💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Ngọc Tủy Chân Kinh: Chân long danh tủy (2) Kim loan, Lô hoa tiên

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Ngọc Tủy Chân Kinh: Chân long danh tủy (2) Kim loan, Lô hoa tiên

Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (卷三 · 真龍名髓第三 · 下)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.

Chân long danh tủy (2) dịch và giảng nửa sau bài ca quyết chương ba của Ngọc Tủy Chân Kinh, gồm các tên long gắn với nghi trượng triều đình (Kim loan minh ngọc kha, Thiên miện thuỳ lưu, Vương cầm huy, Kim đẩu ngọc ấn, Lâu thuyền xuất hạp, Các môn tuyên chỉ, Kim kê đề chiếu, Thượng thiên thê, Vương kỷ lâm hiên, Tượng giản ngọc khuê), các loại "đai" (Tử kim đới, Uyên ương đới, Tử hà bí), các hình vật (Tử long xuất thai, Cẩm lý hoá long, Thiên tứ xuất cứu, Xuất sơn hổ, Kim ngưu chuyển xa, Phi phượng điếu tiêu, Kim kê thú dục, Ngoạ tàm thổ ty, Thiên loa xuất xác), các long dạng roi (Lô hoa tiên, Vương ty tiên, Vương cầm huyền) và những long xấu (Đạp đối, Dục diệt, Không vong). Cuối chương có lời phát huy dẫn cuộc vấn đáp với Lục Tượng Sơn về ý nghĩa việc đặt tên long.

Trả lời nhanh: Nửa sau chương Chân long danh tủy tiếp tục đặt tên long theo hình và theo sao biến. Các tên triều nghi (Kim loan minh ngọc kha, Thiên miện thuỳ lưu, Thượng thiên thê, Vương kỷ lâm hiên) chủ đại quý, công khanh. Các hình vật có phân bậc: Kim ngưu chuyển xa phú quý song toàn, còn Kim ngưu ngoạ thảo chỉ giàu, quan nhỏ do nộp của. Có ba nhóm cần tránh: Đạp đối long (thẳng cứng như chày giã gạo, có hố bên cạnh), Dục diệt long (nửa có nửa không, chỗ cao trọc cỏ, chỗ thấp suối lạnh sỏi đá: chủ cô quả, tuyệt tự), Không vong long (đưa đón giả). Lục Tượng Sơn nói: Tử Vi "nhân danh ngụ lý", mượn tên để gửi lý.

Thầy Vũ Giới giảng: "Ngọc Tủy đặt tên cho long quý thì nhiều, nhưng câu đáng nhớ nhất lại là long xấu: chỗ cao trơ trọi cỏ không mọc, chỗ thấp suối lạnh sỏi vụn. Người làm nghề nhìn thấy cái xấu trước để không hại người, rồi mới đi tìm cái quý."

Triều nghi: ngọc kha, miện lưu, cầm huy – 金鸞鳴玉珂 · 天冕垂旒 · 王琴徽

Nguyên văn – 原文

又有名爲拋王後。左偏右偏可奈何。元來却是火星出。變化已成精氣多。時師若作偏斜看。棄了真龍欠切磋。

又有點點滴滴落。名是金鑾鳴玉珂。垂珠半圓半缺折。此是水星離風波。

(註)金鑾殿名。玉珂佩名。垂珠圓缺皆佩玉形。水星先起波浪來此變爲玉珂也。

又有一字文星變。玉環珠旒天冕見。此中定是出王侯。都是木星弄針線。

又有文星從直行。三箇五箇圓珠顯。不分兩件不停勻。只在一邊排作片。此星名爲王琴徽。只出清高精筆硯。或爲處士或高士。宣詔布衣直上殿。正緣龍氣有偏枯。乃是木星和土變。

Dịch: Lại có tên Phao vương hậu (ném sau lưng vua): lệch trái lệch phải, biết làm sao; vốn là Hoả tinh ra, biến hoá đã thành, tinh khí nhiều; thầy đời nếu coi là lệch xiên thì bỏ mất chân long, thiếu mài giũa. Lại có những giọt lấm tấm rơi xuống, tên là Kim loan minh ngọc kha (điện vàng rung ngọc đeo): châu rủ nửa tròn nửa khuyết; đó là Thuỷ tinh rời sóng gió. (Chú) Kim loan là tên điện, ngọc kha là tên ngọc đeo; châu rủ tròn khuyết đều là hình ngọc đeo; Thuỷ tinh trước nổi sóng, tới đây biến thành ngọc kha. Lại có sao văn chữ "nhất" biến ra, vòng ngọc tua châu, thấy mũ miện trời; trong đây ắt ra vương hầu; đều là Mộc tinh làm kim chỉ. Lại có sao văn đi thẳng, ba năm hạt châu tròn hiện, không chia hai bên, không đều đặn, chỉ xếp thành dải một bên; sao này tên Vương cầm huy (phím đàn vua): chỉ ra người thanh cao giỏi bút nghiên, hoặc làm xử sĩ cao sĩ, áo vải được chiếu vời thẳng lên điện; chính vì khí long lệch khô, là Mộc tinh hoà với Thổ mà biến.

