Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (卷四上 · 形象穴髓第四)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.
Hình tượng huyệt tủy (3) dịch và giảng phần tiếp theo của tổng luận hình tượng trong quyển bốn Ngọc Tủy Chân Kinh: các hình chim (loan phượng, ngỗng, hạc), các hình loài bò sát và côn trùng (rắn, rết, nhện, bướm), và các hình loài sống dưới nước (cá, cua, tôm, ốc, rùa, ba ba). Khác với thú bốn chân ở bài trước, những hình này phần lớn chỉ có một hai chỗ huyệt, có hình gần như không có huyệt. Sách vì vậy dành nhiều lời cho chỗ cấm hơn chỗ đặt, và gắn chặt huyệt với hướng nước chảy.
Trả lời nhanh: Hình chim xem bay hay đậu, lên nước hay xuôi nước: bay múa lấy cánh, mổ uống lấy mắt, ấp trứng lấy bụng hoặc trứng, cấm dưới cổ. Hình rắn chỉ có "bảy tấc" và khí đường, còn lại đặt vào là phát ôn dịch, tối kỵ để rắn quay đầu. Rết, nhện, bướm chỉ có một huyệt ở miệng, đất hẹp, chỉ dùng làm mộ, không dựng nhà. Cá lên nước lấy mang, cá xuôi nước lấy đuôi. Cua, rùa, ba ba lấy mắt hoặc vai, bên nào là tuỳ nước chảy: nước chảy sang trái thì đặt bên phải. Tôm phân sống chết: đá đỏ đất đỏ là tôm chết, không dùng. Rùa, ba ba chỉ đặt trên lưng mà không được đục, phải đắp đất lên.
Thầy Vũ Giới giảng: "Phần này dạy người làm nghề biết nói không. Rắn quay đầu thì không đặt, tôm đỏ thì không đặt, rết nhện thì chỉ đặt mộ không dựng nhà, mai rùa thì đắp lên chứ không đục xuống. Biết chỗ không được làm là nửa cái nghề."

Loan phượng, ngỗng, hạc – 鸞鳳 · 鵝 · 鶴
Nguyên văn – 原文
鸞鳳飛翔須下翅。飲啄之形須下喙。或下翼稍亦是穴。却看山形是何意。護托向前頭喙縮。翅有斜棲不堪止。此穴定在翅稍間。或在鳳冠隨所至。鵝鶴長短肥瘦分。下穴與鳳同一類。(註)鵝短鶴長,鵝肥鶴瘦。
金鵝抱卵腹下穴。或從卵上取其位。食鵝只就背上安。投水之形翅肩是。或從頸腦去安排。頭上止可取眼鼻。若還下腦鵝定死。或是睡鵝肩上是。飛鵝翅膀及翅肩。或從喙上穿其鼻。……
Dịch: Loan phượng bay lượn phải đặt ở cánh; hình uống mổ phải đặt ở mỏ; hoặc đặt ở đầu mút cánh cũng là huyệt; hãy xem hình núi ý gì. Có núi đỡ phía trước thì đầu mỏ co lại; cánh có thế đậu xiên thì không dừng được; huyệt này ắt ở khoảng đầu cánh, hoặc ở mào phượng tuỳ chỗ khí tới. Ngỗng và hạc phân dài ngắn, béo gầy; đặt huyệt cùng một loại với phượng. (Chú) Ngỗng ngắn hạc dài, ngỗng béo hạc gầy. Ngỗng vàng ấp trứng đặt ở dưới bụng, hoặc lấy vị trí trên trứng. Ngỗng ăn thì chỉ đặt trên lưng. Hình lao xuống nước thì ở vai cánh, hoặc theo cổ, gáy mà xếp. Trên đầu chỉ có thể lấy mắt, mũi; nếu đặt vào óc thì ngỗng ắt chết. Ngỗng ngủ thì ở trên vai. Ngỗng bay thì ở bắp cánh và vai cánh, hoặc từ mỏ xuyên lên mũi. …
Lời phát huy – 發揮
發揮云:禽鳥形則分飛翔、飲啄、浴抱、舞鬭、理翅、翹足之異。此只當先看飛立之勢,趨上水下水,爲之取用。翔飛舞鬭多下翅者,飲啄多下眼;啄間下翅稍者,是取堂局上水下水盤託大情而遷之。抱形多取腹、取卵,卵當取靨。惟項下一穴不可下也。
Dịch: Lời phát huy: Hình chim chóc phân ra bay lượn, uống mổ, tắm ấp, múa đánh, rỉa cánh, kiễng chân khác nhau. Ở đây trước hết chỉ nên xem thế bay hay đậu, hướng lên nước hay xuôi nước mà lấy dùng. Bay lượn, múa đánh phần nhiều đặt ở cánh; uống mổ phần nhiều đặt ở mắt; khi mổ mà đặt ở đầu cánh là vì lấy đại tình của đường cục, nước lên nước xuống ôm đỡ mà dời huyệt. Hình ấp phần nhiều lấy bụng, lấy trứng; trứng nên lấy chỗ lúm. Chỉ có một huyệt dưới cổ là không được đặt.
