Nhà mũi tàu: mặt tiền góc nhọn sinh sát và cách sửa theo phong thủy

Nhà mũi tàu ở đây không phải nhà nằm trên lô đất nhọn, mà là nhà tự tạo ra góc nhọn ở mặt tiền: ban công nhô ra thành mũi, mặt dựng gấp xéo thành cạnh sắc, mái vươn ra như mũi thuyền. Nhiều người làm vậy vì thấy lạ mắt, hiện đại; nhưng theo Hình Pháp, đó là tự dựng một hình sát cho hàng xóm và cho chính ngôi nhà của mình.

"Phong thuỷ sư chính là Kiến Trúc Sư Cổ vậy."

— Thầy Vũ Giới

Trên các tuyến phố Việt Nam, dạng mặt tiền này ngày càng nhiều. Nhà ống mặt tiền 4–5 m muốn nổi bật giữa dãy nhà giống nhau, nên kiến trúc sư cho ban công các tầng nhô ra thành hình tam giác, hoặc gấp mặt kính xéo một góc, hoặc làm một khối mái nhọn vươn ra phía đường. Ở nhà lô góc, có nơi còn cố tình kéo góc nhà thành một mũi nhọn chĩa ra giao lộ để "đón khách". Nhìn trên phối cảnh thì đẹp; đứng ở cửa nhà đối diện mà nhìn sang thì là một mũi dao.

Bài này thuộc loạt bài hình sát, thế sát đô thị, tiếp nối bài trụ hình sát – thế sát nhà phố. Bài góc nhọn chiếu vào nhà đã nói về phía người bị góc nhọn chĩa vào. Bài này đứng ở phía bên kia: người đang thiết kế, đang xây, và có trách nhiệm không tạo ra góc nhọn ấy ngay từ bản vẽ.

Mặt tiền mũi tàu là gì? Khi chính ngôi nhà sinh hình sát

Trong Hình Pháp Liên Hoa, hình sát là sát do hình tướng của chính vật thể. Góc nhọn, cạnh sắc, mũi chĩa ra là những hình có tính "cắt", "đâm": khí chạy đến đó bị chẻ đôi và bắn đi theo hướng mũi nhọn. Một mặt tiền mũi tàu là một khối như vậy, chỉ khác là nó nằm trên nhà mình chứ không nằm trên nhà người khác.

Mặt tiền mũi tàu sinh sát theo hai chiều. Chiều ra ngoài: mũi nhọn chĩa sang cửa, ban công nhà đối diện hoặc nhà bên cạnh. Chiều vào trong: bên trong mũi nhọn là một phòng có góc hẹp, không gian méo, ánh sáng hắt lệch, đồ đạc không kê được. Xem sơ đồ dưới đây: mặt bằng tầng có ban công nhô ra thành mũi tam giác; mũi tên đỏ chỉ hướng mũi nhọn chĩa sang nhà đối diện, vùng gạch chéo là góc phòng méo bên trong.

Thầy Vũ Giới ví phong thuỷ sư là kiến trúc sư cổ, vì xưa kia dựng nhà và an khí là một việc. Ngày nay kiến trúc tách khỏi phong thuỷ, nên mới có những mặt tiền chỉ được vẽ cho đẹp trên ảnh phối cảnh, mà không ai hỏi khối ấy đứng giữa phố thì tác động lên khí của cả dãy ra sao.

Các dạng mặt tiền mũi tàu thường gặp ở nhà phố

Ban công mũi tam giác

Ban công các tầng không làm thẳng mà nhô ra thành hình tam giác, mũi chĩa ra giữa đường hoặc chéo sang nhà đối diện. Đây là dạng phổ biến nhất. Ban công càng nhô xa, mũi càng nhọn, các tầng chồng lên nhau càng nhiều thì hình càng mạnh.

Mặt dựng gấp xéo

Toàn bộ mặt tiền được gấp thành hai mặt phẳng nghiêng gặp nhau ở một cạnh đứng, như mũi thuyền. Từ đường nhìn vào, nhà như một lưỡi rìu dựng đứng. Dạng này hay dùng mặt kính, nên ngoài góc nhọn còn có thể kèm phản quang; về phần chói nắng xem thêm bài quang sát do kính phản quang.

Mái vươn nhọn, khối nhô ở tầng trên cùng

Tầng tum hoặc mái được làm thành một khối nhọn vươn ra phía trước, có khi chéo hẳn lên trời. Từ tầng trên của nhà đối diện, mũi khối ấy hiện ra ngay trước tầm mắt.

Góc nhà lô góc kéo nhọn

Nhà lô góc, thay vì vát góc hoặc bo tròn, lại kéo góc thành một mũi nhọn, có khi treo biển hiệu ở đỉnh. Mũi ấy chĩa thẳng ra giao lộ và vào những nhà ở phía bên kia. Về cách xử lý lô góc nói chung, xem bài lô góc, lô đầu hồi.

