💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (121) 婦不生子 · 生男生女: sách cổ bàn hiếm muộn và nhân đinh

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (121) 婦不生子 · 生男生女: sách cổ bàn hiếm muộn và nhân đinh

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方催生 · 卷二 · 婦不生子 · 生女不生男 · 生男不生女 · 人丁大旺)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Phong thuỷ nhà ở và chuyện hiếm muộn được sách cổ bàn ra sao? Ở cuối quyển hai Tu Phương Thôi Sinh, bộ Dương Trạch Đại Thành có bốn câu hỏi đáp liền nhau: vì sao người vợ không sinh con (婦不生子), vì sao nhà sinh gái mà không sinh trai (生女不生男), vì sao sinh trai mà không sinh gái (生男不生女), và hình thế nào thì trai gái đều đủ, "nhân đinh đại vượng" (人丁大旺). Bài này dịch, tóm và giảng bốn mục ấy như tư liệu học thuật cổ, đồng thời tách phần hình pháp còn dùng được ra khỏi lớp tín ngưỡng.

Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành cho rằng nhà hiếm con thường do phương "sinh", "dưỡng", "thai" bị thấp trũng, khuyết góc, nước chảy đi, gió thổi vào, còn phương "tuyệt" lại cao đè. Sách cũng gán việc sinh trai hay gái cho núi, nước, ánh sáng quanh nhà. Đây là học thuật cổ; giới tính thai nhi do sinh học quyết định, hiếm muộn phải đi khám bác sĩ.

Thầy Vũ Giới giảng: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai." Nhà bệnh thì chữa nhà; người bệnh thì phải đi gặp thầy thuốc.

Sách cổ giải thích vì sao người vợ không sinh con thế nào? – 婦不生子

Dương Trạch Đại Thành giải thích việc người vợ không sinh con bằng hai lớp: lớp hình thế (núi cao đè, đất thấp trũng, nhà xây lệch) và lớp phương vị theo vòng trường sinh (phương sinh, dưỡng, thai, tuyệt). Câu hỏi đặt ra là "người vợ không sinh con, cũng chia theo phòng mà luận chăng?", và câu trả lời là có: mỗi phương ứng với một phòng (con trưởng, con thứ, con út).

Nguyên văn – 原文

問婦不生子,亦分房論之耶?曰:辰巽大高,長婦終身無子;離兌孤峯,仲季兩房不孕。東西列堂廳正嫡無生,妾有孕;坤土栽花并池沼,徒多妻妾,生女不生男。……生方低陷,水去風來,不生子。養方破缺,水流出,不能養兒。胎方空亡,地戶閉塞,不懷胎。絕方高壓,終身獨而無一孩。

Dịch: Hỏi: người vợ không sinh con, cũng chia theo phòng mà luận chăng? Đáp: phương Thìn Tốn quá cao thì dâu trưởng suốt đời không con; phương Ly, Đoài có ngọn núi trơ trọi thì hai phòng giữa và út không thai. Sảnh đường xếp hai bên đông tây thì vợ cả không sinh mà vợ lẽ có thai. Đất phương Khôn trồng hoa lại có ao hồ thì lấy nhiều vợ cũng chỉ sinh gái. Phương sinh thấp trũng, nước chảy đi, gió thổi đến thì không sinh con. Phương dưỡng vỡ khuyết, nước chảy ra thì khó nuôi con. Phương thai rơi vào không vong, "địa hộ" (cửa đất) bị bít thì không mang thai. Phương tuyệt cao đè thì suốt đời một mình, không có lấy một đứa con.

Làng Hoằng Thôn dưới chân núi Hoàng Sơn
Làng Hoằng Thôn dưới núi: sách cổ xét núi cao thấp ở từng phương quanh nhà để luận con cái. Ảnh: Chi King, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Giảng: Đoạn này cho thấy cách luận của Nguỵ Thanh Giang luôn đi theo "phòng": Thìn Tốn (đông nam) là chỗ của trưởng nữ, trưởng phòng; Ly (nam) là trung nữ; Đoài (tây) là thiếu nữ. Núi cao hay núi trơ trọi ở phương nào thì tác giả quy ứng cho phòng ấy. Đây là cùng một phép với các chương trước của phần Thôi Sinh: nhà là một thân thể, mỗi phương là một người trong nhà. Câu về vợ cả, vợ lẽ phản ánh chế độ gia đình đời Thanh, không còn ý nghĩa hôm nay; bài chỉ giữ lại để người đọc thấy nguyên văn.

