Dương Trạch Chân Quyết
陽宅真訣 卷之二 (艮宅八門吉凶式 · 震宅八門吉凶式)
Tác giả: Trần Thời Dương 陳時暘 (tự Hạnh Xương 幸昌, hiệu Huyền Tố 玄素, người Mạt Lăng, đời Minh) · con Trần Thái Vận 陳泰運 (tự Đương Kỳ 當期) tục bổ, Trần Thái Hội 陳泰會 biên chính · Tiêu Hoằng 焦竑 tham duyệt · Tiền Thể Nguyên 錢體元 đồng đính
Bản gốc: Trùng tuyên Trần Huyền Tố tiên sinh Kham dư chân thuyên Trạch nguyên chân quyết tập 重鐫陳玄素先生堪輿真詮宅元真訣集, Nhất Lộc Trai tàng bản, Thiên Khải Giáp Tý (1624).
Tám cửa cát hung của nhà Cấn và nhà Chấn là bảng thứ ba và thứ tư trong "Bát cung khí khẩu tĩnh xá cát hung định thức" của Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣). Nhà Cấn ngồi Đông Bắc, hành Thổ, thiếu dương; nhà Chấn ngồi Đông, hành Mộc, trưởng dương. Bài này dịch trọn hai bảng, giảng từng cửa theo ba tầng cung, sao, âm dương, và chỉ ra vì sao hai nhà kề nhau trên la bàn mà cửa tốt cửa xấu khác hẳn nhau.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Quyết, nhà Cấn (ngồi Đông Bắc) hợp nhất cửa Đoài (Tây, Diên Niên), vì thiếu nam gặp thiếu nữ và cung sao đều sinh; kế đến cửa Càn (Tây Bắc, Thiên Y). Cửa Khôn của nhà Cấn tuy là Sinh Khí nhưng "sao khí cũng khắc". Nhà Chấn (ngồi Đông) hợp nhất cửa Ly (Nam, Sinh Khí, "cung sao đều sinh, âm dương phối đẹp"), rồi cửa Tốn (Đông Nam, Diên Niên) và cửa Khảm (Bắc, Thiên Y). Cửa Càn của nhà Chấn là Ngũ Quỷ, "khí ngoài khắc khí trong".
Thầy Vũ Giới giảng: "Không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ. Một sao lành đặt vào chỗ bị khắc thì cũng như người giỏi bị đặt sai việc."
Bảng tám cửa nhà Cấn viết gì? – 艮宅八門吉凶式
Bảng tám cửa nhà Cấn ghi tám phương mở cửa cho căn nhà ngồi Đông Bắc (quẻ Cấn, hành Thổ, thiếu dương). Ô giữa ghi "thiếu dương, Thổ sợ Mộc, ưa Kim": Mộc khắc Thổ nên đáng ngại; Kim là hành Thổ sinh ra, được xem là chỗ Thổ "có đường ra", nên ưa.
Nguyên văn và dịch – 原文 · 譯文
| Cửa | Sao · hành | Nguyên văn | Dịch |
|---|---|---|---|
| Đoài 兌 (Tây) | 武 Vũ Khúc · Kim | 宮星兩相生,陰陽相配和 | Cung và sao cùng sinh nhau, âm dương phối hợp hoà thuận. |
| Càn 乾 (Tây Bắc) | 巨 Cự Môn · Thổ | 宮星兩比生,陽氣少陰和 | Cung và sao vừa tỉ hoà vừa sinh, nhưng khí dương ít được âm hoà. |
| Khôn 坤 (Tây Nam) | 貪 Tham Lang · Mộc | 宮氣雖相比,星氣亦相尅 | Khí cung tuy tỉ hoà, nhưng khí sao lại khắc. |
| Cấn 艮 (Đông Bắc) | 伏 Phục Vị | 宮位無生尅,孤陽少資配 | Cung vị không sinh không khắc, dương đơn độc, ít chỗ phối. |
| Ly 離 (Nam) | 祿 Lộc Tồn · Thổ | 宮星雖相生,陰陽無吉氣 | Cung và sao tuy sinh nhau, nhưng âm dương không có khí lành. |
| Tốn 巽 (Đông Nam) | 絕 Phá Quân · Kim | 星宮俱有尅,陰陽不比和 | Sao và cung đều có khắc, âm dương không hoà. |
| Chấn 震 (Đông) | 文 Văn Khúc · Thuỷ | 宮氣相尅,星氣相制 | Khí cung khắc nhau, khí sao chế nhau. |
| Khảm 坎 (Bắc) | 廉 Liêm Trinh · Hoả | 宮氣相尅,星氣相戰 | Khí cung khắc nhau, khí sao đánh nhau. |
| Ô giữa | 艮宅 | 少陽,土怕木,喜金 | Thiếu dương, Thổ sợ Mộc, ưa Kim. |

Giảng: Nhà Cấn là núi, là người con trai út trong gia đình bát quái. Bảng nhà Cấn có hai cửa hành Thổ (Càn với sao Cự Môn, Ly với sao Lộc Tồn), hai cửa hành Kim (Đoài với Vũ Khúc, Tốn với Phá Quân). Cùng hành mà một bên là cát tinh, một bên là hung tinh, nên lời phê khác nhau. Đây là ví dụ rõ cho câu ở bài 13: một cung có một sao bay đến, sao ấy quyết định lành dữ không kém gì ngũ hành của cung.