Giảng: Nhóm tên này mượn đồ dùng của cung đình. Kim loan minh ngọc kha là chuỗi gò tròn nhỏ rủ xuống như chuỗi ngọc đeo, có cái tròn có cái khuyết; gốc là Thuỷ tinh đã lặng sóng. Thiên miện thuỳ lưu là một dải núi ngang (sao văn chữ nhất) có những gò tròn rủ như tua mũ miện, chủ vương hầu. Vương cầm huy giống thế nhưng các gò chỉ xếp một bên: vì lệch nên chỉ ra người thanh cao, ẩn sĩ được triều đình vời ra, không phải vương hầu. Một khác biệt nhỏ về hình (hai bên hay một bên) đổi hẳn lời đoán, đó là chỗ tinh vi của sách.

Đỉnh núi có cây tùng ở Hoàng Sơn
Đỉnh núi Hoàng Sơn có tùng mọc. Các tên triều nghi như ngọc kha, miện lưu là những ngọn có tua rủ, châu treo. (Ảnh: xiquinhosilva, Wikimedia Commons, CC BY 2.0)
Sơ đồ: Thiên miện và Vương cầm huy (天冕兩邊垂 · 琴徽只一邊)
Sơ đồ: Thiên miện và Vương cầm huy · 天冕兩邊垂 · 琴徽只一邊. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Ấn, thuyền, chiếu chỉ: Kim đẩu ngọc ấn, Lâu thuyền, Các môn, Kim kê đề chiếu – 金斗玉印 · 樓船出峽 · 閤門宣旨 · 金雞啼詔

Nguyên văn – 原文

金斗玉印是土傳。手送手迎相後先。金船出峽隨水落。貴氣中間高一著。樓船出峽是木星。此是朝家萬歲城。凡人不許輕尋踏。縱無人禍有天刑。

(註)峽中有水星形。水星中間突起爲船。水山平澤中間有土星根腳。中起木星連爲尖秀。是爲樓船。

閤門宣旨土星出。貴兼中書內相筆。山面壁立如閣閣。却有小山從此出。……此龍定出上相才。

金雞啼詔火穿木。木變文星火相逐。此是大貴出龍兒。神童大科貴更速。金鐘玉釜是金變。貴極人臣狀元選。

(註)高者爲鐘。低者爲釜也。

Dịch: Kim đẩu ngọc ấn (đấu vàng ấn ngọc) là Thổ truyền, tay đưa tay đón trước sau nhau. Kim thuyền xuất hạp theo nước mà lạc, quý khí ở giữa cao một bậc. Lâu thuyền xuất hạp là Mộc tinh, đó là thành vạn tuế của nhà vua; người thường không được dễ dàng tìm đến, dẫu không có hoạ người cũng có hình phạt trời. (Chú) Trong hẻm có hình Thuỷ tinh, giữa Thuỷ tinh nổi lên thành thuyền; giữa đầm nước bằng có chân Thổ tinh, giữa nổi Mộc tinh liền thành nhọn tú, là lâu thuyền. Các môn tuyên chỉ (cửa các truyền chỉ) là Thổ tinh ra, quý gồm cả trung thư, nội tướng cầm bút; mặt núi dựng vách như cửa gác, lại có núi nhỏ từ đó ra; long này ắt ra tài thượng tướng. Kim kê đề chiếu (gà vàng gáy chiếu) là Hoả xuyên Mộc, Mộc biến sao văn, Hoả đuổi theo; đó là đại quý, sinh con rồng, thần đồng đỗ đại khoa, quý càng nhanh. Kim chung ngọc phủ (chuông vàng nồi ngọc) là Kim biến, quý tột bậc nhân thần, được chọn trạng nguyên. (Chú) Cao là chuông, thấp là nồi.

Giảng: Đây là các tên chủ quan chức cao. Đáng chú ý là Lâu thuyền xuất hạp: sách nói đó là "thành vạn tuế của nhà vua", người thường không được tìm đến, "dẫu không có hoạ người cũng có hình phạt trời". Đây là quan niệm đời xưa về đất đế vương: đất quá lớn với phúc phận người thường thì không nên dùng. Các môn tuyên chỉ là núi dựng như vách có núi nhỏ ló ra như cửa gác, chủ trung thư, tể tướng. Kim kê đề chiếu chủ thần đồng, đỗ đại khoa sớm. Lời đoán gắn với hình ảnh: gà gáy là báo sớm, nên quý "càng nhanh".

