💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (108) 婚期摘謬 · 造期駁譌: chọn ngày cưới và ngày làm nhà

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (108) 婚期摘謬 · 造期駁譌: chọn ngày cưới và ngày làm nhà

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時辨訛 · 婚期摘謬 · 造期駁譌)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Chọn ngày cưới và chọn ngày làm nhà là hai việc người Việt nhờ thầy xem nhiều nhất, và cũng là hai việc bị các "sát" bủa vây dày nhất: tháng "phòng phu", tháng "phòng công cô", ngày "dương tướng" chết con trai, ngày "âm tướng" chết con gái, ngày "ban sát" thợ mộc gặp nạn, ngày "thổ phù" không được động đất, ngày "băng tiêu ngoã hãm" nhà sập… Hai mục Hôn kỳ trích mậu (婚期摘謬) và Tạo kỳ bác ngoa (造期駁譌) trong phần Tuyển Thời Biện Ngoa của bộ Dương Trạch Đại Thành lấy lịch Thời Hiến (時憲書, lịch chính thức của triều Thanh) đặt cạnh sách thông thư, và cho thấy những ngày bị gọi là dữ ấy, lịch triều đình lại ghi là "nên cưới", "nên khởi công".

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, ngày cưới cốt ở ngũ hợp, lục hợp, tam hợp, tam sinh, cách bát tương sinh với mệnh hai người; tháng lục hợp, tháng tam hợp với mệnh cô dâu là tốt, không phải "phòng phu", "phòng cha mẹ" như thông thư. Các sát dương tướng, âm tướng, chu tước, bạch hổ, phi ma, hai mươi tám tú kỵ cưới đều trái với lịch Thời Hiến. Chọn ngày làm nhà cũng vậy: ban sát, phủ mã, thổ phủ, thổ ôn, băng tiêu ngoã hãm… đều là tên bịa, các ngày ấy lịch triều đình thường ghi nên khởi công.

Thầy Vũ Giới giảng: "Ngày cưới tốt là ngày làm hai mệnh hoà nhau. Ngày làm nhà tốt là ngày làm người với nhà hoà nhau. Cái gì không nói đến người thì đừng sợ."

Ngày cưới cốt ở điều gì? – 婚期重在生合

Nguyên văn – 原文

婚期重在五合六合三合三生,隔八相生,融會貫通,配成格局,天星照度,體用兼全。縱通書男婚凶年女嫁凶年,而期逢生合化凶為吉。歷查年命六合之期,並無一多憂多疾者。蓋卯與戌合,辰與酉合,與夫合璧合十合水合木皆日月五星和氣聯情,何得人間反以為忌而嫁娶不取此和合之理乎?

Dịch: Ngày cưới cốt ở ngũ hợp, lục hợp, tam hợp, tam sinh, cách tám tương sinh, dung hội quán thông, phối thành cách cục, có thiên tinh chiếu độ, thể dụng đều đủ. Dẫu thông thư nói năm ấy là năm hung cho trai cưới, gái gả, mà ngày gặp sinh hợp thì cũng hoá hung thành cát. Xét qua các ngày lục hợp với năm mệnh, chưa thấy một ai nhiều lo nhiều bệnh. Bởi Mão hợp Tuất, Thìn hợp Dậu, cùng với hợp bích, hợp mười, hợp Thuỷ, hợp Mộc, đều là khí hoà tình liền của nhật nguyệt ngũ tinh, sao người đời lại lấy làm kỵ mà cưới gả không theo lẽ hoà hợp ấy?

Đoàn rước dâu với kiệu hoa, mô hình trưng bày bảo tàng
Đám rước dâu xưa: ngày cưới cốt ở ngũ hợp, lục hợp, tam hợp, tam sinh, không phải ở tên ngày đáng sợ. Ảnh: Gary Todd, Wikimedia Commons, CC0.

Giảng: Đây là định nghĩa ngày cưới theo phép cổ: lấy can chi của ngày, tháng làm hợp với can chi năm sinh hai người. Ngũ hợp là can hợp (Giáp Kỷ, Ất Canh…), lục hợp là chi hợp (Tý Sửu, Dần Hợi, Mão Tuất…), tam hợp là ba chi thành cục, "cách bát tương sinh" là quan hệ luật lữ mà ở dưới tác giả sẽ nói kỹ. Hôn nhân là việc hợp hai người, nên ngày cưới cũng phải lấy chữ "hợp" làm gốc. Tác giả gọi những tên như "nạp tế chu đường" xếp phu, cô, đệ, ông, môn, táo… là "thử mãi không nghiệm", còn chuyện chém gà giải "bạch hổ đương đường" thì càng hoang đường.

