Căng dây tại huyệt mộ để làm gì? Phân kim, định hướng trong phong thủy

Căng dây tại huyệt mộ là cảnh mà ai từng chứng kiến một buổi làm mộ có thầy phong thủy đều thấy: sau khi chấm huyệt, thầy cho đóng cọc, căng mấy sợi dây từ huyệt kéo ra các phía, có sợi kéo rất xa, có khi kéo qua cả ruộng, qua bờ suối. Người xem thắc mắc: căng nhiều dây như vậy để làm gì? Vì sao có sợi phải kéo thật xa? Không kéo được không?

Thầy Vũ Giới vẫn dạy học trò: "Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp." Bài này nói phần lý – vì sao phải căng dây, dây giúp được điều gì. Còn cách căng – mấy sợi, căng theo trục nào, đo thế nào – là thủ pháp, phải học ở thực địa.

Từ huyệt đến hướng: bước cuối cần chính xác nhất

Làm một ngôi mộ theo phong thủy có thể chia thành mấy bước lớn:

1. Tầm long: tìm long mạch, lần từ tổ sơn đến chỗ kết.
2. Điểm huyệt: chấm đúng chỗ khí dừng.
3. Lập hướng: xác định mộ quay về phía nào.
4. Phân kim: chia độ chính xác trong hướng đã chọn.
5. Thi công: đào, đặt, đắp đúng theo trục và hướng đã định.

Ba bước đầu dựa vào mắt và la kinh. Nhưng đến bước thi công, mọi thứ phải được "chuyển" từ la kinh ra mặt đất – để người thợ đào đúng chỗ, đặt đúng hướng. Đó là lúc dây được dùng.

Hiểu vậy là đủ! Dây là cầu nối giữa con mắt của thầy và đôi tay của thợ.

Vì sao phải căng dây? Bốn việc dây làm được

Thứ nhất: định trục

Một ngôi mộ có trục chính – đường nối từ phía sau (tọa) ra phía trước (hướng), đi qua tâm huyệt. Trục này phải thẳng, chính xác. Một sợi dây căng thẳng từ cọc sau qua tâm huyệt ra cọc trước chính là trục ấy, hiện ra trên mặt đất cho mọi người cùng thấy.

Thứ hai: giữ hướng trong suốt quá trình làm

Làm mộ mất nhiều giờ, có khi nhiều ngày. Đào đất, xếp đá, đổ vôi – mọi thao tác đều có thể làm lệch. Dây căng sẵn là "thước" luôn ở đó: thợ chỉ cần nhìn dây là biết đang đúng hay lệch.

Thứ ba: kéo dài để giảm sai số

Đây là lý do vì sao có sợi phải kéo rất xa. La kinh đặt ở huyệt chỉ cho một hướng; nhưng mặt la kinh nhỏ, sai một chút ở mặt la kinh, ra ngoài xa đã lệch rất nhiều. Kéo dây ra xa, nhắm tới một mốc cố định ở xa – một đỉnh núi án, một gốc cây, một tảng đá – thì đường thẳng được kiểm chứng trên khoảng cách dài, sai số nhỏ đi. Cũng như ngắm súng: điểm ngắm càng xa, đường ngắm càng chuẩn.

Thứ tư: đối chiếu với án và triều

Dây kéo ra phía trước cho thấy trục huyệt có thật sự hướng về án sơn, triều sơn hay không. Đứng ở huyệt nhìn theo dây, nếu dây chỉ lệch khỏi đỉnh núi án, thì phải xem lại – hoặc là hướng chưa đúng, hoặc là huyệt chưa đúng chỗ.

Phân kim là gì? Vì sao cần chính xác đến vậy

Trên la kinh, một vòng tròn 360 độ được chia thành 24 sơn – mỗi sơn 15 độ. Nhưng 15 độ vẫn còn rộng. Người xưa chia tiếp mỗi sơn thành những phần nhỏ hơn – gọi là phân kim. Mỗi phần nhỏ ấy mang một tính khí riêng; có phần dùng được, có phần phải tránh.

Ví như một căn phòng rộng chia thành nhiều chỗ ngồi: cùng trong phòng, nhưng chỗ gần cửa sổ khác chỗ góc tối. Phân kim là chọn đúng "chỗ ngồi" trong một hướng.

Vì phân kim chia rất nhỏ – vài độ – nên sai lệch một chút khi thi công là đã sang phần khác. Đó là lý do người xưa cẩn thận đến mức căng dây, kéo xa, đối chiếu nhiều lần. Trong bài về điểm huyệt, chúng ta đã nói "sai một chút là khác hẳn" – phân kim cũng vậy.

