💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Ngọc Tủy Chân Kinh: Bối diện long tủy, nhận mặt và lưng của long

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Ngọc Tủy Chân Kinh: Bối diện long tủy, nhận mặt và lưng của long

Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (後卷 · 背面龍髓第六)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.

Bối diện long tủy (背面龍髓) là chương thứ sáu của Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, do học trò Chu Cảnh Văn (朱景文, tự Hoa Phủ) người Vũ Lâm ghi lại. "Bối" là lưng, "diện" là mặt. Người có lưng có mặt, long cũng vậy: một dãy núi có phía quay mặt, nơi núi vòng nước tụ, và phía quay lưng, nơi núi tán nước khô. Huyệt thật chỉ kết ở mặt long. Chương này dạy nhận mặt long qua núi, nước và thuỷ khẩu; dạy nhận lưng long qua những dấu hiệu khô lạnh; cảnh báo nhà lớn táng vào lưng long như thuyền nhỏ chở nặng; và kết bằng các ví dụ đại long đều quay mặt về Lạc Dương.

Trả lời nhanh: Bối diện long tủy là chương 6 Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, dạy phân biệt mặt và lưng của long. Mặt long có núi có nước: núi vòng quanh, nước tụ lại, núi quay đầu nhìn; núi phía trên quây tròn như buộc lại, nước sâu không thấy chảy tới chảy đi, ra vào lặng lẽ như rót dầu; thuỷ khẩu có la tinh, có núi khoá chặt. Đó là mặt thật, không làm quan cũng khang phúc. Lưng long thì núi tán loạn, nước khô, gió lùa, chỉ có hốc nhỏ không có ứng, hợp làm ruộng vườn nhà nông. Nhà lớn táng vào lưng long thì như thuyền nhỏ chở nặng, ắt nghiêng đổ. Cổ long thiên khô là dấu hiệu của lưng long. Đại long đều có mặt hướng về chỗ tụ, như các long hướng về Lạc Dương.

Thầy Vũ Giới giảng: "Đứng trên một dãy núi, câu hỏi đầu tiên không phải là huyệt ở đâu, mà là núi đang nhìn về phía nào. Đi nhầm sang lưng núi thì tìm cả đời cũng không thấy huyệt thật."

Hồ Ba Bể giữa núi
Hồ Ba Bể (Bắc Kạn): núi vòng ôm, nước tụ trước. Đó là mặt núi, chỗ có tình. (Ảnh: Daniel Vaulot, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5)

Người có lưng mặt, long cũng vậy – 人有背面龍亦然

Nguyên văn – 原文

人有背面龍亦然,要須細認方可遷。龍面有山兼有水,山環水聚回頭視,有山之秀水之玄。(註)之玄水也。山水無情還未是……山上簇簇團團如勒繫,水深無來亦無去。(註)不見來去。出入無聲似油注。(註)如瀉注油氣而無聲。

Dịch: Người có lưng có mặt, long cũng như thế; phải nhận kỹ rồi mới dời táng. Mặt long có núi lại có nước: núi vòng, nước tụ, núi quay đầu lại nhìn; có cái tú của núi và cái "chi huyền" của nước. (Chú) Chi huyền là nước uốn khúc như chữ 之, chữ 玄. Núi nước mà vô tình thì vẫn chưa phải …… Núi phía trên quây quần tròn trịa như được buộc lại; nước sâu, không thấy tới cũng không thấy đi. (Chú) Không thấy chỗ tới chỗ đi. Ra vào không tiếng như rót dầu. (Chú) Như rót dầu chảy xuống, khí đi mà không có tiếng.

Giảng: Câu đầu là cả chương thu gọn: phải nhận lưng mặt của long trước khi dời táng (hay đặt nhà). Người đứng trước mặt ta thì ta thấy mắt mũi miệng, đứng sau lưng thì chỉ thấy gáy; long cũng có một phía "nhìn" và một phía "quay đi".

Kinh đưa ba dấu hiệu của mặt long. Thứ nhất là núi vòng nước tụ: phía mặt, các nhánh núi cong vào như hai cánh tay ôm, nước từ nhiều khe dồn về một chỗ. Thứ hai là quay đầu nhìn (回頭視): các núi nhỏ, nhánh nhỏ phía mặt đều có đầu hướng vào trong, như người trong nhà quay mặt nhìn nhau. Thứ ba là nước chi huyền: nước uốn khúc qua lại như nét chữ 之 hay chữ 玄, không chảy thẳng.