Phần sau của mục này còn mấy câu ngắn: phương "thiên tự" (天嗣, sao chủ con nối dõi) lõm xuống, bốn phương sinh không nổi lên thì chắc thiếu con nối. Phương sinh khí và "kim quỹ" (金櫃) trống không, không có gò nổi thì con không sinh. Mạch yếu mà huyệt tốt thì "trước nhận con nuôi, sau vợ lẽ mới có thai". Phương Bính thấp, nước chảy đi thì con gái giữa không sinh nở; phương Khôn, Tốn thấp trũng thì dâu trưởng không sinh nở.

Phương trong sáchHình thế bị coi là xấuỨng theo sách
Phương sinh (生方)Thấp trũng, nước đi, gió đếnKhông sinh con
Phương dưỡng (養方)Vỡ khuyết, nước chảy raKhó nuôi con
Phương thai (胎方)Không vong, cửa đất bị bítKhông mang thai
Phương tuyệt (絕方)Cao đè xuốngKhông có con
Thìn TốnQuá caoDâu trưởng không con
Ly, ĐoàiNúi trơ trọiPhòng giữa, phòng út không thai

Phương sinh, dưỡng, thai, tuyệt là gì? – 長生十二位

Phương sinh, dưỡng, thai, tuyệt là bốn trong mười hai vị của vòng trường sinh (長生十二位): Trường sinh, Mộc dục, Quan đới, Lâm quan, Đế vượng, Suy, Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt, Thai, Dưỡng. Vòng này mô tả một đời sống của khí: sinh ra, lớn lên, cực thịnh, suy, chết, rồi lại thai nghén để sinh lại.

Sơ đồ vòng mười hai trường sinh, tô hồng Tuyệt, Thai, Dưỡng, Trường sinh
Vòng mười hai trường sinh; bốn vị Tuyệt, Thai, Dưỡng, Trường sinh là nhóm "con cái" theo Dương Trạch Đại Thành. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trong dương trạch, người ta lấy ngũ hành của cục (hoặc của toạ nhà) để khởi vòng trường sinh lên hai mươi bốn sơn. Từ đó mỗi sơn mang một tên: sơn nào là "sinh", sơn nào là "tuyệt". Sách Dương Trạch Đại Thành đặt ba vị Tuyệt, Thai, Dưỡng cạnh Trường sinh thành một nhóm "con cái", vì theo vòng thì đó là đoạn khí từ chỗ cạn kiệt chuyển sang thai nghén rồi ra đời.

Giảng: Hiểu theo lối hình pháp, phép này nói một điều đơn giản: ở phía đất mà khí phải "đến", "nuôi", "giữ" thì phải có thế đỡ, không được thấp trũng để nước cuốn đi, gió lùa vào. Ở phía khí đã "hết" thì không được có khối cao đè xuống nhà. Đây là luật cao thấp, đầy khuyết của hình thế; vòng trường sinh chỉ là cách đặt tên cho từng phía. Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn xét cao thấp, đầy khuyết quanh nhà trước, rồi mới gọi tên phương theo lý khí. "Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số."

Sách cổ nói vì sao nhà sinh gái không sinh trai? – 生女不生男

Dương Trạch Đại Thành gán việc sinh nhiều con gái cho các hình thế "âm" quanh nhà: núi hình mày ngài, cây cối um tùm che nhà, phòng ngủ khuyết góc, nhà tối, minh đường hình bán nguyệt quay ra ngoài. Đây là cách nghĩ âm dương rất đặc trưng của sách cổ: hình mềm, tối, kín thì thuộc âm, ứng con gái.

Nguyên văn – 原文

曰:水無蝦鬚,砂無護,多女少男。蛾眉山現,女兒成群,無一男。……竹木園包不見屋,陰藏多女。……臥房不端方缺角,多生女。左右凹陷併陰蔽,有女無男。……陰氣黑暗生女,四五不生男。……明堂半月反向外,多女無男。

Dịch: Đáp: nước không có "râu tôm" (hai dòng nước nhỏ ôm hai bên huyệt), sa không che hộ thì nhiều gái ít trai. Núi hình mày ngài hiện ra thì con gái thành đàn, không có trai. Vườn tre cây bao kín đến không thấy nhà, âm khí ẩn tàng, nhiều gái. Phòng ngủ không vuông vức, khuyết góc thì hay sinh gái. Hai bên trái phải lõm xuống lại bị âm che thì có gái không trai. Âm khí tối tăm thì sinh gái, bốn năm đứa không có trai. Minh đường hình nửa vầng trăng quay lưng ra ngoài thì nhiều gái không trai.