Còn phân kim theo phép nào, chia bao nhiêu phần, phần nào dùng phần nào tránh – mỗi phái một cách, và đó là phần thủ pháp.

Dây và la kinh: ai đi trước, ai đi sau?

Phong Thuỷ Liên Hoa giữ nguyên tắc "Nhất hình nhì số". Thứ tự đúng là:

1. Hình trước: định huyệt bằng hình thế – long dừng ở đâu, án triều ở đâu, nước tụ ở đâu.
2. La kinh sau: đo hướng của trục hình đã định, chọn phân kim.
3. Dây cuối cùng: chuyển trục và hướng ra mặt đất để thi công.

Thầy Vũ Giới vẫn nói: "Xem phong thủy mà không nhìn ra HÌNH, thì la bàn cũng chỉ là cái đĩa." Có thể nói thêm: không có hình đúng thì dây căng thẳng mấy cũng là căng sai chỗ. Dây chỉ giúp làm đúng cái đã định; dây không định thay được.

Vì sao có nhiều sợi dây?

Người xem thường thấy không chỉ một mà nhiều sợi dây – có khi năm, sáu sợi. Không nói về thủ pháp cụ thể, có thể hiểu khái quát:

• Dây trục chính: tọa – hướng, đi qua tâm huyệt.
• Dây ngang: vuông góc với trục, định hai bên trái phải, giữ cho mộ cân đối.
• Dây kiểm: kéo tới các mốc khác – án, triều, thủy khẩu, long hổ – để đối chiếu vị trí huyệt với cả cục.
• Dây giới hạn: đánh dấu phạm vi đào, phạm vi xây.

Mỗi sợi một việc. Nhìn thì rối, nhưng với người làm, đó là một "bản vẽ" trải ra trên mặt đất. Phong thủy sư chính là kiến trúc sư cổ – và dây chính là bút chì của kiến trúc sư trên công trường.

Ba hiểu lầm về việc căng dây

Thứ nhất: căng dây là làm phép

Có người tưởng căng dây là một nghi thức tâm linh, "trói" hay "khoá" cái gì đó. Phần lớn là việc kỹ thuật: định trục, giữ hướng, giảm sai số. Đừng thần bí hoá.

Thứ hai: dây càng nhiều càng giỏi

Số dây tuỳ công việc, tuỳ thế đất. Nhiều dây không có nghĩa là thầy giỏi; ít dây không có nghĩa là làm ẩu. Điều quan trọng là trục đúng và hướng được giữ.

Thứ ba: chỉ cần la kinh, không cần dây

Một mình thầy cầm la kinh thì biết hướng, nhưng thợ không thấy. Không có dây, thợ làm theo cảm tính, rất dễ lệch. Dây biến hiểu biết của thầy thành thứ mọi người cùng thấy.

Đại đạo chí giản: dây là công cụ giữ cho đúng, không phải công cụ để bí ẩn.

Bài học cho dương trạch: định trục khi xây nhà

Nguyên lý căng dây dùng y nguyên khi xây nhà. Ngày nay có máy toàn đạc, máy laser, nhưng tinh thần vẫn vậy:

• Định tâm trước: xác định tâm thực của mảnh đất, của khối nhà – dùng công cụ Lập Cục Pháp.
• Định trục chính: từ tâm kéo trục tọa – hướng, đối chiếu với đường, với cảnh trước nhà.
• Chuyển ra công trường: căng dây, đóng cọc, bật mực – để thợ đặt móng, cửa chính, cầu thang, bàn thờ đúng vị trí.
• Kiểm lại nhiều lần: sau khi đổ móng, dựng cột, lên tường – mỗi giai đoạn kiểm lại trục, vì sai lệch tích luỹ rất nhanh.

Nhiều nhà có bản vẽ phong thủy rất kỹ, nhưng thi công lệch vài độ, lệch vài tấc – cửa chính, bàn thờ không còn ở đúng chỗ đã định. Thầy Vũ Giới xuất thân thợ mộc, kỹ sư xây dựng nên vẫn nhắc: bản vẽ đúng mà thi công sai thì cũng như không. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, phải định đúng thái cực – lập cực điểm – rồi mới lập sơn hướng; và định rồi thì phải giữ được đến khi xong nhà.

Dây, cọc và những "dấu vết" người xưa để lại

Ở nhiều khu mộ cổ, nếu để ý sẽ thấy những dấu vết của việc định trục: một hòn đá đánh dấu ở phía trước xa, một trụ nhỏ ở phía sau, những bậc đá thẳng hàng với tâm mộ. Đó là cách người xưa "đóng cọc vĩnh viễn" – để đời sau khi sửa sang vẫn biết trục cũ ở đâu.