Câu "núi nước vô tình thì chưa phải" là lời nhắc: có núi có nước chưa đủ, phải có tình, tức hướng vào nhau. Hai câu sau tả cái cảnh tột cùng của mặt long: núi phía trên "quây quần tròn trịa như buộc lại", tức các đỉnh xúm lại một chỗ chặt chẽ; nước sâu đến mức không thấy chỗ tới chỗ đi, ra vào lặng lẽ "như rót dầu". Nước chảy ồn ào, thác ghềnh, là khí tiết ra; nước chảy lặng như dầu là khí được giữ.

Thuỷ khẩu của mặt long: cá vào cửa, núi khoá chặt – 魚兒騰躍入門來

Nguyên văn – 原文

魚兒騰躍入門來。(註)水口魚也。銅釜金鐘流處堆。(註)亦水口山也。更有金龜相照映,雷電掣鎖不能開。(註)皆言水口如更有金龜爲羅星,又有掣電木爲水口牢固不可開也。此是當來直面目,若不爲官也康福。(註)言此山之真面也。

Dịch: Cá con nhảy vọt vào cửa. (Chú) Là núi hình cá ở thuỷ khẩu. Nồi đồng, chuông vàng chất ở chỗ nước chảy. (Chú) Cũng là núi ở thuỷ khẩu. Lại có rùa vàng soi chiếu nhau; sấm chớp giật khoá cũng không mở được. (Chú) Đều nói thuỷ khẩu nếu lại có rùa vàng làm la tinh, lại có cây hình chớp giật làm thuỷ khẩu, thì bền chặt không thể mở. Đó là bộ mặt thật xưa nay; nếu không làm quan thì cũng khang ninh phúc lộc. (Chú) Nói đây là mặt thật của núi.

Giảng: Sau núi và nước, kinh xét đến thuỷ khẩu, cửa nước ra của cục. Mặt long luôn có thuỷ khẩu chặt: ở đó có những gò nhỏ hình cá (như cá nhảy ngược vào cửa), hình nồi đồng, chuông vàng (gò tròn, gò úp), hình rùa vàng nằm giữa dòng làm "la tinh". La tinh là gò, đá nổi giữa thuỷ khẩu, chương Thuỷ khẩu luận tủy đã bàn kỹ. "Sấm chớp giật khoá không mở được" là hình ảnh nói cửa nước khoá chặt đến mức sấm sét cũng không phá ra.

Khi núi vòng, nước tụ, nước chảy lặng, thuỷ khẩu khoá chặt cùng có mặt, đó là "bộ mặt thật". Kinh hứa một cách chừng mực: "nếu không làm quan thì cũng khang phúc". Mặt long là điều kiện cần của huyệt quý; mặt long mà long không đủ quý thì vẫn là đất yên ổn, sung túc.

Sơ đồ mặt long có núi vòng nước tụ và lưng long núi tán nước khô gió lùa
Mặt long núi ôm, nước lặng, thuỷ khẩu có la tinh; lưng long núi tán, khe khô, gió lạnh

Lưng long: núi tán nước khô, chỉ hợp nhà nông – 山如散亂水流乾

Nguyên văn – 原文

山如散亂水流乾,更有翔風身受寒,一搊窩藏無別應,(註)有穴無應。小居人戶自團欒。(註)言形勢如小居人戶。小溪水流當面落,(註)水以不流爲上。此言雖有小淺水當面落則不吉。或淺或深或乾涸,或然一泓清且深,適當此地如寸金,耕鑿農家如得此,家有贏餘小稱心。(註)此止可作田夫小地。

Dịch: Núi như tán loạn, nước chảy khô; lại có gió lượn, thân chịu lạnh; một hốc ẩn nhỏ mà không có ứng nào khác. (Chú) Có huyệt mà không có ứng. Như nhà dân nhỏ tự quây quần. (Chú) Nói hình thế như nhà ở của dân nhỏ. Khe nhỏ nước chảy rơi ngay trước mặt. (Chú) Nước lấy không chảy làm hơn; câu này nói dù chỉ có nước nhỏ cạn mà chảy rơi ngay trước mặt cũng không tốt. Hoặc nông hoặc sâu hoặc khô cạn; hoặc có một vũng trong mà sâu, đúng chỗ ấy thì quý như tấc vàng; nhà nông cày ruộng đào giếng nếu được đất này thì nhà có dư dả, vừa lòng chút ít. (Chú) Đây chỉ có thể làm đất nhỏ của nhà nông.

