💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Ngọc Tủy Chân Kinh: Xuyên biến long tủy (1) ngũ tinh xuyên biến 穿變

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Ngọc Tủy Chân Kinh: Xuyên biến long tủy (1) ngũ tinh xuyên biến 穿變

Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (卷二 · 五星穿變龍髓第二)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.

Xuyên biến long tủy (穿變龍髓) là chương thứ hai của Ngọc Tủy Chân Kinh, nối ngay sau Ngũ tinh long tủy. Chương trước dạy nhận mặt năm sao; chương này dạy cách năm sao đi xuyên qua nhau, rơi xuống, biến hoá và truyền đi cho đến khi vào huyệt. Đây là phần lý luận khó nhất của sách, chính Thái Quý Thông cũng nói "người khác học thì thấy khó". Bài này dịch trọn bài ca quyết mở đầu chương (xuyên, lạc, biến, truyền; chủ và khách; Thuỷ với Mộc, Mộc với Hoả, Kim với Hoả, Thuỷ với Hoả, Kim với Mộc, Mộc với Thổ, Thuỷ với Thổ) cùng lời chú và lời phát huy, kèm giảng theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Ngọc Tủy định bốn chữ: đi ngang qua sao khác là xuyên (穿), từ cao xuống thấp là lạc (落), sao này đi qua sao kia mà hoá thành sao kia là biến (變), đã biến xong mà cứ thế sinh tiếp sao ấy cho tới huyệt là truyền (傳). Sao nổi lên nơi phát long là chủ, sao tách ra đi long là khách. Phải thấy liền hai ba sao cùng loại mới gọi là đã biến. Long chưa biến xong là "tạp long", đặt huyệt ở đó là huyệt giả. Nguyên tắc chung: long đi tới cần tương sinh; còn từ huyệt nhìn ngược về sau thì lại quý tương khắc, vì "ta khắc là tài, khắc ta là quỷ".

Thầy Vũ Giới giảng: "Biết mặt năm sao mới là biết chữ. Xuyên biến là biết đọc câu. Một dãy long là một câu văn dài: sao nào đầu câu, sao nào giữa câu, sao nào cuối câu, chuyển ý ở đâu. Đọc sai chỗ chuyển ý là đặt huyệt sai."

Bốn chữ xuyên, lạc, biến, truyền – 穿 · 落 · 變 · 傳

Nguyên văn – 原文

天上五星地五行。天上星來地下生。精英冲和作人物。玄妙根源出地形。五星行龍已細論。尚有精微未易明。五星皆須幾箇字。尖員方厚高而平。識得形真便可斷。吉凶俱從星上生。惟有穿落及傳變。此義特人難可見。

(註)平過爲穿。自高而下爲落。本身得正形體却穿過他星而化爲他星者爲變。變已成而一向生此星形者爲傳。入穴亦謂之傳。

主星元與去客平。

(註)特起星辰發龍處爲主星。分起行龍處爲客也。

此是穿來相貫串。

(註)正過爲串是也。

主星高出去客低。此是落從星裏面。

(註)自高而下爲落是也。

Dịch: Trên trời năm sao, dưới đất năm hành; sao trên trời xuống, đất dưới sinh ra. Tinh anh xung hoà làm nên người và vật; gốc rễ huyền diệu ra từ hình đất. Năm sao đi long đã luận kỹ, còn chỗ tinh vi chưa dễ rõ. Năm sao đều chỉ cần mấy chữ: nhọn, tròn, vuông, dày, cao và bằng; nhận được hình thật thì đoán được, lành dữ đều từ sao mà sinh. Chỉ có xuyên, lạc và truyền, biến, nghĩa ấy người thường khó thấy. (Chú) Đi ngang qua là xuyên; từ cao xuống là lạc; bản thân được hình chính mà đi qua sao khác rồi hoá thành sao ấy là biến; biến đã thành mà cứ sinh mãi hình sao ấy là truyền; vào huyệt cũng gọi là truyền. Sao chủ vốn ngang với sao khách đi ra, (chú: sao nổi lên chỗ phát long là chủ, chỗ tách ra đi long là khách) đó là xuyên tới nối thông nhau (chú: đi thẳng qua là xuyến). Sao chủ cao vượt, khách đi ra thấp, đó là lạc từ trong sao xuống (chú: từ cao xuống là lạc).