Sát cho hàng xóm và sát cho chính mình

Phía hàng xóm

Nhà đối diện, nhất là nhà có cửa chính, ban công, cửa sổ phòng ngủ ngay trước mũi nhọn, sẽ chịu một dạng liêm đao sát. Họ không chọn cái sát ấy; nó được dựng lên trên đất người khác. Nhà bên cạnh cũng chịu ảnh hưởng khi ban công mũi tàu nhô sát ranh, chĩa ngang vào ban công của họ.

Phía chính mình

Bên trong mũi nhọn là phòng có hai bức tường chụm lại. Góc ấy tối, khó kê đồ, khí dồn vào mà không quay ra được. Nếu đó là phòng ngủ thì đầu giường hoặc chân giường hay rơi đúng góc hẹp. Ban công mũi tam giác cũng khó dùng: không đặt được bàn ghế, không phơi được, chỉ để nhìn. Mặt dựng gấp xéo làm các phòng phía trước méo, không vuông. Như vậy ngôi nhà vừa phát sát ra ngoài, vừa tự làm mình bất tiện bên trong.

Theo lý âm dương, một khối có mũi nhọn chĩa ra là khối dương quá, động quá, "tấn công" chứ không "đón nhận". Mặt tiền là nơi nhà đón khí vào, mà lại dựng thành mũi tấn công thì trái với việc tụ khí ở minh đường.

Bảng nhận biết và cách sửa khi thiết kế

Dạng mũi tàu	Dấu hiệu nhận biết	Mức độ	Cách sửa trên bản vẽ
Ban công mũi tam giác	Ban công nhô ra thành mũi chĩa ra đường hoặc nhà đối diện	Trung bình – nặng	Làm ban công chữ nhật, mép thẳng hoặc bo cong; giảm độ nhô
Mặt dựng gấp xéo	Mặt tiền gấp hai mặt nghiêng gặp nhau ở cạnh đứng	Nặng	Đưa mặt dựng về một mặt phẳng; tạo điểm nhấn bằng lam, vật liệu, cây
Mái, tầng tum vươn nhọn	Khối nhọn chĩa ra phía trước ở tầng trên cùng	Trung bình	Làm mái bằng, mái dốc đều; bỏ phần vươn nhọn
Góc lô góc kéo nhọn	Góc nhà chĩa ra giao lộ thành mũi	Nặng	Vát góc hoặc bo tròn; lùi khối ở góc làm sảnh, cây
Lam, khung trang trí nhọn	Thanh lam, khung sắt có đầu nhọn chĩa ra	Nhẹ	Đổi sang thanh đứng, đầu bằng; bo mép

Điểm hay của loại sát này là nó sửa được dễ nhất khi còn trên giấy. Đổi một nét vẽ ban công từ tam giác sang chữ nhật gần như không tốn gì; còn khi đã đổ bê tông xong, đục bỏ một ban công là chuyện tốn kém và phải có kỹ sư tính toán kết cấu.

Trách nhiệm của người xây và cách tạo điểm nhấn không sinh sát

Gia chủ có quyền làm đẹp nhà mình, nhưng mặt tiền không chỉ thuộc về một nhà; nó là một phần của khuôn mặt cả con phố. Phong thuỷ Liên Hoa luôn đặt đạo đức nghề lên trước: không dùng phong thuỷ để hại người, và cũng không vô tình dựng sát cho người khác chỉ vì một ý thích kiến trúc. Đây cũng là tinh thần bàn trong bài đạo đức nghề phong thuỷ.

Muốn nhà nổi bật mà không sinh sát, người thiết kế có nhiều cách:

• Điểm nhấn bằng vật liệu: gạch, gỗ, đá, lam gỗ, màu sơn có chiều sâu thay cho hình khối nhọn.
• Điểm nhấn bằng cây xanh: ban công chữ nhật có bồn cây, tường cây đứng, giàn leo. Mặt tiền có cây vừa mềm vừa sống.
• Điểm nhấn bằng nhịp đặc – rỗng: khoảng lùi, ô thoáng, lô gia sâu tạo bóng đổ mà không cần góc nhọn.
• Đường cong thay cho góc nhọn: nếu muốn khối có chuyển động, hãy dùng mép bo cong, mặt cong nhẹ.
• Kích thước theo cung tốt: ô thoáng, cửa theo 52,2 cm; khối xây, lan can theo 42,9 cm trên thước Lỗ Ban.

Những nguyên tắc chung cho mặt tiền nhà phố có trong bài mặt tiền nhà phố đẹp hợp phong thuỷ.