Nhà Cấn nên mở cửa hướng nào? – 艮宅宜開何門
Nhà Cấn nên mở cửa Đoài (Tây). Bảng phê "cung sao cùng sinh, âm dương phối hoà": Thổ của nhà sinh Kim của cung Đoài và Kim của sao Vũ Khúc; Cấn thiếu nam gặp Đoài thiếu nữ là một đôi. Cửa Càn (Tây Bắc, Thiên Y) đứng thứ hai.

Cửa Đoài – Diên Niên: trong Kinh Dịch, Cấn trên Đoài dưới là quẻ Tổn, Đoài trên Cấn dưới là quẻ Hàm (咸), quẻ của cảm ứng nam nữ. Ca biến hoá ở cuối quyển hai (bài 19 của bộ) nói nhà Cấn biến Đoài là "Sơn Trạch Tổn, âm dương hoà hợp, nhà giàu sang, cháu hiền con giỏi". Bảng và ca nói cùng một ý.
Cửa Càn – Thiên Y: sao Cự Môn hành Thổ cùng hành với nhà (tỉ), lại sinh Kim của cung Càn (sinh), nên sách gọi là "lưỡng tỉ sinh". Chỗ thiếu là Càn lão dương với Cấn thiếu dương đều là dương, nên "khí dương ít được âm hoà". Cửa tốt nhưng nhà dễ nghiêng về dương, thiếu phần mềm mại.
Vì sao cửa Sinh Khí của nhà Cấn bị chê? – 艮宅坤門星氣相尅
Cửa Khôn (Tây Nam) là cửa Sinh Khí của nhà Cấn, nhưng sách phê "khí cung tuy tỉ hoà, khí sao lại khắc". Lý do: sao Tham Lang hành Mộc, mà nhà Cấn hành Thổ sợ Mộc; cung Khôn cũng hành Thổ nên bị sao khắc luôn.

Đây là trường hợp thứ hai trong quyển hai mà cửa Sinh Khí không được khen trọn (trường hợp thứ nhất là cửa Đoài của nhà Càn, bài 14). Cả hai đều có cùng một lý: ngũ hành của sao Tham Lang (Mộc) xung với ngũ hành của nhà (Kim hoặc Thổ). Quyển ba của sách lấy chính cặp "cửa Khôn nhà Cấn" làm ví dụ cho phép chế hoá: "cửa Khôn nhà Cấn, sinh khí đến, là Mộc đến khắc Thổ, con trai út yếu; nếu hào chế có sao Hoả, hoặc dựng lầu cao ở Tốn để bổ sao Hoả, thì Mộc sinh Hoả, Hoả lại sinh Thổ, con trai út lại mạnh" (bài 23 của bộ).
Những cửa nào của nhà Cấn là dữ? – 艮宅凶門
Bốn cửa dữ của nhà Cấn là Khảm (Bắc, Ngũ Quỷ), Chấn (Đông, Lục Sát), Tốn (Đông Nam, Tuyệt Mệnh) và Ly (Nam, Hoạ Hại). Hai cửa Chấn và Tốn hành Mộc, đúng hành nhà Cấn sợ; cửa Khảm thì sao Hoả và cung Thuỷ "đánh nhau".

- Cửa Khảm – Ngũ Quỷ: Thổ của nhà khắc Thuỷ của cung Khảm, Thuỷ của cung lại khắc Hoả của sao Liêm Trinh. Sách dùng chữ "相戰" (đánh nhau).
