Dương Trạch Chân Quyết
陽宅真訣 卷之二 (坤宅八門吉凶式 · 兌宅八門吉凶式)
Tác giả: Trần Thời Dương 陳時暘 (tự Hạnh Xương 幸昌, hiệu Huyền Tố 玄素, người Mạt Lăng, đời Minh) · con Trần Thái Vận 陳泰運 (tự Đương Kỳ 當期) tục bổ, Trần Thái Hội 陳泰會 biên chính · Tiêu Hoằng 焦竑 tham duyệt · Tiền Thể Nguyên 錢體元 đồng đính
Bản gốc: Trùng tuyên Trần Huyền Tố tiên sinh Kham dư chân thuyên Trạch nguyên chân quyết tập 重鐫陳玄素先生堪輿真詮宅元真訣集, Nhất Lộc Trai tàng bản, Thiên Khải Giáp Tý (1624).
Tám cửa cát hung của nhà Khôn và nhà Đoài là hai bảng cuối của "Bát cung khí khẩu tĩnh xá cát hung định thức" trong Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣). Nhà Khôn ngồi Tây Nam, hành Thổ, lão âm; nhà Đoài ngồi Tây, hành Kim, thiếu âm. Bài này dịch trọn hai bảng, giảng từng cửa, rồi tổng kết cả tám bảng thành một bảng tra nhanh cửa tốt nhất, cửa dữ nhất của tám loại nhà.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Quyết, nhà Khôn (ngồi Tây Nam) hợp nhất cửa Càn (Tây Bắc, Diên Niên, "khí cung đúng là hợp"), kế đến cửa Đoài (Tây, Thiên Y) và cửa Cấn (Đông Bắc, Sinh Khí nhưng "chưa lành trọn"). Nhà Đoài (ngồi Tây) hợp nhất cửa Cấn (Đông Bắc, Diên Niên, "âm dương càng hoà vượng"), rồi cửa Khôn (Tây Nam, Thiên Y). Cửa dữ nhất của nhà Khôn là Khảm, Tốn; của nhà Đoài là Ly, Chấn.
Thầy Vũ Giới giảng: "Đại đạo chí giản. Tám bảng nhìn thì rối, nhưng gốc chỉ có âm dương phối và ngũ hành sinh khắc. Nắm gốc thì không cần thuộc lòng."
Bảng tám cửa nhà Khôn viết gì? – 坤宅八門吉凶式
Bảng tám cửa nhà Khôn ghi tám phương mở cửa cho căn nhà ngồi Tây Nam (quẻ Khôn, hành Thổ, lão âm). Ô giữa ghi "lão âm, sợ Mộc, ưa Kim và Thuỷ": Mộc khắc Thổ nên đáng ngại; Kim là hành Thổ sinh ra, Thuỷ là hành Thổ chế được, đều được xem là thuận.
Nguyên văn và dịch – 原文 · 譯文
| Cửa | Sao · hành | Nguyên văn | Dịch |
|---|---|---|---|
| Càn 乾 (Tây Bắc) | 延 Diên Niên · Kim | 宮氣正相合,星氣喜相配 | Khí cung đúng là hợp nhau, khí sao mừng vì phối nhau. |
| Đoài 兌 (Tây) | 巨 Cự Môn · Thổ | 宮氣兩相生,星氣陰陽配 | Khí hai cung cùng sinh nhau, khí sao âm dương phối. |
| Cấn 艮 (Đông Bắc) | 生 Sinh Khí · Mộc | 兩宮相比和,星氣非全吉 | Hai cung tỉ hoà, khí sao chưa phải lành trọn. |
| Khôn 坤 (Tây Nam) | 伏 Phục Vị | 本位無制尅,純陰少陽發 | Bản vị không bị chế khắc, thuần âm ít dương phát. |
| Chấn 震 (Đông) | 祿 Lộc Tồn · Thổ | 宮星俱相尅,陰陽相背出 | Cung và sao đều khắc, âm dương quay lưng mà ra. |
| Tốn 巽 (Đông Nam) | 廉 Liêm Trinh · Hoả | 外宮尅內氣,陰盛少陽和 | Cung ngoài khắc khí trong, âm thịnh ít dương hoà. |
| Ly 離 (Nam) | 文 Văn Khúc · Thuỷ | 星宮相尅,陽氣不生 | Sao và cung khắc nhau, khí dương không sinh. |
| Khảm 坎 (Bắc) | 絕 Phá Quân · Kim | 宮氣相尅剝,陰陽非好匹 | Khí cung khắc bóc nhau, âm dương không phải đôi tốt. |
| Ô giữa | 坤宅 | 老陰,怕木,喜金水 | Lão âm, sợ Mộc, ưa Kim và Thuỷ. |

Giảng: Khôn là mẹ, là đất, là thuần âm. Bảng nhà Khôn đối xứng với bảng nhà Càn ở bài 14: nhà Càn hợp nhất cửa Khôn, nhà Khôn hợp nhất cửa Càn; cả hai đều là Diên Niên và đều được khen là "chính hợp". Cha mẹ gặp nhau là đôi đầu tiên của gia đình bát quái.
