾眉星峯,其前頭結穴必出女貴;若一味平軟如鱔,散漫縱橫,則是蕩敗絕之氣,縱有形穴,不可扞葬者矣。……文曲行龍平行數十里,忽能卓起星峯,變出貪巨輔武,只此一峯,龍便旺相有力,能結好穴……特起一峯,則柔星變出雄氣。……九星行龍豈有一星行到底之理?……必變出間星,高低相參,吉凶相錯,吉星藉凶星為威武,凶星藉吉星而結作……凡起一星峯,則主一代,看其星峯之善惡,以斷其代之出文出武、為凶為吉也。
Dịch: Văn Khúc hành long thì bằng mềm, không nổi ngọn được… Văn Khúc hành long thấp bằng như rắn, giữa chừng hơi nổi ngọn sao mày ngài thấp nhỏ, thì phía trước kết huyệt tất ra nữ quý; nếu cứ mềm bằng như lươn, tản mạn ngang dọc, là khí phóng đãng bại tuyệt, dù có hình huyệt cũng không đặt táng được… Văn Khúc hành long đi bằng vài chục dặm, bỗng dựng được ngọn sao, biến ra Tham, Cự, Phụ, Vũ, chỉ một ngọn ấy long liền vượng tướng có lực, kết được huyệt tốt… Riêng nổi một ngọn thì sao mềm biến ra khí hùng… Cửu tinh hành long há có lý một sao đi tới cùng?… Tất biến ra gian tinh, cao thấp xen nhau, cát hung lẫn nhau; cát tinh mượn hung tinh làm uy võ, hung tinh mượn cát tinh mà kết tác… Phàm nổi một ngọn sao thì chủ một đời; xem ngọn ấy thiện hay ác để đoán đời ấy ra văn ra võ, hung hay cát.
Giảng: Ba ý cần nhớ: Văn Khúc mềm mà có mày ngài thấp thì có lực; mềm mãi như lươn thì tản; và một ngọn cát tinh nổi giữa đường đủ làm long sống lại. Câu "mỗi ngọn chủ một đời" là cách người xưa đọc thời gian trên mạch long; Phong Thuỷ Liên Hoa giữ nó như một giả thuyết đọc long, không dùng để phán đời người cụ thể.
Liêm Trinh: tổ của mọi đại long – 廉貞星第五
Liêm Trinh là sao mà Diệp Cửu Thăng bênh mạnh nhất. Ông gọi nó là "chân dương hoả tinh".

廉貞屬火,其體最高大醜惡,怪石稜層,尖燄破碎,峯頭必是赤黑嵯峨之石,為一方之祖山。一尖居中獨高曰龍樓,衆尖平列曰寶殿,此祖山之大體也。此星最有權力,故非廉貞不能作祖,而祖山不是廉貞,亦非大幹龍也。……此星稜崎惡石,衆所畏惡,不知此乃真陽火精,其大力量為萬物生生之根本,非此星則作不得祖,行不得龍也。世人以其石而惡之,不知凡是星峯俱要帶石,方能顯貴,蓋石乃天地之清氣也。若是土山,則氣濁力薄,雖有好星,不過發丁發財,不能發貴矣。
Dịch: Liêm Trinh thuộc Hoả, thể cao lớn xấu ác nhất, đá quái góc cạnh, nhọn như lửa, vỡ vụn, đầu ngọn tất là đá đỏ đen chênh vênh, làm tổ sơn cho một phương. Một nhọn ở giữa riêng cao gọi là long lâu, nhiều nhọn bày ngang gọi là bảo điện; đó là đại thể của tổ sơn. Sao này có quyền lực nhất, nên không phải Liêm Trinh thì không làm tổ được, mà tổ sơn không phải Liêm Trinh thì cũng không phải đại cán long… Sao này đá góc cạnh hiểm ác, người ta sợ ghét, không biết đây là tinh hoả chân dương, sức lớn là gốc sinh sinh của muôn vật; không có sao này thì không làm tổ được, không hành long được. Người đời vì đá mà ghét, không biết phàm ngọn sao đều phải mang đá mới hiển quý được, vì đá là thanh khí của trời đất. Nếu là núi đất thì khí đục lực mỏng, dù có sao tốt cũng chỉ phát người phát của, không phát quý được.
