Nhà đối diện bãi đỗ xe nhìn qua có vẻ được lợi: trước mặt rộng, thoáng, không bị nhà cao chắn, không bị đường đâm. Nhưng theo Hình Pháp, khoảng trống trước nhà chỉ là minh đường tốt khi nó tĩnh và biết giữ khí; một bãi xe ngày đêm xe vào xe ra là khoảng trống động, khí ở đó tán ra chứ không tụ lại.
"Tiên khán Kim Long động bất động."
— Khẩu quyết Thầy Vũ Giới thường giảng
Bài này thuộc chuyên đề Hình sát – Thế sát nhà phố. Câu khẩu quyết trên dạy người xem nhà: trước hết phải nhìn xem khí trước mặt động hay tĩnh. Với bãi đỗ xe, câu hỏi ấy càng quan trọng, vì cùng một khoảng trống, lúc trưa vắng tanh, lúc chiều chật kín, lúc tối đèn pha quét liên hồi. Nhà đối diện miệng hầm xe, nơi khí bị hút xuống lòng đất, đã có ở bài nhà đối diện miệng hầm xe. Ở đây ta xét bãi xe nổi, trên mặt đất, nằm ngay trước cửa nhà.
Nhà đối diện bãi đỗ xe gồm những dạng nào?
Ở đô thị Việt Nam, bãi xe trước nhà có nhiều kiểu, mỗi kiểu một nhịp động khác nhau:
- Bãi xe của siêu thị, trung tâm thương mại, bệnh viện. Rộng, đông, giờ cao điểm xe xếp hàng chờ vào, xe máy, ô tô ra vào liên tục.
- Bãi xe tạm trên khu đất trống. Một lô đất chưa xây được cho thuê làm bãi đỗ ô tô qua đêm, nền đất hoặc đá dăm, không có cây.
- Bãi xe khách, xe tải, bến xe nhỏ. Xe lớn nổ máy chờ, khách lên xuống, hàng hoá bốc dỡ.
- Bãi đỗ trong khu đô thị. Bãi xe chung của khu chung cư, khu phố, thường yên hơn vì chủ yếu xe của cư dân, động vào sáng và tối.
- Lòng đường, vỉa hè được dùng làm chỗ đỗ. Không phải bãi chính thức, nhưng dãy ô tô đỗ kín trước cửa cũng tạo hình và thế riêng.
Điểm chung là: trước mặt nhà có một khoảng trống, nhưng khoảng trống ấy không thuộc về nhà, không được nhà giữ, mà bị dùng làm chỗ cho phương tiện ra vào. Sơ đồ dưới đây vẽ một căn nhà phố nhìn ra bãi xe lớn, với lối ra vào của bãi, hướng xe chạy, và vùng minh đường bị "chiếm" trước cửa nhà.
Minh đường rộng tốt và bãi xe động: khác nhau ở đâu?
Đây là chỗ nhiều người lẫn nhất. Sách vở hay nói "minh đường rộng thoáng là tốt", nên thấy bãi xe rộng là cho rằng được minh đường lớn. Theo Hình Pháp, minh đường có ba điều kiện: rộng vừa phải, bằng phẳng, và tĩnh. Khí đến minh đường phải được dừng lại, lắng xuống, rồi từ từ vào nhà. Đọc thêm ở bài minh đường trong phong thuỷ Hình Pháp.
| Đặc điểm | Minh đường tốt | Bãi xe động |
|---|---|---|
| Mức động | Tĩnh, có động nhẹ (người đi bộ, cây lay) | Động liên tục, động theo đợt, xe nổ máy |
| Bề mặt | Có cây, cỏ, mặt nước, sân lát | Bê tông, nhựa đường, đá dăm trơ trọi |
| Ranh giới | Có bao bọc: hàng cây, tường thấp, nhà xung quanh ôm lại | Mở toang, nhiều lối ra vào |
| Ai dùng | Gắn với nhà, nhà "giữ" được | Thuộc về người khác, xe lạ ra vào |
| Ánh sáng ban đêm | Dịu, ổn định | Đèn pha quét, đèn bãi chói |
| Khí | Tụ, lắng | Tán, tạp |
Như vậy, bãi xe rộng chưa phải là minh đường rộng. Một sân nhỏ trước nhà, có cây, có bậc, có lối vào rõ, có khi giữ khí tốt hơn cả một bãi xe mênh mông.
