Dương Trạch Chân Quyết
陽宅真訣 卷之二 (巽宅八門吉凶式 · 離宅八門吉凶式)
Tác giả: Trần Thời Dương 陳時暘 (tự Hạnh Xương 幸昌, hiệu Huyền Tố 玄素, người Mạt Lăng, đời Minh) · con Trần Thái Vận 陳泰運 (tự Đương Kỳ 當期) tục bổ, Trần Thái Hội 陳泰會 biên chính · Tiêu Hoằng 焦竑 tham duyệt · Tiền Thể Nguyên 錢體元 đồng đính
Bản gốc: Trùng tuyên Trần Huyền Tố tiên sinh Kham dư chân thuyên Trạch nguyên chân quyết tập 重鐫陳玄素先生堪輿真詮宅元真訣集, Nhất Lộc Trai tàng bản, Thiên Khải Giáp Tý (1624).
Tám cửa cát hung của nhà Tốn và nhà Ly là hai bảng đầu tiên của nhóm nhà âm trong "Bát cung khí khẩu tĩnh xá cát hung định thức" của Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣). Nhà Tốn ngồi Đông Nam, hành Mộc, trưởng âm; nhà Ly ngồi Nam, hành Hoả, trung âm. Bài này dịch trọn hai bảng, giảng hai cặp chữ quan trọng "ngoài khắc trong" và "trong khắc ngoài", và đối chiếu với bốn nhà dương ở các bài trước.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Quyết, nhà Tốn (ngồi Đông Nam) hợp nhất cửa Khảm (Bắc, Sinh Khí, "cung sao đều sinh vượng, âm dương thành đôi"), kế đến cửa Ly (Nam, Thiên Y) và cửa Chấn (Đông, Diên Niên). Nhà Ly (ngồi Nam) hợp nhất cửa Chấn (Đông, Sinh Khí), rồi cửa Khảm (Bắc, Diên Niên, Thuỷ Hoả "giúp nhau") và cửa Tốn (Đông Nam, Thiên Y). Cửa dữ nhất của nhà Tốn là Đoài, Cấn, Càn; của nhà Ly là Càn, Đoài, Khôn.
Thầy Vũ Giới giảng: "Nhất âm nhất dương chi vị đạo. Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ!"
Bảng tám cửa nhà Tốn viết gì? – 巽宅八門吉凶式
Bảng tám cửa nhà Tốn ghi tám phương mở cửa cho căn nhà ngồi Đông Nam (quẻ Tốn, hành Mộc, trưởng âm). Ô giữa ghi "trưởng âm, Mộc sợ Kim, ưa Mộc và Thuỷ": Kim khắc Mộc nên đáng ngại; Thuỷ sinh Mộc và Mộc cùng hành đều là trợ.
Nguyên văn và dịch – 原文 · 譯文
| Cửa | Sao · hành | Nguyên văn | Dịch |
|---|---|---|---|
| Khảm 坎 (Bắc) | 貪 Tham Lang · Mộc | 宮星俱生旺,陰陽兩配和 | Cung và sao đều sinh vượng, âm dương hai bên phối hoà. |
| Ly 離 (Nam) | 巨 Cự Môn · Thổ | 宮氣相生旺,星氣有相配 | Khí cung sinh nhau mà vượng, khí sao có chỗ phối. |
| Chấn 震 (Đông) | 武 Vũ Khúc · Kim | 宮氣忻相比,星氣化同和 | Khí cung vui vẻ tỉ hoà, khí sao hoá thành cùng hoà. |
| Tốn 巽 (Đông Nam) | 伏 Phục Vị | 宮位無相尅,陰氣盛于陽 | Cung vị không khắc, nhưng khí âm thịnh hơn dương. |
| Càn 乾 (Tây Bắc) | 祿 Lộc Tồn · Thổ | 宮星俱相尅,陰陽非所匹 | Cung và sao đều khắc, âm dương không phải đôi. |
| Đoài 兌 (Tây) | 文 Văn Khúc · Thuỷ | 宮氣外尅內,純陰無陽配 | Khí cung ngoài khắc trong, thuần âm không có dương phối. |
| Khôn 坤 (Tây Nam) | 廉 Liêm Trinh · Hoả | 宮氣內尅外,星氣生非吉 | Khí cung trong khắc ngoài, khí sao có sinh nhưng không lành. |
| Cấn 艮 (Đông Bắc) | 絕 Phá Quân · Kim | 宮星互相尅,陰陽非配偶 | Cung và sao khắc lẫn nhau, âm dương không phải đôi. |
| Ô giữa | 巽宅 | 長陰,木怕金,喜木水 | Trưởng âm, Mộc sợ Kim, ưa Mộc và Thuỷ. |

Giảng: Bảng nhà Tốn là bảng đầu tiên của nhà âm, nên lời phê đổi giọng. Ở nhà dương, sách hay chê "thuần dương không có âm"; ở nhà Tốn, sách chê ngược lại: "khí âm thịnh hơn dương" (Phục Vị), "thuần âm không có dương phối" (cửa Đoài). Tốn là trưởng nữ, gặp Đoài thiếu nữ, Khôn mẹ, Ly trung nữ thì đều là âm gặp âm.