Giảng: Đây là bộ thuật ngữ nền của cả chương. Trên thực địa: một ngọn núi nổi cao nơi long bắt đầu là "chủ"; dải núi tách ra đi tiếp là "khách". Nếu khách đi ngang bằng chủ, xuyên qua các ngọn khác mà vẫn liền mạch, đó là xuyên. Nếu chủ cao vượt, khách đổ dốc xuống thấp, đó là lạc. Khi long là Mộc mà đi qua mấy ngọn Hoả rồi từ đó cứ ra Hoả, long đã biến thành Hoả. Khi đã biến xong mà cứ thế sinh tiếp sao ấy cho tới huyệt, đó là truyền. Người học Hình Pháp Liên Hoa nên tập gọi tên từng đoạn long bằng bốn chữ này: đoạn này xuyên, đoạn kia lạc, chỗ này biến, chỗ kia truyền.

Sông Ly Giang uốn khúc giữa các ngọn núi
Sông Ly Giang uốn khúc giữa núi. Long đi xuyên, lạc, biến, truyền cũng uốn qua từng sao như thế. (Ảnh: chensiyuan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)
Sơ đồ: Xuyên, lạc, biến, truyền (平過爲穿 · 自高而下爲落 · 化爲他星爲變 · 一向生此星爲傳)
Sơ đồ: Xuyên, lạc, biến, truyền · 平過爲穿 · 自高而下爲落 · 化爲他星爲變 · 一向生此星爲傳. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Biến phải đủ hai ba sao, truyền như sợi tơ – 三箇兩箇方爲變

Nguyên văn – 原文

三箇兩箇方爲變。

(註)假如木星穿落火星裏變而爲火。然變火之後須連見三兩箇火星方是。

變得成時傳似絲。

(註)變化已成即謂之傳。妙處或如絲線過度方是傳處。

絲線之玄傳送來。此去前途又節開。

(註)過處小如絲線。又如之玄擺布。此是龍行向前開支節處也。

祖宗傳來生父母。生子生孫未且逆。此是真龍玄妙旨。更有雜龍亦相似。

(註)五星混雜傳變不成。

雜龍非凶傳未定。

(註)傳變不成星形未定。

形若定時星自應。若從未定處安排。形穴虛花禍福乖。

(註)五星傳變未定乃欲來此安排形穴。此必是假穴。徒以五星論禍福必乖異而不合也。

多因虛花誤人眼。遂令禍福皆相反。星形未定穴未成。此去須行半日程。路短亦須十餘里。變得定時方有形。入穴傳來要生旺。

Dịch: Hai cái ba cái mới gọi là biến. (Chú) Ví như Mộc tinh xuyên lạc vào trong Hoả tinh mà biến thành Hoả; nhưng biến thành Hoả rồi phải liền thấy hai ba ngọn Hoả mới phải. Biến đã thành thì truyền như sợi tơ. (Chú) Biến hoá đã xong gọi là truyền; chỗ diệu là có khi như sợi chỉ vắt qua, đó mới là chỗ truyền. Sợi tơ uốn chữ chi truyền đưa tới; từ đây đi tới lại mở đốt. (Chú) Chỗ qua nhỏ như sợi chỉ, lại uốn như chữ chi chữ huyền; đó là chỗ long đi tới mở đốt. Tổ tông truyền xuống sinh cha mẹ, sinh con sinh cháu chưa hề nghịch; đó là ý huyền diệu của chân long. Còn có tạp long cũng tương tự. (Chú) Năm sao lẫn lộn, truyền biến không thành. Tạp long không phải hung, chỉ là truyền chưa định. (Chú) Truyền biến chưa thành, hình sao chưa định. Hình mà định thì sao tự ứng. Nếu từ chỗ chưa định mà sắp đặt, hình huyệt hư hoa, hoạ phúc trái ngược. (Chú) Năm sao truyền biến chưa định mà muốn đến đây sắp đặt hình huyệt, ắt là huyệt giả; chỉ lấy năm sao luận hoạ phúc thì ắt sai lệch. Phần nhiều vì hư hoa làm mờ mắt người, khiến hoạ phúc đều ngược lại. Hình sao chưa định thì huyệt chưa thành; từ đây phải đi nửa ngày đường, đường ngắn cũng phải mười dặm; biến đến khi định mới có hình; vào huyệt truyền tới cần sinh vượng.

