💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Tàng phong đắc thủy là gì? Giải nghĩa từ Táng Thư | Phong thủy

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Tàng phong đắc thủy là gì? Giải nghĩa từ Táng Thư | Phong thủy

Tàng phong đắc thuỷ là câu nền của phong thuỷ, gốc ở sách Táng Thư 葬書 đề Quách Phác đời Đông Tấn. Hiểu đúng bốn chữ này thì hiểu vì sao môn học có tên "phong thuỷ".

Trả lời nhanh: Tàng phong đắc thuỷ 藏風得水 nghĩa là chỗ đất che được gió (tàng phong) và có nước giữ khí lại (đắc thuỷ), nhờ đó sinh khí tụ mà không tán. Táng Thư viết "khí thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ" và xếp đắc thuỷ là bậc trên, tàng phong là bậc thứ.

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) hay nhắc: "Không có Hình thì Khí không tụ." Tàng phong, đắc thuỷ chính là hai cái Hình đầu tiên mà người học phải nhìn ra, trước khi cầm tới la kinh.

Tàng phong đắc thuỷ là gì, viết thế nào trong sách gốc?

Tàng phong đắc thuỷ là cụm rút gọn từ đoạn đầu Nội thiên của Táng Thư. Nguyên văn đoạn sách như sau:

Cây bị gió thổi nghiêng trên đồi trống, minh hoạ khí thừa phong tắc tán
Đồi trống không che chắn: cây bị gió thổi nghiêng một phía. Ảnh: Jonatan MV, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

葬者,乘生氣也。……經曰:氣乘風則散,界水則止。古人聚之使不散,行之使有止,故謂之風水。風水之法,得水為上,藏風次之。

Táng giả, thừa sinh khí dã. … Kinh viết: khí thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ. Cổ nhân tụ chi sử bất tán, hành chi sử hữu chỉ, cố vị chi phong thuỷ. Phong thuỷ chi pháp, đắc thuỷ vi thượng, tàng phong thứ chi.

Dịch: Táng là nương vào sinh khí. Sách kinh nói: khí gặp gió thì tán, gặp nước ngăn thì dừng. Người xưa làm cho khí tụ lại không tán, làm cho khí đi mà có chỗ dừng, nên gọi là phong thuỷ. Phép phong thuỷ, được nước là bậc trên, che gió là bậc kế.

Tách nghĩa từng chữ theo cách Thầy Vũ Giới vẫn giảng khẩu quyết:

  • Tàng 藏 là cất giấu, che chở. Phong 風 là gió. Tàng phong là gió bị chặn, bị uốn, không thổi thẳng vào chỗ khí đang tụ.
  • Đắc 得 là được, có. Thuỷ 水 là nước. Đắc thuỷ là có nước ôm, nước ngăn để khí dừng lại, không phải cứ có nước là đủ.

Chữ "phong thuỷ" vì thế không phải tên gọi đặt cho đẹp. Phong thuỷ là tên của chính phép làm: chặn gió, dùng nước, để giữ sinh khí.

Vì sao Táng Thư xếp đắc thuỷ trên tàng phong?

Táng Thư xếp đắc thuỷ trên tàng phong vì nước làm khí dừng, còn che gió chỉ làm khí không tán. Dừng lại thì khí mới tụ thành huyệt; không tán mà không dừng thì khí vẫn trôi đi.

Câu "giới thuỷ tắc chỉ" dùng chữ giới 界 là ranh giới. Nước ở đây là đường ranh làm khí hết chỗ đi. Khí theo mạch đất chạy tới bờ nước thì dừng, giống dòng người đi tới bờ sông phải đứng lại.

Lời chú của Táng Thư bản Tứ Khố nói rõ hơn: ở đất núi cao (cao lũng), sinh khí nổi lên nên rất sợ gió, phải có thành quách kín; ở đất bằng (bình chi), sinh khí chìm sâu nên không sợ gió trống, chỉ cần có nước ngang chặn lại. Vì cả hai loại đất đều cần nước, sách mới xếp đắc thuỷ lên trên. Lời chú còn dẫn câu kinh: "明堂惜水如惜血,堂裏避風如避賊" (minh đường quý nước như quý máu, trong minh đường tránh gió như tránh giặc).

Câu "khí thừa phong tắc tán" dùng chữ thừa 乘 là cưỡi lên, bị cuốn theo. Khí gặp gió lùa thẳng thì bị cuốn đi. Núi bao, đồi chắn, cây rừng chỉ giúp khí không bị cuốn; chúng không làm khí dừng.

Theo cách đọc của Phong Thuỷ Liên Hoa, hai việc này đi đôi trong Lưu khí đồ, một trong ba đồ hình nền theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục. Lưu khí đồ mô tả khí "chạy như nước – xoắn như gió": nước dẫn và chặn khí theo đường, gió xoáy làm khí tụ hay tán tại chỗ.

Sinh khí là gì mà phải tàng phong đắc thuỷ?

