Độn Giáp Diễn Nghĩa
遁甲演義 (卷一 · 八門九星逐時移宮訣 · 黃帝陰符經)
Tác giả: Trình Đạo Sinh 程道生 (tự Khả Sinh 可生, người Hải Ninh 海寧, cuối đời Minh)
Bản gốc: Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại sáu, mục Âm dương ngũ hành (欽定四庫全書 子部七 術數類六 陰陽五行之屬), hiệu thượng tháng 10 năm Càn Long 46 (1781).
Bài thứ tư của Độn Giáp Diễn Nghĩa (遁甲演義) gồm hai mục liền nhau ở quyển một. Mục thứ nhất là Bát môn cửu tinh trục thời di cung quyết (八門九星逐時移宮訣), tức khẩu quyết dời tám cửa, chín sao theo từng giờ. Đây là đoạn văn xuôi ngắn, dạy cách dùng một dụng cụ cụ thể: một bảng tra ở trên (thượng cách) và một bàn tròn có bánh xe xoay ở dưới (hạ viên đồ luân tử). Mục thứ hai là Hoàng Đế Âm Phù Kinh (黃帝陰符經), một bài ca bảy chữ tóm lại phép Kỳ Môn. Cần nói rõ ngay: bài ca này chỉ mượn tên "Âm Phù Kinh", không phải cuốn Hoàng Đế Âm Phù Kinh hơn ba trăm chữ của Đạo gia mà nhiều người đã biết. Nội dung của nó gần với phú Yên Ba ở bài 3, nhưng có mấy chỗ khác đáng để so sánh.
Trả lời nhanh: Muốn biết sao và cửa ở đâu trong một giờ, sách dạy: tra bảng xem sao trực phù và cửa trực sử của giờ ấy đến cung nào, rồi xoay bánh xe thiên bàn trên bàn tròn địa bàn cho sao, cửa đối đúng cung, sau đó đọc từng cung xem kỳ nào gặp cửa nào. Ví dụ dương độn cục 1: giờ Giáp Tý Bồng và Hưu ở Khảm, Sinh môn gặp Bính ở Cấn; giờ Ất Sửu Bồng đến Ly, Hưu đến Khôn gặp Bính; giờ Bính Dần Bồng đến Cấn, Hưu đến Chấn gặp Bính. Mười giờ một tuần Giáp dùng một trực phù. Bài ca Hoàng Đế Âm Phù Kinh mở đầu bằng câu "âm dương nghịch thuận diệu nan cùng, nhị chí hoàn quy nhất cửu cung", rồi kể các cách tốt xấu giống phú Yên Ba, khác ở chỗ xếp Bồng vào sao hung, gọi Canh gia Nhâm là tiểu cách và lấy Bính hợp Mậu làm thiên độn.
Thầy Vũ Giới giảng: "Người xưa không có máy tính. Họ khắc một cái bánh xe, xoay một nấc là ra một giờ. Học Kỳ Môn mà hiểu được cái bánh xe ấy thì bàn cục trên điện thoại không còn là chiếc hộp bí ẩn nữa, mình biết từng ô ở đâu ra."

Bát môn cửu tinh trục thời di cung quyết – 八門九星逐時移宮訣
假如陽遁一局甲子時,照上格內蓬星在一宮,休門亦在一宮,則將下圓圖內輪子移蓬星、休門俱對一坎宮,則生門丙奇下有丙在艮,奇門全具;乙奇在離無門,丁奇在兌無門。
如乙丑時,看上格子內蓬星在九,休門在二宮,則移下圓圖內輪子上蓬星對九宮、休門對二坤宮,則見休門丙奇在二坤宮,奇門全;乙奇在坎無門,丁奇在震無門。
如丙寅時,上格子內蓬星在八宮,休門在三宮,則移下輪子上蓬星對八宮、休門對三宮,則休門丙奇在震宮,奇門全;乙奇在二宮,丁奇在六宮,俱無門。
下至癸酉時,俱以甲子旬頭為直符,休門為直使,依前法移宮。又如甲戌時至癸未時,十時芮星直符,死門為直使;若甲申時至癸巳時,俱以衝星為直符,傷門為直使,俱依上法逐時移之,餘倣此。
Dịch: Ví như dương độn cục một, giờ Giáp Tý: theo ô bảng ở trên thì sao Bồng ở cung một, Hưu môn cũng ở cung một; bèn đem bánh xe trong bàn tròn ở dưới, xoay cho sao Bồng và Hưu môn đều đối với cung Khảm một. Khi đó Sinh môn có Bính kỳ, bên dưới cũng có Bính, ở Cấn: kỳ và cửa đủ cả. Ất kỳ ở Ly mà không có cửa (cát), Đinh kỳ ở Đoài mà không có cửa.