Giảng: Ba điều thực hành rút ra. Một: thấy một ngọn khác loại chưa gọi là biến, phải liền hai ba ngọn cùng loại. Hai: chỗ truyền đẹp nhất là chỗ long thắt nhỏ như sợi tơ, uốn chữ chi rồi lại mở đốt, đó là chỗ "thúc yết" (bó eo) mà các sách hình pháp đều quý. Ba: long còn lẫn lộn năm sao thì chưa kết; đừng vội tìm huyệt, phải theo tiếp "nửa ngày đường, ít nhất mười dặm". Câu "tạp long không phải hung, chỉ là truyền chưa định" rất đáng nhớ: nhiều người thấy long lộn xộn liền chê, nhưng Ngọc Tủy chỉ bảo là chưa đến lúc. Sai lầm thật sự là đặt huyệt ở chỗ chưa định: đó là huyệt giả, hư hoa.

Nguyên tắc sinh khắc – 入穴傳來要生旺

Nguyên văn – 原文

(註)來龍要生旺。如木星穴要土星傳變方好。

承受祖宗須尅上。

(註)如土星龍木星穴即爲下尅上。若木星龍土星穴即爲上尅下。下則反爲不吉。

上如尅下不可安。破敗死亡皆一般。水尅火兮金尅木。木尅土兮分禍福。土尅水兮水尅火。水生木兮木生火。火生土兮金養育。水亦生金金生水。此是生尅正道理。穿落傳變皆不同。細與推詳君諳記。

Dịch: (Chú) Long tới cần sinh vượng; như huyệt Mộc tinh thì cần Thổ tinh truyền biến mới tốt. Thừa nhận tổ tông thì phải khắc lên trên. (Chú) Như long Thổ tinh mà huyệt Mộc tinh, tức là dưới khắc trên; nếu long Mộc tinh mà huyệt Thổ tinh, tức là trên khắc dưới; dưới bị khắc thì lại không tốt. Trên mà khắc dưới thì không yên; phá bại, chết chóc đều như nhau. Thuỷ khắc Hoả, Kim khắc Mộc; Mộc khắc Thổ, chia hoạ phúc; Thổ khắc Thuỷ, Thuỷ khắc Hoả. Thuỷ sinh Mộc, Mộc sinh Hoả; Hoả sinh Thổ, Kim được nuôi dưỡng; Thuỷ cũng sinh Kim, Kim sinh Thuỷ. Đó là đạo lý sinh khắc chính; xuyên, lạc, truyền, biến đều khác nhau, hãy suy kỹ và ghi nhớ.

Giảng: Đây là then chốt của chương: hướng của sự khắc. Huyệt (dưới, con cháu) khắc long (trên, tổ tông) thì được; long (trên) khắc huyệt (dưới) thì "phá bại, chết chóc". Ví dụ: long Thổ mà huyệt Mộc thì Mộc khắc Thổ, là dưới khắc trên, tốt; long Mộc mà huyệt Thổ thì Mộc khắc Thổ từ trên xuống, xấu. Lời phát huy cuối chương nói lại cho dễ hiểu: long đi tới cần tương sinh, còn khi đứng ở huyệt nhìn ngược về hậu long thì quý tương khắc, vì "ta khắc là tài, khắc ta là quỷ". Trong bản khắc, câu 承受祖宗須尅上 chữ cuối in giống chữ 土; theo lời chú (nói về dưới khắc trên) mà đọc là 上.

Sơ đồ: Long tới tương sinh, huyệt nhìn về sau quý khắc (入穴傳來要生旺 · 我尅者爲財 · 尅我者爲鬼)
Sơ đồ: Long tới tương sinh, huyệt nhìn về sau quý khắc · 入穴傳來要生旺 · 我尅者爲財 · 尅我者爲鬼. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Thuỷ với Mộc: thuyền qua nước – 水中過水船

Nguyên văn – 原文

水中有木入來穿。此是水中過水船。

(註)水爲主木爲客。水星多木星少。是水資木過如過水船一般。

二箇木生將變木。三箇四箇木成根。五箇木傳定高秀。水洩木資來此分。衝天倒地皆成木。七數傳變旺木族。生子生孫木入座。富貴無雙兼五福。若還穿落變不成。三箇兩箇雜亂形。此是水龍兼木過。入穴當看土宿生。