Giảng: Hình chim trên thực địa là một khối núi có hai cánh dang (hai dải long hổ dài), một đầu nhô ra (mỏ). Bay lượn thì sức ở cánh, nên huyệt ở cánh; mổ uống thì sức ở đầu, nên huyệt ở mắt hoặc mỏ. Hai chữ quan trọng là "thượng thuỷ, hạ thuỷ" (上水下水): chim hướng ngược dòng hay xuôi dòng. Lời phát huy giải vì sao có khi chim đang mổ mà huyệt lại ở đầu cánh: vì nước và đường cục ôm về phía cánh, nên khí theo đó mà dời.
Hình ấp trứng là hình được truyền nhiều nhất (kim nga bão noãn, phượng hoàng bão noãn). Trứng là một hai gò tròn nhỏ dưới bụng chim. Huyệt hoặc ở bụng, hoặc ở ngay trên trứng, và nếu ở trứng thì lấy chỗ "lúm" (靨), tức chỗ hơi lõm trên đỉnh gò tròn. Quy tắc cấm duy nhất được nhắc lại là dưới cổ: cổ chim là chỗ thắt hẹp, khí đi qua mà không dừng.
Rắn: chỉ có bảy tấc và khí đường – 蛇形
Nguyên văn – 原文
蛇下七寸及氣堂。莫得回頭人被傷。下腰及下蛇心肺。此穴定是發瘟黃。又有金蛇抱卵形。只須下卵蛇不驚。蛇到抱時能伏氣。只下氣堂穴亦是。(註)若蛇自有卵回抱,只當下卵,蛇護衛。蛇頭地位不可長。下穴處要知人擒制。若使蛇得回頭,必發瘟傷人。
發揮云:蛇形只有七寸、氣堂,餘不可下,多發瘟疾。鑿王字者多損。蛇入穴、上山、反後,下尾、舌與氣不可下。至如腰腹上下來去,皆不可下。
Dịch: Rắn đặt ở bảy tấc và khí đường; đừng để rắn quay đầu, người sẽ bị hại. Đặt ở eo và ở tim phổi rắn thì huyệt ấy ắt phát ôn hoàng (dịch bệnh). Lại có hình rắn vàng ấp trứng: chỉ đặt ở trứng thì rắn không kinh động; rắn đến lúc ấp thì nén khí được, chỉ đặt ở khí đường cũng là huyệt. (Chú) Nếu rắn tự có trứng mà quay lại ấp thì chỉ nên đặt ở trứng, rắn sẽ hộ vệ. Chỗ đầu rắn không được dài; chỗ đặt huyệt phải biết có người chế ngự. Nếu để rắn quay đầu được thì ắt phát dịch hại người. Lời phát huy: Hình rắn chỉ có bảy tấc và khí đường, ngoài ra không được đặt, phần nhiều phát ôn dịch. Đục vào chữ "vương" (vằn trên đầu) phần nhiều tổn hại. Rắn vào hang, rắn lên núi, rắn quay ngược: đuôi, lưỡi và khí đều không được đặt. Đến như eo, bụng, lên xuống, đến đi đều không được đặt.