Như giờ Ất Sửu: xem ô bảng ở trên thì sao Bồng ở cung chín, Hưu môn ở cung hai; bèn xoay bánh xe ở bàn tròn dưới cho sao Bồng đối cung chín, Hưu môn đối cung Khôn hai. Khi đó thấy Hưu môn và Bính kỳ ở cung Khôn hai: kỳ và cửa đủ. Ất kỳ ở Khảm không có cửa, Đinh kỳ ở Chấn không có cửa.
Như giờ Bính Dần: ô bảng ở trên cho sao Bồng ở cung tám, Hưu môn ở cung ba; bèn xoay bánh xe dưới cho Bồng đối cung tám, Hưu đối cung ba. Khi đó Hưu môn và Bính kỳ ở cung Chấn: kỳ và cửa đủ. Ất kỳ ở cung hai, Đinh kỳ ở cung sáu, đều không có cửa.
Xuống đến giờ Quý Dậu đều lấy đầu tuần Giáp Tý làm trực phù, Hưu môn làm trực sử, theo phép trên mà dời cung. Lại như từ giờ Giáp Tuất đến giờ Quý Mùi, mười giờ ấy sao Nhuế làm trực phù, Tử môn làm trực sử. Từ giờ Giáp Thân đến giờ Quý Tỵ đều lấy sao Xung làm trực phù, Thương môn làm trực sử, đều theo phép trên mà dời từng giờ. Các tuần còn lại theo đó mà suy.
Giảng: Đoạn này là bài thực hành đầu tiên của sách, áp dụng thẳng những gì phú Yên Ba nói ở câu "trực phù thường khiển gia thời can, trực sử nghịch thuận độn cung khứ". Dương độn cục 1 có địa bàn: Mậu ở Khảm 1, Kỷ ở Khôn 2, Canh ở Chấn 3, Tân ở Tốn 4, Nhâm ở Trung 5, Quý ở Càn 6, Đinh ở Đoài 7, Bính ở Cấn 8, Ất ở Ly 9. Giờ Giáp Tý thuộc tuần Giáp Tý, mà Giáp Tý ẩn dưới Mậu ở Khảm, nên sao Bồng của Khảm làm trực phù, Hưu môn của Khảm làm trực sử. Bàn lúc ấy chính là bàn gốc: sao nào về cung nấy, cửa nào về cung nấy.
Sang giờ Ất Sửu, can giờ là Ất, mà Ất ở địa bàn cung 9, nên trực phù Bồng (mang theo Mậu) bay lên cung 9. Cả vòng sao xoay theo, giữ nguyên thứ tự Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài, Càn. Trực sử thì đi theo số giờ: giờ thứ hai của tuần, dương độn đếm thuận từ cung 1 sang cung 2, nên Hưu môn đến Khôn. Vòng cửa xoay theo Hưu môn. Kết quả: sao Nhậm mang Bính từ Cấn bay đến Khôn, gặp đúng Hưu môn, thành cách "kỳ môn toàn". Giờ Bính Dần, can giờ Bính ở cung 8, Bồng bay đến Cấn; giờ thứ ba, Hưu môn đến cung 3; sao Nhậm mang Bính lại đến Chấn, gặp Hưu môn. Ba giờ liền đều có một cung kỳ gặp cửa cát, nhưng cung đó dời đi: Cấn, rồi Khôn, rồi Chấn. Đó là lý do người dùng Kỳ Môn chọn giờ chứ không chọn phương cố định.