Tháng "phòng phu", "phòng cha mẹ" có đúng không? – 大利小利月

Thông thư in một bảng theo tuổi cô dâu: tháng đại lợi, tiểu lợi, phòng phu (hại chồng), phòng cha mẹ, phòng công cô (hại bố mẹ chồng), phòng nữ thân. Bảng này còn lưu trong nhiều cuốn lịch Việt Nam. Tác giả truy gốc của nó.

Nguyên văn – 原文

攷古集正等書皆以年命六合八生之月為大利,後人祇見子丑一例,誤認子陽命順次一月丑陰命逆上一月……年命三合之月為小利,通書載妨父母。自古五合為天合,六合為地合,而三合則為人合也。夫既為人合,焉能妨生身之父母?

Dịch: Các sách Khảo cổ, Tập chính đều lấy tháng lục hợp và tháng bát sinh với năm mệnh làm đại lợi; người sau chỉ thấy một ví dụ Tý Sửu, lầm cho rằng mệnh dương Tý thì đi thuận một tháng, mệnh âm Sửu thì đi ngược một tháng… Tháng tam hợp với năm mệnh là tiểu lợi, thông thư lại ghi là phòng cha mẹ. Xưa nay ngũ hợp là thiên hợp, lục hợp là địa hợp, mà tam hợp là nhân hợp. Đã là nhân hợp thì sao lại hại cha mẹ sinh ra mình?

Sơ đồ tháng cưới đại lợi và tiểu lợi theo năm mệnh
Tháng lục hợp, bát sinh là đại lợi; tháng tam hợp là tiểu lợi; các tên kỵ của thông thư không có trong sách chính. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Cái sai được chỉ ra rất rõ: sách gốc chỉ nêu một ví dụ để người sau suy ra, người sau lại biến ví dụ ấy thành quy tắc thuận nghịch cho mọi tuổi, làm cả bảng lệch đi. Tác giả còn hỏi: tam hợp thì liên quan gì đến người mai mối mà bảo "phòng mai nhân"? Đếm thuận bốn ngôi từ mệnh nữ là Thái âm, thiên phúc; đếm nghịch bốn ngôi là phúc đức, thiên đức, đều là cát thần, lấy lý gì mà bảo hại bố mẹ chồng? Còn tháng "bát sinh" (cách tám tương sinh theo luật lữ) vốn có ích cho mệnh, thông thư lại đổi thành "phòng phu".

Vua Hán Vũ Đế phán thế nào về chọn ngày? – 漢武帝判

Nguyên văn – 原文

史載漢武帝聚會占家問之,某日可娶婦乎?五行家曰可,堪輿家曰不可,天人家曰大吉,叢辰家曰大凶,太乙家曰小吉,星命家曰小凶,建除家曰不利,陰符家曰大利,辯訟不決,各以狀聞,武帝判曰:避諸死忌,以五行為主。人生於五行者也,自當取五行生命之期。

Dịch: Sử chép vua Hán Vũ Đế họp các nhà chiêm bốc lại hỏi: ngày ấy cưới vợ được không? Nhà Ngũ hành nói được, nhà Kham dư nói không được, nhà Thiên nhân nói đại cát, nhà Tùng thần nói đại hung, nhà Thái ất nói tiểu cát, nhà Tinh mệnh nói tiểu hung, nhà Kiến trừ nói bất lợi, nhà Âm phù nói đại lợi, cãi nhau không xong, mỗi nhà dâng tờ trình. Vũ Đế phán: tránh các điều tử kỵ, lấy ngũ hành làm chủ. Người sinh ra từ ngũ hành, tự nhiên phải lấy ngày ngũ hành sinh mệnh.

Tranh chân dung cổ một danh nhân thời Hán
Chân dung danh nhân trong tập tranh cổ: chuyện Hán Vũ Đế hỏi các nhà chiêm bốc một ngày cưới, mỗi nhà nói một khác. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Giai thoại này được chép trong Sử ký, phần Nhật giả liệt truyện. Tác giả dùng nó để chốt một nguyên tắc: khi các phép mâu thuẫn nhau, lấy ngũ hành sinh khắc với mệnh người làm chủ. Ông còn dẫn án đời Ung Chính: một người tên Lưu Kế Đỉnh tự in lịch ghi ngày cưới trái với Thời Hiến, bị quan đề đốc tâu lên, bị cách chức và trị tội. Lịch là thứ quan lại Khâm Thiên Giám "ngày đêm quan trắc không dám sai một khắc", nếu ghi sai ngày cưới thì sao dám ban khắp thiên hạ.