Giảng: Rắn là hình nguy hiểm nhất trong cả phần hình tượng: gần như toàn thân là chỗ cấm. Chỉ có hai chỗ dùng được. "Bảy tấc" (七寸) là chỗ cổ rắn ngay sau đầu, nơi người bắt rắn ghì vào; trên núi là chỗ thắt nhỏ ngay sau một gò đầu dẹt. "Khí đường" là chỗ hơi phình ra dưới cổ. Sách nhấn mạnh hai điều kiện: đầu rắn không được dài (nếu đầu dài thì rắn quay lại được), và phải có núi "chế ngự" rắn (một gò như người cầm gậy, một con hạc, một con công đối diện). Thiếu điều kiện đó, rắn "quay đầu" thì phát ôn dịch.
Hình rắn ấp trứng là ngoại lệ đẹp nhất: rắn ấp thì "nén khí", không cắn. Đặt ở trứng thì rắn còn làm vệ sĩ cho huyệt. Ở đây lại thấy cùng một logic với hổ, sư tử ở bài trước: tư thế quyết định tính chất của cả hình, cùng một con rắn mà ấp trứng thì lành, quay đầu thì dữ.

Rết, nhện, bướm: một huyệt ở miệng, chỉ dùng làm mộ – 蜈蚣 · 蜘蛛 · 蛺蝶
蜈蚣只有口鉗穴。此穴下處無遷異。蜘蛛亦是口中穴。除口之外無餘地。遊蜂蛤蝶穴皆然。蛺蝶猶堪尋蝶翅。
發揮云:蜈蚣、蜘蛛、蛺蝶形止有一穴在口中,餘皆無穴可下。然此二形地必少狹。蜈蚣形必高大,儘可作用,亦不可造亭宇庵舍,止宜結砌墳墓。蜘蛛微有毒,蛺蝶無毒而形之小與蜘蛛同,故口中不宜鑿,止可開穴粗納一半之柩,其一半以土石培砌,接氣脉可矣。
Dịch: Rết chỉ có huyệt ở càng miệng; huyệt này đặt ở đâu cũng không dời khác được. Nhện cũng là huyệt trong miệng; ngoài miệng ra không còn đất nào. Ong bay, bướm cũng đều như thế; riêng bướm còn có thể tìm ở cánh. Lời phát huy: Hình rết, nhện, bướm chỉ có một huyệt ở trong miệng, ngoài ra đều không có huyệt để đặt. Nhưng đất của hai hình này ắt hơi hẹp. Hình rết ắt cao lớn, có thể dùng hết, nhưng cũng không được dựng đình, nhà, am, quán, chỉ nên xây mộ. Nhện hơi có độc; bướm không độc nhưng hình nhỏ giống nhện; vì vậy trong miệng không nên đục sâu, chỉ có thể mở huyệt đủ chứa một nửa quan tài, nửa kia dùng đất đá đắp xây lên để nối khí mạch là được.
Giảng: Đây là một trong những đoạn thực hành cụ thể nhất của cả chương. Ba hình nhỏ (rết, nhện, bướm) đều có chung đặc điểm: thân dài hoặc nhiều chân toả ra (nhiều nhánh nhỏ tản), chỉ có một chỗ khí tụ ở đầu (miệng). Đất hẹp nên không dựng nhà, không làm am quán, chỉ làm mộ. Và với nhện, bướm, sách dạy một kỹ thuật táng rất đặc biệt: đào nông, chỉ chứa nửa quan tài, nửa kia đắp đất đá lên để nối khí mạch. Đây là phép "bồi thổ tiếp khí", dùng khi chỗ khí tụ quá mỏng, đào sâu là xuyên qua mất lớp khí.
Cá: lên nước lấy mang, xuôi nước lấy đuôi – 魚形
遊魚上水下魚腮。下水魚兒尾上裁。(註)魚之關鍵在腮,用力全在尾。出水魚兒須下口。不可一例尋魚腮。或於後孔凹處下。此穴因魚下水來。
發揮云:魚看上下水如何,腮及後孔是穴,或下尾下鬚鬣,又各有取用。魚與網瀨常相應。若穴下網,則下百袋及網隆瀨。……出水魚或下口,引子魚或下尾,亦觀情勢如何也。
Dịch: Cá bơi ngược nước đặt ở mang; cá xuôi nước thì cắt huyệt trên đuôi. (Chú) Then chốt của cá ở mang, sức dồn cả ở đuôi. Cá ra khỏi nước phải đặt ở miệng, không thể nhất loạt tìm mang cá; hoặc đặt ở chỗ lõm lỗ sau, huyệt này vì cá xuôi nước mà ra. Lời phát huy: Cá thì xem lên nước xuống nước thế nào; mang và lỗ sau là huyệt, hoặc đặt ở đuôi, ở râu vây, mỗi thứ có cách dùng. Cá với lưới, với ghềnh thường ứng nhau. Nếu đặt huyệt ở lưới thì đặt ở túi lưới và chỗ ghềnh nổi. … Cá ra nước có khi đặt ở miệng, cá dắt con có khi đặt ở đuôi, cũng phải xem tình thế thế nào.