Bàn xoay hai tầng: thượng cách và hạ viên đồ – 上格 · 下圓圖
Chữ "thượng cách" (上格) là bảng ô vuông in ở trên, ghi sẵn cho từng giờ trong cục: sao trực phù đến cung nào, cửa trực sử đến cung nào. Chữ "hạ viên đồ nội luân tử" (下圓圖內輪子) là bàn tròn in ở dưới, có một bánh xe (luân tử) xoay được. Vòng ngoài của bánh xe ghi chín sao, tám cửa; vòng trong in tám cung đứng yên. Người dùng tra bảng, rồi xoay bánh xe cho đúng hai vị trí ấy, là đọc được ngay cả bàn. Bản Tứ Khố chép chữ mà không chép hình, nên sơ đồ dưới vẽ lại bánh xe cho giờ Ất Sửu theo đúng lời sách.

Cách làm này cho thấy một điều quan trọng: trong Kỳ Môn thời gia, chín sao luôn đi cùng nhau như một vòng, tám cửa cũng đi cùng nhau như một vòng, và can thiên bàn đi theo sao. Hiểu như vậy thì không cần thuộc lòng 1080 bàn; chỉ cần biết vị trí của hai thứ (trực phù và trực sử) là suy ra được tất cả. Bài 2 đã nói Trương Tử Phòng rút 1080 cục còn 18 cục; cái bánh xe này chính là công cụ để 18 cục làm được việc của 1080 cục.
Mười giờ một trực phù – 十時一位
Đoạn cuối mục nêu luật đổi trực phù. Tuần Giáp Tý (Giáp Tý đến Quý Dậu) dùng Bồng và Hưu. Tuần Giáp Tuất (Giáp Tuất đến Quý Mùi) thì Giáp Tuất ẩn dưới Kỷ, mà Kỷ ở Khôn trong dương độn cục 1, nên sao Nhuế của Khôn làm trực phù, Tử môn làm trực sử. Tuần Giáp Thân (Giáp Thân đến Quý Tỵ) thì Giáp Thân ẩn dưới Canh ở Chấn, nên sao Xung làm trực phù, Thương môn làm trực sử. Ba tuần sau cùng theo lệ ấy: Giáp Ngọ (Tân ở Tốn) dùng Phụ và Đỗ, Giáp Thìn (Nhâm ở Trung) dùng Cầm và mượn Tử môn, Giáp Dần (Quý ở Càn) dùng Tâm và Khai. Sáu tuần là sáu mươi giờ, đúng năm ngày, tức một nguyên. Hết nguyên thì đổi cục, và vòng lại bắt đầu.

Hoàng Đế Âm Phù Kinh: bài ca tóm phép Kỳ Môn – 黃帝陰符經
Mục thứ hai là bài ca bảy chữ, khoảng sáu trăm chữ. Tên "Âm Phù Kinh" ở đây là cách người đời sau đặt cho một bài ca Kỳ Môn, gắn với Hoàng Đế vì truyền thuyết Hoàng Đế được thần trao phù quyết (đã kể ở bài 3). Nó không phải văn bản Đạo gia cùng tên. Em chia bài ca thành năm đoạn theo ý để dịch và giảng.

Đoạn 1: âm dương thuận nghịch, hai chí trở về cung một, cung chín – 陰陽逆順
陰陽逆順妙難窮,二至還歸一九宮。若能了達陰陽理,天地都來一掌中。三才變化作三元,八卦分為八遁門。星符每逐時干轉,直使常隨天乙奔。六儀六甲本同名,三奇即是乙丙丁。
Dịch: Âm dương nghịch thuận, chỗ diệu khó cùng; hai chí trở về cung một, cung chín. Nếu hiểu thấu lẽ âm dương, thì trời đất đều nằm trong một bàn tay. Tam tài biến hoá thành ba nguyên, tám quẻ chia ra tám cửa độn. Sao phù mỗi giờ theo can giờ mà xoay, trực sử luôn theo Thiên Ất mà chạy. Sáu nghi, sáu Giáp vốn cùng một tên; ba kỳ chính là Ất, Bính, Đinh.