Dương tướng, âm tướng có chết con trai con gái? – 三將不足忌

Nguyên văn – 原文

如偽書以丙午辛未日為陽將,乙卯癸卯日為陰將,壬午日為陰陽俱將,時憲書載此數日宜嫁娶,通書板定陽將男傷,陰將女傷,陰陽俱將男女齊傷……普天之下莫非赤子,愛養周卹且望生聚,豈忍以死兒死女之日反載宜嫁娶,遺害生靈也耶?若果男傷女亡,男女齊殞,年年月月逢將日嫁娶者,不知凡幾……

Dịch: Như sách giả lấy ngày Bính Ngọ, Tân Mùi làm dương tướng, Ất Mão, Quý Mão làm âm tướng, ngày Nhâm Ngọ làm âm dương câu tướng, mà lịch Thời Hiến ghi các ngày ấy nên cưới gả; thông thư đóng cứng rằng dương tướng thì trai bị thương, âm tướng thì gái bị thương, câu tướng thì cả trai lẫn gái đều bị thương… Khắp thiên hạ đều là con dân, nhà vua thương nuôi, mong cho sinh sôi, lẽ nào nỡ lấy ngày chết con trai con gái mà ghi là nên cưới, để hại sinh linh? Nếu quả thật trai bị thương gái mất, thì năm năm tháng tháng người cưới vào ngày tướng không biết bao nhiêu mà kể…

Bộ ấm chén đỏ có chữ Song Hỷ dùng trong lễ dâng trà
Ấm chén Song Hỷ trong lễ dâng trà: sách giả bảo ngày "dương tướng, âm tướng" hại vợ chồng, lịch Thời Hiến lại ghi nên cưới. Ảnh: COEBZTAFA lanmi MWIC, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Tác giả còn chỉ ra ba chỗ "bất thông" trong khởi lệ của "bất tướng": không lấy nguyệt kiến và nguyệt phá chia âm dương mà lại lấy nguyệt yếm; lại xếp cả những ngày tam hợp, lục hợp, tam đức là "tướng nhật". Ông nói thêm một câu rất tỉnh: người không phạm dương tướng mà con trai vẫn gặp nạn cũng có, không phạm âm tướng mà con gái vẫn gặp nạn cũng có; năm mệnh xung, hình, hại thì dù chọn đúng ngày "bất tướng" vẫn gặp hoạ. Nghĩa là thứ quyết định là quan hệ với mệnh, không phải cái tên.

Chém một con gà có giải được chu tước, bạch hổ? – 朱雀白虎

Nguyên văn – 原文

通書云紅嘴朱雀,嫁娶兩家宅長亡,斬雞禳之則無妨。噫嘻!宅長之命止值一雞乎?……普天之下同此一時嫁娶者不啻萬千,究無一人犯之而生咎者,則其不足信也明矣。

Dịch: Thông thư nói ngày hồng chuỷ chu tước thì cưới gả, chủ nhà của hai bên sẽ chết, chém gà giải thì không sao. Than ôi! Mạng chủ nhà chỉ đáng một con gà sao?… Khắp thiên hạ cùng cưới vào giờ ấy không dưới nghìn vạn người, rốt cuộc không một ai phạm mà gặp hoạ, vậy không đáng tin là rõ.

Đèn lồng hình gà trống vàng rực trong lễ hội
Đèn gà trống: thông thư bảo chém gà giải ngày "hồng chuỷ chu tước", tác giả hỏi mạng chủ nhà chỉ đáng một con gà sao. Ảnh: Exile on Ontario St, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Giảng: Với "lôi đình bạch hổ vào trung cung, kỵ trống nhạc làm kinh động người mới", tác giả châm: thông thư dặn trống nhạc phải thổi từ ngoài cổng vào thì không sao; vậy sao không thổi từ trong ra để đuổi hổ đi, lại thổi từ ngoài vào, chẳng phải lùa nó vào nhà trong sao? Với "phi ma" (mặc tang), ông hỏi: nếu buộc dây gai vào đầu gà mà chém là giải được tang phục nặng nhất, sao không chém vài chục con để cả đời khỏi để tang? Ông cũng bác "quy kỵ" (người mới về nhà chồng là đi đến chỗ mới, không phải "quy" về chỗ cũ), "nguyệt sát" (chỉ đứa trẻ đã có, liên quan động thổ, không liên quan cưới), "hồng sa" (sách cổ ghi tứ mạnh kê, tứ trọng xà, thông thư đảo lại), và tám tú Tâm, Dực, Sâm, Quỷ, Cang, Đê, Phòng, Ngưu kỵ cưới, vì lịch Thời Hiến các năm Kỷ Mùi, Canh Thân ghi ngày có các tú ấy là nên cưới.