Nhà làng nép giữa cây cối trên đảo Nam Nha
Nhà làng nép giữa cây cối: sách cổ cho rằng vườn cây bao kín đến không thấy nhà là âm khí ẩn tàng. Ảnh: JackyR, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: Bỏ lớp "sinh trai sinh gái" ra, danh sách này là một bảng lỗi hình quen thuộc: nước không ôm, sa không hộ, cây che kín nhà, phòng khuyết góc, nhà tối, minh đường quay lưng. Đó là những căn nhà khí không tụ, ánh sáng kém, gió nước không có tình. Phong Thuỷ Liên Hoa sửa các lỗi này vì chúng làm nhà kém lành cho cả gia đình, không phải để chọn giới tính con.

Sách còn mấy câu theo Thất chính: Thái âm ở các cung Thân Dậu Tuất Hợi Tý Sửu thì nhiều gái; Thái dương ở phương Hợi Tý Sửu thì có gái không trai. Bên trái lệch (phía trưởng) thì trưởng phòng hay sinh gái; bên phải lệch (phía út) thì phòng út "chiêu rể". Những câu này thuộc phép tính sao của tác giả, bài chỉ dịch để giữ đủ nguyên văn.

Mặt ngược lại: sinh trai không sinh gái – 生男不生女

Dương Trạch Đại Thành cũng có mục ngược lại, giải thích vì sao có nhà chỉ sinh con trai: phương Đoài, Khôn khuyết trũng, ánh dương quá thịnh, có Thái dương mà không có Thái âm, cửa phòng và giường đều đặt ở phía dương, bên trái mạnh bên phải yếu.

Nguyên văn – 原文

曰:兌坤缺陷,有男無女。陽光太勝,生男不生女。有太陽無太陰,止生男兒。……房床門俱在陽,男胎聯屬。左強右弱,男多育而女不生。……日聳月伏,生男而不生女。

Dịch: Đáp: Đoài, Khôn khuyết trũng thì có trai không gái. Ánh dương quá thịnh thì sinh trai không sinh gái. Có Thái dương mà không có Thái âm thì chỉ sinh con trai. Phòng, giường, cửa đều ở phía dương thì thai trai nối nhau. Trái mạnh phải yếu thì con trai nuôi được nhiều mà con gái không sinh. Mặt trời nhô cao, mặt trăng nằm phục thì sinh trai không sinh gái.

Tranh trăm đứa trẻ vui chơi mùa xuân
Tranh trăm đứa trẻ chơi mùa xuân: lối nói "nhân đinh đại vượng" của sách cổ; giới tính con do sinh học quyết định. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Đoài là thiếu nữ, Khôn là mẹ; sách cho rằng hai phương "nữ" ấy khuyết thì nhà không có con gái. Cuối mục còn một chuỗi câu theo quẻ: nhà Càn không có trưởng nữ, trung nữ; Chấn, Ly vỡ khuyết thì trung nữ không vượng; nhà Chấn không có thiếu nữ; Tốn thấp thì trưởng nữ không sinh nở. Mấy câu này bản khắc mờ, chữ không chắc chắn hết; bài chỉ tóm ý, không dịch từng chữ.

Đặt hai mục cạnh nhau sẽ thấy cách nghĩ của tác giả rất cân: âm thịnh thì nghiêng về gái, dương thịnh thì nghiêng về trai, âm dương cân thì trai gái đều. Đây là lối suy âm dương đem áp vào nhân sự. Người đọc hôm nay cần biết rằng giới tính thai nhi do nhiễm sắc thể quyết định từ lúc thụ thai; không có hình thế nhà cửa nào đổi được điều ấy. Bài dịch hai mục này để giữ đủ tư liệu, không khuyến khích ai sửa nhà để chọn con trai hay con gái.