Giảng: "Hai chí" là Đông chí và Hạ chí. Đông chí dương độn khởi ở cung 1 (Khảm), Hạ chí âm độn khởi ở cung 9 (Ly). "Trời đất trong một bàn tay" là lối bấm chín cung trên đốt ngón tay mà các thầy Kỳ Môn xưa dùng, không cần giấy bút. "Tam tài thành tam nguyên" là ba nguyên thượng, trung, hạ của mỗi khí. "Sao phù theo can giờ mà xoay" chính là việc đem trực phù gia lên cung có can giờ, đúng như mục trên vừa thực hành. Câu "sáu nghi sáu Giáp vốn cùng tên" nhắc lại nghĩa chữ độn: Giáp Tý là Mậu, Giáp Tuất là Kỷ, Giáp Thân là Canh, Giáp Ngọ là Tân, Giáp Thìn là Nhâm, Giáp Dần là Quý.

Đoạn 2: kỳ hợp cửa cát, bát thần quanh trực phù – 三奇吉門 · 八神
三奇倘合開休生,便是吉門利出行。萬事從之無不利,能知玄妙得其靈。直符前三六合位,前二太陰君須記。直符後一名九天,後二宮神名九地。地為伏匿天揚兵,六合太陰可藏避。急從神兮緩從門,三五反復天道利。
Dịch: Ba kỳ nếu hợp với Khai, Hưu, Sinh, đó là cửa cát, lợi cho việc ra đi. Muôn việc theo đó không gì không lợi; biết được chỗ huyền diệu thì được chỗ linh của nó. Trước trực phù ba cung là vị Lục Hợp, trước hai cung là Thái Âm, anh phải nhớ. Sau trực phù một cung gọi là Cửu Thiên, thần ở cung sau hai gọi là Cửu Địa. Địa là chỗ ẩn nấp, Thiên là chỗ giương quân; Lục Hợp, Thái Âm có thể náu tránh. Việc gấp theo thần, việc thong thả theo cửa; ba, năm xoay vòng, đạo trời thuận lợi.
Giảng: Đoạn này gần như trùng từng chữ với phú Yên Ba: kỳ gặp cửa cát là nền của mọi cách tốt, và vị trí bốn thần Lục Hợp, Thái Âm, Cửu Thiên, Cửu Địa tính từ trực phù. Một chỗ khác nhỏ: phú Yên Ba viết "Cửu Địa tiềm tàng khả lập doanh" (giấu mình, đóng trại), còn đây viết "Địa vi phục nặc" (ẩn nấp), ý như nhau. Câu "gấp theo thần, thong thả theo cửa" cũng có ở phú Yên Ba, nghĩa là việc khẩn thì chọn phương có thần tốt, việc còn chờ được thì đợi giờ có cửa cát.

Đoạn 3: tam kỳ đắc sử, ngũ bất ngộ, ngũ dương ngũ âm – 三奇得使 · 五陽五陰
已上若得三奇妙,不如更得三奇使。得使猶來未為精,五不遇時損其明。損明須知時剋日,吟格相加尤不吉。掩捕逃亡須格時,占稽行人信宜失。斗中三奇遊六儀,天乙會合主陰私。討捕須明時下剋,行人信息遇三奇。三奇上見遊六儀,六儀更見五陽時,兼向八門尋吉位,萬事開三萬事宜。五陽在前五陰後,主客須知有盛衰。陰后五子還須記,六儀加著更無利。
Dịch: Những điều trên, nếu được chỗ diệu của tam kỳ, chẳng bằng lại được tam kỳ đắc sử. Được sử mà vẫn chưa phải là tinh, (vì còn) giờ ngũ bất ngộ làm tổn ánh sáng của nó. Tổn ánh sáng là phải biết giờ khắc ngày; phục ngâm, phản ngâm và các cách chồng lên nhau càng không tốt. Đuổi bắt kẻ trốn nên dùng giờ cách; xem tin người đi xa (gặp giờ cách) thì tin dễ mất. Tam kỳ trong Đẩu dạo trên lục nghi, Thiên Ất hội hợp, chủ việc kín đáo. Đánh bắt phải rõ giờ dưới khắc trên; tin tức người đi xa thì xem gặp tam kỳ. Tam kỳ ở trên dạo qua lục nghi, lục nghi lại gặp giờ ngũ dương, lại hướng về tám cửa tìm vị cát: ba cửa mở thì muôn việc đều hợp. Năm dương ở trước, năm âm ở sau; chủ và khách phải biết có lúc thịnh lúc suy. Năm giờ âm phía sau càng phải nhớ; lục nghi gia lên thì càng không lợi.