Ngày làm nhà: ban sát, thổ phủ có thật? – 造期駁譌

Sang phần chọn ngày khởi công, tác giả mở bằng một nhận xét rất sắc về cách các tên sát được đặt ra: mỗi công đoạn của thợ đẻ ra một loạt tên.

Nguyên văn – 原文

庸術因木匠祀工而捏班煞、斧馬、刀砧、木馬、剋倒等名色,因上工平基而捏土府、土瘟、土符、土忌、土皇、土箭、土公、土煞、土鬼、土痕、地囊、地破、地火、地賊等名色,因豎柱上樑砌墻蓋屋而捏倒家、崖場、冰消瓦陷、破敗、天賊、天牢、天火、天耗、地耗、龍虎、大敗、絕氣、絕烟等名色,種種邪說,毫無應驗。查攷各等名色之日總係時憲書宜修造之吉日也。

Dịch: Thầy tầm thường nhân việc thợ mộc cúng tổ nghề mà bịa ra ban sát, phủ mã, đao châm, mộc mã, khắc đảo; nhân việc khởi công san nền mà bịa ra thổ phủ, thổ ôn, thổ phù, thổ kỵ, thổ hoàng, thổ tiễn, thổ công, thổ sát, thổ quỷ, thổ ngân, địa nang, địa phá, địa hoả, địa tặc; nhân việc dựng cột, cất nóc, xây tường, lợp mái mà bịa ra đảo gia, nhai trường, băng tiêu ngoã hãm, phá bại, thiên tặc, thiên lao, thiên hoả, thiên hao, địa hao, long hổ, đại bại, tuyệt khí, tuyệt yên. Đủ thứ tà thuyết, không chút ứng nghiệm. Tra các ngày mang những tên ấy, phần lớn đều là ngày tốt nên sửa làm theo lịch Thời Hiến.

Sơ đồ tên sát bịa theo từng công đoạn làm nhà
Thợ mộc cúng tổ, san nền, cất nóc, dọn vào ở: mỗi việc bị gán một loạt tên sát. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Sách đưa ra hàng loạt ngày cụ thể năm Càn Long Giáp Tý: ban sát (xuân Tý, hạ Mão, thu Ngọ, đông Dậu) rơi vào các ngày Bính Tý hai mươi tám tháng hai, Mậu Tý mồng mười tháng ba, Ất Mão mồng tám tháng tư… mà Thời Hiến đều ghi nên tu tạo. Ông kết: "thử hơn năm mươi năm, người phạm các sát ấy không ai không tốt, người tránh các sát ấy lại chưa thấy tốt". Về "băng tiêu ngoã giải" (băng tan ngói vỡ), ông giải: băng không gặp Ngọ Hoả thì không tan, ngói không gặp Tý Thuỷ thì không rã, đem đóng cứng theo từng tháng từng ngày là không thông. Về "thiên ôn", có nhà ở hướng gặp thiên xá mấy trăm năm không bị dịch bệnh, thế mà thông thư tháng nào cũng có "ôn tinh ra, ôn tinh vào", sao dịch bệnh không tháng nào dứt? Ngày Giáp Ngọ tháng năm bị gọi thiên ôn, mà xưa nay là ngày thiên xá.