"Ngoài khắc trong" và "trong khắc ngoài" khác nhau thế nào? – 外尅內 · 內尅外
"Ngoài khắc trong" (外尅內) là cung của cửa khắc cung của nhà; "trong khắc ngoài" (內尅外) là cung của nhà khắc cung của cửa. Dương Trạch Chân Quyết dùng cặp chữ này ngay trong bảng nhà Tốn: cửa Đoài (Kim) khắc nhà Tốn (Mộc) là ngoài khắc trong; nhà Tốn (Mộc) khắc cửa Khôn (Thổ) là trong khắc ngoài.

Trong thuật dương trạch, "trong" là khí chủ của nhà, "ngoài" là khí từ cửa đi vào. Ngoài khắc trong thì người trong nhà bị đè, khí vào mỗi ngày làm hao khí chủ, nên nặng hơn. Trong khắc ngoài thì nhà còn làm chủ được, nhưng phải tốn sức để khắc, nên vẫn là hao. Cửa Khôn của nhà Tốn được thêm câu "khí sao có sinh nhưng không lành": sao Liêm Trinh hành Hoả được Mộc của nhà sinh, Hoả lại sinh Thổ của cung, chuỗi sinh trông rất đẹp, nhưng sao là Ngũ Quỷ nên sinh nó là nuôi cái dữ.
Bài 15 đã gặp chữ "khí ngoài khắc khí trong" ở cửa Càn của nhà Chấn. Gộp lại, ta có quy tắc đọc: thấy chữ "外" là cửa, chữ "內" là nhà; bên nào khắc bên nào thì bên bị khắc chịu thiệt.
Nhà Tốn nên mở cửa hướng nào? – 巽宅宜開何門
Nhà Tốn nên mở cửa Khảm (Bắc). Sách phê "cung sao đều sinh vượng, âm dương hai bên phối hoà": Thuỷ của cung Khảm sinh Mộc của nhà, sao Tham Lang hành Mộc cùng hành với nhà; Tốn trưởng nữ gặp Khảm trung nam. Cửa Ly (Nam) và cửa Chấn (Đông) xếp sau.

Cửa Ly – Thiên Y: Mộc của nhà sinh Hoả của cung Ly, Hoả lại sinh Thổ của sao Cự Môn: "khí cung sinh nhau mà vượng, khí sao có chỗ phối". Tốn và Ly đều là âm, nên sách không dùng chữ "chính phối" mà chỉ nói "có chỗ phối".
Cửa Chấn – Diên Niên: Chấn và Tốn cùng hành Mộc, sách dùng chữ "忻" (vui vẻ) cho sự tỉ hoà; trưởng nam với trưởng nữ là đôi vợ chồng. Sao Vũ Khúc hành Kim khắc Mộc, nhưng sách nói khí sao "hoá thành cùng hoà", vì là cát tinh gặp đôi chính phối.
Những cửa nào của nhà Tốn là dữ? – 巽宅凶門
Bốn cửa dữ của nhà Tốn là Đoài (Tây, Lục Sát), Cấn (Đông Bắc, Tuyệt Mệnh), Càn (Tây Bắc, Hoạ Hại) và Khôn (Tây Nam, Ngũ Quỷ). Ba cửa Đoài, Càn, Cấn đều dính Kim (cung hoặc sao), đúng hành nhà Tốn sợ.

