Nhà trước cao sau thấp là khi chính ngôi nhà của mình có khối phía trước xây cao nhiều tầng, còn phần phía sau lại thấp hẳn xuống, có khi chỉ còn một tầng mái tôn hoặc một khoảng sân trống. Nhìn từ mặt đường thì nhà bề thế, nhưng đi ra phía sau thì như người đứng thẳng mà sau lưng không có gì để tựa.
"Tọa là quan trọng nhất – tọa xấu thì hướng phế."
— Thầy Vũ Giới
Ở nhà phố Việt Nam, kiểu nhà này gặp rất nhiều. Một căn nhà ống mặt tiền 4 m, sâu 18–20 m, có tiền đến đâu xây đến đó: phần trước lên ba, bốn tầng, phần sau vẫn giữ nhà cấp bốn cũ làm bếp, nhà kho. Lâu dần cả nhà quen với hình dáng đó mà không biết rằng về Hình Pháp, đây là một thế lệch ngay trong thân nhà.
Cần nói rõ ngay để khỏi lẫn: bài này bàn về hình dáng của chính ngôi nhà mình. Còn trường hợp nhà người khác ở phía trước cao hơn nhà mình, che chắn minh đường, thì đã có bài riêng là nhà phía trước cao hơn nhà mình. Hai chuyện nghe giống nhau nhưng lý khác nhau: một bên là thế bên ngoài đè vào chu tước, một bên là thân nhà tự làm mất huyền vũ của nó. Bài này cũng nằm trong loạt bài thuộc bài trụ hình sát – thế sát nhà phố.
Nhà trước cao sau thấp là gì? Vì sao bị xem là mất chỗ dựa
Người xưa nhìn một cuộc đất, một ngôi nhà theo bốn phía: phía trước là chu tước, phía sau là huyền vũ, hai bên là thanh long và bạch hổ. Phía trước cần thoáng, thấp, mở để đón khí. Phía sau cần cao, vững, đặc để giữ khí. Dân gian vẫn nói gọn là nhà nên "trước thấp sau cao". Câu ấy không phải mê tín mà là một nhận xét về hình: khí đi vào từ chỗ thấp, mở, và được giữ lại bởi chỗ cao, kín.
Nhà trước cao sau thấp thì ngược lại. Khối cao, nặng, đặc nằm ở phía trước, đúng chỗ lẽ ra phải là minh đường và cửa đón khí. Phía sau, chỗ lẽ ra phải là lưng ghế để tựa, thì lại thấp, rỗng, nhẹ. Theo Hình Pháp Liên Hoa, ta gọi đó là mất chỗ dựa, hay mất hậu chẩm: cái gối phía sau đầu đã bị rút đi.
Thầy Vũ Giới vẫn giảng rằng tọa là quan trọng nhất. Tọa không chỉ là "hướng lưng" trên la kinh, mà trước hết là cái lưng thật của ngôi nhà: nó có vững không, có cao không, có kín không. Nếu lưng không vững thì hướng có đẹp đến đâu cũng khó phát huy. Xem sơ đồ dưới đây: mặt cắt dọc một căn nhà ống, khối trước cao ba tầng sát mặt đường, khối sau chỉ một tầng thấp; mũi tên chỉ dòng khí vào từ cửa trước nhưng tràn qua phần mái thấp phía sau mà thoát đi.
Nói theo âm dương, khối cao và đặc là thực, khối thấp và rỗng là hư. Nhà tốt thường "trước hư sau thực": trước hư để đón, sau thực để giữ. Nhà trước cao sau thấp đảo thành "trước thực sau hư", nên dù không có sát nào "đâm" vào, vẫn phải đánh dấu là một thế sát nội tại của thân nhà.
Những dạng nhà trước cao sau thấp thường gặp ở nhà phố
Không phải nhà nào có phần sau thấp hơn cũng xấu như nhau.
Nhà xây dở: phía trước xây mới, phía sau giữ nhà cũ
Đây là dạng phổ biến nhất. Chủ nhà xây phần trước theo giấy phép mới, phần sau giữ lại nhà cấp bốn hoặc nhà một tầng cũ để tiết kiệm. Chỗ nối giữa hai khối thường là một khe lún, một mái tôn dốc xuống, có khi là một giếng trời tạm. Phần sau vừa thấp vừa cũ, ẩm, tối. Đây là dạng nặng nhất vì ngoài chuyện thấp, phần sau còn là khối suy, khí kém.
Nhà có sân sau và mái phụ thấp
Nhà ống đủ tầng nhưng phía sau chừa một khoảng sân phơi, nhà kho, hoặc bếp phụ lợp tôn một tầng. Phần thấp nếu chỉ chiếm một đoạn ngắn so với chiều sâu nhà, lại có tường hậu cao kín bao lại, thì mức độ nhẹ hơn nhiều. Nếu phần thấp dài, tường hậu thấp, phía sau trống trải nhìn ra khu đất khác thì nặng hơn.