Giảng: Đây là chân dung lưng long, đối xứng từng nét với mặt long. Mặt thì núi vòng, lưng thì núi tán loạn, các nhánh chạy mỗi nhánh một ngả, không ôm vào đâu. Mặt thì nước tụ, lưng thì nước chảy khô: khe suối chỉ có nước mùa mưa, mùa khô trơ đá. Mặt thì kín gió, lưng thì gió lượn lạnh thân, vì không có gì chắn.

Trên lưng long vẫn có thể có "một hốc ẩn", một chỗ lõm nhỏ trông như huyệt; nhưng lời chú nói rõ: "có huyệt mà không có ứng", tức không có án sơn, triều sơn, sa thuỷ hô ứng. Nó chỉ như một khoảnh nhà dân nhỏ tự quây quần. Đặc biệt, nếu có khe nhỏ chảy rơi ngay trước mặt (nước đi thẳng ra, có tiếng) thì càng không tốt.

Nhưng kinh không chê hẳn lưng long. Nếu ở đó có "một vũng nước trong và sâu" đúng chỗ, thì với nhà nông cũng quý như tấc vàng: được ở, được táng ở đó thì dư dả, vừa lòng. Đây là thái độ rất thực tế của sách: mỗi loại đất có chủ của nó; đất nhỏ hợp người nhỏ.

Sườn đá trơ ở Hoa Sơn
Sườn đá dựng trơ ở Hoa Sơn: đá lộ, khe cạn, là lưng núi, không chỗ kết huyệt. (Ảnh: Alexey Komarov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Nhà lớn táng lưng long: thuyền nhỏ chở nặng – 小舟渡水難重載

Nguyên văn – 原文

大家如用定傾敗,小舟渡水難重載。(註)大家葬此地,如小舟渡水只可載輕,而反使之載重,必見傾覆,若未聞發達,見在者自乘載不起。

Dịch: Nhà lớn nếu dùng thì ắt nghiêng đổ suy bại; thuyền nhỏ qua sông khó chở nặng. (Chú) Nhà lớn táng vào đất này như thuyền nhỏ qua sông chỉ chở được nhẹ, mà lại bắt nó chở nặng, ắt thấy lật úp; chưa nghe được phát đạt, mà những gì đang có cũng tự gánh không nổi.

Giảng: Đây là câu nổi tiếng nhất của chương và là một nguyên lý mà các sách phong thuỷ về sau hay nhắc: sức đất phải tương xứng với sức nhà. Đất lưng long là "thuyền nhỏ": đủ nuôi một nhà nông. Một dòng họ lớn, đông người, nhiều quyền thế mà táng vào đó, thì giống bắt thuyền nhỏ chở hàng nặng: không những không phát thêm, mà cái đang có cũng "tự gánh không nổi", sinh suy bại.

Câu này cũng giải thích một hiện tượng hay gặp: có nhà táng một ngôi mộ trông khá đẹp mà sau đó gia cảnh đi xuống, trong khi một nhà nghèo táng cùng loại đất lại khấm khá. Không phải đất đổi tính, mà là tải trọng khác nhau. Với dương trạch cũng vậy: một doanh nghiệp lớn đặt trụ sở trên một mảnh đất hẹp, khí mỏng, thì khó gánh.