Giảng: Cá là hình của đất thấp ven sông, những gò dài thuôn nằm dọc dòng nước. Phép điểm huyệt dựa hoàn toàn vào hướng nước: cá ngược dòng thì mang là chỗ thở, khí ở mang; cá xuôi dòng thì sức ở đuôi đẩy tới, khí ở đuôi. Ứng tinh của cá là lưới (một dải gò cong như lưới bủa) và ghềnh (đá nổi giữa dòng). Có lưới thì huyệt có thể nằm ngay trên túi lưới, chỗ cá bị dồn vào.

Cua và tôm: theo nước chảy, phân sống chết – 蟹形 · 鰕形
蟹形須是下蟹眼。或左或右何處揀。只看水從何方流。仍要護山不相反。水從東流西可下。水向右流下左眼。海蟹亦當眼上尋。
鰕眼有隔左右深。側臥之鰕下鰕臆。或向尾中回處覓。但看流水上下勢。穴法隨更無定議。若還赤石赤土形。此是死鰕無活理。(註)鰕生則白,死則赤,故赤者爲死鰕也。
發揮云:鰕形左右眼,或臆或後孔。似魚而有針曜及有足者爲鰕,無針無足者爲魚。主有魚形及螺蚪網罟爲應。然却須辨生死,死者斷不足用。赤石爲死,土石之白者爲生也。
Dịch: Hình cua phải đặt ở mắt cua; trái hay phải, chọn chỗ nào? Chỉ xem nước chảy từ phương nào, lại phải có núi hộ vệ không trái nghịch. Nước chảy về đông thì đặt bên tây; nước chảy sang phải thì đặt mắt trái. Cua biển cũng nên tìm trên mắt. (Phát huy) Hình cua đặt ở mắt trái phải và ở cái giỏ, như cái giỏ bắt cá; có khi đặt ở càng, nhưng như thế rất ít. Mắt tôm có ngăn, trái phải sâu. Tôm nằm nghiêng đặt ở ngực tôm, hoặc tìm ở chỗ đuôi cong lại. Chỉ xem thế nước chảy lên xuống, phép huyệt theo đó, không có định luận. Nếu là hình đá đỏ, đất đỏ thì đó là tôm chết, không có lẽ sống. (Chú) Tôm sống thì trắng, chết thì đỏ, nên đỏ là tôm chết. Lời phát huy: Hình tôm ở mắt trái phải, hoặc ngực, hoặc lỗ sau. Giống cá mà có râu nhọn và có chân là tôm; không râu không chân là cá. Chủ có hình cá và ốc, nòng nọc, lưới vó làm ứng. Nhưng phải phân sống chết, chết thì nhất định không dùng được: đá đỏ là chết, đất đá trắng là sống.
Giảng: Cua có hai mắt, chọn mắt nào? Ngọc Tủy trả lời bằng nước: nước chảy về phía nào thì đặt ở mắt phía ngược lại, để huyệt ở đầu nước, nhận nước đến chứ không nhìn nước đi. Đây là một trong những chỗ Ngọc Tủy dùng thuỷ pháp để quyết định chi tiết hình tượng.
Đoạn tôm có một tiêu chí nhận đất rất cụ thể: màu đất. Tôm sống màu trắng xám, tôm luộc chín màu đỏ. Nên một dải gò hình tôm mà toàn đá đỏ, đất đỏ thì là "tôm chết", khí đã kiệt, không dùng. Ngược lại, đất đá trắng, sáng là "tôm sống". Người đọc hôm nay có thể hiểu đây là cách người xưa phân biệt đất phong hoá kiệt, khô cằn (đá ong đỏ, đất đỏ trơ) với đất còn tươi nhuận.