Nhà Khôn nên mở cửa hướng nào? – 坤宅宜開何門
Nhà Khôn nên mở cửa Càn (Tây Bắc). Sách phê "khí cung đúng là hợp nhau, khí sao mừng vì phối nhau": Thổ của nhà sinh Kim của cung Càn, sao Vũ Khúc cũng hành Kim; Khôn lão âm gặp Càn lão dương. Cửa Đoài (Tây) đứng thứ hai, cửa Cấn (Đông Bắc) thứ ba.

Cửa Đoài – Thiên Y: Thổ của nhà sinh Kim của cung Đoài, sao Cự Môn hành Thổ cùng hành với nhà, nên "khí hai cung cùng sinh". Khôn và Đoài đều âm, nhưng sách nói "khí sao âm dương phối", vì sao Cự Môn là dương thổ, đem lại phần dương cho cặp âm âm.
Cửa Cấn – Sinh Khí: Khôn và Cấn cùng hành Thổ, "hai cung tỉ hoà"; lão âm gặp thiếu dương cũng có âm dương. Chỗ vướng là sao Tham Lang hành Mộc khắc Thổ, nên "khí sao chưa phải lành trọn". Đây là trường hợp thứ ba trong tám bảng mà cửa Sinh Khí không được khen trọn, và cả ba đều do sao Mộc gặp nhà Kim hoặc nhà Thổ (Càn, Cấn, Khôn).
Những cửa nào của nhà Khôn là dữ? – 坤宅凶門
Bốn cửa dữ của nhà Khôn là Khảm (Bắc, Tuyệt Mệnh), Tốn (Đông Nam, Ngũ Quỷ), Chấn (Đông, Hoạ Hại) và Ly (Nam, Lục Sát). Hai cửa Tốn và Chấn hành Mộc, đúng hành nhà Khôn sợ.

- Cửa Tốn – Ngũ Quỷ: "cung ngoài khắc khí trong": Mộc của cung Tốn khắc Thổ của nhà. Tốn lại là âm, nên "âm thịnh ít dương hoà".
- Cửa Chấn – Hoạ Hại: Mộc của cung Chấn khắc nhà, Mộc của cung lại khắc Thổ của sao Lộc Tồn. "Âm dương quay lưng mà ra" (相背出): Chấn trưởng nam đi ra khỏi lão mẫu.
- Cửa Khảm – Tuyệt Mệnh: Thổ của nhà khắc Thuỷ của cung Khảm, "khắc bóc nhau"; Khảm và Khôn không phải đôi.
- Cửa Ly – Lục Sát: Hoả của cung Ly sinh Thổ của nhà, nhưng Thuỷ của sao Văn Khúc khắc Hoả của cung; Ly và Khôn đều âm nên "khí dương không sinh".
Bảng tám cửa nhà Đoài viết gì? – 兌宅八門吉凶式
Bảng tám cửa nhà Đoài ghi tám phương mở cửa cho căn nhà ngồi Tây (quẻ Đoài, hành Kim, thiếu âm). Ô giữa ghi "thiếu âm, sợ Hoả, ưa Kim và Thổ": Hoả khắc Kim nên đáng ngại; Thổ sinh Kim và Kim cùng hành đều là trợ.