Nhà thế nào được sách gọi là "nhân đinh đại vượng"? – 人丁大旺

Dương Trạch Đại Thành gọi nhà "nhân đinh đại vượng" là nhà có minh đường rộng, hai bên tả hữu ôm rộng và tương sinh, nước ở phương sinh phương dưỡng chảy về trước nhà, núi có dư khí, gió ít lùa, nước không cắt chân. Đó là hình ảnh một căn nhà âm dương cân bằng, có thế tựa, có nước ôm.

Nguyên văn – 原文

問生男又生女,人丁大旺者,何氣化?曰:生養水朝堂,一舟生十二郎十二女。……明堂廣潤,左右相生,男女多。左右寬抱,三男三女孝和。……山勢強陰陽比和,少風侵,山有餘氣,水不割腳,三四子。……日月對望,男女數目均一樣;日月合朔,男女次第而生。

Dịch: Hỏi: sinh trai lại sinh gái, nhân đinh đại vượng là do khí hoá gì? Đáp: nước phương sinh, phương dưỡng chầu về minh đường thì "một thuyền sinh mười hai trai mười hai gái". Minh đường rộng và nhuận, tả hữu tương sinh thì trai gái đều nhiều. Tả hữu ôm rộng thì ba trai ba gái, hiếu thuận hoà thuận. Thế núi mạnh, âm dương hoà nhau, ít gió lùa, núi có dư khí, nước không cắt chân thì ba bốn con. Mặt trời mặt trăng đối nhau thì số trai gái bằng nhau; nhật nguyệt hợp sóc thì trai gái lần lượt sinh ra.

Hồ nước trước nhà cổ ở Hoằng Thôn
Hồ nước trước nhà ở Hoằng Thôn: minh đường rộng, nước chầu về là hình "nhân đinh đại vượng" trong sách. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Các con số "mười hai trai mười hai gái", "tám chín mười con" là lối nói phóng đại của sách cổ, không nên hiểu như lời hứa. Điều đáng giữ ở mục này là bức tranh một căn nhà tốt theo hình pháp: minh đường rộng, tả hữu ôm, nước chầu về không cắt chân nền, núi sau có dư khí, gió không lùa. Đó cũng là tiêu chuẩn của Phong Thuỷ Liên Hoa khi xét một căn nhà ở: có tựa, có ôm, có tụ.

Yếu tốSách cổ mô tảĐọc theo hình pháp
Minh đườngRộng và nhuậnSân trước thoáng, khí có chỗ tụ
Tả hữuÔm rộng, tương sinhHai bên nhà có thế đỡ, không lõm
Núi sauCó dư khíCó chỗ tựa vững
NướcKhông cắt chânNước không xói sát nền nhà
GióÍt lùaKhông có khe gió thổi thẳng vào nhà

Đọc bốn mục này hôm nay thế nào cho đúng? – 今讀

Đọc bốn mục về con cái trong Dương Trạch Đại Thành hôm nay cho đúng là tách ba lớp: lớp tư liệu lịch sử, lớp hình pháp còn dùng được, và lớp mà khoa học hiện đại đã trả lời khác. Lẫn ba lớp vào nhau thì dễ đi đến mê tín hoặc bỏ phí cả một kho kinh nghiệm.

  1. Lớp tư liệu. Sách phản ánh xã hội đời Thanh: đa thê, trọng con trai nối dõi, chia nhà theo phòng. Đọc để hiểu người xưa nghĩ gì, không để áp vào gia đình hôm nay.
  2. Lớp hình pháp. Các lỗi như thấp trũng, khuyết góc, nhà tối, cây che kín, nước xói chân, gió lùa, khối cao đè là lỗi thật của nhà ở. Sửa chúng làm nhà sáng, khô, yên cho mọi người.
  3. Lớp khoa học. Hiếm muộn có nhiều nguyên nhân y khoa ở cả vợ và chồng, cần đi khám chuyên khoa. Giới tính con do sinh học quyết định. Không dùng phong thuỷ thay cho chữa trị.
Phố cổ Bình Dao với nhà mái ngói
Phố cổ Bình Dao: đọc sách cổ hôm nay phải tách tư liệu, hình pháp và khoa học. Ảnh: xiquinhosilva, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Một điểm nữa cần nói rõ: bài này không dạy cách "sửa phương cầu con". Các phép chọn ngày, sửa phương trong sách đều gắn với tính sao cụ thể của từng nhà, từng tuổi; lấy chung ra áp dụng là sai. Đó là lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Bốn mục cuối quyển Thôi Sinh cho thấy rõ cách Nguỵ Thanh Giang suy nghĩ: âm dương là gốc, phương vị chia theo người trong nhà, cao thấp đầy khuyết quyết định lành dữ. Phần khung ấy Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn dùng. Phần gán vào chuyện sinh trai sinh gái, số con bao nhiêu thì Phong Thuỷ Liên Hoa coi là tư liệu tín ngưỡng của thời đại.

Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), "Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì." Đọc kỹ mục "nhân đinh đại vượng" sẽ thấy sách cổ cũng nói đúng điều này: nhà vượng là nhà có minh đường, có tả hữu, có tựa, có nước ôm. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí phải có đường đến, có chỗ tụ, có chỗ giữ; phương "sinh, dưỡng, thai" trong sách chính là chỗ khí đến và được giữ.

Giới hạn phải nói thẳng: Phong Thuỷ Liên Hoa không hứa nhà sửa xong sẽ có con, càng không hứa chọn được con trai hay con gái. Phong thuỷ chỉ góp phần làm nơi ở lành; hiếm muộn phải do bác sĩ chẩn đoán và điều trị.

Nhà cổ soi bóng bên hồ ở Hoằng Thôn
Nhà cổ bên hồ ở Hoằng Thôn: có tựa, có ôm, có tụ. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Đại Thành giải thích hiếm con bằng các phương sinh, dưỡng, thai, tuyệt bị thấp trũng hay cao đè, và gán sinh trai, sinh gái cho âm dương của núi nước, ánh sáng quanh nhà. Nhà "nhân đinh đại vượng" là nhà có minh đường rộng, tả hữu ôm, núi có dư khí, nước không cắt chân. Phần hình pháp còn dùng để sửa nhà cho lành; phần chọn giới tính và số con là tín ngưỡng cổ. Hiếm muộn phải đi khám bác sĩ.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (120) 死生有命 · 怪夢 · 鬼胎: mệnh từ đất, sa lục thân, mộng lạ.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (122): Song thai trai, gái, trai gái; con không thấy cha, có con mất mẹ (sắp đăng).

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Thôi Sinh (修方催生) quyển 2, các mục 婦不生子, 生女不生男, 生男不生女, 生男又生女人丁大旺, bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 14, thuộc công cộng. Nguyên văn trích có lược (dấu ……); vài chữ bản khắc mờ ở mục sinh trai không sinh gái chỉ tóm ý. Câu về vợ cả vợ lẽ giữ nguyên văn để làm tư liệu. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết vòng trường sinh là phần Thư; nhìn ra phía nào của nhà thật đang thấp trũng, phía nào bị đè là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhà hiếm muộn có phải do phong thuỷ không? – 婦不生子

Sách cổ như Dương Trạch Đại Thành có gán hiếm muộn cho hình thế nhà, nhưng Phong Thuỷ Liên Hoa không coi phong thuỷ là nguyên nhân. Hiếm muộn có nhiều nguyên nhân y khoa ở cả vợ và chồng, cần khám chuyên khoa; phong thuỷ chỉ góp phần làm nơi ở lành.

Sửa nhà có chọn được sinh con trai hay con gái không? – 生男生女

Không. Giới tính thai nhi do nhiễm sắc thể quyết định lúc thụ thai. Các câu sinh trai sinh gái trong sách cổ là lối suy âm dương của người xưa, chỉ nên đọc như tư liệu.

Phương sinh, phương tuyệt trong phong thuỷ là gì? – 生方絕方

Phương sinh và phương tuyệt là hai vị trong vòng mười hai trường sinh đặt lên hai mươi bốn sơn theo ngũ hành của cục. Sách cổ cho rằng phương sinh cần có thế đỡ, không thấp trũng; phương tuyệt không được có khối cao đè xuống nhà.

Nhà "nhân đinh đại vượng" trông như thế nào? – 人丁大旺

Theo Dương Trạch Đại Thành, đó là nhà có minh đường rộng, hai bên ôm, núi sau có dư khí, ít gió lùa, nước không xói chân nền. Đọc theo hình pháp, đây là căn nhà có tựa, có ôm, có tụ, tốt cho mọi người sống trong đó.

Từ khoá: phong thủy hiếm muộn · 婦不生子 · sinh trai sinh gái · nhân đinh đại vượng · trường sinh mười hai vị · dương trạch đại thành · học thuật cổ

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…