(註)土能尅水故要生土。

若還全水無木土。長流泛濫都無主。龍真穴好不聚財。發後消除如水推。要知得木龍有力。入穴必須土栽培。

木生水底強醒醒。日晒風吹終不成。

(註)此以真水真木比喻。言水多而木少則木爲水推濯泛濫……如木生水中。縱有根着無土培植。陰雨之時勉強生活。一見風日隨即乾枯焦死。

雖然作得好形穴。代代離鄉去不停。聚得家財仍復散。更防風浪有虛驚。若還傳到座穴時。得土資培作後基。却會移凶變成吉。

Dịch: Trong Thuỷ có Mộc xuyên vào, đó là thuyền qua nước. (Chú) Thuỷ làm chủ, Mộc làm khách; Thuỷ tinh nhiều, Mộc tinh ít, là Thuỷ giúp Mộc qua, như thuyền qua nước. Hai Mộc sinh ra là sắp biến Mộc; ba bốn Mộc là Mộc đã thành gốc; năm Mộc truyền thì ắt cao tú; Thuỷ tiết ra, Mộc được nuôi, từ đây chia ra; Mộc chọc trời, Mộc nằm đều thành Mộc; bảy lần truyền biến thì họ Mộc vượng; sinh con sinh cháu, Mộc vào chỗ ngồi, phú quý vô song gồm đủ năm phúc. Nếu xuyên lạc mà biến không thành, hai ba cái hình tạp loạn, đó là long Thuỷ kèm Mộc đi qua; vào huyệt phải xem có Thổ sinh. (Chú) Thổ khắc được Thuỷ nên cần sinh Thổ. Nếu toàn Thuỷ không Mộc không Thổ, chảy dài tràn lan đều không chủ; long thật huyệt tốt mà không tụ tài, phát rồi tiêu đi như nước cuốn. Muốn biết Mộc được long có lực, vào huyệt phải có Thổ vun bồi. Mộc mọc dưới nước gắng gượng tỉnh táo, nắng phơi gió thổi rốt cuộc không thành. (Chú) Lấy nước thật cây thật mà ví: nước nhiều cây ít thì cây bị nước đẩy trôi; như cây mọc trong nước, dẫu có rễ mà không có đất vun, lúc mưa dầm gắng sống, gặp nắng gió liền khô héo. Dẫu làm được hình huyệt đẹp, đời đời bỏ quê đi mãi; gom được của rồi lại tan; còn phải phòng sóng gió kinh hãi. Nếu truyền tới chỗ ngồi huyệt mà được Thổ vun làm nền sau, thì lại dời hung thành cát.

Giảng: Thuỷ sinh Mộc là tương sinh, nhưng Ngọc Tủy chỉ ra rằng tương sinh cũng phải đủ ba yếu tố: Thuỷ nuôi, Mộc thành gốc, và Thổ giữ. Long nhiều Thuỷ mà ít Mộc, không Thổ, thì như cây trôi trên nước: giàu không bền, con cháu bỏ quê, tiền tụ rồi tan. Chữ "ly hương" (離鄉) được nhắc nhiều lần trong đoạn này. Lối thoát là ở huyệt: nếu một hai đốt cuối trước huyệt là Thổ, Mộc vào huyệt có đất vun, thì "dời hung thành cát". Bài học cho người xem đất: thấy long uốn lượn đẹp (Thuỷ) đừng vội mừng, phải xem cuối long có đất dày (Thổ) giữ khí hay không.

Bến thuyền dưới chân núi Dương Sóc
Bến thuyền dưới chân núi Dương Sóc. Thuỷ với Mộc gọi là "thuyền qua nước": long Mộc đi qua đất Thuỷ. (Ảnh: Luka Peternel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Mộc với Hoả, Kim với Hoả – 木火相生 · 金星落火

Nguyên văn – 原文

人言火星天下凶。木火相生要折衷。木不全吉火亦好。此宜分別在心胸。

(註)如木爲水勝及火勝則皆不吉。火得木生則吉。

木星落火須成火。變化不成反爲禍。若還火變仍落木。駁雜星辰龍是破。穿火元來火不燒。穴頭更作木星座。此乃瘟黃天火胎。傳變反爲惡因來。

(註)火星行龍送木入穴。此主瘟黃及天火燒屋也。

木穿火燄火變成。變得合生傳入座。座前座後鬼曜生。此是火星好因果。……此是火鄉富貴星。時師只道凶星作。不知純火吉仍多。秀氣都從火中過。功名猛烈少人知。官職尊高聲價大。