Nguyên văn và dịch – 原文 · 譯文
| Cửa | Sao · hành | Nguyên văn | Dịch |
|---|---|---|---|
| Cấn 艮 (Đông Bắc) | 武 Vũ Khúc · Kim | 兩宮正相配,陰陽尤和旺 | Hai cung đúng là phối nhau, âm dương càng hoà vượng. |
| Khôn 坤 (Tây Nam) | 巨 Cự Môn · Thổ | 宮氣亦相生,星氣亦相合 | Khí cung cũng sinh nhau, khí sao cũng hợp nhau. |
| Càn 乾 (Tây Bắc) | 生 Sinh Khí · Mộc | 兩宮雖比合,吉氣難為尅 | Hai cung tuy tỉ hợp, nhưng khí lành bị khắc khó phát. |
| Đoài 兌 (Tây) | 伏 Phục Vị | 五行無生尅,陰陽無配合 | Ngũ hành không sinh khắc, âm dương không có phối hợp. |
| Khảm 坎 (Bắc) | 祿 Lộc Tồn · Thổ | 宮氣雖似生,星氣無所制 | Khí cung tuy như sinh, khí sao không có gì chế. |
| Tốn 巽 (Đông Nam) | 文 Văn Khúc · Thuỷ | 內外宮相尅,陰勝沒陽資 | Cung trong cung ngoài khắc nhau, âm lấn át, không có dương nương. |
| Ly 離 (Nam) | 廉 Liêm Trinh · Hoả | 宮氣太相尅,星氣尤相爍 | Khí cung khắc quá nặng, khí sao lại càng nung chảy. |
| Chấn 震 (Đông) | 絕 Phá Quân · Kim | 宮氣相刑尅,星氣亦非良 | Khí cung hình khắc nhau, khí sao cũng chẳng lành. |
| Ô giữa | 兌宅 | 少陰,怕火,喜金土 | Thiếu âm, sợ Hoả, ưa Kim và Thổ. |

Giảng: Bảng nhà Đoài có lời phê nặng nhất của cả tám bảng: cửa Ly "khí cung khắc quá nặng, khí sao lại càng nung chảy". Hoả của cung Ly khắc Kim của nhà, sao Liêm Trinh cũng hành Hoả, hai lớp Hoả cùng đốt nhà Kim. Ở nhà Càn (cũng hành Kim), cửa Ly là Tuyệt Mệnh; ở nhà Đoài, cửa Ly là Ngũ Quỷ, nhưng mức nặng ngang nhau.
Nhà Đoài nên mở cửa hướng nào? – 兌宅宜開何門
Nhà Đoài nên mở cửa Cấn (Đông Bắc). Sách phê "hai cung đúng là phối nhau, âm dương càng hoà vượng": Thổ của cung Cấn sinh Kim của nhà, sao Vũ Khúc hành Kim cùng hành; Đoài thiếu nữ gặp Cấn thiếu nam. Cửa Khôn (Tây Nam, Thiên Y) đứng thứ hai.

Cửa Khôn – Thiên Y: Thổ của cung Khôn và Thổ của sao Cự Môn cùng sinh Kim của nhà: "khí cung cũng sinh, khí sao cũng hợp". Hai chữ "cũng" (亦) cho thấy sách xếp cửa này tốt nhưng sau cửa Cấn.
Cửa Càn – Sinh Khí: Càn và Đoài cùng hành Kim, "hai cung tỉ hợp"; nhưng sao Tham Lang hành Mộc bị hai lớp Kim khắc, nên "khí lành bị khắc khó phát". Đây là cặp đối xứng với cửa Đoài của nhà Càn ở bài 14: hai nhà Kim mở cửa cho nhau thì Sinh Khí đều bị kìm.
Những cửa nào của nhà Đoài là dữ? – 兌宅凶門
Bốn cửa dữ của nhà Đoài là Ly (Nam, Ngũ Quỷ), Chấn (Đông, Tuyệt Mệnh), Tốn (Đông Nam, Lục Sát) và Khảm (Bắc, Hoạ Hại). Cửa Ly nặng nhất vì hai lớp Hoả khắc nhà Kim.

- Cửa Chấn – Tuyệt Mệnh: Kim của nhà khắc Mộc của cung Chấn, sách dùng chữ "hình khắc" (刑尅); sao Phá Quân cũng là hung tinh nên "khí sao cũng chẳng lành".