- Cửa Chấn – Lục Sát: Mộc của cung Chấn khắc Thổ của nhà; Thổ của nhà khắc Thuỷ của sao Văn Khúc. "Khí cung khắc nhau, khí sao chế nhau."
- Cửa Tốn – Tuyệt Mệnh: Mộc của cung Tốn khắc nhà; Kim của sao Phá Quân khắc Mộc của cung. "Sao và cung đều có khắc."
- Cửa Ly – Hoạ Hại: Hoả của cung Ly sinh Thổ của nhà và Thổ của sao Lộc Tồn, ngũ hành rất thuận. Nhưng sách phê "âm dương không có khí lành", vì sao vẫn là hung tinh và Ly với Cấn không phải đôi chính.
Bảng tám cửa nhà Chấn viết gì? – 震宅八門吉凶式
Bảng tám cửa nhà Chấn ghi tám phương mở cửa cho căn nhà ngồi Đông (quẻ Chấn, hành Mộc, trưởng dương). Ô giữa ghi "trưởng dương, Mộc sợ Kim, ưa Thuỷ": Kim khắc Mộc nên đáng ngại, Thuỷ sinh Mộc nên được trợ.
Nguyên văn và dịch – 原文 · 譯文
| Cửa | Sao · hành | Nguyên văn | Dịch |
|---|---|---|---|
| Ly 離 (Nam) | 貪 Tham Lang · Mộc | 宮星俱相生,陰陽好配和 | Cung và sao đều sinh nhau, âm dương phối hợp đẹp. |
| Tốn 巽 (Đông Nam) | 武 Vũ Khúc · Kim | 宮氣相比和,吉星不妨尅 | Khí cung tỉ hoà, cát tinh có khắc cũng không hại. |
| Khảm 坎 (Bắc) | 巨 Cự Môn · Thổ | 宮氣喜相生,星氣互相尅 | Khí cung mừng vì sinh nhau, khí sao thì khắc lẫn nhau. |
| Chấn 震 (Đông) | 伏 Phục Vị | 木位無生氣,陰陽少配偶 | Vị Mộc không có sinh khí, âm dương ít phối ngẫu. |
| Khôn 坤 (Tây Nam) | 祿 Lộc Tồn · Thổ | 宮星俱相尅,陰勝少陽和 | Cung và sao đều khắc, âm lấn át, ít dương hoà. |
| Cấn 艮 (Đông Bắc) | 文 Văn Khúc · Thuỷ | 宮氣相尅,星氣相戰 | Khí cung khắc nhau, khí sao đánh nhau. |
| Đoài 兌 (Tây) | 絕 Phá Quân · Kim | 宮星兩相尅,陰陽不相比 | Cung và sao cùng khắc, âm dương không thân nhau. |
| Càn 乾 (Tây Bắc) | 廉 Liêm Trinh · Hoả | 外氣尅內氣,星氣爍宮氣 | Khí ngoài khắc khí trong, khí sao nung chảy khí cung. |
| Ô giữa | 震宅 | 長陽,木怕金,喜水 | Trưởng dương, Mộc sợ Kim, ưa Thuỷ. |

Giảng: Bảng nhà Chấn có câu phê đáng nhớ nhất của cả tám bảng: "khí ngoài khắc khí trong" (外氣尅內氣) ở cửa Càn. "Khí ngoài" là khí của cửa, khí từ bên ngoài vào; "khí trong" là khí chủ của nhà. Cửa Càn hành Kim khắc nhà Chấn hành Mộc: khí đi vào nhà mỗi ngày lại là khí khắc chủ. Thêm sao Liêm Trinh hành Hoả "nung chảy" Kim của cung, nên khắc qua khắc lại, không còn chỗ yên.
Nhà Chấn nên mở cửa hướng nào? – 震宅宜開何門
Nhà Chấn nên mở cửa Ly (Nam). Bảng phê "cung sao đều sinh nhau, âm dương phối đẹp": Mộc của nhà sinh Hoả của cung Ly, sao Tham Lang hành Mộc cùng hành với nhà; Chấn trưởng nam gặp Ly trung nữ là nam nữ thành đôi. Kế đến là cửa Tốn và cửa Khảm.

Cửa Tốn – Diên Niên: Chấn và Tốn đều hành Mộc, cung tỉ hoà; Chấn trưởng nam, Tốn trưởng nữ là đôi vợ chồng lớn trong nhà, quẻ Hằng (恒) là đạo vợ chồng lâu bền. Sao Vũ Khúc hành Kim khắc Mộc, nhưng sách nói "cát tinh có khắc cũng không hại".