Sinh khí trong Táng Thư là khí âm dương ngũ hành vận hành trong lòng đất, nơi nó tụ thì đất có sức sống. Bản Tứ Khố viết "五氣行乎地中,發而生乎萬物": năm khí đi trong đất, phát ra thì sinh vạn vật. Lời chú giải thích thêm: khí đi thì vạn vật sinh, khí tụ thì núi sông kết.

Sông Ly uốn quanh núi đá vôi, minh hoạ đắc thủy nước ôm giữ khí
Sông Ly ở Hưng Bình: nước uốn ôm chân núi. Ảnh: Emitchan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Từ đó suy ra một chuỗi rất gọn: có đất mới có khí, khí đi thì cần chỗ dừng, chỗ dừng tốt nhất là nơi có nước ngăn và có núi che. Tàng phong đắc thuỷ là điều kiện bên ngoài để sinh khí bên trong được giữ lại.

Phong Thuỷ Liên Hoa phân biệt rõ: tàng phong đắc thuỷ là điều kiện hình, sinh khí là cái khí được giữ. Thầy Vũ Giới tóm lại bằng câu "Nhất hình nhì khí": thấy được hình che gió, hình nước ôm thì mới nói tới khí; không thấy hình thì mọi phép tính lý khí đều đặt trên chỗ trống.

Đọc tàng phong đắc thuỷ trên thực địa như thế nào?

Đọc tàng phong đắc thuỷ trên thực địa là trả lời bốn câu hỏi theo thứ tự, từ lớn tới nhỏ. Bảng dưới đây gom các câu hỏi đó cho cả âm trạch (mộ phần) và dương trạch (nhà ở).

Câu hỏiÂm trạch (mộ phần)Dương trạch (nhà ở)
Gió đến từ phía nào?Đèo trống, khe núi hở sau lưng huyệtNgõ thẳng, hành lang xuyên suốt, cửa đối cửa
Cái gì che gió?Núi lưng (huyền vũ), hai cánh long hổNhà bên, tường rào, cây, bình phong, tiền sảnh
Nước ở đâu, ôm hay cắt?Suối, sông uốn ôm trước huyệt; tránh nước chảy thẳng raĐường trước nhà, hồ, rạch; đường ôm cong tốt hơn đường đâm thẳng
Khí dừng ở đâu?Minh đường trước huyệt, chỗ nước tụ rồi mới điKhoảng sân, phòng khách đủ rộng trước khi vào sâu

Thứ tự trên đi theo chính câu Táng Thư: nhìn gió để biết khí có tán không, nhìn nước để biết khí có dừng không. Câu hỏi thứ tư là chỗ người học hay bỏ sót. Một mảnh đất có núi che, có sông, nhưng sông chảy thẳng đi mà không có chỗ tụ, thì vẫn chưa gọi là đắc thuỷ.

Tàng phong tụ khí và tàng phong đắc thuỷ khác nhau thế nào?

Tàng phong tụ khí và tàng phong đắc thuỷ nói cùng một việc từ hai phía. "Tàng phong tụ khí" nói về kết quả: che được gió thì khí tụ. "Tàng phong đắc thuỷ" nói về điều kiện: phải có cả hình che gió lẫn hình nước giữ khí.

Tranh sơn thuỷ Đổng Nguyên: núi che, sông ôm theo ý tàng phong đắc thủy
Tranh cổ: Đổng Nguyên, "Giang hành" (Bảo tàng Cố Cung, Đài Bắc). Ảnh: Đổng Nguyên, Wikimedia Commons, Public domain.

Người đời sau hay dùng "tàng phong tụ khí" vì câu dễ nhớ. Nhưng nếu chỉ nhớ câu này, người học dễ quên mất vế nước, trong khi Táng Thư đặt nước lên trên. Đây là lỗi hay gặp khi xem đất đồi: thấy núi bao ba mặt là mừng, mà không xem nước đi về đâu.

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc hai cụm này theo luật âm dương. Núi là tĩnh, thuộc âm; nước là động, thuộc dương. Núi che gió là phần âm giữ khí, nước ôm là phần dương dẫn và chặn khí. Thầy Vũ Giới gọi đó là phu thê chính phối giữa mạch và thuỷ: có núi mà không có nước, hay có nước mà không có núi, đều là một bên lẻ loi.

Vì vậy khi gặp một câu khẩu quyết chỉ nói về gió, hoặc chỉ nói về nước, người học nên tự hỏi vế còn lại đang ở đâu. Một cuộc đất tốt luôn trả lời được cả hai.

Trong thực hành, có ba trường hợp hay gặp:

  1. Có núi, thiếu nước: đất đồi kín, ba mặt núi bao nhưng phía trước là dốc trơ, không có suối hay ruộng nước. Khí không bị tán nhưng không có chỗ dừng rõ, thường phải tìm tiếp xuống thấp.
  2. Có nước, thiếu núi: đất bằng ven sông, nước ôm đẹp nhưng gió đồng thổi thẳng. Khí có chỗ dừng nhưng dễ bị cuốn; ở đất bằng người xưa coi chỗ cao hơn một chút, hàng cây, làng xóm là phần che gió.
  3. Đủ cả hai: núi sau lưng, long hổ hai bên, nước uốn trước mặt rồi mới ra thuỷ khẩu hẹp. Đây là cục tàng phong đắc thuỷ mà các sách hình thế mô tả.