金星落火與木別。煅鍊剛柔有優劣。一箇金星落火時。鎔瀉團圓無欠缺。變成兩箇漸圓長。三箇出火金剛烈。四箇定連刀劍生。此是精金成器說。若還九鍛是堅牢。秀氣金星傳入穴。……真鋼百鍊若逢水。水淬鋼堅更剛烈。

若還五火燒一金。或然三火夾金爇。此金不變却銷鎔。禍敗破家因火絕。

Dịch: Người ta nói Hoả tinh là hung nhất thiên hạ; Mộc Hoả tương sinh cần chiết trung: Mộc không hẳn tốt, Hoả cũng có khi tốt, điều này nên phân biệt trong lòng. (Chú) Như Mộc bị Thuỷ thắng hay Hoả thắng thì đều không tốt; Hoả được Mộc sinh thì tốt. Mộc tinh lạc vào Hoả thì phải thành Hoả; biến hoá không thành thì lại thành hoạ. Nếu Hoả biến rồi lại lạc về Mộc, sao lộn xộn, long là long phá. Xuyên qua Hoả mà Hoả không đốt, đầu huyệt lại làm Mộc tinh ngồi; đó là thai của ôn hoàng (dịch bệnh) và hoả trời, truyền biến lại thành nhân dữ. (Chú) Hoả tinh đi long đưa Mộc vào huyệt, chủ dịch bệnh và lửa trời đốt nhà. Mộc xuyên qua ngọn lửa mà Hoả biến thành, biến hợp tương sinh truyền vào chỗ ngồi, trước sau chỗ ngồi sinh quỷ, diệu; đó là quả lành của Hoả tinh. Đó là sao phú quý của làng Hoả; thầy đời chỉ bảo là sao hung, không biết thuần Hoả vẫn nhiều điều tốt, khí tú đều từ trong Hoả đi qua; công danh mãnh liệt ít người biết, quan chức cao, tiếng tăm lớn. Kim tinh lạc vào Hoả khác với Mộc: rèn luyện cứng mềm có hơn kém. Một Kim tinh lạc vào Hoả thì chảy ra tròn trịa không khuyết; biến thành hai cái dần tròn dài; ba cái ra khỏi lửa thì Kim cứng mạnh; bốn cái thì ắt liền sinh đao kiếm; đó là thuyết vàng ròng thành khí cụ. Nếu rèn chín lần là bền chắc, Kim tinh khí tú truyền vào huyệt. Thép thật trăm lần luyện mà gặp nước, nước tôi thép càng cứng. Nếu năm Hoả đốt một Kim, hoặc ba Hoả kẹp Kim mà đốt, Kim này không biến mà bị nung chảy; hoạ bại phá nhà, vì Hoả mà tuyệt.

Giảng: Đoạn này nối dài những gì bài Hoả tinh và Kim tinh đã nói. Mộc sinh Hoả tốt khi Mộc thật sự biến thành Hoả rồi truyền vào huyệt, hai bên có "quỷ, diệu" (những mỏm nhọn hộ vệ): sách gọi là "sao phú quý của làng Hoả", chủ công danh mãnh liệt. Xấu là khi biến dở dang: Hoả rồi lại Mộc, lộn xộn; hoặc Hoả đi long mà đầu huyệt lại là Mộc, chủ dịch bệnh, cháy nhà. Kim gặp Hoả thì đếm số lần: một, hai, ba, bốn lần qua lửa là các bậc rèn; chín lần là thép bền; gặp thêm một Thuỷ ở giữa là "nước tôi thép". Ngược lại, nhiều Hoả vây một Kim là Kim bị nung chảy.

Lời chú kể một chuyện có thật để minh hoạ: ở Đông Kinh (Khai Phong) có Lý Tam Lang, nhà cháy lan ra hơn ba nghìn nhà, sau bị kết tội, tha chết, đày đi Quảng Nam (lộ Quảng Nam đời Tống, tức vùng Lưỡng Quảng), chết dọc đường. Mộ tổ nhà ấy là long núi Hoả, đột nhiên làm Kim tinh vào huyệt, lại toạ Quý hướng Ly; vì thế nhà ấy bại vì lửa, chết tuyệt. Câu chuyện cho thấy cách các thầy đời Tống đối chiếu hình long với việc nhà chủ mộ.