Giảng: Đây là đoạn nối thẳng với bài 4 về thái tổ: tổ phải là Liêm Trinh hay Thuỷ trướng thiên. Câu "đá là thanh khí của trời đất" là một quan điểm đáng chú ý: Diệp Cửu Thăng cho rằng ngọn có đá mới phát quý, núi toàn đất chỉ phát giàu. Ông cũng nói Liêm Trinh có khi không làm tổ mà đứng riêng, cách sông, làm triều ứng cho đại long khác, gọi là "cổ giác mai hoa".
Khai trướng xuyên tâm và thiên trì – 開帳 天池
Từ tổ Liêm Trinh, long chia ra thế nào thì quý? Lời chú trả lời bằng hai hình ảnh: trướng và ao trời.

此言廉貞分龍出脈也。樓殿之上怪石嵯峨,名曰聚講。講罷而分龍也,其所分之龍,以開帳串心為貴,帳多則貴重,而帳中頓起貴人,最為龍格之上也。帳中垂脈過峽,峽中天關地軸兩邊護衛,更得異怪之石生成龜蛇之形,名曰龜蛇守峽,則此枝為上上龍矣。……天池生高山頂上,兩邊二池龍從中過,最大最貴之龍方有此。若止有一池,龍從傍過,則減福力矣……衛龍者,亦在高山頂上,有泉水流出,仍流入天生石井,歸于山腹之中者。天池之水不流不涸,衛龍之水流而不出,二者不同,而美惡之論則同。
Dịch: Đây nói Liêm Trinh chia long ra mạch. Trên lầu điện đá quái chênh vênh, gọi là tụ giảng; giảng xong thì chia long. Long được chia lấy khai trướng xuyên tâm làm quý; trướng nhiều thì quý nặng, trong trướng nổi quý nhân là bậc trên của long cách. Trong trướng rủ mạch qua hiệp, trong hiệp có thiên quan địa trục hai bên hộ vệ, lại được đá lạ thành hình rùa rắn, gọi là quy xà thủ hiệp, thì nhánh này là long thượng thượng… Thiên trì sinh trên đỉnh núi cao, hai bên hai ao, long đi qua giữa; chỉ long lớn nhất quý nhất mới có. Nếu chỉ một ao, long đi bên cạnh, thì giảm phúc lực… Vệ long cũng ở trên đỉnh núi cao, có suối chảy ra rồi lại chảy vào giếng đá tự nhiên, về trong bụng núi. Nước thiên trì không chảy không cạn, nước vệ long chảy mà không ra; hai thứ khác nhau, nhưng luận đẹp xấu thì như nhau.
Giảng: "Khai trướng" là dãy núi ngang giăng ra như bức màn, "xuyên tâm" là mạch đi ra từ giữa màn. Đây chính là hình ảnh "tổ tông khai bình liệt trướng" ở bài 4. Thiên trì là một hiện tượng hiếm thấy: ao nước trên đỉnh, hai bên kẹp long. Người học chỉ nên biết để nhận ra khi gặp, đừng đi tìm cho bằng được.
Hoa cái, thư hùng và hồi long cố tổ – 華蓋 雌雄 回龍
Phần cuối của Liêm Trinh dạy cách chọn chân long giữa nhiều nhánh cùng tổ, và kiểu kết hồi long mà Liêm Trinh hay tạo.