- Cửa Tốn – Lục Sát: Kim của nhà khắc Mộc của cung Tốn, "trong ngoài khắc nhau"; Đoài và Tốn đều âm nên "âm lấn át, không có dương nương".
- Cửa Khảm – Hoạ Hại: Kim của nhà sinh Thuỷ của cung Khảm (tiết khí), sao Lộc Tồn hành Thổ lại khắc Thuỷ của cung; "khí cung tuy như sinh, khí sao không có gì chế": hung tinh không bị chế thì mặc sức làm.
Tổng kết tám bảng: mỗi nhà nên mở cửa nào? – 八宅門式總表
Tám bảng "tĩnh xá định thức" của Dương Trạch Chân Quyết cho một quy luật rõ: cửa có lời phê đẹp nhất của mỗi nhà là cửa của quẻ khác giới đúng cặp trong gia đình bát quái; cửa dữ nhất là cửa mà cung hoặc sao mang hành khắc nhà.


| Nhà (phía ngồi) | Hành · âm dương | Cửa đẹp nhất | Cửa Sinh Khí | Cửa dữ nhất |
|---|---|---|---|---|
| Càn (Tây Bắc) | Kim · lão dương | Khôn (Diên Niên) | Đoài, "không hợp" | Ly, Chấn |
| Khảm (Bắc) | Thuỷ · trung dương | Tốn (Sinh Khí) | Tốn, tốt trọn | Cấn, Khôn |
| Cấn (Đông Bắc) | Thổ · thiếu dương | Đoài (Diên Niên) | Khôn, "sao khắc" | Khảm, Tốn, Chấn |
| Chấn (Đông) | Mộc · trưởng dương | Ly (Sinh Khí) | Ly, tốt trọn | Càn, Đoài |
| Tốn (Đông Nam) | Mộc · trưởng âm | Khảm (Sinh Khí) | Khảm, tốt trọn | Đoài, Cấn, Càn |
| Ly (Nam) | Hoả · trung âm | Chấn (Sinh Khí) | Chấn, tốt trọn | Càn, Đoài |
| Khôn (Tây Nam) | Thổ · lão âm | Càn (Diên Niên) | Cấn, "chưa trọn" | Khảm, Tốn |
| Đoài (Tây) | Kim · thiếu âm | Cấn (Diên Niên) | Càn, "khó phát" | Ly, Chấn |
Bốn nhà Càn, Cấn, Khôn, Đoài (Kim và Thổ, nhóm "Tây tứ trạch" theo cách gọi đời sau) có cửa Sinh Khí bị chê, vì sao Tham Lang hành Mộc khắc Thổ hoặc bị Kim khắc. Bốn nhà Khảm, Chấn, Tốn, Ly (Thuỷ, Mộc, Hoả, nhóm "Đông tứ trạch") thì cửa Sinh Khí đều tốt trọn. Đây là một phát hiện quan trọng khi đọc kỹ sách: phép Bát Trạch rút gọn coi Sinh Khí là cửa số một cho mọi nhà, còn Dương Trạch Chân Quyết thì không.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Đọc đủ tám bảng, ta thấy Dương Trạch Chân Quyết không mâu thuẫn với Bát Trạch phổ biến về chuyện cửa nào thuộc sao nào, nhưng khác ở chỗ xếp hạng: sách đặt âm dương phối và ngũ hành của sao lên trước tên sao. Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) thường dặn: "Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc." Thuộc bảng là ngọn; hiểu vì sao cửa Sinh Khí của nhà Tây tứ trạch bị kìm là gốc. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, mỗi hành là một pha của khí: Kim thu liễm, Mộc vươn ra; sao Mộc đặt trong nhà Kim thì cái vươn bị cái thu bóp lại, nên "khó phát". Phong Thuỷ Liên Hoa xem đó là lý; còn dùng được hay không phải xét hình: cửa có đón được khí không, sân trước có tụ không, đường vào có thuận không. "Nhất hình nhì khí", hình đúng thì lý khí mới có chỗ đứng. Phong Thuỷ Liên Hoa cũng không chủ trương đập cửa làm lại theo bảng; bảng giúp biết cửa nào cần chế, và quyển ba của sách sẽ dạy cách chế. Lý pháp như trên thì chia sẻ; chế hoá cho một căn nhà thật là thủ pháp phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Nhà Khôn (Tây Nam, Thổ, lão âm) hợp nhất cửa Càn, rồi Đoài và Cấn; cửa Tốn, Khảm là dữ nhất. Nhà Đoài (Tây, Kim, thiếu âm) hợp nhất cửa Cấn, rồi Khôn; cửa Ly là dữ nhất. Qua tám bảng, cửa đẹp nhất của mỗi nhà là cửa của quẻ khác giới đúng cặp; cửa Sinh Khí chỉ tốt trọn ở bốn nhà Khảm, Chấn, Tốn, Ly.