Tranh Quách Hi đời Bắc Tống: Tảo xuân đồ
Quách Hi (Bắc Tống), "Tảo xuân đồ": núi chính biến hình qua nhiều tầng, như long xuyên biến từ sao này sang sao khác. (Tranh: Quách Hi, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)

Thuỷ với Hoả, Kim với Mộc, Mộc với Thổ, Thuỷ với Thổ – 水火 · 金木 · 木土 · 水土

Nguyên văn – 原文

火星落水水穿火。此是亂龍從此過。直須水火分得定。始見真龍作那箇。若逢火龍變水穴。水龍尅火却堪作。前朝却要得金山。本宗尅金金生我。

木星穿從金裏生。未免傷殘爭不成。金星若穿木星出。木得金來變化成。一箇金生木頭短。兩箇三箇木低平。四箇木傳平地出。此是木星成器了。

一土二土飽栽培。三土四土木花開。花開變作細嫩穴。結子成果都來別。箇箇藏鉅萬。貴陞朝。……若還土遇木相穿。變在龍腰三兩傳。三箇四箇是駁雜。尅陷終須無一錢。

水龍若向土穿出。得水來流潤澤。三四五七變成水。土盡水流清氣出。滔滔長往遇土穴。傳變精微合玄術。貴人仍作富家翁。富貴雙全自不同。……水土傳變顛倒看。見得真時穴可安。

Dịch: Hoả tinh lạc vào Thuỷ, Thuỷ xuyên qua Hoả, đó là loạn long đi qua; phải đợi Thuỷ Hoả phân định mới thấy chân long làm sao gì. Nếu gặp long Hoả biến thành huyệt Thuỷ, Thuỷ khắc Hoả lại làm được; triều án phía trước lại cần núi Kim: bản tông (Hoả) khắc Kim, Kim sinh ta (Thuỷ). Mộc tinh xuyên ra từ trong Kim thì khó tránh thương tàn, không thành; Kim tinh nếu xuyên ra từ Mộc tinh, Mộc được Kim đến mà biến hoá thành khí. Một Kim sinh ra thì đầu Mộc ngắn; hai ba cái thì Mộc thấp bằng; bốn cái thì Mộc truyền ra đất bằng: đó là Mộc tinh đã thành khí cụ. Một Thổ hai Thổ vun bồi no đủ; ba Thổ bốn Thổ thì Mộc nở hoa; hoa nở biến thành huyệt non mịn; kết hạt thành quả đều khác thường; mỗi nhà chứa hàng vạn, quý thì lên triều. Nếu Thổ gặp Mộc xuyên nhau, biến ở lưng long hai ba lần truyền, ba bốn cái là lẫn lộn, bị khắc hãm rốt cuộc không một đồng. Long Thuỷ nếu xuyên ra từ Thổ, được nước chảy tới thấm nhuần; ba bốn năm bảy lần biến thành Thuỷ, Thổ hết thì nước chảy ra khí trong; cuồn cuộn đi mãi gặp huyệt Thổ, truyền biến tinh vi hợp huyền thuật; người quý lại làm ông nhà giàu, phú quý song toàn. Thuỷ Thổ truyền biến phải xem xuôi xem ngược; thấy được thật thì huyệt mới yên.

Giảng: Bốn cặp cuối cho cùng một bài học: phải xác định ai là chủ, ai là khách, rồi mới đoán. Thuỷ Hoả lẫn nhau là loạn long, phải chờ phân định. Hoả biến thành huyệt Thuỷ thì cần núi Kim làm án: Hoả (tổ) khắc Kim là tài, Kim sinh Thuỷ (huyệt) là được nuôi, một vòng hoàn hảo. Kim đẽo Mộc thì Mộc thấp dần thành khí cụ; Mộc mà xuyên từ Kim ra thì bị thương. Mộc có Thổ vun thì "nở hoa" thành huyệt non mịn, chủ giàu lớn; nhưng nếu Thổ làm chủ mà Mộc xen vào lộn xộn thì Thổ bị khắc, "không một đồng". Thuỷ ra từ Thổ, chảy mãi rồi gặp huyệt Thổ thì phú quý song toàn. Lời chú nhắc: Thuỷ Thổ "phải xem xuôi xem ngược", vì có khi Thổ làm chủ, có khi Thuỷ làm chủ.