此言祖山下辨龍貴賤法也。一祖分龍,諸龍並出,將認何枝為真龍乎?抑知真龍行度必起華蓋三台,兩肩分作護龍,夾龍中行者也。其兩護龍乃真龍共祖共宗之兄弟,即為真龍之纏護。然兄弟行龍內中必有雌雄剛柔之分,真龍是雌,必生雄龍來護;真龍是雄,必生雌龍來纏也。雌體低肥,雄星高瘠。……廉貞多好結回龍,以祖山為朝應。凡要結回龍,則護送之山必一邊短縮于後,為正龍前之蓋山;長邊為背後之托山,蓋托兩山交鎖處乃水口也。蓋托多則力量大,關鎖深則發福厚。
Dịch: Đây nói phép phân long sang hèn dưới tổ sơn. Một tổ chia long, nhiều long cùng ra, nhận nhánh nào là chân long? Nên biết chân long đi tất nổi hoa cái tam thai, hai vai chia làm hộ long, kẹp long đi giữa. Hai hộ long là anh em cùng tổ cùng tông với chân long, tức là triền hộ của chân long. Nhưng trong anh em hành long tất có phân thư hùng cương nhu: chân long là thư thì tất sinh hùng long tới hộ; chân long là hùng thì tất sinh thư long tới quấn. Thể thư thấp béo, sao hùng cao gầy… Liêm Trinh phần nhiều thích kết hồi long, lấy tổ sơn làm triều ứng. Phàm muốn kết hồi long thì núi hộ tống tất một bên ngắn rụt ở sau, làm cái sơn trước chính long; bên dài làm thác sơn sau lưng; chỗ hai núi cái, thác giao khoá là thuỷ khẩu. Cái thác nhiều thì lực lớn, quan khoá sâu thì phát phúc dày.
Giảng: Tiêu chí chọn chân long ở đây rất rõ: nhánh nào ra từ giữa hoa cái ba ngọn hình chữ phẩm, có hai vai thành hộ long kẹp hai bên, nhánh ấy là chân long. Phép thư hùng thì nhất quán với âm dương ở bài 5: thấp béo là thư, cao gầy là hùng, chân long và hộ long phải khác tính để phối nhau. Hồi long cố tổ là kiểu kết đặc trưng của Liêm Trinh: long quay đầu nhìn về tổ, tổ thành triều sơn.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa coi phần lời chú này là bài học về cách gọi tên. Tên "hung tinh" dễ làm người học sợ hãi, né tránh cả những ngọn núi làm tổ, làm gian tinh, làm hộ vệ. Diệp Cửu Thăng gỡ cái sợ ấy bằng chứng cứ thực địa: núi lớn danh tiếng đều có Phá, Lộc xen tam cát; tổ sơn nào cũng là Liêm Trinh.
Với địa hình Việt Nam, phần Lộc Tồn và Văn Khúc đặc biệt gần gũi. Vùng trung du và các dải núi đá vôi thấp có rất nhiều đồi tròn mọc chân, rất nhiều dải mềm như rắn bò. Bảng chín loại Lộc Tồn và tiêu chí "có buông tay chân hay không" giúp người học phân biệt chúng với Vũ Khúc, Tả Phụ.
Những câu ứng nghiệm như "ra nữ quý", "ra giặc cỏ", "mỗi ngọn chủ một đời" là cách sách cổ nói về tính chất của đất. Liên Hoa giữ phần nguyên lý hình thế, không lấy những câu ấy để phán đoán con người. Nhận ra Lộc Tồn đới lộc hay đới sát trên một mạch thật là thủ pháp, phải học trực tiếp.