Ốc – 螺形
螺形自是下螺靨。行螺食螺須檢點。出殼須下蜓蚘腦。得近水傍方是好。此水或田或小溪。正是食螺尋路時。
發揮云:螺形則有行食出殼藏殼之異,故穴亦有靨、有頭及有領殼之別。
Dịch: Hình ốc tự nhiên đặt ở cái lúm (vảy nắp) ốc. Ốc đi, ốc ăn phải xét kỹ; ốc ra khỏi vỏ phải đặt ở đầu con ốc thò ra; được gần bên nước mới tốt. Nước ấy hoặc là ruộng hoặc là khe nhỏ, chính là lúc ốc đi ăn tìm đường. Lời phát huy: Hình ốc có ốc đi, ốc ăn, ốc ra vỏ, ốc rút vào vỏ khác nhau, nên huyệt cũng có ở nắp, ở đầu và ở cổ vỏ khác nhau.
Giảng: Ốc là những gò tròn xoáy nhỏ ở đồng ruộng, ven khe. Ốc rút vào vỏ thì huyệt ở nắp (chỗ lõm tròn ở miệng vỏ); ốc thò đầu ra đi ăn thì huyệt ở đầu, nhưng phải có nước ruộng hoặc khe nhỏ gần bên, vì ốc chỉ thò đầu khi có nước. Một lần nữa, ứng tinh (nước) là điều kiện để tư thế (thò đầu) có thật.

Rùa và ba ba: vai trái phải, chỉ đắp không đục – 龜鱉
Nguyên văn – 原文
龜鱉椎水左右肩。只看水從何方流。水左穴右惟類取。究究生穴自天然。(註)言水流向左則下右,非謂水從左來也。
發揮云:龜鱉各下左右肩。有應星而闊扁者爲鱉;有蛇及土星、真武或龜子,高而員長者爲龜。龜應不專一物,而鱉應必須有星。蓋天文鱉星居天河之下、箕斗之間,自有……星在其旁,故地下之形即天上之星,必有應星如天文,而後爲真鱉形。龜鱉皆有引子,而鱉有抱卵形。鱉卵必別聚一處,此又物理也。鱉皆影抱,身在水涯,而卵居岸上泥土中,必不同在一所。故一二在前之左右者,應星也;或三或五在側與後而又聚集者,抱卵也。……龜鱉皆有浮水沒泥之異:浮者在水中露背腦而已,不見其脚;沒者惟有背露,頭脚皆不見,或見亦必隔越泥水見於他所也。浮沒之形惟背可下,而不可鑿,掘其上以土培之則善,鑿之則其形死矣,故不利焉。
Dịch: Rùa, ba ba nhô lên khỏi nước thì ở vai trái phải; chỉ xem nước chảy từ phương nào: nước trái thì huyệt phải, theo loại mà lấy; xét kỹ thì huyệt sinh ra tự nhiên. (Chú) Nói nước chảy về bên trái thì đặt bên phải, không phải nói nước từ bên trái chảy tới. Lời phát huy: Rùa, ba ba đều đặt ở vai trái phải. Có sao ứng mà rộng dẹt là ba ba; có rắn, có Thổ tinh, có Chân Vũ hoặc rùa con, mà cao, tròn dài là rùa. Ứng của rùa không chuyên một vật, còn ứng của ba ba ắt phải có sao. Vì trên thiên văn, sao Miết (ba ba) ở dưới Thiên Hà, giữa sao Cơ và sao Đẩu, tự có … sao ở bên cạnh; cho nên hình dưới đất chính là sao trên trời, phải có sao ứng như thiên văn rồi mới là hình ba ba thật. Rùa, ba ba đều có hình dắt con, còn ba ba có hình ấp trứng. Trứng ba ba ắt tụ riêng một chỗ, đó lại là vật lý. Ba ba đều ấp bằng bóng: thân ở mé nước, trứng ở trong bùn đất trên bờ, ắt không cùng một chỗ. Cho nên một hai gò ở phía trước bên trái phải là sao ứng; ba hoặc năm gò ở bên cạnh và phía sau mà lại tụ lại là trứng ấp. … Rùa, ba ba đều có khác nhau giữa nổi trên nước và lặn trong bùn: nổi thì trong nước chỉ lộ lưng và đầu, không thấy chân; lặn thì chỉ lộ lưng, đầu chân đều không thấy, hoặc có thấy thì cũng cách qua bùn nước, thấy ở chỗ khác. Hình nổi hay lặn đều chỉ đặt ở lưng mà không được đục: đào ở trên rồi lấy đất đắp lên thì tốt; đục vào thì hình chết, nên không lợi.