Sao bay và sao dữ: Lưu tinh, Bạch mang, Xi vưu, Quán thiên hồng – 流星 · 白芒 · 蚩尤 · 貫天虹

Nguyên văn – 原文

又有流星水內來。白芒蚩尤同火變。形骸相似橫直飛。三樣星名須細辨。

(註)水星中來直者爲流星。橫出焰者爲白芒。蚩尤長大。白芒短少。流星有清氣而吉。白芒蚩尤主兵而凶。

又有星名貫天虹。紫赤石生如几硯。亘城樣舒百十丈。橫出後龍相貫串。短者爲几長者虹。若是虹兮定曲轉。……此是木星隨火變。貴極人臣有大凶。貴得大權爲貴公。大凶姦雄生大變。只是此星變化中。

寶劍出匣是火氣。却是金剛煉成器。時師錯認作鎗刀。貴胃安名作賤地。

Dịch: Lại có Lưu tinh (sao băng) từ trong Thuỷ tới; Bạch mang, Xi vưu cùng là Hoả biến; hình hài giống nhau, bay ngang bay thẳng; ba tên sao phải phân biệt kỹ. (Chú) Từ Thuỷ tinh ra mà thẳng là Lưu tinh; ngang mà bốc ngọn lửa là Bạch mang; Xi vưu dài lớn, Bạch mang ngắn nhỏ. Lưu tinh có khí trong nên tốt; Bạch mang, Xi vưu chủ binh đao nên hung. Lại có sao tên Quán thiên hồng (cầu vồng xuyên trời): đá đỏ tía sinh ra như cái kỷ, cái nghiên, trải dài như tường thành trăm mười trượng, ngang ra từ hậu long nối xuyên nhau; ngắn là kỷ, dài là cầu vồng; nếu là cầu vồng ắt cong lượn. Đó là Mộc tinh theo Hoả mà biến: quý tột bậc nhân thần mà có đại hung; quý thì được quyền lớn làm quý công, hung thì gian hùng sinh biến lớn, chỉ trong sự biến hoá của sao này. Bảo kiếm xuất hạp là khí Hoả, lại là Kim cứng đã luyện thành khí; thầy đời nhận nhầm là giáo đao, đặt tên đất quý thành đất hèn.

Giảng: Ba "sao bay" có hình gần giống nhau là những dải núi dài vút: thẳng và trong là Lưu tinh (tốt), ngang mà có mỏm nhọn là Bạch mang, dài lớn là Xi vưu (chủ binh đao). Quán thiên hồng là dải đá đỏ tía dài như tường thành, cong như cầu vồng: sách nói thẳng là "quý tột bậc mà có đại hung", có thể ra quyền thần cũng có thể ra gian hùng. Đây là loại đất hai mặt, quyết định ở chỗ biến hoá về sau. Bảo kiếm xuất hạp lại là lời nhắc như bài Kim tinh: cạnh sắc chưa chắc là sát, có khi là Kim đã luyện thành kiếm.

Hoàng hôn trên các lớp núi
Hoàng hôn trên các lớp núi. Sao bay tốt khi nằm trong vòng ôm; sao có lửa, có mũi nhọn bay ra thì chủ binh đao. (Ảnh: Suvcon, Wikimedia Commons, CC BY 2.0)

Thượng thiên thê, Thôi xa tiến bảo, Vương kỷ lâm hiên, Tượng giản ngọc khuê – 上天梯 · 推車進寶 · 王几臨軒 · 象簡玉圭

Nguyên văn – 原文

真龍似死形不同。木星天上起高峰。高峰之畔六七箇。箇箇漸低尋木蹤。上天梯名人未識。只道直來非活龍。不知貴氣勢無敵。定有皇都卿與公。

(註)初有一高峰。一高峰之下七箇八箇小峰。一箇粘一箇。低一箇愈下而愈正。自高而自坦。前面正看如梯階之有級而峻極于天。是謂之天梯也。

推車進寶龍亦直。前大後少來勢力。此名木星傳變生。貴極升朝藩鎮格。王几隨軒是木星。行地生來縱復橫。定有貴星坐地木。去出三公幷九卿。

象簡玉圭穿過處。變化元因倒地土。……惟有簡圭璧瑁形。大貴三公同地位。

(註)簡長而方。圭短而頭圓。……牙璋起兵之符。……牙璋主武臣之貴。圭璧主文臣之貴也。

Dịch: Chân long có khi như hình chết mà không phải: Mộc tinh trên trời nổi ngọn cao, bên ngọn cao có sáu bảy ngọn, ngọn nào cũng thấp dần theo dấu Mộc; tên Thượng thiên thê (thang lên trời) người chưa biết, chỉ bảo đi thẳng tới không phải long sống; không biết quý khí thế vô địch, ắt có kinh đô, khanh và công. (Chú) Trước có một ngọn cao, dưới ngọn cao bảy tám ngọn nhỏ, cái nọ dính cái kia, thấp một bậc thì càng xuống càng ngay, từ cao mà tự bằng; nhìn thẳng từ phía trước như thang có bậc mà cao vút lên trời, gọi là thang trời. Thôi xa tiến bảo (đẩy xe dâng báu) long cũng thẳng, trước lớn sau nhỏ, thế tới có lực; tên này do Mộc tinh truyền biến mà sinh, quý tột lên triều, cách trấn lớn. Vương kỷ lâm hiên (ghế vua ra hiên) là Mộc tinh, đi trên đất dọc rồi ngang; ắt có sao quý Mộc ngồi đất, ra tam công và cửu khanh. Tượng giản ngọc khuê (hốt ngà, khuê ngọc) chỗ xuyên qua, biến hoá vốn từ Thổ nằm; chỉ có hình giản, khuê, bích, mạo là đại quý, ngang hàng tam công. (Chú) Giản dài mà vuông, khuê ngắn mà đầu tròn; nha chương là phù phát binh, chủ võ thần quý; khuê bích chủ văn thần quý.