Cửa Khảm – Thiên Y: Thuỷ của cung Khảm sinh Mộc của nhà, đúng điều nhà Chấn ưa, nên "khí cung mừng vì sinh nhau". Chỉ có sao Cự Môn hành Thổ thì bị Mộc của nhà khắc, lại khắc Thuỷ của cung, nên "khí sao khắc lẫn nhau". Cửa vẫn tốt nhưng không trọn.
Những cửa nào của nhà Chấn là dữ? – 震宅凶門
Bốn cửa dữ của nhà Chấn là Càn (Tây Bắc, Ngũ Quỷ), Đoài (Tây, Tuyệt Mệnh), Cấn (Đông Bắc, Lục Sát) và Khôn (Tây Nam, Hoạ Hại). Hai cửa Càn và Đoài hành Kim, đúng hành nhà Chấn sợ, nên nặng nhất.

- Cửa Càn – Ngũ Quỷ: "khí ngoài khắc khí trong, khí sao nung chảy khí cung", như đã giảng ở trên.
- Cửa Đoài – Tuyệt Mệnh: Kim của cung Đoài khắc Mộc của nhà; Kim của sao Phá Quân cũng khắc nhà. "Cung và sao cùng khắc, âm dương không thân nhau."
- Cửa Cấn – Lục Sát: Mộc của nhà khắc Thổ của cung Cấn; Thổ của cung khắc Thuỷ của sao Văn Khúc. "Khí sao đánh nhau."
- Cửa Khôn – Hoạ Hại: Mộc của nhà khắc Thổ của cung Khôn và Thổ của sao Lộc Tồn. Khôn là lão âm, nên sách thêm "âm lấn át, ít dương hoà".
Nhà Cấn và nhà Chấn khác nhau thế nào? – 艮震二宅之比較
Nhà Cấn và nhà Chấn nằm kề nhau trên la bàn (Đông Bắc và Đông), cùng là nhà dương, nhưng một bên hành Thổ, một bên hành Mộc. Vì Mộc khắc Thổ, nên những cửa hành Mộc là cửa đáng ngại của nhà Cấn, còn với nhà Chấn thì chính cửa hành Kim mới là đáng ngại.


| Điểm so sánh | Nhà Cấn 艮宅 | Nhà Chấn 震宅 |
|---|---|---|
| Phía ngồi | Đông Bắc | Đông |
| Hành · âm dương | Thổ · thiếu dương | Mộc · trưởng dương |
| Sợ · ưa | sợ Mộc · ưa Kim | sợ Kim · ưa Thuỷ |
| Cửa đẹp nhất theo sách | Đoài (Diên Niên, thiếu nam thiếu nữ) | Ly (Sinh Khí, sinh trọn) |
| Cửa Sinh Khí | Khôn: "khí sao cũng khắc" | Ly: tốt trọn vẹn |
| Cửa dữ nhất | Khảm (Ngũ Quỷ, "đánh nhau"), Tốn, Chấn | Càn (Ngũ Quỷ, "khí ngoài khắc khí trong"), Đoài |
| Phục Vị | "dương đơn độc, ít chỗ phối" | "vị Mộc không có sinh khí" |
Sau bốn bảng của nhà dương (Càn, Khảm, Cấn, Chấn), có thể thấy một quy luật: cửa có lời phê đẹp nhất luôn là cửa mà quẻ của cửa là người khác giới, đúng cặp trong gia đình bát quái. Càn với Khôn, Khảm với Tốn, Cấn với Đoài, Chấn với Ly.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Bảng nhà Cấn và nhà Chấn cho thấy Dương Trạch Chân Quyết dạy người đọc nhìn từng cửa như một mối quan hệ, không như một nhãn dán. Cửa Sinh Khí của nhà Cấn bị chê, cửa Diên Niên của nhà Chấn có khắc vẫn được khen, vì trong mỗi cửa có ba lớp khí đan nhau. Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) thường nói "Bát Trạch không sai, chỉ đặt sai chỗ"; hai bảng này là bằng chứng: người dùng Bát Trạch rút gọn sẽ khen cửa Khôn của nhà Cấn, người đọc đủ sách sẽ biết cửa ấy cần chế hoá. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, ngũ hành là các pha của một dòng khí vận động, không phải năm cái hộp đứng yên; vì vậy "Mộc khắc Thổ" có thể được chuyển thành "Mộc sinh Hoả, Hoả sinh Thổ" khi có một khâu trung gian, đúng như quyển ba sẽ giảng. Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn giữ thứ tự "Nhất hình nhì khí": trước khi xét cửa Đoài của nhà Cấn tốt đến đâu, phải xem trước cửa có đường đâm, góc nhọn, cột điện hay không; hình phá thì khí tốt cũng không vào được. Lý pháp như trên thì chia sẻ; xét cửa và lập phép chế hoá cho một căn nhà thật là thủ pháp phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Nhà Cấn (Đông Bắc, Thổ, thiếu dương) hợp nhất cửa Đoài, kế đến cửa Càn; cửa Khôn tuy là Sinh Khí nhưng sao Mộc khắc nhà Thổ nên chưa trọn; cửa Khảm, Tốn, Chấn là dữ. Nhà Chấn (Đông, Mộc, trưởng dương) hợp nhất cửa Ly, rồi Tốn và Khảm; cửa Càn "khí ngoài khắc khí trong" là dữ nhất, rồi Đoài. Cửa tốt nhất của mỗi nhà dương là cửa của quẻ khác giới đúng cặp.