Bài trước: Dương Trạch Chân Quyết (16): Tám cửa nhà Tốn, nhà Ly.
Bài sau: Dương Trạch Chân Quyết (18) – Ca biến hoá nhà Càn, nhà Khảm 乾坎宅變化歌.
Nguồn: Dương Trạch Chân Quyết (陽宅真訣) quyển hai, "坤宅八門吉凶式" (tờ 4b) và "兌宅八門吉凶式" (tờ 5a), bản khắc Nhất Lộc Trai năm Thiên Khải Giáp Tý (1624). Bảng gốc in theo chín ô, bài chuyển thành bảng dọc, giữ nguyên văn từng ô. Bảng tổng kết và nhận xét về cửa Sinh Khí của bốn nhà Kim, Thổ do Phong Thuỷ Liên Hoa rút ra từ tám bảng; tên "Đông tứ trạch", "Tây tứ trạch" là cách gọi phổ biến đời sau, không có trong sách. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: đo phía ngồi, biết nhà thuộc quẻ nào trong tám nhà.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đặt lưới chín cung lên mặt bằng, đánh dấu cửa.
- Lập Cục Pháp: định tâm nhà trước khi chia cung.
Bài liên quan – 相關文章
- Hoàng Đế Trạch Kinh (4): phương phúc đức và phương hình hoạ
- Hoàng Đế Trạch Kinh (6): thứ tự sửa nhà
- Bát Trạch Tự (3): cửa ngõ, đường đi, đổi cửa đổi vận
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Có bảng tổng kết tám nhà là phần Thư; đứng trước một căn nhà thật mà biết cửa nào cần chế, chế ở đâu, bằng gì là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhà ngồi Tây Nam nên mở cửa hướng nào? – 坤宅開門
Theo Dương Trạch Chân Quyết, nhà ngồi Tây Nam (nhà Khôn) hợp nhất cửa Tây Bắc (Càn, Diên Niên), rồi cửa Tây (Đoài, Thiên Y) và cửa Đông Bắc (Cấn, Sinh Khí).
Nhà ngồi Tây nên mở cửa hướng nào? – 兌宅開門
Nhà ngồi Tây (nhà Đoài) hợp nhất cửa Đông Bắc (Cấn, Diên Niên), rồi cửa Tây Nam (Khôn, Thiên Y). Cửa Tây Bắc là Sinh Khí nhưng sách phê "khí lành khó phát".
Vì sao cửa Sinh Khí của nhà Tây tứ trạch lại bị chê? – 西四宅生氣門
Vì sao Sinh Khí (Tham Lang) hành Mộc: gặp nhà Kim thì bị khắc, gặp nhà Thổ thì khắc nhà. Dương Trạch Chân Quyết vì vậy xếp cửa Diên Niên lên trên cho bốn nhà Càn, Cấn, Khôn, Đoài.
Cửa dữ nhất của tám nhà có quy luật gì? – 最凶門
Cửa dữ nhất thường là cửa mà cung của cửa hoặc sao của cửa mang hành khắc nhà, như cửa Ly (Hoả) của nhà Đoài (Kim), hay cửa Tốn (Mộc) của nhà Khôn (Thổ).
Đã biết cửa xấu thì làm gì? – 凶門如何
Sách dạy chế hoá ở quyển ba: dùng hào chế, dựng lầu, chia phòng để đổi chuỗi sinh khắc. Nên nhờ người có nghề xem tại chỗ trước khi sửa cửa.