- Cửa Đoài – Lục Sát: ngoài khắc trong, thuần âm không có dương.
- Cửa Cấn – Tuyệt Mệnh: Mộc của nhà khắc Thổ của cung, Kim của sao Phá Quân khắc Mộc của nhà: "cung và sao khắc lẫn nhau".
- Cửa Càn – Hoạ Hại: Kim của cung Càn khắc nhà; Mộc của nhà khắc Thổ của sao Lộc Tồn. "Cung và sao đều khắc."
- Cửa Khôn – Ngũ Quỷ: trong khắc ngoài; sao Hoả được nuôi nhưng là hung tinh.
Bảng tám cửa nhà Ly viết gì? – 離宅八門吉凶式
Bảng tám cửa nhà Ly ghi tám phương mở cửa cho căn nhà ngồi Nam (quẻ Ly, hành Hoả, trung âm). Ô giữa ghi "trung âm, Hoả sợ Thuỷ và Kim, ưa Mộc": Thuỷ khắc Hoả; Kim là hành Hoả phải khắc, tốn sức; Mộc sinh Hoả nên ưa.
Nguyên văn và dịch – 原文 · 譯文
| Cửa | Sao · hành | Nguyên văn | Dịch |
|---|---|---|---|
| Chấn 震 (Đông) | 生 Sinh Khí · Mộc | 宮星相生旺,陰陽得配和 | Cung và sao sinh nhau mà vượng, âm dương được phối hoà. |
| Khảm 坎 (Bắc) | 延 Diên Niên · Kim | 宮氣兩相濟,陰陽正配和 | Khí hai cung giúp nhau, âm dương đúng là phối hoà. |
| Tốn 巽 (Đông Nam) | 巨 Cự Môn · Thổ | 宮氣相生旺,陰陽有配偶 | Khí cung sinh nhau mà vượng, âm dương có phối ngẫu. |
| Ly 離 (Nam) | 伏 Phục Vị | 五行無生尅,陰陽無所匹 | Ngũ hành không sinh không khắc, âm dương không có đôi. |
| Cấn 艮 (Đông Bắc) | 祿 Lộc Tồn · Thổ | 宮氣生外氣,陰陽非所宜 | Khí cung (nhà) sinh khí ngoài (cửa), âm dương không hợp. |
| Khôn 坤 (Tây Nam) | 文 Văn Khúc · Thuỷ | 生尅互相戰,純陰無配偶 | Sinh khắc đánh lẫn nhau, thuần âm không có đôi. |
| Đoài 兌 (Tây) | 廉 Liêm Trinh · Hoả | 宮星相尅剝,陰陽氣多爭 | Cung và sao khắc bóc nhau, khí âm dương tranh nhau nhiều. |
| Càn 乾 (Tây Bắc) | 絕 Phá Quân · Kim | 宮星俱相尅,陰陽却不和 | Cung và sao đều khắc, âm dương lại không hoà. |
| Ô giữa | 離宅 | 中陰,火怕水金,喜木 | Trung âm, Hoả sợ Thuỷ và Kim, ưa Mộc. |

Giảng: Bảng nhà Ly dùng lớp tên du niên ở hai ô (生 Sinh Khí ở Chấn, 延 Diên Niên ở Khảm). Câu "khí cung sinh khí ngoài" ở cửa Cấn là trường hợp nhà sinh cửa: Hoả của nhà sinh Thổ của cung Cấn. Nhà sinh cửa thì khí chủ chảy ra ngoài, gọi là tiết khí, nên dù không khắc vẫn "không hợp".
Nhà Ly nên mở cửa hướng nào? – 離宅宜開何門
Nhà Ly nên mở cửa Chấn (Đông). Sách phê "cung sao sinh nhau mà vượng, âm dương được phối hoà": Mộc của cung Chấn và Mộc của sao Sinh Khí cùng sinh Hoả của nhà; Ly trung nữ gặp Chấn trưởng nam. Kế đến là cửa Khảm và cửa Tốn.