Giảng: Ý của đoạn: kỳ gặp cửa là tốt, kỳ đắc sử (Ất gặp Giáp Tuất, Giáp Ngọ; Bính gặp Giáp Tý, Giáp Thân; Đinh gặp Giáp Thìn, Giáp Dần) còn tốt hơn, nhưng nếu giờ ấy là giờ ngũ bất ngộ (can giờ khắc can ngày cùng âm dương, như ngày Giáp giờ Canh) thì cái tốt bị "tổn quang minh", như mặt trời mặt trăng bị che. Một ý hay ít gặp ở phú Yên Ba là câu "đuổi bắt kẻ trốn nên dùng giờ cách": giờ bị cách là giờ đường đi bị chặn, bất lợi cho người đi nhưng lại lợi cho người chặn. Cát hung trong Kỳ Môn vì thế luôn tuỳ việc và tuỳ vai. "Ngũ dương tại tiền" là năm giờ can Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, lợi bên chủ động; "ngũ âm hậu" là năm giờ Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, lợi bên chờ. Phần chủ khách sẽ bàn kỹ ở bài 13.

Đoạn 4: kích hình, nhập mộ, Huỳnh Bạch và các Canh cách – 擊刑 · 熒白 · 庚格
六儀忽然加三宮,更為刑擊先須忌。六儀擊刑三奇墓,此時舉動百事誤。太白入熒賊即來,火入金鄉賊即去。丙為勃兮庚為格,格則不通勃亂逆。庚加日干為伏干,日干加庚飛干格。庚加直符天乙伏,直符加庚天乙飛。加己為刑道上格,加癸路中大格宜。加壬之時為小格,更嫌歲月日時移。當此之時皆不吉,遣將行師勿用之。
Dịch: Lục nghi bỗng gia lên cung ba, lại thành hình kích, trước hết phải kỵ. Lục nghi kích hình, tam kỳ nhập mộ, lúc ấy cử động trăm việc đều lầm. Thái Bạch vào Huỳnh Hoặc thì giặc sắp đến; lửa vào làng kim thì giặc sẽ đi. Bính là bột, Canh là cách; cách thì không thông, bột thì loạn nghịch. Canh gia can ngày là phục can, can ngày gia Canh là phi can cách. Canh gia trực phù là Thiên Ất phục, trực phù gia Canh là Thiên Ất phi. (Canh) gia Kỷ là hình, cách trên đường; gia Quý là đại cách giữa đường. Lúc gia Nhâm là tiểu cách, lại kỵ năm, tháng, ngày, giờ dời đổi. Gặp những giờ ấy đều không tốt, sai tướng ra quân chớ dùng.
Giảng: "Lục nghi gia cung ba" là ví dụ quen nhất của kích hình: Mậu (Giáp Tý) đến Chấn, vì Tý hình Mão. "Lửa vào làng kim" là cách nói khác của Bính gia Canh (Huỳnh nhập Bạch), giặc sẽ lui. Phần Canh cách gần giống phú Yên Ba, chỉ khác một điểm đáng ghi: phú Yên Ba gọi Canh gia Nhâm là thượng cách, còn Âm Phù Kinh gọi là tiểu cách. Các sách đời sau phần nhiều theo cách gọi tiểu cách. Bài 11 sẽ bàn đủ các cách của Canh. Câu "phàm những giờ ấy, sai tướng ra quân chớ dùng" cho thấy bài ca vốn viết cho việc binh; đọc sang việc thường thì đó là giờ không nên khởi sự lớn.