Giảng: Phần rùa, ba ba là phần dài và kỹ nhất của bài, vì đây là hình rất hay gặp ở đồng bằng: một gò tròn dẹt nổi giữa ruộng nước hoặc ven sông. Lời phát huy dạy ba điều.
Thứ nhất, phân rùa với ba ba. Rùa cao, tròn dài, ứng tinh đa dạng (rắn, Thổ tinh, Chân Vũ, rùa con). Ba ba rộng, dẹt, và bắt buộc phải có sao ứng, vì hình ba ba dưới đất ứng với sao Miết trên trời, nằm giữa sao Cơ và sao Đẩu bên dải Ngân Hà. Câu "hình dưới đất chính là sao trên trời" là tinh thần thiên địa tương ứng của cả Ngọc Tủy.
Thứ hai, phân sao ứng với trứng. Ba ba đẻ trứng trên bờ, xa chỗ nó nằm. Vì vậy một hai gò nhỏ ở phía trước hai bên là sao ứng; còn ba năm gò tụ lại ở bên cạnh hoặc phía sau là trứng. Quan sát đời sống loài vật được chuyển thẳng thành tiêu chí đọc địa hình.
Thứ ba, và quan trọng nhất cho thực hành: hình rùa, ba ba chỉ đặt trên lưng, không đục. Cách làm là "quật kỳ thượng, dĩ thổ bồi chi": đào nông trên lưng rồi đắp đất lên thành nấm. Đục sâu vào mai là giết hình. Đây là cùng phép bồi thổ với nhện, bướm ở trên, và là lý do nhiều ngôi mộ cổ trên gò tròn ở đồng bằng có nấm đắp cao mà huyệt rất nông.

Bảng tổng hợp chỗ đặt và chỗ cấm – 穴位與禁穴
| Hình | Chỗ đặt | Chỗ cấm, điều kiện |
|---|---|---|
| Phượng, ngỗng, hạc bay múa | cánh, đầu cánh, vai cánh | cấm dưới cổ |
| Chim mổ uống | mắt, mỏ | xét nước lên xuống mà dời |
| Chim ấp trứng | bụng, lúm trứng | cấm óc (ngỗng) |
| Rắn | bảy tấc, khí đường; rắn ấp thì ở trứng | cấm eo, tim phổi, đuôi, lưỡi; đầu không dài, phải có núi chế ngự |
| Rết, nhện, bướm | miệng (bướm thêm cánh) | chỉ làm mộ; nhện, bướm đào nửa quan, đắp nửa |
| Cá | ngược nước: mang; xuôi nước: đuôi; ra nước: miệng | ứng lưới, ghềnh |
| Cua | mắt ngược phía nước chảy | càng rất ít dùng |
| Tôm | mắt, ngực, chỗ đuôi cong | đá đỏ, đất đỏ là tôm chết, không dùng |
| Ốc | nắp, đầu, cổ vỏ | ốc thò đầu phải có nước gần |
| Rùa, ba ba | vai ngược phía nước chảy, lưng | không đục, đào nông đắp đất; ba ba phải có sao ứng |

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Bài này cho thấy một chuyển dịch rõ trong phép hình tượng của Ngọc Tủy: càng xuống đến những loài nhỏ, càng gần nước, thì vai trò của thuỷ càng lớn. Thú bốn chân ở bài trước được đọc theo tư thế; còn cá, cua, rùa, ba ba được đọc theo hướng nước chảy. Đó là vì những hình này nằm ở đất thấp, nơi long đã gần dừng hẳn và nước quyết định chỗ khí tụ. Học trò Phong Thuỷ Liên Hoa khi gặp một gò tròn giữa đồng nên hỏi ngay: nước quanh gò chảy về đâu, huyệt phải nằm ở phía đón nước.