Những cách hiểu sai thường gặp về tàng phong đắc thuỷ

Cách hiểu sai phổ biến nhất là coi tàng phong là "kín gió" và đắc thuỷ là "càng nhiều nước càng tốt". Cả hai đều lệch so với sách gốc.

  1. Kín gió hoàn toàn. Tàng phong là gió bị uốn, bị hãm, không phải không có gió. Chỗ bí gió, ẩm thấp thì khí tù, không phải khí tụ.
  2. Nhiều nước là giàu. Đắc thuỷ là nước làm khí dừng. Nước xiết, nước đâm thẳng, nước chảy đi không quay lại thì làm khí trôi theo.
  3. Chỉ nhìn một phía. Có núi sau lưng mà hai bên trống thì gió lùa ngang. Phải xem đủ bốn phía và cả chỗ nước ra (thuỷ khẩu).
  4. Đặt vật phẩm thay cho hình. Bể cá, thác nước mini, chuông gió không thay được hình che gió và hình nước ôm. Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, vật phẩm chỉ là bổ cứu sau khi Hình đã đúng.

"Xem phong thuỷ mà không nhìn ra HÌNH, thì la bàn cũng chỉ là cái đĩa." — Thầy Vũ Giới

Tàng phong đắc thuỷ trong các sách cổ khác của Kho Sách Quý

Tàng phong đắc thuỷ là sợi chỉ chạy suốt các sách hình thế trong Kho Sách Quý của vugioi.com. Mỗi sách triển khai câu của Táng Thư theo một hướng:

Người mới nên đọc Táng Thư trước, rồi Hám Long Kinh, sau đó mới sang các sách lý khí. Đi từ gốc thì thấu cái ngọn; đứng trên ngọn thì không thấy gốc.

Có tự xem tàng phong đắc thuỷ cho nhà mình được không?

Gia chủ tự nhìn được phần thô: gió lùa từ đâu, nước (đường, hồ) ôm hay đâm vào nhà, trước cửa có chỗ tụ hay không. Phần đó đủ để tránh những lỗi lớn như cửa đối cửa xuyên suốt hay đường đâm thẳng vào cổng.

Phần định huyệt, định tâm, xác định khí thật sự dừng ở đâu thì cần khảo sát tại chỗ. Với mộ phần, sai một chút về vị trí là lệch cả cục. Thầy Vũ Giới vẫn nói đó là lý pháp, còn thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Tóm lại: tàng phong để khí khỏi tán, đắc thuỷ để khí có chỗ dừng. Hai việc ấy là Hình. Hình đúng rồi mới bàn tới Khí. Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Giới —

Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn, nguyên văn theo Táng Thư 葬書 (đề Quách Phác, Ngô Trừng san định), đối chiếu bản Tứ Khố; quan điểm Hình Pháp theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới

Muốn đọc được hình che gió, hình nước ôm ngay trên thực địa, mời các bạn theo khoá Khảo luận phong thuỷ nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp

Tàng phong đắc thuỷ có phải là phong thuỷ không?

Đúng, tàng phong đắc thuỷ là định nghĩa gốc của chữ phong thuỷ. Táng Thư viết người xưa làm khí tụ không tán, đi có chỗ dừng, nên gọi là phong thuỷ. Gió và nước là hai thứ quyết định khí tán hay dừng.

Vì sao được nước quan trọng hơn che gió?

Vì nước làm khí dừng lại, còn che gió chỉ giữ khí không bị cuốn đi. Táng Thư ghi rõ "đắc thuỷ vi thượng, tàng phong thứ chi". Khí phải dừng mới tụ thành huyệt.

Nhà phố trong thành phố có tàng phong đắc thuỷ không?

Có, nhưng hình ở dạng khác. Nhà bên, dãy phố là núi che gió; đường, hẻm là nước dẫn khí. Một căn nhà có đường ôm phía trước và khoảng sân hay phòng khách đủ rộng để khí dừng là đã có tàng phong đắc thuỷ ở mức đô thị.

Mộ gần sông có phải là đắc thuỷ không?

Chưa chắc. Đắc thuỷ cần nước ôm và có chỗ tụ trước huyệt. Nước chảy xiết, đâm thẳng hoặc chảy đi không quay lại thì làm khí trôi theo, không giữ khí.

Câu "khí thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ" nằm ở đâu?

Câu này nằm ở Nội thiên của Táng Thư 葬書, đề Quách Phác đời Đông Tấn, trong đoạn giải thích vì sao gọi là phong thuỷ. Bản dịch và giảng đầy đủ có trong mục Táng Thư của Kho Sách Quý trên vugioi.com.

Từ khoá: ["tàng phong đắc thủy" · "tàng phong tụ khí" · "khí thừa phong tắc tán giới thủy tắc chỉ" · "táng thư quách phác" · "phong thủy là gì" · "đắc thủy vi thượng"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…