Vì sao bãi xe trước nhà thành thế sát?
Tán khí: rộng quá mà không có bao bọc
Khoảng trống lớn không có ranh giới thì khí chạy tản ra khắp phía. Nhà nhìn ra bãi xe như người đứng trước một bãi đất trống lộng gió: thoáng thật, nhưng không có gì giữ lại. Nhất là khi bãi xe nằm ở góc ngã ba, ngã tư, có nhiều lối thoát, khí càng không tụ.
Động theo đợt: lúc đầy, lúc trống
Kim Long là dòng khí động trước nhà. Bãi xe không động đều như một con đường, mà động theo đợt. Sáng sớm vắng, giờ cao điểm chật cứng, tối lại vơi. Có những bãi xe khách, cả chục xe lớn cùng nổ máy lúc gần giờ chạy. Nhịp động thất thường ấy khiến minh đường không ổn định, lúc tràn đầy, lúc trống rỗng.
Khí tạp: nhiều thứ lạ đi qua trước cửa
Xe lạ, người lạ, hàng hoá, tiếng còi, đèn pha. Một bãi xe công cộng là chỗ khí của rất nhiều người, nhiều việc khác nhau đi qua. Minh đường của nhà ở cần khí thuần, quen, gắn với nhà. Khí tạp thì khó tụ, khó dưỡng.
Hình khối xe đỗ thành "răng cưa"
Dãy ô tô, xe tải đỗ ngay ngắn trước nhà, nhìn từ cửa ra như một dãy khối đặc lô nhô chắn ngang minh đường. Nếu là xe tải, xe container đỗ dài thì đó là một bức tường di động chắn trước mặt. Đuôi xe, đầu xe chĩa về phía nhà cũng là những góc nhọn nhỏ. Theo Hình Pháp, đây là phần hình cần xét, nhất là khi xe đỗ sát và quay đầu thẳng vào cửa.
Đèn pha quét vào cửa
Mỗi xe ra khỏi chỗ đỗ, quay đầu, thường quét đèn qua mặt tiền nhà bên kia. Ban đêm, những luồng sáng ấy chiếu vào phòng khách, phòng ngủ tầng thấp, khiến nhà không được tĩnh vào lúc cần tĩnh nhất.
Đánh giá mức độ nặng nhẹ
| Yếu tố | Nhẹ hơn khi | Nặng hơn khi |
|---|---|---|
| Loại bãi | Bãi xe cư dân, ít xe ra vào | Bãi siêu thị, bến xe khách, bãi xe tải |
| Vị trí lối ra vào bãi | Lệch xa cửa nhà | Ngay đối diện cửa, xe ra vào nhắm thẳng nhà |
| Ranh giới bãi | Có hàng rào, cây xanh bao quanh | Mở toang, không cây, nền trơ |
| Khoảng cách | Có đường, vỉa hè rộng ở giữa | Bãi sát vỉa hè trước cửa |
| Hoạt động ban đêm | Đóng cửa ban đêm, không đèn | Hoạt động suốt đêm, đèn chói, xe nổ máy |
| Hướng đỗ | Xe đỗ song song mặt tiền | Xe đỗ vuông góc, đầu hoặc đuôi chĩa vào nhà |
Ví dụ: một dãy nhà phố mặt tiền 4–5 m nhìn sang bãi xe của một siêu thị lớn. Lối ra của bãi nằm đúng trước mặt một căn, xe ô tô ra khỏi bãi chạy thẳng về phía căn đó rồi mới rẽ. Căn ấy vừa chịu bãi xe động, vừa chịu một dạng đường đâm nhỏ từ lối ra. Các căn lệch xa lối ra nhẹ hơn rõ rệt dù cùng nhìn ra một bãi.