Tóm lại – 總結: Lộc Tồn đầu bằng thân tròn, chân như dây bầu, khí tạp nên gọi hung, nhưng mở được cục thế nên tam cát cũng cần nó làm gian tinh. Đới lộc (chân đi tới nổi ngọn đẹp) thì quý, đới sát (chân nhọn như cua nhện) thì hung. Chín loại Lộc Tồn trải từ kết phủ huyện tới thần đàn, la tinh. Xem long biết huyệt, xem huyệt biết long. Văn Khúc như rắn như lươn là mạch nối của mọi sao; ứng tinh làm chủ, gian tinh xen rồi bản tinh trở lại thì huyệt theo ứng tinh, không trở lại thì theo gian tinh; một ngọn cát nổi giữa Văn Khúc là long sống lại. Liêm Trinh là tổ của mọi đại long, đá là thanh khí; long chia ra quý ở khai trướng xuyên tâm, hoa cái ba ngọn, thư hùng hộ nhau; Liêm Trinh hay kết hồi long cố tổ.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (12) – Hám Long Kinh chú (1): tổng luận, Tham Lang, Cự Môn 撼龍經註.
Bài sau: Địa Lý Đại Thành (14) – Hám Long Kinh chú (3): Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật 撼龍經註.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Diệp Cửu Thăng tập chú, bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập một, Sơn Pháp Toàn Thư quyển một, Hám Long Kinh chú: Lộc Tồn tinh đệ tam, Văn Khúc tinh đệ tứ, Liêm Trinh tinh đệ ngũ. Bài chỉ dịch lời chú của Diệp Cửu Thăng; nguyên văn và bản dịch Hám Long Kinh có riêng trên Kho Sách Quý. Hiệu đính: 乎行 đọc là 平行; 潘蕩 đọc là 蕩. Các đoạn lược đánh dấu "……". Sách thuộc công cộng; chữ dị thể đổi về chính thể. Hình vẽ là sơ đồ vẽ lại. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, ghi phương vị tổ sơn, ngọn sao khi đi thực địa.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý.
Bài liên quan – 相關文章
- Hám Long Kinh: Lộc Tồn (phần 1)
- Hám Long Kinh: chín dạng Lộc Tồn
- Hám Long Kinh: Văn Khúc và gian tinh
- Hám Long Kinh: Liêm Trinh (phần 1)
- Hám Long Kinh: Liêm Trinh (phần 2)
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết chín loại Lộc Tồn, biết Văn Khúc là mạch nối, biết Liêm Trinh khai trướng là phần Thư; đứng trước một dãy đồi thật mà chỉ ra đâu là Lộc Tồn đới lộc, đâu là gian tinh, nhánh nào là chân long dưới tổ là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Lộc Tồn có phải luôn là sao xấu? – 祿存皆凶否
Không. Diệp Cửu Thăng nói Lộc Tồn hung được mà cát được: đới lộc (chân đi tới nổi ngọn đẹp) thì quý, đới sát (chân nhọn loạn) thì hung; tam cát hành long cũng cần Lộc Tồn làm gian tinh.
Làm sao phân Lộc Tồn với Vũ Khúc? – 祿存武曲之辨
Cả hai đều tròn. Lộc Tồn tất mọc tay chân bò ra; Vũ Khúc, Tả Phụ thì không buông tay chân.
Vì sao nói cửu tinh đều kẹp Văn Khúc? – 九星皆挾文曲
Vì chỗ mạch thắt nhỏ để qua hiệp giữa hai ngọn sao đều có hình như rắn như lươn, tức là Văn Khúc; không có những đoạn ấy thì long không thoát tá bác hoán được.
Vì sao tổ sơn phải là Liêm Trinh? – 廉貞作祖
Theo Diệp Cửu Thăng, Liêm Trinh là tinh hoả chân dương, có quyền lực nhất, là gốc sinh sinh; không có nó thì không làm tổ, không hành long được. Tổ sơn không phải Liêm Trinh thì cũng không phải đại cán long.
Nhận chân long dưới tổ sơn thế nào? – 祖山下辨真龍
Chân long ra từ giữa hoa cái ba ngọn hình chữ phẩm, hai vai chia thành hộ long kẹp hai bên; hộ long và chân long khác tính thư hùng (thấp béo với cao gầy) để phối nhau.