Sơ đồ thuyền nhỏ chở nặng: nhà lớn táng vào đất lưng long
Đất nhỏ hợp nhà nhỏ; nhà lớn dùng thì nghiêng đổ

Cổ long thiên khô là lưng long; đại long đều có mặt – 龍項偏枯是龍背

Nguyên văn – 原文

三分可取七分偏,穴穴不全多細碎。君如見得此龍項,龍項偏枯是龍背。假如太華一枝龍,心心志志向洛中,西北多爲富貴地,東南一向多常庸。又如大庾龍背木,都是東南生眼鼻,接看恒衛總無奇……陶右龍勢亦西向,不顧東南并北上,此皆有意洛陽城,數百里中亦一樣。吾今說記君細看認。

Dịch: Ba phần lấy được, bảy phần lệch; huyệt nào cũng không trọn, phần nhiều vụn vặt. Nếu ông thấy được cái cổ của long này: cổ long thiên khô ấy là lưng long. Giả như một nhánh long Thái Hoa, một lòng một dạ hướng vào Lạc Dương: phía tây bắc nhiều đất phú quý, phía đông nam xưa nay phần nhiều tầm thường. Lại như long Đại Dữu, lưng là mộc, đều ở phía đông nam sinh mắt mũi; xem nối sang Hằng, Vệ thì đều không có gì lạ …… Long thế Đào Hữu cũng hướng tây, không đoái đến đông nam và phía bắc; đó đều là có ý hướng về thành Lạc Dương, trong mấy trăm dặm cũng một kiểu như thế. Nay ta nói, ghi lại, ông hãy xem kỹ mà nhận.

Giảng: Đoạn cuối cho một phép nhận lưng long rất gọn: xem cổ long (龍項), tức đoạn eo ngay trước khi long dựng lên nhập thủ. Nếu một bên cổ đầy đặn, một bên "thiên khô" (lệch, khô gầy, trơ đá, cây cỏ cằn), thì bên khô là lưng. Trên lưng long, "ba phần lấy được, bảy phần lệch", huyệt nào cũng không trọn vẹn, chỉ vụn vặt.

Rồi kinh nâng lên đại thế. Một nhánh long từ Thái Hoa (Hoa Sơn) "một lòng một dạ hướng vào Lạc Dương", nên phía tây bắc của nó (phía nhìn về Lạc Dương trong ngữ cảnh địa lý ấy) nhiều đất phú quý, phía đông nam tầm thường. Long Đại Dữu (dãy núi ở phía nam) thì mặt ở phía đông nam, mắt mũi đều mọc ra phía ấy. Long Đào Hữu cũng hướng về một phía mà không đoái đến các phía khác. Người hôm nay không cần nhớ các địa danh; điều cần nhớ là đại long cũng có ý hướng: cả dãy núi dài trăm dặm vẫn có một phía là mặt, các đất quý tập trung ở phía ấy.

Các đồ đi kèm chương trong sách vẽ mấy đại long cụ thể, như "Đại Lục long" có ghi chú sinh tam công và tám đời tể tướng, cùng những long có núi chầu, nước bao, đều để minh hoạ phía mặt của long. Chúng tôi không chép lại các đồ ấy mà vẽ sơ đồ nguyên lý ở dưới.

Sơ đồ cổ long thiên khô và đại long có các nhánh quay về chỗ tụ
Bên cổ long khô là lưng; đại long trăm dặm cũng có một phía là mặt

Bảng tổng hợp: mặt long và lưng long – 背面對照

Yếu tốMặt long (面)Lưng long (背)
NúiVòng ôm, quay đầu nhìn, quây tròn như buộc (山環 · 回頭視)Tán loạn, mỗi nhánh một ngả (山如散亂)
NướcTụ, uốn chi huyền, sâu, lặng như rót dầu (水聚 · 似油注)Chảy khô, khe nhỏ rơi ngay trước mặt (水流乾)
GióKínGió lượn, thân lạnh (翔風身受寒)
Thuỷ khẩuCó la tinh, gò cá, rùa, khoá chặt (雷電掣鎖)Không khoá
HuyệtCó ứng, trọn vẹnCó hốc mà không ứng, vụn vặt (有穴無應 · 細碎)
Cổ longĐầy đặnThiên khô (龍項偏枯)
Hợp với aiKhông làm quan cũng khang phúcNhà nông nhỏ; nhà lớn dùng thì nghiêng bại (小舟渡水)

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論

Phong Thuỷ Liên Hoa dùng chương này như bước sàng lọc thứ hai khi khảo sát thực địa, ngay sau bước xác định long. Trước khi đi tìm huyệt, chúng tôi đi vòng quanh dãy núi, ghi lại phía nào các nhánh cong vào, phía nào nước tụ, phía nào kín gió; rồi xem cổ long bên nào đầy, bên nào khô. Phía mặt được chọn, phía lưng loại bỏ. Bước này tiết kiệm rất nhiều công sức, vì nhiều "huyệt đẹp" người ta chỉ cho chúng tôi xem nằm ngay trên lưng long.