Cánh đồng và núi nhìn từ Nguyệt Lượng Sơn
Cánh đồng và núi nhìn từ Nguyệt Lượng Sơn. Mỗi cặp sao gặp nhau đều phải xét sinh hay khắc. (Ảnh: Jan Kranendonk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Lời phát huy của Thái Quý Thông – 蔡季通發揮

Nguyên văn – 原文 (trích)

發揮曰。陰陽家山□不取穿落傳變之說。以爲煩碎。然未可多訾。……蓋穿落傳變雖若煩碎。然其論甚爲精玄。子微胸中造化自是了了。視之甚易。他人學之則見其難。由今觀之。倘得其要亦自易見。大率子微之意只欲來龍相生而不相尅。則善若由穴中逆取後龍。則又貴相尅。蓋我尅者爲財。尅我者爲鬼。……只須明其傳變者爲是胎息退卸。或以凶而變吉。或以老而變嫩。或以吉而變凶。或以盡而變絕。……經云入穴傳來要生旺。即入穴處是緊要節目。此處却不宜苟簡。

Dịch: Phát huy rằng: các nhà âm dương có người không nhận thuyết xuyên lạc truyền biến, cho là vụn vặt; nhưng chưa thể chê nhiều. Xuyên lạc truyền biến tuy như vụn vặt, mà lý luận rất tinh huyền; trong lòng Tử Vi tạo hoá vốn rõ ràng nên thấy rất dễ, người khác học thì thấy khó. Nay xem, nếu nắm được chỗ cốt yếu thì cũng tự dễ thấy. Đại để ý Tử Vi chỉ muốn long tới tương sinh mà không tương khắc; còn nếu từ trong huyệt nhìn ngược về hậu long thì lại quý tương khắc, vì ta khắc là tài, khắc ta là quỷ. Chỉ cần hiểu rằng truyền biến là thai tức, thoái tá (lột xác, rút bớt): hoặc từ hung biến cát, hoặc từ già biến non, hoặc từ cát biến hung, hoặc từ hết biến tuyệt. Kinh nói "vào huyệt truyền tới cần sinh vượng", tức chỗ vào huyệt là đốt then chốt, chỗ ấy không được qua loa.

Giảng: Lời phát huy giúp người học khỏi lạc trong rừng tên gọi. Thái Quý Thông thu lại thành mấy ý: long đi tới cần tương sinh; từ huyệt nhìn về sau thì quý tương khắc; truyền biến là quá trình lột xác của long (thai tức, thoái tá), có thể từ hung thành cát, từ già thành non; và chỗ quan trọng nhất là đốt cuối vào huyệt. Ông cũng dặn đừng ép các con số (bảy lần, chín lần) theo số Hà Đồ một cách gượng gạo: long nhiều đốt thì tự nhiên hợp số, "không phải sức người làm được". Sau bài ca quyết này, sách vẽ một loạt đồ bản minh hoạ từng trường hợp: Thuỷ tinh một đến mười một, Hoả tinh một đến mười lăm, Mộc tinh một đến mười bốn, rồi Kim tinh và Thổ tinh ở phần sau.

Thuật ngữ / cáchChữ HánNghĩa theo sáchGhi nhớ
Xuyên穿Đi ngang qua sao khácKhách ngang chủ
Lạc落Từ cao xuống thấpChủ cao, khách thấp
Biến變Đi qua sao khác rồi hoá thành sao ấyPhải liền hai ba sao
Truyền傳Biến xong, cứ sinh sao ấy tới huyệtChỗ thắt như sợi tơ
Tạp long雜龍Năm sao lẫn lộn, chưa địnhKhông hung, chưa kết; đi tiếp ≥ 10 dặm
Thuyền qua nước過水船Thuỷ nhiều, Mộc ítCần Thổ ở huyệt, kẻo ly hương, tán tài
Làng Hoả phú quý火鄉富貴星Mộc biến Hoả trọn, có quỷ diệu hộCông danh mãnh liệt
Kim rèn chín lần九鍛Kim qua lửa nhiều lần, có Thuỷ tôiThép bền, khí tú vào huyệt
Hoả biến huyệt Thuỷ火龍變水穴Án là núi KimTa khắc là tài, Kim sinh ta
Mộc nở hoa木花開Mộc có ba bốn Thổ vunHuyệt non mịn, giàu lớn
Sơ đồ: Các cặp xuyên biến trong bài ca (過水船 · 火鄉富貴星 · 九鍛 · 木花開)
Sơ đồ: Các cặp xuyên biến trong bài ca · 過水船 · 火鄉富貴星 · 九鍛 · 木花開. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Xuyên biến long tủy là chỗ phân biệt người xem long bằng mắt với người xem long bằng lý. Hình Pháp Liên Hoa dạy theo đúng trình tự Ngọc Tủy: trước gọi tên từng ngọn (năm sao), sau đánh dấu chủ khách, xuyên lạc, rồi tìm chỗ biến (phải liền hai ba ngọn), chỗ truyền (chỗ thắt như tơ), và cuối cùng xét đốt vào huyệt có sinh vượng không. Hai nguyên tắc nên thuộc lòng: long tới tương sinh; từ huyệt nhìn về sau thì quý dưới khắc trên. Khi đã định được long, huyệt, người học mới dùng la kinh và vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để xét thời vận. Chuyện Lý Tam Lang trong lời chú là ví dụ hiếm hoi sách cổ ghi lại một ca cụ thể: long Hoả, huyệt Kim, toạ Quý hướng Ly. Người học có thể đối chiếu với những ca thực tế mình gặp để thấy hình và hướng cùng nói một chuyện.