Giảng: Thượng thiên thê là một ví dụ "long như chết mà sống": một ngọn cao rồi bảy tám ngọn nhỏ xếp thẳng hàng thấp dần như bậc thang. Thầy đời chê long đi thẳng cứng là không sống, nhưng nhìn từ phía trước lại thấy như bậc thang lên trời, quý khí vô địch. Các tên Thôi xa tiến bảo, Vương kỷ lâm hiên, Tượng giản ngọc khuê đều là những dải núi thấp dài (Mộc nằm, Thổ nằm) có hình đồ dùng triều đình: cái kỷ, cái hốt, khuê ngọc. Lời chú phân văn võ rất rõ: khuê bích chủ văn thần, nha chương (có mỏm nhọn như răng) chủ võ thần.

Sơ đồ: Thượng thiên thê (上天梯 · núi nối nhau cao dần)
Sơ đồ: Thượng thiên thê · 上天梯 · núi nối nhau cao dần. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Đai, áo, màn: Tử kim đới, Uyên ương đới, Tử hà bí, Bộ chướng – 紫金帶 · 鴛鴦帶 · 紫霞帔 · 步障

Nguyên văn – 原文

又有石名紫金帶。紅淡則爲紅玉帶。帶似彤弓腳不尖。更有岡巒只平界。此是木星出火生。貴氣皆爲公與卿。

直行會見鴛鴦帶。兩腳雙雙同小大。……赤石雙拖紫霞帔。命婦生來元穎異。帶帔皆因火木傳。內外婦人出清貴。

若逢石牝出石帶。赤石異形形小怪。此名帶病多不祥。婦人此病不離牀。……

(註)山石有竅如牝而石條如帶出於其下。此主婦人病也。

又有步障分青紫。……此是土星欲變木。平截後龍綿亘。橫幛前定有貴人出。……(註)低小者爲帶。高橫者爲幛。

Dịch: Lại có đá tên Tử kim đới (đai vàng tía), đỏ nhạt thì là Hồng ngọc đới; đai như cánh cung đỏ, chân không nhọn; lại có gò đồi chỉ làm giới bằng; đó là Mộc tinh ra từ Hoả sinh, quý khí đều là công khanh. Đi thẳng sẽ gặp Uyên ương đới, hai chân đôi đôi lớn nhỏ bằng nhau. Đá đỏ kéo đôi là Tử hà bí (khăn choàng ráng tía), mệnh phụ sinh ra vốn khác thường; đai và khăn đều do Hoả Mộc truyền, đàn bà trong ngoài đều thanh quý. Nếu gặp đá có hốc như âm hộ mà ra đai đá, đá đỏ hình lạ nhỏ quái, tên là Đới bệnh (đai bệnh), nhiều điều không lành, đàn bà mắc bệnh không rời giường. (Chú) Đá núi có hốc như hình âm hộ mà có dải đá như cái đai ra ở dưới, chủ đàn bà mắc bệnh. Lại có Bộ chướng (màn che đường) chia xanh tía: đó là Thổ tinh sắp biến Mộc, chặn ngang hậu long kéo dài; trướng ngang thì phía trước ắt ra quý nhân. (Chú) Thấp nhỏ là đai, cao ngang là trướng.

Giảng: Các "đai" là những dải đá hoặc gò thấp chạy ngang như dây đai: tía là Tử kim đới, đỏ nhạt là Hồng ngọc đới, hai dải song song là Uyên ương đới. Tử hà bí là hai dải đá đỏ kéo xuống hai bên như khăn choàng, chủ mệnh phụ. Đặc biệt có một cách hung gắn với đàn bà: núi đá có hốc dạng âm hộ mà dưới có dải đá như đai, chủ phụ nữ bệnh triền miên, sảy thai, tràng nhạc, lao. Đây là ví dụ điển hình của lối "hình nào ứng nấy" của phong thuỷ hình pháp cổ.