Tác giả cũng giữ lại điều có thật: nguyệt sát (月煞) cũng như tam sát của năm, "có thể hướng, không thể toạ"; và các sát chỉ xét chi mệnh mà bỏ can là sai phép. Về "hoả tinh", ông liệt kê thiên đức, nguyệt đức từng tháng để cho thấy nhiều ngày bị gọi là hoả tinh chính là ngày có hai đức, như ngày Bính Dần tháng chín. Về "đảo gia sát", ông nêu năm Giáp lấy Canh Ngọ là văn khôi thiên tài, năm Ất lấy Giáp Thân là ngọc đường thiên quan, các ngày ấy lịch Thời Hiến năm Canh Thân ghi nên dựng cột cất nóc.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Hai mục này là chỗ Nguỵ Thanh Giang dùng một chuẩn rất hiện đại: so với nguồn chính thức. Ông không cãi bằng lý suông mà đặt từng ngày cụ thể của lịch Thời Hiến bên cạnh lời của thông thư. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ đúng cách ấy: một ngày tốt cho việc cưới hay làm nhà trước hết phải hoà với mệnh người (hợp, sinh, không xung hình hại), rồi có cát thần, rồi tránh các đại sát có khởi lệ thật như tam sát, tuế phá, đô thiên trước tháng sát. Những tên đặt theo từng công đoạn của thợ thì không cần bận lòng.

Với gia đình Việt Nam, điều này giúp bỏ bớt rất nhiều nỗi lo: không phải tháng nào cũng "phòng phu", không phải ngày nào có chữ "ban sát" là thợ gặp nạn. An toàn của thợ thì đến từ giàn giáo, mũ, dây, chứ không đến từ tên ngày. Lý pháp như trên được chia sẻ; chọn ngày cưới, ngày khởi công cụ thể theo mệnh hai người và mệnh chủ nhà là thủ pháp, phải có thầy xem.

Kết cấu kèo cột gỗ dưới mái một đình làng
Kèo cột gỗ dưới mái đình: nhân việc thợ mộc cúng tổ mà thầy tầm thường bịa ra ban sát, phủ mã, mộc mã. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại – 總結: Ngày cưới cốt ở ngũ hợp, lục hợp, tam hợp, tam sinh với mệnh hai người; tháng lục hợp, tháng bát sinh là đại lợi, tháng tam hợp là tiểu lợi, không phải phòng phu hay phòng cha mẹ. Dương tướng, âm tướng, chu tước, bạch hổ, phi ma, tám tú kỵ cưới đều trái với lịch Thời Hiến. Các sát ngày làm nhà như ban sát, thổ phủ, băng tiêu ngoã hãm, đảo gia đều là tên bịa theo từng công đoạn của thợ; chỉ nên giữ các sát có khởi lệ thật và xét quan hệ với mệnh chủ.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (107) 制煞化凶 · 建除抉弊: chế sát hoá hung, mười hai trực.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (109) 葬期闢邪 · 魁應證鑒: ngày táng, trùng tang và khôi ứng.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tuyển Thời Biện Ngoa (選時辨訛), mục 婚期辨訛 và 造期辨訛 (mục lục ghi 婚期摘謬 · 造期駁譌), bản khắc Càn Long 6 (1741), thuộc công cộng. Giai thoại Hán Vũ Đế gốc ở Sử ký, Nhật giả liệt truyện. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết ngày cưới cốt ở hợp, ngày làm nhà không cần sợ ban sát là phần Thư; ghép mệnh hai người, mệnh chủ nhà với một ngày cụ thể mà biết hợp hay xung là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Chọn ngày cưới theo nguyên tắc nào? – 婚期

Theo Dương Trạch Đại Thành, ngày cưới cốt ở ngũ hợp, lục hợp, tam hợp, tam sinh, cách bát tương sinh với năm mệnh hai người; ngày gặp sinh hợp thì dẫu năm bị gọi là hung cũng hoá cát.

Tháng "phòng phu" có thật hại chồng? – 妨夫

Sách nói tháng bị gọi phòng phu thật ra là tháng bát sinh, có ích cho mệnh; bảng phòng phu, phòng cha mẹ là do người sau hiểu sai một ví dụ trong sách cổ.

Cưới ngày dương tướng, âm tướng có sao không? – 陽將陰將

Lịch Thời Hiến đời Thanh ghi nhiều ngày dương tướng, âm tướng là nên cưới. Điều đáng xét là ngày có xung, hình, hại năm mệnh hai người hay không.

Ngày ban sát có nên khởi công? – 班煞

Nguỵ Thanh Giang nói ban sát, thổ phủ, băng tiêu ngoã hãm là tên bịa; tra lại đều là ngày lịch Thời Hiến ghi nên tu tạo. An toàn thi công đến từ biện pháp lao động, không đến từ tên ngày.

Từ khoá: chọn ngày cưới · 婚期 · ngày làm nhà · 造期 · đại lợi tiểu lợi · hồng chuỷ chu tước · dương trạch đại thành · chọn ngày phong thủy

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…