Đoạn 5: bốn hung cách, hai cát cách, tam độn, thiên võng, cửu tinh – 龍虎雀蛇 · 三遁 · 九星
丙加甲兮鳥跌穴,甲加丙兮龍返首。辛加乙兮虎猖狂,乙加辛兮龍逃走。丁加癸兮雀入江,癸加丁兮蛇跃蹻。符加丙丁為相佐,使加六丁為守戶。生丙合戊為天遁,地遁乙合開加己。休承丁合太陰人,天網四張時加癸。蓬加英兮為返吟,伏吟之時蓬加蓬。吉宿見之事更吉,凶宿逢之事愈凶。天輔衝任禽心吉,天蓬天英芮柱凶。陰宿禽心柱英芮,陽宿衝輔及蓬任。天網四張無走路,陰陽逆順妙無窮。節氣推移時候應,二至還歸一九宮。三元超遁用六甲,八卦周流遍九宮。
Dịch: Bính gia Giáp là chim sa vào tổ, Giáp gia Bính là rồng quay đầu. Tân gia Ất là hổ hung hăng, Ất gia Tân là rồng bỏ chạy. Đinh gia Quý là chim sẻ vào sông, Quý gia Đinh là rắn uốn mình. Phù gia Bính, Đinh là tương tá (giúp nhau), sử gia sáu Đinh là thủ hộ (giữ cửa). Sinh môn có Bính hợp Mậu là thiên độn; địa độn là Ất hợp Khai môn gia Kỷ. Hưu môn đón Đinh hợp Thái Âm là nhân độn; lưới trời giăng bốn phía là giờ gia Quý. Bồng gia Anh là phản ngâm, lúc phục ngâm là Bồng gia Bồng. Sao cát gặp thì việc càng cát, sao hung gặp thì việc càng hung. Thiên Phụ, Xung, Nhậm, Cầm, Tâm là cát; Thiên Bồng, Thiên Anh, Nhuế, Trụ là hung. Sao âm là Cầm, Tâm, Trụ, Anh, Nhuế; sao dương là Xung, Phụ và Bồng, Nhậm. Lưới trời giăng bốn phía không đường chạy; âm dương nghịch thuận diệu vô cùng. Tiết khí đổi dời thì giờ khắc ứng theo; hai chí trở về cung một, cung chín. Ba nguyên siêu thần mà độn, dùng sáu Giáp, tám quẻ đi vòng khắp chín cung.
Giảng: Đoạn kết của bài ca có ba chỗ khác phú Yên Ba. Thứ nhất, thiên độn ở đây là Sinh môn có Bính hợp Mậu, còn phú Yên Ba là Sinh môn có Bính hợp Đinh; hai cách hiểu này đều được các sách đời sau chép lại. Thứ hai, chín sao chia cát hung khác: Âm Phù Kinh cho Phụ, Xung, Nhậm, Cầm, Tâm là cát, Bồng, Anh, Nhuế, Trụ là hung; phú Yên Ba trong bản Tứ Khố chỉ gọi Nhuế là đại hung, không xếp Bồng vào hung. Thứ ba, sao âm sao dương cũng khác: Âm Phù Kinh xếp Cầm, Tâm vào sao âm; phú Yên Ba xếp Cầm vào sao dương, Tâm vào sao âm. Câu "phù gia Bính, Đinh là tương tá; sử gia Đinh là thủ hộ" là cách gọi khác của ngọc nữ thủ môn. Hai bảng dưới đặt cạnh nhau để người học thấy rõ chỗ khác.