Hình vật: rồng con, cá chép, ngựa, hổ, trâu, phượng, gà, tằm – 子龍出胎 · 天駟 · 出山虎 · 金牛 · 飛鳳 · 金雞 · 卧蠶

Nguyên văn – 原文

子龍出胎是水生。此去相將變水形。錦鯉化龍亦相似。遊魚上灘同此類。三樣大小雖不同。秀氣變傳盡富貴。

天駟出廐合天星。天馬馳陂變化精。此是土星作弄處。變金變木從茲去。

又有名爲出山虎。此是木星穿得土。此龍如虎顧盼行。前去相尋木曜生。出穴高雄有威氣。定有將軍節鉞名。

金牛轉車龍轉處。金是土星自爲主。……却有貴人從此出。富貴雙全家厚實。又有金牛卧草形。此是土星原質朴。此龍只堪作巨富。丞簿簿尉雲仍做。或爲進納爵官。代筆假借非儒冠。

飛鳳吊霄是火簇。鸞鳳低頭是啄粟。……金鷄趁浴是土星。金雞浴塵火變成。二者俱爲富貴氣。清濁重輕還有異。

木星亦有巧妙處。卧蠶吐絲面前去。……定出三公官極窮。子子孫孫傳富貴。又有天螺出殼形。此是土星露玄精。王蟬出蛻又精絕。皆是土星祖宗生。

Dịch: Tử long xuất thai (rồng con ra khỏi thai) là Thuỷ sinh, đi tới sắp biến hình Thuỷ; Cẩm lý hoá long (cá chép hoá rồng) cũng giống, Du ngư thượng than (cá bơi lên ghềnh) cùng loại; ba dáng lớn nhỏ tuy khác, khí tú truyền biến đều phú quý. Thiên tứ xuất cứu (tứ mã ra chuồng) hợp sao trời, Thiên mã trì pha biến hoá tinh; đó là chỗ Thổ tinh bày trò, biến Kim biến Mộc từ đây đi. Lại có tên Xuất sơn hổ (hổ ra núi): đó là Mộc tinh xuyên qua Thổ; long này như hổ ngoái nhìn mà đi, phía trước tìm sẽ thấy diệu Mộc sinh; ra huyệt cao hùng có uy khí, ắt có tên tướng quân cầm tiết việt. Kim ngưu chuyển xa là chỗ long quay, Kim (ngưu) là Thổ tinh tự làm chủ; có quý nhân từ đây ra, phú quý song toàn, nhà dày chắc. Lại có hình Kim ngưu ngoạ thảo (trâu vàng nằm cỏ): đó là Thổ tinh chất phác; long này chỉ làm được giàu lớn, chức thừa, bạ, uý đến đời chắt mới có, hoặc nộp của lấy tước, nhờ người viết thay, không phải mũ nhà nho. Phi phượng điếu tiêu là Hoả tụ; Loan phượng cúi đầu là mổ thóc. Kim kê thú dục (gà vàng tắm cát) là Thổ tinh, Kim kê dục trần là Hoả biến thành; cả hai đều là khí phú quý, mà trong đục nặng nhẹ khác nhau. Mộc tinh cũng có chỗ khéo: tằm nằm nhả tơ đi về phía trước; ắt ra tam công, quan tột bậc, con cháu đời đời phú quý. Lại có hình Thiên loa xuất xác (ốc trời ra khỏi vỏ): đó là Thổ tinh lộ tinh huyền; Vương thiền xuất thuế (ve vua lột xác) cũng tinh tuyệt; đều do Thổ tinh làm tổ sinh ra.

Giảng: Phần hình vật cho thấy rõ cách Ngọc Tủy nối "hình" với "sao": cùng là trâu, mà Kim ngưu chuyển xa (long quay vòng có lực) thì phú quý song toàn, còn Kim ngưu ngoạ thảo (trâu nằm trên đất bằng, Thổ chất phác) thì chỉ giàu, quan nhỏ phải nộp của mới có, "nhờ người viết thay". Cùng là gà, gà tắm cát (Thổ, cánh khép, béo) thì giàu nặng quý nhẹ, gà tắm bụi (Hoả, cánh mở, gầy) thì quý nặng giàu nhẹ. Xuất sơn hổ là Mộc xuyên Thổ, huyệt cao hùng, ra tướng quân. Ngoạ tàm thổ ty là Mộc nằm như con tằm có sợi tơ (mạch nhỏ) dẫn ra phía trước, ra tam công.

Tranh Triệu Mạnh Phủ: Song tùng bình viễn
Triệu Mạnh Phủ, "Song tùng bình viễn": cây và núi xa, gợi các hình vật mà Ngọc Tủy đặt tên cho long. (Tranh: Triệu Mạnh Phủ, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)

Long dạng roi: Lô hoa tiên, Tiết trúc trượng, Vương ty tiên, Vương cầm huyền – 蘆花鞭 · 節竹杖 · 王絲鞭 · 王琴絃