Cửa Khảm – Diên Niên: Thuỷ của cung Khảm khắc Hoả của nhà, đúng điều nhà Ly sợ. Vậy mà sách lại phê "khí hai cung giúp nhau" (兩相濟), vì Khảm Ly là cặp Thuỷ Hoả của trung nam trung nữ, quẻ Ký Tế (既濟) là Thuỷ Hoả giúp nhau thành việc. Đây là ví dụ đẹp nhất trong quyển hai về chỗ âm dương đứng trên ngũ hành.
Cửa Tốn – Thiên Y: Mộc của cung Tốn sinh Hoả của nhà, Hoả lại sinh Thổ của sao Cự Môn. Tốn và Ly đều âm nhưng sách vẫn nói "có phối ngẫu", nhẹ hơn chữ "chính phối".
Những cửa nào của nhà Ly là dữ? – 離宅凶門
Bốn cửa dữ của nhà Ly là Càn (Tây Bắc, Tuyệt Mệnh), Đoài (Tây, Ngũ Quỷ), Khôn (Tây Nam, Lục Sát) và Cấn (Đông Bắc, Hoạ Hại). Hai cửa Càn và Đoài hành Kim, nhà Hoả phải khắc liên tục, lại thêm sao dữ, nên nặng nhất.

- Cửa Càn – Tuyệt Mệnh: Hoả của nhà khắc Kim của cung Càn và Kim của sao Phá Quân. "Cung và sao đều khắc, âm dương lại không hoà."
- Cửa Đoài – Ngũ Quỷ: sao Liêm Trinh hành Hoả khắc Kim của cung Đoài, Hoả của nhà cũng khắc cung: "khắc bóc nhau, khí tranh nhau nhiều".
- Cửa Khôn – Lục Sát: Hoả sinh Thổ của cung, Thổ của cung khắc Thuỷ của sao, Thuỷ của sao khắc Hoả của nhà: "sinh khắc đánh lẫn nhau"; Khôn và Ly đều âm nên "thuần âm không có đôi".
- Cửa Cấn – Hoạ Hại: nhà sinh cửa, tiết khí.
Nhà âm khác nhà dương ở chỗ nào? – 陰宅與陽宅之別
Nhà âm (Tốn, Ly, Khôn, Đoài) khác nhà dương (Càn, Khảm, Cấn, Chấn) ở chỗ lời phê luôn kiểm tra âm có được dương phối hay không. Cửa của quẻ âm thì bị chê "thuần âm", cửa của quẻ dương đúng cặp thì được khen "chính phối".


| Điểm so sánh | Nhà Tốn 巽宅 | Nhà Ly 離宅 |
|---|---|---|
| Phía ngồi | Đông Nam | Nam |
| Hành · âm dương | Mộc · trưởng âm | Hoả · trung âm |
| Sợ · ưa | sợ Kim · ưa Mộc, Thuỷ | sợ Thuỷ, Kim · ưa Mộc |
| Cửa đẹp nhất theo sách | Khảm (Sinh Khí, trưởng nữ gặp trung nam) | Chấn (Sinh Khí, trung nữ gặp trưởng nam) |
| Cửa có khắc mà vẫn tốt | Chấn (Diên Niên, "hoá thành cùng hoà") | Khảm (Diên Niên, "hai cung giúp nhau") |
| Cửa dữ nhất | Đoài (ngoài khắc trong), Cấn, Càn | Càn, Đoài (dính Kim, sao dữ) |
| Phục Vị | "khí âm thịnh hơn dương" | "âm dương không có đôi" |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Hai bảng nhà Tốn và nhà Ly cho thấy rõ nhất cách Dương Trạch Chân Quyết đặt âm dương lên trên ngũ hành: cửa Khảm của nhà Ly, Thuỷ khắc Hoả, vẫn được khen vì là đôi Thuỷ Hoả ký tế. Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) giảng nguyên lý phu thê chính phối theo đúng tinh thần ấy: nóc với nền, mạch với thuỷ, long với hổ phải thành đôi; thành đôi thì có khắc cũng thành giúp, không thành đôi thì có sinh cũng thành hao. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, Thuỷ và Hoả là hai trục lớn của vận khí, một lên một xuống mà thành vòng; thiếu một bên thì vòng không quay. Cặp chữ "ngoài khắc trong", "trong khắc ngoài" cũng là bài học thực hành: khi xét cửa, phải phân biệt khí vào và khí chủ, không gộp làm một. Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn giữ thứ tự "Nhất hình nhì khí": nhà ngồi Nam mở cửa Đông mà trước cửa là bức tường cao sát mặt, khí không có chỗ quay vào, thì bảng khen đến đâu cũng chưa dùng được. Lý pháp như trên thì chia sẻ; phân biệt khí vào khí chủ trên một căn nhà thật là thủ pháp phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Nhà Tốn (Đông Nam, Mộc, trưởng âm) hợp nhất cửa Khảm, rồi Ly và Chấn; cửa Đoài "ngoài khắc trong, thuần âm" là dữ nhất. Nhà Ly (Nam, Hoả, trung âm) hợp nhất cửa Chấn, rồi Khảm (Thuỷ Hoả giúp nhau) và Tốn; cửa Càn, Đoài là dữ nhất. "Ngoài" là cửa, "trong" là nhà; cửa khắc nhà nặng hơn nhà khắc cửa; nhà sinh cửa là tiết khí.