Nếu nhà đã xây mặt tiền mũi tàu

Với nhà đã xây, thứ tự ưu tiên là: dùng cây xanh, bồn cây, lam đứng để làm mềm mũi nhọn; bo, ốp lại mép ban công nếu kết cấu cho phép; sắp lại nội thất bên trong để không đặt giường, bàn thờ vào góc hẹp; khi có dịp cải tạo lớn thì sửa hẳn hình ban công, mặt dựng. Mọi việc đụng đến kết cấu phải có kỹ sư. Phần pháp khí, nếu cần, là bổ cứu sau và theo lý khí của từng nhà; thủ pháp cụ thể thuộc phần dạy trực tiếp.

Những hiểu lầm thường gặp khi thiết kế mặt tiền

• "Nhà mình, mình làm gì là quyền của mình": đúng về quyền sở hữu, nhưng hình khối mặt tiền tác động ra cả con phố. Người hiểu Hình Pháp biết rằng dựng sát cho người khác thì nhà mình cũng không yên, vì cái mũi nhọn ấy đồng thời làm méo chính không gian của mình.
• "Mũi nhọn là đón khí, đón khách": mũi nhọn chẻ khí, đẩy khí đi, không gom khí lại. Muốn đón thì phải có chỗ lõm, chỗ lùi, có minh đường, như cái túi mở miệng chứ không phải cái dùi.
• "Góc nhọn chỉ xấu khi chĩa vào cửa chính": chĩa vào ban công, cửa sổ phòng ngủ, đầu hồi nhà bên cũng là chĩa. Mức nhẹ hơn nhưng vẫn là sát.
• "Thiết kế xong rồi tính phong thuỷ sau": đây là thứ tự ngược. Hình khối mặt tiền phải được xét cùng lúc với phương án kiến trúc. Sự phối hợp này được bàn trong bài phối hợp kiến trúc sư và phong thuỷ sư.
• "Treo một vật ở mũi ban công là hết sát": hình chưa sửa thì mũi nhọn vẫn còn đó, cả cho người đối diện lẫn cho căn phòng bên trong.

Trước khi chốt bản vẽ mặt tiền, gia chủ có thể tự hỏi bốn câu: khối nào nhô ra có mép nhọn không; mép ấy chĩa về đâu, vào cửa, ban công hay cửa sổ nhà ai; phòng phía sau mép ấy có vuông không; và có cách nào tạo cùng hiệu quả thẩm mỹ bằng vật liệu, cây xanh hay đường cong không. Trả lời xong bốn câu ấy thì phần lớn mặt tiền mũi tàu đã được loại bỏ từ trên giấy.

"Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng."

— Thầy Vũ Giới

Tóm lại, mặt tiền mũi tàu là hình sát do chính ngôi nhà tạo ra: mũi nhọn chĩa ra làm sát cho hàng xóm, góc hẹp bên trong làm khổ cho chính mình. Người xây có trách nhiệm không dựng hình ấy, và cách rẻ nhất là sửa ngay trên bản vẽ: ban công chữ nhật, mặt dựng phẳng, góc bo tròn, điểm nhấn bằng vật liệu và cây xanh. Đẹp mà không sinh sát mới là cái đẹp bền của một ngôi nhà giữa phố.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Hình sát – thế sát nhà phố: nhận diện và chế hoá
• Góc nhọn chiếu vào nhà: liêm đao sát
• Toà nhà như lưỡi dao: hình sát công trình
• Đất hình tam giác ở đô thị

Câu hỏi thường gặp

Nhà mũi tàu có xấu không?

Mặt tiền có mũi nhọn chĩa ra là một hình sát: gây liêm đao sát cho nhà đối diện, nhà bên và làm méo không gian bên trong chính ngôi nhà. Mức độ tuỳ độ nhọn, độ nhô và hướng chĩa.

Ban công tam giác có nên làm không?

Không nên. Ban công chữ nhật, mép thẳng hoặc bo cong vừa dễ dùng vừa không sinh sát. Muốn điểm nhấn thì dùng vật liệu, cây xanh, lam.

Nhà đã xây mặt tiền mũi tàu sửa thế nào?

Làm mềm mũi nhọn bằng cây, bồn cây, lam đứng; bo, ốp mép nếu kết cấu cho phép; không đặt giường, bàn thờ vào góc hẹp; khi cải tạo lớn thì sửa hẳn hình khối, có kỹ sư tính toán.

Nhà lô góc có nên làm góc nhọn để đón khách?

Không nên. Góc nhọn chĩa ra giao lộ dễ thành sát cho cả khu. Vát góc, bo tròn hoặc lùi khối ở góc làm sảnh vừa đón khách vừa giữ hoà khí.

Mặt tiền kính gấp xéo có sao không?

Có hai vấn đề: cạnh gấp tạo góc nhọn và mặt kính có thể hắt nắng sang nhà khác. Nên đưa về mặt phẳng, dùng kính ít phản quang và lam che.