Khi tu sửa, tôn tạo một ngôi mộ cổ, việc đầu tiên nên làm là tìm lại trục ấy. Nhiều lần tu sửa vô tình xây lệch trục cũ – bia đặt lệch, bậc đặt lệch, tường bao lệch – làm ngôi mộ mất đi sự chính xác mà người xưa đã dày công tạo ra. Một sợi dây căng lại theo trục cũ trước khi sửa là cách tôn trọng công sức của người đi trước.

Với gia đình, điều này cũng nhắc một việc: đừng tự ý xây thêm, đặt thêm vật gì quanh mộ mà không xét trục. Một cái bình phong đặt lệch, một cái lư hương đặt chéo cũng làm "gãy" cái trục vốn thẳng. Giữ trục là giữ cái chính của ngôi mộ.

Gia chủ nên làm gì khi mời thầy làm mộ?

Gia chủ không cần biết thủ pháp, nhưng có thể làm mấy việc để công việc được chu đáo:

1. Chuẩn bị mặt bằng: phát quang để dây có đường kéo, nhìn được ra xa.
2. Giữ cọc, giữ dây: dặn thợ, người nhà không giẫm, không xê dịch cọc dây trong suốt quá trình làm.
3. Nhờ thầy kiểm lại: sau khi đào, trước khi hạ, nhờ thầy kiểm lại trục và hướng một lần nữa.
4. Ghi lại: chụp ảnh, ghi hướng, ghi phân kim vào gia phả – để đời sau biết khi sửa sang, cải táng.

Những việc ấy giản dị, nhưng là phần "giữ" quan trọng – như giữ bản vẽ cho đúng khi thi công.

Thực địa mới học được

Đứng xem một buổi căng dây ở huyệt, người học sẽ thấy cả một bài học: thầy đứng ở đâu, nhìn về đâu, cho kéo dây tới mốc nào, sửa lại ra sao khi dây lệch khỏi án sơn. Những điều ấy không viết hết được trên giấy.

Thầy Vũ Giới vẫn nói học phong thủy sư phải qua bốn tầng – đọc sách, học trực tuyến, giải đáp trực tiếp, thực địa – và tầng thực địa là tầng không thay thế được. Phần Nhãn và Tâm trong Tứ quyết Thư – Pháp – Nhãn – Tâm chỉ truyền được ở đó.

Tóm lại: căng dây tại huyệt là cách chuyển trục và hướng từ la kinh ra mặt đất – để định trục, giữ hướng suốt quá trình làm, giảm sai số bằng khoảng cách, đối chiếu với án triều. Phân kim chia rất nhỏ nên phải chính xác đến vậy. Dây không thay được việc định huyệt bằng hình; dây chỉ giúp làm đúng cái đã định. Còn căng thế nào, mấy sợi, phân kim theo phép gì – là thủ pháp, phải học trực tiếp.

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• La kinh Liên Hoa – la kinh do Thầy Vũ Giới thiết kế, đo hướng miễn phí.
• Lập Cục Pháp – định tâm, lập cục trước khi định trục (miễn phí).
• Thước Lỗ Ban Liên Hoa – cung 38,8 cm cho mộ, bàn thờ.

Bài liên quan

• Điểm huyệt lệch một chút có sao không? Công phu trong phong thủy
• Trục huyệt, minh đường, án, triều: đọc cục phong thủy
• Vì sao làm mộ phải dùng than và vôi? Lý giải theo phong thủy
• Mộ trên sườn núi: cách xem đất đặt mộ theo phong thủy

Câu hỏi thường gặp

Căng dây tại huyệt mộ có phải là nghi lễ tâm linh?

Phần lớn là việc kỹ thuật: định trục, giữ hướng, giảm sai số khi thi công.

Vì sao có sợi dây phải kéo rất xa?

Kéo xa tới một mốc cố định giúp kiểm chứng đường thẳng trên khoảng cách dài, sai số nhỏ hơn – như điểm ngắm càng xa càng chuẩn.

Phân kim là gì?

Là chia nhỏ mỗi sơn trên la kinh thành nhiều phần, mỗi phần một tính khí, để chọn hướng chính xác hơn.

Không có dây mà chỉ dùng la kinh được không?

La kinh cho thầy biết hướng, nhưng thợ không thấy. Dây chuyển hướng ra mặt đất để thi công đúng.

Xây nhà có cần căng dây định trục không?

Cần. Định tâm, định trục rồi căng dây, bật mực để đặt móng, cửa, bàn thờ đúng vị trí; kiểm lại ở mỗi giai đoạn.