Bài này cũng dạy hai kỹ thuật táng đáng nhớ: đào nông nửa quan, đắp nửa (nhện, bướm), và đào nông trên lưng rồi đắp nấm (rùa, ba ba). Cả hai đều xuất phát từ một nhận xét: ở những hình nhỏ, dẹt, lớp khí mỏng, đào sâu là xuyên qua mất khí. Khi đã định được long, huyệt và độ nông sâu, người học mới dùng la kinh và vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để xét thời vận.
Tóm lại – 總結: Hình chim xem bay đậu, ngược xuôi nước: bay lấy cánh, mổ lấy mắt, ấp lấy bụng trứng, cấm dưới cổ. Rắn chỉ có bảy tấc và khí đường, cấm để rắn quay đầu. Rết, nhện, bướm chỉ một huyệt ở miệng, chỉ làm mộ. Cá ngược nước lấy mang, xuôi nước lấy đuôi. Cua, rùa, ba ba đặt bên ngược phía nước chảy. Tôm đỏ là tôm chết, không dùng. Rùa, ba ba chỉ đắp không đục.
Bài trước: Hình tượng huyệt tủy (2): thú hình, sư tử, hổ, rồng. Bài sau: Hình tượng huyệt tủy (4): hoa thảo, khí vật hình.
Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), quyển bốn thượng, Hình tượng huyệt tủy, phần cầm điểu, xà, trùng, ngư, giải, hà, loa, quy miết và lời phát huy. Hiệu đính: đoạn ngỗng có một câu cuối mờ nên lược; trong lời phát huy về ba ba, tên sao bên cạnh sao Miết đọc chưa chắc nên để dấu lược; câu 似魚而有針曜 chữ 曜 đọc theo nét khắc. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định hướng nước chảy và toạ hướng huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: phân cung mặt bằng sau khi đã định tâm.
Bài liên quan – 相關文章
- Hình tượng huyệt tủy (2): thú hình, sư tử, hổ, rồng
- Hình tượng huyệt tủy (1): nhân hình, tiên nhân hình
- Ngũ tinh long tủy: Thuỷ tinh long
- Ngọc Tủy Chân Kinh: tựa sách và tổng mục
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Phân một gò tròn giữa đồng là rùa hay ba ba, đâu là sao ứng đâu là trứng, nước quanh gò chảy về phía nào, nên đào sâu hay đắp nấm: những việc ấy phải đứng tại thực địa cùng người đã quen mắt. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Hình rắn đặt huyệt ở đâu? – 蛇下七寸
Chỉ ở "bảy tấc" (chỗ thắt ngay sau đầu) và khí đường. Ngoài ra đều cấm, đặt vào thường phát ôn dịch. Đầu rắn không được dài và phải có núi chế ngự, để rắn không quay đầu được.
Vì sao hình nhện, bướm chỉ đào nửa quan tài? – 開穴粗納一半之柩
Vì đất hình nhỏ, lớp khí mỏng, đào sâu là xuyên qua mất khí. Sách dạy mở huyệt đủ chứa nửa quan, nửa kia đắp đất đá lên để nối khí mạch. Các hình này chỉ làm mộ, không dựng nhà.
Cua, rùa đặt bên trái hay bên phải? – 水左穴右
Theo nước: nước chảy về bên trái thì đặt bên phải, nước chảy sang phải thì đặt bên trái, để huyệt đón nước đến. Lời chú nhấn mạnh là hướng nước chảy đi, không phải hướng nước chảy tới.
"Tôm chết" là đất thế nào? – 死鰕
Là gò hình tôm mà toàn đá đỏ, đất đỏ, vì tôm sống màu trắng, tôm chết màu đỏ. Sách nói tôm chết nhất định không dùng; đất đá trắng sáng mới là tôm sống.
Vì sao hình rùa, ba ba không được đục? – 惟背可下而不可鑿
Vì đục vào mai là giết hình. Cách làm đúng là đào nông trên lưng rồi lấy đất đắp lên thành nấm. Hình ba ba thật còn phải có sao ứng, vì ứng với sao Miết bên dải Ngân Hà.