Chế – hoá nhà đối diện bãi đỗ xe bằng Hình Pháp
Trình tự giữ nguyên: sửa hình, tạo bố cục trước, pháp khí sau. Với bãi xe, mục tiêu là tạo cho nhà một minh đường riêng, có ranh giới, có tĩnh, thay vì phó mặc cho khoảng trống bên ngoài.
1. Tạo minh đường riêng ngay trước cửa
Dù chỉ là một khoảng hiên, khoảng lùi vài bước, hãy biến nó thành "sân" của nhà: lát gạch riêng, có bậc, có bồn cây hai bên. Ranh giới ấy cho khí một chỗ dừng thuộc về nhà, trước khi gặp bãi xe mênh mông bên ngoài.
Với nhà ống mặt tiền 4 m không có khoảng lùi, vẫn làm được một minh đường nhỏ theo chiều đứng: bậc tam cấp rộng, hai bồn cây hai bên cửa, mái hiên đua ra vừa phải che phần bậc. Đứng trong nhà nhìn ra, mắt gặp cây và mái hiên trước, rồi mới thấy bãi xe phía xa. Chỉ chừng đó đã đổi được cảm giác "nhà đứng trơ trước bãi" thành "nhà có sân riêng". Lưu ý không lấn chiếm vỉa hè, phần làm thêm phải nằm trong ranh đất và đúng quy định của địa phương.
2. Dựng ranh giới mềm bằng cây
Hàng cây bụi, bồn cây, giàn leo trên lan can là ranh giới tốt nhất. Cây làm "khung" cho minh đường, cắt bớt tầm nhìn ra bãi xe, chắn đèn pha, giảm bụi. Ở các tầng trên, ban công có cây cũng là lớp đệm. Cây phải sống và được chăm; chậu cây chết khô trước cửa là thêm hình xấu.
3. Lệch lối vào khỏi lối ra vào của bãi
Nếu cửa nhà đối diện đúng lối ra vào bãi xe, nên xét dời cửa sang một bên mặt tiền, hoặc làm cổng lệch trục. Như vậy nhà không bị dòng xe từ bãi chạy thẳng vào.
4. Xử lý cửa kính và ánh sáng
Cửa kính mặt tiền nên có lớp rèm, lam, hoặc kính mờ ở phần thấp để đèn pha không quét thẳng vào phòng. Phòng ngủ tầng thấp nhìn ra bãi xe nên dời ra sau hoặc lên tầng cao.
5. Sắp công năng theo động – tĩnh
Phần mặt tiền nhìn ra bãi xe là phần động: kinh doanh, để xe, tiếp khách. Bàn thờ, phòng ngủ, chỗ sinh hoạt gia đình đặt vào trong, lấy giếng trời làm minh đường trong nhà.
6. Pháp khí là phần bổ cứu
Khi đã có minh đường riêng, có cây, có lối vào lệch, mà thế vẫn còn nặng, khi ấy mới xét đến pháp khí, và phải theo lý khí từng nhà: bãi xe ở phương nào, lối ra vào bãi ở phương nào, cục nhà ra sao. Không có một vật cố định cho mọi nhà đối diện bãi xe. Thủ pháp cụ thể phải xem tận nơi.
Khi làm bồn cây, bậc, tường thấp, có thể lấy kích thước theo cung tốt 42,9 cm của thước Lỗ Ban; cửa và ô thoáng lấy thông thuỷ 52,2 cm.