Nguyên văn – 原文

單龍本凶亦有吉。鑑辨不精易相失。蘆花鞭與節竹杖。兩箇木星同一樣。蘆鞭生活有傍龍。騎馬朝天爲將相。節杖曲節一頭轉。數丈孤單自生強。傍無遮護受風寒。多出師巫及遊蕩。

(註)蘆鞭與節皆是倒地木星之小者。蘆鞭曲而活。……節竹如節之轉。自是生強。無鮮活之意。

王絲鞭共王琴絃。……絲鞭高貴當正拜。琴絃紫衣師號名。

(註)……琴絃不合傍生。一邊有琴爲護。一邊絃露無護。故只出紫衣也。

Dịch: Long đơn vốn hung mà cũng có khi tốt; xét không tinh thì dễ sai. Lô hoa tiên (roi hoa lau) và Tiết trúc trượng (gậy tre có đốt), hai Mộc tinh cùng một dáng: roi lau sống động có long bên cạnh, cưỡi ngựa chầu trời làm tướng tướng; gậy đốt cong một đầu quay, mấy trượng đơn độc tự cứng nhắc, bên cạnh không che chắn chịu gió lạnh, phần nhiều ra thầy cúng, đồng bóng và kẻ lêu lổng. (Chú) Roi lau và gậy đốt đều là Mộc nằm loại nhỏ; roi lau cong mà sống; gậy tre như đốt tre quay, tự cứng nhắc, không có ý tươi sống. Vương ty tiên (roi tơ vua) với Vương cầm huyền (dây đàn vua): roi tơ cao quý, được chính bái; dây đàn thì chỉ được áo tía, danh hiệu pháp sư. (Chú) Dây đàn không hợp mọc một bên: một bên có đàn che, một bên dây lộ không che, nên chỉ ra người mặc áo tía (tăng đạo được phong).

Giảng: Bốn tên này đều là những dải long nhỏ, đơn, dài như roi. Khác nhau ở hai điểm: sống hay cứng, có che hay không. Roi lau cong mềm, có long bên cạnh che: ra tướng tướng. Gậy tre có đốt, thẳng cứng, trơ trọi chịu gió: ra thầy cúng, đồng bóng, kẻ lang bạt. Roi tơ có mạch tơ từ ngọn roi ra, ra chính quan; dây đàn lộ một bên không che, chỉ ra tăng đạo được phong hiệu. Lại một lần nữa, Ngọc Tủy nhấn mạnh tầm quan trọng của "che chắn" (hộ triền): cùng một hình, có che thì quý, không che thì hèn.

Long xấu: Đạp đối, Dục diệt, Không vong – 踏碓龍 · 欲滅龍 · 空亡龍

Nguyên văn – 原文

又有一名踏碓龍。亦似卧蠶同此蹤。碓傍定有一窠臼。或是有水或只空。此龍全然非貴氣。只怕退卸別有工。

(註)小者爲蠶。蠶必潑潑地。大者爲碓。碓直而不活。仍有窠臼可證。加以頭大。

別有一等欲滅龍。倒地木星生死同。半有半無出沒似。是貴龍欲藏蹤。高處才高一二尺。草木不生名曰童。低處或爲冷泉地。沙石瓦礫生重重。時師指名龍退卸。誤殺世人論真假。此龍兒是無迎送。便作神祠非靈者。或爲倉庫亦易散。若作人居定孤寡。壯年哭子老哭兒。無子無孫空弄瓦。若作寺觀無稅錢。專靠香火與結緣。……

又有一等交互勢。似送似迎却非是。名作空亡曲木星。……作人家退敗財不聚。子孫下賤……

辨得五星穿變精。又識真龍吉凶名。方可定龍立墳宅。精微全在黑囊經。

Dịch: Lại có một tên là Đạp đối long (long chày giã gạo): cũng như tằm nằm, cùng dấu ấy; bên chày ắt có một cái cối, hoặc có nước hoặc chỉ trống; long này hoàn toàn không có quý khí, chỉ sợ thoái tá ra rồi mới có công khác. (Chú) Nhỏ là tằm, tằm ắt sống động; lớn là chày, chày thẳng mà không sống, lại có cái cối làm chứng, thêm đầu to. Riêng có một loại Dục diệt long (long sắp tắt): Mộc nằm, sống chết như nhau, nửa có nửa không, ẩn hiện như chân long muốn giấu dấu; chỗ cao chỉ cao một hai thước, cỏ cây không mọc, gọi là trọc; chỗ thấp có khi là đất suối lạnh, cát đá ngói vụn chồng chất; thầy đời gọi là long thoái tá, làm hại người đời khi luận thật giả. Long này vốn không có đón đưa; làm đền thờ thì thần không thiêng; làm kho tàng cũng dễ tán; nếu làm nhà ở ắt cô quả: trai tráng khóc con, già khóc cháu, không con không cháu, chỉ sinh con gái. Nếu làm chùa quán thì không có tiền thuế, chỉ trông vào hương khói và kết duyên. Lại có một loại thế đan xen: như đưa như đón mà không phải, tên là Không vong khúc Mộc tinh; làm nhà ở thì lui bại, tiền không tụ, con cháu hèn hạ. Phân biệt được năm sao xuyên biến tinh tường, lại biết tên lành dữ của chân long, mới định được long, lập mồ mả nhà cửa; chỗ tinh vi đều ở Hắc nang kinh.