Bài trước: Dương Trạch Chân Quyết (14): Tám cửa nhà Càn, nhà Khảm.
Bài sau: Dương Trạch Chân Quyết (16) – Tám cửa nhà Tốn, nhà Ly 巽離宅八門.
Nguồn: Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣) quyển hai, "艮宅八門吉凶式" (tờ 2b) và "震宅八門吉凶式" (tờ 3a), bản khắc Nhất Lộc Trai năm Thiên Khải Giáp Tý (1624). Bảng gốc in theo chín ô, bài chuyển thành bảng dọc, giữ nguyên văn từng ô. "尅" là dị thể của "剋". Câu ví dụ "cửa Khôn nhà Cấn" trích từ quyển ba của cùng sách, mục "論宮星五行生尅制化訣". Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: đo phía ngồi, biết nhà là Cấn hay Chấn.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đặt lưới chín cung, đánh dấu cửa chính và cửa phụ.
- Lập Cục Pháp: định tâm nhà trước khi chia cung.
Bài liên quan – 相關文章
- Hoàng Đế Trạch Kinh (3): hai mươi bốn lộ, dương trạch và âm trạch
- Hoàng Đế Trạch Kinh (7): nhà như thân người, sinh khí tử khí
- Bát Trạch Tự (3): cửa ngõ, đường đi, đổi cửa đổi vận
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc được lời phê từng cửa là phần Thư; biết cửa nào cần chế, chế bằng gì, đặt ở đâu trên một căn nhà thật là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhà ngồi Đông Bắc nên mở cửa hướng nào? – 艮宅開門
Theo Dương Trạch Chân Quyết, nhà ngồi Đông Bắc (nhà Cấn) hợp nhất cửa Tây (Đoài, Diên Niên), kế đến cửa Tây Bắc (Càn, Thiên Y). Cửa Tây Nam là Sinh Khí nhưng sao Mộc khắc nhà Thổ, cần chế hoá.
Nhà ngồi Đông nên mở cửa hướng nào? – 震宅開門
Nhà ngồi Đông (nhà Chấn) hợp nhất cửa Nam (Ly, Sinh Khí), rồi cửa Đông Nam (Tốn, Diên Niên) và cửa Bắc (Khảm, Thiên Y).
"Khí ngoài khắc khí trong" nghĩa là gì? – 外氣尅內氣
Là khí của cửa (khí từ ngoài vào) khắc khí chủ của nhà. Ví dụ nhà Chấn hành Mộc mở cửa Càn hành Kim: mỗi ngày khí vào nhà đều khắc chủ, nên sách xếp là cửa dữ nhất.
Cửa Hoạ Hại mà ngũ hành sinh nhà thì có tốt không? – 禍害門相生
Chưa tốt. Cửa Ly của nhà Cấn có Hoả sinh Thổ rất thuận, nhưng sách vẫn phê "âm dương không có khí lành", vì sao là hung tinh và âm dương không đúng đôi.
Có quy luật nào để nhớ cửa tốt nhất của nhà dương không? – 陽宅最吉門
Có: trong bốn nhà dương, cửa có lời phê đẹp nhất là cửa của quẻ khác giới đúng cặp: Càn với Khôn, Khảm với Tốn, Cấn với Đoài, Chấn với Ly.