Những chỗ khác nhau như vậy không phải là lỗi của một bản. Kỳ Môn được truyền qua nhiều dòng, mỗi dòng giữ một khẩu quyết. Trình Đạo Sinh chép cả hai bài vào cùng một quyển mà không sửa cho khớp, tức là ông muốn người đọc tự thấy và tự cân nhắc. Khi gặp mâu thuẫn, người học nên quay về lý: sao đó thuộc hành gì, đang vượng hay suy theo mùa, đứng ở cung nào, chứ không nên cãi nhau vì một chữ "cát" hay "hung" trong bài ca.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Mục dời cung theo giờ cho thấy Kỳ Môn là một phép tính có quy tắc, làm được bằng một bánh xe. Điều này quan trọng với cách Liên Hoa dạy: người học cần biết tính tay ít nhất vài giờ, để khi dùng app không bị lệ thuộc vào màn hình. Biết vì sao giờ Ất Sửu Bính kỳ đến Khôn thì cũng biết kiểm tra khi phần mềm cho ra kết quả lạ, và hiểu vì sao mỗi giờ phương tốt lại đổi.

Bài học thứ hai là ở ba giờ mẫu: Bính kỳ gặp cửa cát lần lượt ở Cấn, Khôn, Chấn. Nếu một gia chủ muốn mở cửa, động thổ hay xuất hành về một hướng nhất định, thì Kỳ Môn chỉ giúp chọn giờ mà phương đó có kỳ, có cửa. Nhưng hướng ấy có nên mở hay không là việc của hình thế: ngoài cửa có đường đâm thẳng không, có góc nhọn chĩa vào không, nước chảy đến hay chảy đi. Trong hệ Liên Hoa, Hình Pháp đứng trước, chọn thời đứng sau; Kỳ Môn là công cụ làm cho một quyết định đúng về hình thế được thực hiện vào lúc thuận nhất.
Bài học thứ ba là ở chỗ hai bài ca khác nhau về chín sao. Thầy Vũ Giới thường dặn học trò: đọc sách cổ phải đọc nhiều bản, thấy chỗ khác thì ghi lại, rồi xét bằng lý ngũ hành và bằng thực địa, không lấy một câu ca làm luật cứng. Sao Bồng hung hay không hung, khi đặt vào một căn nhà cụ thể, còn tuỳ mùa, tuỳ cung, tuỳ việc. Lý pháp này chia sẻ được, còn đứng trước một công trình mà cân nhắc ra sao thì phải học trực tiếp.
Tóm lại – 總結: Bát môn cửu tinh trục thời di cung quyết dạy cách dời sao và cửa theo từng giờ bằng bảng tra (thượng cách) và bàn tròn có bánh xe (hạ viên đồ luân tử). Ví dụ dương độn cục 1: giờ Giáp Tý Bồng, Hưu ở Khảm, Sinh môn gặp Bính ở Cấn; giờ Ất Sửu Bồng đến Ly, Hưu đến Khôn gặp Bính; giờ Bính Dần Bồng đến Cấn, Hưu đến Chấn gặp Bính. Mỗi tuần Giáp mười giờ đổi một trực phù: tuần Giáp Tý dùng Bồng, Hưu; Giáp Tuất dùng Nhuế, Tử; Giáp Thân dùng Xung, Thương. Hoàng Đế Âm Phù Kinh là bài ca Kỳ Môn bảy chữ, không phải kinh Đạo gia cùng tên; nội dung gần phú Yên Ba nhưng khác ở ba điểm: Bồng là sao hung, Canh gia Nhâm là tiểu cách, thiên độn là Sinh môn với Bính hợp Mậu.
Bài sau: Độn Giáp Diễn Nghĩa (5) – Kỳ Môn nguyên thuỷ và Độn Giáp thần cơ phú 奇門原始 · 遁甲神機賦.