Bài trước: Dương Trạch Chân Quyết (15): Tám cửa nhà Cấn, nhà Chấn.
Bài sau: Dương Trạch Chân Quyết (17) – Tám cửa nhà Khôn, nhà Đoài 坤兌宅八門.
Nguồn: Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣) quyển hai, "巽宅八門吉凶式" (tờ 3b) và "離宅八門吉凶式" (tờ 4a), bản khắc Nhất Lộc Trai năm Thiên Khải Giáp Tý (1624). Bảng gốc in theo chín ô, bài chuyển thành bảng dọc, giữ nguyên văn từng ô. "尅" là dị thể của "剋"; "却" là dị thể của "卻"; "忻" là vui mừng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: đo phía ngồi, biết nhà là Tốn hay Ly.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đặt lưới chín cung, đánh dấu cửa.
- Lập Cục Pháp: định tâm nhà trước khi chia cung.
Bài liên quan – 相關文章
- Hoàng Đế Trạch Kinh (2): nhà là then chốt của âm dương
- Hoàng Đế Trạch Kinh (3): hai mươi bốn lộ, dương trạch và âm trạch
- Bát Trạch Tự (3): cửa ngõ, đường đi, đổi cửa đổi vận
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết "ngoài khắc trong", "trong khắc ngoài" là phần Thư; đứng trong một căn nhà thật mà phân được khí vào, khí chủ, biết chỗ nào cần chế là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhà ngồi Đông Nam nên mở cửa hướng nào? – 巽宅開門
Theo Dương Trạch Chân Quyết, nhà ngồi Đông Nam (nhà Tốn) hợp nhất cửa Bắc (Khảm, Sinh Khí), kế đến cửa Nam (Ly, Thiên Y) và cửa Đông (Chấn, Diên Niên).
Nhà ngồi Nam nên mở cửa hướng nào? – 離宅開門
Nhà ngồi Nam (nhà Ly) hợp nhất cửa Đông (Chấn, Sinh Khí), rồi cửa Bắc (Khảm, Diên Niên) và cửa Đông Nam (Tốn, Thiên Y).
Nhà ngồi Nam mở cửa Bắc, Thuỷ khắc Hoả, có xấu không? – 離宅坎門
Theo sách thì không xấu. Khảm Ly là đôi trung nam trung nữ, Thuỷ Hoả ký tế, sách phê "khí hai cung giúp nhau, âm dương đúng là phối hoà".
"Ngoài khắc trong" là gì? – 外尅內
Là cung của cửa khắc cung của nhà, như cửa Đoài (Kim) của nhà Tốn (Mộc). Khí vào mỗi ngày làm hao khí chủ nên nặng hơn "trong khắc ngoài".
Nhà sinh cửa có tốt không? – 宮氣生外氣
Không hẳn. Nhà sinh cửa là khí chủ chảy ra ngoài, gọi là tiết khí; sách phê cửa Cấn của nhà Ly là "khí cung sinh khí ngoài, âm dương không hợp".