Bãi xe có khi lại là lợi: nhìn theo mục đích sử dụng
Với cửa hàng, quán ăn, phòng khám, nhà đối diện bãi xe có cái lợi rất thực: khách có chỗ đỗ. Khách đỗ xe xong là đi bộ sang, dòng người đi bộ ấy lại chậm và tĩnh hơn dòng xe. Trong trường hợp này, bãi xe là chỗ "dừng" của dòng khách, nếu mặt tiền có lối vào rõ ràng, sáng sủa, thì đó là một dạng thu khí cho việc kinh doanh.
Với nhà ở thuần tuý, bãi xe hiếm khi là lợi, trừ khi đó là bãi xe nhỏ của cư dân, có cây bao quanh, đêm yên tĩnh. Thêm một điều: bãi xe tạm trên đất trống hôm nay có thể là một toà nhà cao ngày mai. Người mua nhà nên tìm hiểu quy hoạch của lô đất đối diện, vì thế của nhà sẽ thay đổi hẳn khi bãi trống thành khối cao.
Những sai lầm thường gặp
- Coi bãi xe rộng là minh đường đẹp rồi mở toang mặt tiền bằng kính.
- Không làm ranh giới trước cửa, để xe khách đỗ lấn sát bậc nhà.
- Đặt phòng ngủ tầng một nhìn ra bãi, đèn pha quét vào ban đêm.
- Treo vật trấn hướng ra bãi mà không tạo minh đường riêng, không trồng cây, không chỉnh lối vào.
Tóm lại: nhà đối diện bãi đỗ xe không bị một mũi xung nào, nhưng có một minh đường bị chiếm. Rộng mà động thì không tụ. Hãy tạo cho nhà một chỗ dừng riêng, có cây làm ranh giới, lệch cửa khỏi lối ra vào bãi, và đưa phần cần tĩnh vào bên trong. Có minh đường của mình rồi, bãi xe ngoài kia chỉ còn là cảnh.
— Vũ Giới —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh web miễn phí: xác định phương của bãi xe và lối ra vào bãi so với tâm nhà.
- Vẽ mặt bằng 2D–3D: thử tạo hiên, bồn cây, lệch cửa ở mặt tiền.
- Thước Lỗ Ban: chọn kích thước cửa, bậc, bồn cây theo cung tốt.
Bài liên quan
- Hình sát thế sát nhà phố: nhận diện và chế hoá
- Minh đường trong phong thuỷ Hình Pháp
- Kim Long động bất động
- Nhà đối diện miệng hầm xe
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Phân biệt một minh đường thật với một khoảng trống động, đọc được Kim Long trước nhà động hay tĩnh, là bước đầu của nhãn pháp trong Hình Pháp. Phần này được dạy kỹ qua thực địa.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Nhà đối diện bãi đỗ xe có xấu không?
Tuỳ loại bãi và cách nhà xử lý. Bãi xe cư dân nhỏ, có cây, đêm yên thì nhẹ. Bãi siêu thị, bến xe, lối ra vào đối thẳng cửa thì nặng hơn.
Bãi xe rộng trước nhà có phải minh đường tốt?
Không hẳn. Minh đường tốt phải tĩnh, có ranh giới, gắn với nhà. Bãi xe rộng mà động liên tục thì khí tán chứ không tụ.
Cửa nhà đối đúng lối ra của bãi xe thì làm gì?
Xét dời cửa hoặc cổng lệch khỏi trục lối ra, làm bồn cây, hiên làm lớp đệm, giữ cho dòng xe từ bãi không chạy thẳng vào cửa.
Nhà đối diện bãi xe có hợp kinh doanh?
Thường khá hợp, vì khách có chỗ đỗ. Mặt tiền cần lối vào rõ, sáng, có chỗ dừng để thu được dòng khách đi bộ sang.
Có cần pháp khí hướng ra bãi xe?
Pháp khí chỉ là bổ cứu sau khi đã tạo minh đường riêng, trồng cây, chỉnh lối vào, và phải theo lý khí từng nhà.