Tóm lại – 總結: Xuyên là đi ngang, lạc là đổ xuống, biến là hoá thành sao khác (phải liền hai ba ngọn), truyền là cứ sinh sao ấy tới huyệt. Tạp long chưa định thì chưa kết, đặt huyệt ở đó là hư hoa. Long tới cần tương sinh, từ huyệt nhìn ngược thì quý dưới khắc trên. Thuỷ nhiều Mộc ít cần Thổ giữ; Mộc biến Hoả trọn là sao phú quý; Kim qua lửa nhiều lần lại gặp Thuỷ là thép bền; Mộc có Thổ vun thì nở hoa kết huyệt.

Bài trước: Ngũ tinh long tủy (5): Kim tinh long. Bài sau: Xuyên biến long tủy (2): Kim, Thổ tinh biến hoá 穿變龍髓.

Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), quyển hai, Ngũ tinh xuyên biến long tủy, bài ca quyết mở đầu và lời phát huy. Hiệu đính: câu 承受祖宗須尅上 chữ cuối in giống 土, đọc theo lời chú; câu 陰陽家山不取 chữ 山 chưa chắc; vài chỗ lược (……) là đoạn lặp ý, đã dịch ý trong phần giảng. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Đọc được chỗ xuyên, lạc, biến, truyền của một dãy long cần đi long nhiều lần cùng người đã quen mắt. Phần Nhãn và Tâm ấy học trực tiếp ngoài thực địa. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Xuyên, lạc, biến, truyền nghĩa là gì? – 穿落變傳

Theo lời chú Ngọc Tủy: đi ngang qua là xuyên; từ cao xuống là lạc; đi qua sao khác mà hoá thành sao ấy là biến; biến xong mà cứ sinh tiếp sao ấy là truyền, vào huyệt cũng gọi là truyền.

Bao nhiêu ngọn thì gọi là đã biến? – 幾箇方爲變

Sách nói "hai cái ba cái mới gọi là biến": ví như Mộc lạc vào Hoả, phải liền thấy hai ba ngọn Hoả mới chắc là đã biến thành Hoả.

Tạp long có phải là long xấu? – 雜龍

Không hẳn. Ngọc Tủy nói "tạp long không phải hung, chỉ là truyền chưa định". Cái sai là đặt huyệt ở chỗ chưa định; phải theo tiếp, ít nhất mười dặm, đến khi biến xong mới có hình.

Long khắc huyệt hay huyệt khắc long thì tốt? – 上下相尅

Huyệt (dưới) khắc long (trên) thì được; long khắc huyệt thì phá bại. Thái Quý Thông giải thích: long tới cần tương sinh, nhưng từ huyệt nhìn ngược về hậu long thì quý tương khắc, vì ta khắc là tài, khắc ta là quỷ.

"Thuyền qua nước" là cách gì? – 過水船

Là long Thuỷ nhiều mà Mộc ít xuyên qua. Nếu cuối long không có Thổ giữ thì giàu không bền, con cháu bỏ quê; nếu đốt cuối trước huyệt có Thổ vun thì lại chuyển hung thành cát.

Từ khoá: ngọc tủy chân kinh · 玉髓真經 · trương tử vi · tam hợp phái · phong thủy tam hợp · xuyên biến long tủy (1) ngũ tinh xuyên biến 穿變

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…