Nguyên lý "thuyền nhỏ chở nặng" là điều chúng tôi luôn nói với gia chủ: chọn đất phải hợp với quy mô gia đình, dòng họ hay doanh nghiệp. Một khu nghĩa trang dòng họ lớn cần mặt long rộng, nhiều tầng hộ vệ; một gia đình nhỏ có thể yên ổn trên một mảnh đất vừa phải, miễn là đúng mặt. Với nhà ở, mặt long tương ứng phía khu đất được che chắn, có nước hay đường cong ôm vào; lưng long là phía trống trải, gió lùa, nước thoát thẳng.

Câu "đại long cũng có ý hướng" còn giúp đọc quy hoạch một vùng: trong một thung lũng, một thành phố, các khu sầm uất thường nằm ở phía mà địa hình lớn "nhìn" vào; phía sau lưng thường phát triển chậm. Đó là chỗ phong thuỷ âm phần và dương trạch gặp nhau.

Thuỷ đồ của Mã Viễn
Thuỷ đồ, Mã Viễn đời Nam Tống: sóng nước cuộn, nước có mặt có lưng như núi. (Tranh: Mã Viễn, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)

Tóm lại – 總結: Bối diện long tủy dạy nhận mặt và lưng của long. Mặt long có núi vòng, nước tụ, núi quay đầu nhìn, nước sâu lặng như rót dầu, thuỷ khẩu khoá chặt: không làm quan cũng khang phúc. Lưng long núi tán nước khô, gió lùa, có hốc mà không ứng, chỉ hợp nhà nông; nhà lớn dùng thì như thuyền nhỏ chở nặng. Cổ long thiên khô là lưng. Đại long trăm dặm cũng có một phía là mặt; đất quý ở phía ấy.

Bài trước: Quý tiện luận tủy: xem tướng long như xem tướng người. Bài sau: Lão nộn huyền tủy: long non long già như đời người.

Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), Hậu quyển, chương sáu, Bối diện long tủy, học trò Chu Cảnh Văn ghi: kinh văn, chú giải và các đồ đại long đi kèm. Hiệu đính: vài chữ mờ trong đoạn mặt long và đoạn Đại Dữu được lược bằng dấu "……"; các đồ đại long chỉ nhắc chung. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Nhận ra mặt và lưng của một dãy núi ngay tại thực địa là con mắt luyện qua nhiều chuyến đi núi: phần ấy học qua công trình thật. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Mặt long và lưng long là gì? – 背面龍

Mặt long là phía núi vòng, nước tụ, núi quay đầu nhìn vào; lưng long là phía núi tán, nước khô, gió lùa. Huyệt thật kết ở mặt long.

Nhận mặt long bằng dấu hiệu nào? – 山環水聚回頭視

Núi ôm vào, nước tụ và uốn khúc, nước chảy lặng như rót dầu, thuỷ khẩu có la tinh khoá chặt.

"Thuyền nhỏ chở nặng" nghĩa là gì? – 小舟渡水難重載

Đất nhỏ chỉ đủ sức cho nhà nhỏ; nhà lớn táng vào thì không phát mà còn suy bại vì đất không gánh nổi.

Cổ long thiên khô là gì? – 龍項偏枯

Là đoạn eo trước nhập thủ có một bên khô gầy, trơ đá; bên khô ấy là lưng long, huyệt ở đó vụn vặt không trọn.

Lưng long có dùng được không? – 耕鑿農家

Có, nhưng chỉ hợp đất nhỏ cho nhà nông; nếu có một vũng nước trong sâu đúng chỗ thì cũng dư dả.

Từ khoá: ngọc tủy chân kinh · 玉髓真經 · trương tử vi · tam hợp phái · phong thủy tam hợp · bối diện long tủy · 背面龍髓 · mặt long · lưng long · thuyền nhỏ chở nặng · cổ long thiên khô

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…