Nguồn: Độn Giáp Diễn Nghĩa (遁甲演義), quyển một, mục Bát môn cửu tinh trục thời di cung quyết (八門九星逐時移宮訣) và Hoàng Đế Âm Phù Kinh (黃帝陰符經), bản Khâm định Tứ Khố Toàn Thư (Văn Uyên Các), tờ 10b–14b, thuộc công cộng. Nguyên văn giữ theo bản Tứ Khố, thêm dấu câu; chữ dị thể (竒, 隂, 宫, 内, 黄, 㑹, 毎) đổi về chữ chính thể (奇, 陰, 宮, 內, 黃, 會, 每). Hình bánh xe và bảng tra trong sách không chép lại được, sơ đồ trong bài vẽ lại theo lời văn. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- App Kỳ Môn Độn Giáp: lập cục theo ngày giờ, xem trực phù, trực sử, sao và cửa đã dời đến cung nào, đối chiếu với cách tính tay trong bài.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định tám phương quanh nhà để biết cung có kỳ, có cửa nằm ở đâu ngoài thực địa.
- Lập Cục Pháp: lập cục phong thuỷ theo nguyên lý Liên Hoa, nối phần "hình" với phần "thời".
Bài liên quan – 相關文章
- Độn Giáp Diễn Nghĩa (3): Yên Ba Điếu Tẩu phú, dịch và giảng trọn bài
- Độn Giáp Diễn Nghĩa (2): nguồn gốc Kỳ Môn và bốn tầng năm, tháng, ngày, giờ
- Độn Giáp Diễn Nghĩa (1): giới thiệu sách và Đề yếu Tứ Khố
- Kỳ Môn Độn Giáp là gì: bàn cục, tam kỳ, bát môn
- Bát môn Kỳ Môn: môn là cửa, cách ứng dụng
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Tự xoay được bàn dương độn cục 1 qua ba giờ Giáp Tý, Ất Sửu, Bính Dần và chỉ ra cung nào kỳ gặp cửa là phần Thư. Biết đem kết quả ấy áp lên một căn nhà thật, chọn giờ mở cửa, động thổ hợp với hình thế đất và mệnh chủ nhà là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc chuyên mục Trạch nhật. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Sao và cửa trong Kỳ Môn dời cung theo giờ như thế nào? – 逐時移宮
Sao trực phù (sao của cung có nghi đầu tuần Giáp) bay đến cung có can giờ ở địa bàn, cả vòng chín sao xoay theo. Cửa trực sử đếm từ cung gốc theo số thứ tự giờ trong tuần, dương độn thuận, âm độn nghịch, cả vòng tám cửa xoay theo.
Thượng cách và hạ viên đồ là gì? – 上格下圓圖
Thượng cách là bảng ô in sẵn vị trí sao trực phù và cửa trực sử cho từng giờ. Hạ viên đồ là bàn tròn có bánh xe xoay: xoay cho sao và cửa đối đúng cung theo bảng, rồi đọc cả bàn.
Dương độn cục 1 giờ Ất Sửu, Bính kỳ ở đâu? – 陽一局乙丑時
Theo sách, giờ Ất Sửu sao Bồng đến Ly, Hưu môn đến Khôn, Bính kỳ theo sao Nhậm cũng đến Khôn, gặp Hưu môn, thành kỳ môn toàn. Ất kỳ ở Khảm, Đinh kỳ ở Chấn đều không gặp cửa cát.
Hoàng Đế Âm Phù Kinh trong sách này có phải kinh Đạo gia không? – 陰符經辨
Không. Đây là một bài ca Kỳ Môn bảy chữ mượn tên Âm Phù Kinh, gắn với truyền thuyết Hoàng Đế được thần trao phù quyết. Kinh Âm Phù của Đạo gia là văn bản khác, hơn ba trăm chữ, bàn đạo trời và lòng người.
Âm Phù Kinh và phú Yên Ba khác nhau ở đâu? – 二書異同
Âm Phù Kinh xếp Bồng, Anh, Nhuế, Trụ là sao hung, gọi Canh gia Nhâm là tiểu cách và lấy Sinh môn có Bính hợp Mậu làm thiên độn. Phú Yên Ba bản Tứ Khố chỉ gọi Nhuế là đại hung, gọi Canh gia Nhâm là thượng cách và lấy Sinh môn có Bính hợp Đinh làm thiên độn.