Giảng: Ba long xấu này rất đáng nhớ khi đi thực địa. Đạp đối: một dải thẳng cứng, đầu to, bên cạnh có hố (có nước hoặc khô) như cái cối giã gạo. Dục diệt: dải đất thấp nửa có nửa không, chỗ cao trọc không cỏ, chỗ thấp có mạch nước lạnh, sỏi đá vụn: chủ cô quả, tuyệt tự. Lời sách rất nặng: "trai tráng khóc con, già khóc cháu". Không vong: núi hai bên có vẻ như đưa đón mà thật ra không ôm, chủ lui bại. Câu kết bài ca nhắc lại tinh thần ba chương: phải tinh năm sao, tinh xuyên biến, biết tên lành dữ, rồi mới định long lập mộ.

Thung lũng ruộng bậc thang ở Sa Pa
Thung lũng Sa Pa. Long xấu như Dục diệt là dải long thấp nửa có nửa không, chỗ cao trọc cỏ; khác hẳn đất ruộng tươi tốt. (Ảnh: Andre Hospers, Wikimedia Commons, CC BY 4.0)

Lời phát huy: Lục Tượng Sơn bàn về tên long – 陸象山論子微立龍名

Nguyên văn – 原文 (trích)

發揮曰。或問陸象山云。子微立龍名不一。莫不須如此否。象山曰。子微因名寓理。極有妙處。如梧桐枝楊柳枝等名。吾初亦以爲未然。及觀後卷所謂梧桐葉上生偏子。楊柳枝頭出正心。方知此理玄妙。非精探地理者未易道著。余嘗因象山之論詳加究竟。真是似繁而簡。似遠而近。何以言之。因名以記龍之善否。不亦簡乎。因理而求義之輕重。不亦遠乎。

Dịch: Phát huy rằng: có người hỏi Lục Tượng Sơn: Tử Vi đặt tên long nhiều thứ, chẳng lẽ cần phải như vậy sao? Tượng Sơn đáp: Tử Vi nhân tên mà gửi lý, rất có chỗ diệu. Như các tên cành ngô đồng, cành dương liễu, ta lúc đầu cũng cho là không phải; đến khi xem quyển sau có câu "trên lá ngô đồng sinh con lệch, đầu cành dương liễu ra tâm chính", mới biết lý ấy huyền diệu, không phải người tinh xét địa lý thì chưa dễ nói tới. Ta (Thái Quý Thông) nhân lời Tượng Sơn mà xét kỹ, thật là như rườm mà gọn, như xa mà gần. Vì sao? Nhân tên mà nhớ long tốt xấu, chẳng phải gọn sao; nhân lý mà tìm nghĩa nặng nhẹ, chẳng phải sâu xa sao.

Giảng: Lục Tượng Sơn (Lục Cửu Uyên) là nhà tư tưởng lớn đời Nam Tống, cùng thời với Chu Hy và Thái Nguyên Định. Lời ông "nhân danh ngụ lý" (mượn tên để gửi lý) là chìa khoá đọc cả chương: mỗi cái tên là một câu khẩu quyết thu gọn hình, sao, biến hoá và lời đoán. Câu ông dẫn "trên lá ngô đồng sinh con lệch, đầu cành dương liễu ra tâm chính" cho thấy cả tên đẹp lẫn tên xấu đều có ngoại lệ: long đối xứng vẫn có thể kết huyệt lệch, long lệch vẫn có thể ra huyệt chính. Ngay sau lời phát huy, sách vẽ hàng trăm đồ bản các long danh kèm mộ tổ của danh nhân (Trương quý phi, Lã Mông Chính, Hạng Vũ, Lưu Hải Thiềm…), sẽ được giới thiệu trong các bài chuyên đề.

NhómTên tiêu biểuLời đoán theo sách
Triều nghiKim loan minh ngọc kha, Thiên miện thuỳ lưuVương hầu, đại quý
Triều nghi lệchVương cầm huyXử sĩ thanh cao được vời
Ấn, thuyền, chiếuLâu thuyền xuất hạp, Các môn tuyên chỉ, Kim kê đề chiếuĐất vua; tể tướng; thần đồng đại khoa
Sao bayLưu tinh / Bạch mang, Xi vưuTrong thì tốt / chủ binh đao
Cầu vồngQuán thiên hồngQuyền thần hoặc gian hùng
Bậc thang, ghế, hốtThượng thiên thê, Vương kỷ lâm hiên, Tượng giản ngọc khuêKinh đô, tam công cửu khanh
Đai, khănTử kim đới, Uyên ương đới, Tử hà bí / Đới bệnhCông khanh, mệnh phụ / phụ nữ bệnh
Hình vậtKim ngưu chuyển xa / Kim ngưu ngoạ thảoPhú quý song toàn / chỉ giàu
Long roiLô hoa tiên / Tiết trúc trượngTướng tướng / thầy cúng, lang bạt
Long xấuĐạp đối, Dục diệt, Không vongKhông quý; cô quả tuyệt tự; lui bại
Sơ đồ: Roi bông lau, gậy trúc đốt và long sắp tắt (蘆花鞭 · 節竹杖 · 欲滅)
Sơ đồ: Roi bông lau, gậy trúc đốt và long sắp tắt · 蘆花鞭 · 節竹杖 · 欲滅. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Nửa sau chương Chân long danh tủy có hai bài học thực hành. Thứ nhất, cùng một hình mà khác chi tiết thì lời đoán khác hẳn: hai bên hay một bên (Thiên miện và Vương cầm huy), có che hay không che (Lô hoa tiên và Tiết trúc trượng), sống hay cứng (Ngoạ tàm và Đạp đối), quay vòng có lực hay nằm phẳng (Kim ngưu chuyển xa và ngoạ thảo). Hình Pháp Liên Hoa gọi đó là "nhìn chi tiết quyết định". Thứ hai, phải nhận ra long xấu: Dục diệt long với chỗ cao trọc cỏ, chỗ thấp suối lạnh sỏi vụn là dấu hiệu khí tán, tuyệt đối không đặt mộ hay dựng nhà. Khi đã định được long, huyệt, người học mới dùng la kinh và vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để xét thời vận. Lời Lục Tượng Sơn "nhân danh ngụ lý" cũng là cách Phong Thuỷ Liên Hoa dạy khẩu quyết: tên gọi để nhớ, lý để hiểu.

Tóm lại – 總結: Các tên triều nghi chủ đại quý, nhưng xếp một bên thì chỉ ra người thanh cao. Sao bay trong thì tốt, có lửa thì chủ binh đao; cầu vồng chủ quyền thần hoặc gian hùng. Đai đá chủ công khanh, mệnh phụ; đá có hốc kèm đai chủ phụ nữ bệnh. Cùng hình vật mà có lực hay không đổi hẳn lời đoán. Long roi có che thì quý, trơ trọi thì hèn. Đạp đối, Dục diệt, Không vong là long xấu phải tránh. Tên long là "nhân danh ngụ lý".

Bài trước: Chân long danh tủy (1): Vương lâu, Bảo điện. Bài sau: Hình tượng huyệt tủy (1): Tiên nhân hình 形象穴髓.

Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), quyển ba, Chân long danh tủy, nửa sau bài ca quyết, lời chú và lời phát huy. Hiệu đính: câu 貴胃安名作賤地 chữ 胃 đọc theo nét khắc; câu 玉環珠旒天冕見 chữ 環 đọc chưa chắc; một số đoạn lược (……) là lời chú dài hoặc chữ mờ. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Phân biệt roi lau với gậy tre, tằm nằm với chày giã, long thoái tá với long sắp tắt cần nhìn tận nơi cùng người đã quen mắt. Phần Nhãn và Tâm ấy học trực tiếp ngoài thực địa. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Thượng thiên thê là long gì? – 上天梯

Là một ngọn cao, dưới có bảy tám ngọn nhỏ xếp thẳng thấp dần, nhìn từ phía trước như bậc thang lên trời. Thầy đời chê long thẳng cứng, nhưng sách nói quý khí vô địch, ắt có kinh đô, khanh và công.

Dục diệt long nhận biết thế nào? – 欲滅龍

Là dải long thấp nửa có nửa không; chỗ cao chỉ một hai thước, cỏ cây không mọc; chỗ thấp có suối lạnh, cát đá ngói vụn. Làm nhà ở thì cô quả, tuyệt tự; làm đền thờ thì thần không thiêng.

Vì sao cùng là roi mà Lô hoa tiên quý, Tiết trúc trượng hèn? – 蘆鞭與節杖

Roi lau cong mềm, sống động, có long bên cạnh che chắn nên ra tướng tướng; gậy tre thẳng cứng, đơn độc, không che, chịu gió lạnh nên ra thầy cúng, đồng bóng, người lang bạt.

Kim ngưu chuyển xa khác Kim ngưu ngoạ thảo ra sao? – 金牛轉車與卧草

Chuyển xa là long quay vòng có lực như trâu kéo xe, phú quý song toàn. Ngoạ thảo là Thổ chất phác nằm trên đất bằng, chỉ giàu lớn, quan nhỏ phải nộp của mới có.

Lục Tượng Sơn nói gì về tên long trong Ngọc Tủy? – 因名寓理

Ông nói Tử Vi "nhân danh ngụ lý": mượn tên để gửi lý, rất có chỗ diệu. Thái Quý Thông thêm: nhân tên mà nhớ long tốt xấu là gọn, nhân lý mà tìm nghĩa nặng nhẹ là sâu.

Từ khoá: ngọc tủy chân kinh · 玉髓真經 · trương tử vi · tam hợp phái · phong thủy tam hợp · chân long danh tủy (2) kim loan · lô hoa tiên

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…