Nhà giật cấp xuống dần về phía sau
Có những căn nhà được thiết kế giật cấp: mặt tiền bốn tầng, giữa ba tầng, sau hai tầng, giống bậc thang đi xuống. Thường người ta làm vậy để lấy sân thượng phía sau hoặc vì quy định chiều cao từng đoạn. Hình như vậy cho khí trượt dần về phía sau như nước chảy xuống dốc, không có điểm dừng.
Dấu hiệu nhận biết và mức độ nặng nhẹ
Muốn biết nhà mình thuộc mức nào, hãy đứng ở sân sau nhìn lên, rồi đứng ở mặt đường nhìn vào, và xét ba điều: chênh lệch chiều cao giữa hai khối, chiều dài của phần thấp so với chiều sâu nhà, và phía sau phần thấp có gì.
| Tình trạng | Dấu hiệu nhận biết | Mức độ | Hướng chế hoá bằng hình |
|---|---|---|---|
| Phần sau thấp hơn một tầng, đoạn ngắn, có tường hậu cao kín | Đứng trong sân sau vẫn thấy được che chắn, không nhìn thẳng ra khoảng trống | Nhẹ | Giữ tường hậu chắc, sân sau gọn, có cây xanh sát tường |
| Phần sau một tầng, khối trước ba – bốn tầng | Từ cửa sau nhìn lên thấy khối trước sừng sững, phía sau chỉ là mái tôn | Trung bình | Nâng tường hậu, làm khối đặc ở cuối nhà, đặt tum thang hoặc khối kỹ thuật về phía sau |
| Phần sau dài, thấp, cũ, ẩm; phía sau là đất trống hoặc hẻm | Bếp, kho phía sau tối, dột; nhìn qua tường hậu thấy trống trải | Nặng | Ưu tiên cải tạo nâng phần sau khi có điều kiện; trước mắt khép kín lưng nhà |
| Nhà giật cấp xuống dần về phía sau | Mặt cắt nhà như bậc thang đi xuống từ trước ra sau | Trung bình – nặng | Tạo điểm cao ở cuối nhà: tường hậu cao, khối tum, cây cao; không để sân thượng sau trống trơn |
| Phần sau thấp nhưng phía sau có nhà khác cao, vững, sát lưng | Nhìn ra sau thấy tường nhà bên kia cao, kín, không có khe | Nhẹ | Mượn thế: giữ khoảng giáp lưng sạch, không để thành khe hút gió |
Dòng cuối của bảng là điều nhiều người bỏ qua. Ở đô thị, huyền vũ không nhất thiết phải là chính khối nhà mình. Một bức tường cao của nhà phía sau, một toà nhà vững chãi ở lưng nhà, đều có thể làm chỗ dựa mượn được. Ý này đã được bàn trong bài toà nhà cao tầng thay thế núi làm huyền vũ. Vì vậy, trước khi kết luận nhà mình mất chỗ dựa, hãy nhìn cả những gì ở sau lưng nhà, chứ không chỉ nhìn thân nhà.
Ngược lại, nếu sau phần thấp là hẻm, đất trống hay một con đường đâm thẳng vào (xem bài đường đâm sau nhà) thì phần thấp ấy không còn gì bọc lại.
Theo Hình Pháp: thân nhà lệch, khí không có chỗ dừng
Một ngôi nhà là một tiểu cục: khí vào ở cửa, lưu chuyển trong thân nhà, và phải có chỗ dừng để tụ. Ở nhà ống, chỗ dừng tự nhiên là phần sau: khí đi từ cửa trước đến cuối nhà thì gặp tường hậu, quay lại rồi lắng xuống, nhờ vậy phòng ngủ, bếp, phòng thờ phía sau mới có khí yên.
Khi phần sau thấp, khí đi đến cuối nhà không gặp khối chặn đủ cao. Phần trên của dòng khí trôi qua mái thấp mà đi mất. Có thể ví ngôi nhà như một cái bình: miệng bình rộng phía trước thì đón được, nhưng đáy bình và thành bình phải kín thì mới chứa được. Nhà trước cao sau thấp giống cái bình bị cắt mất nửa thành phía sau.
Theo tinh thần thông thiên thấu địa, nóc và nền là một cặp phu thê chính phối. Nhà trước cao sau thấp có hai "nóc" chênh nhau nhiều, trục âm dương không thống nhất, như người có đầu ngẩng phía trước mà lưng còng xuống phía sau.
Nếu phòng ngủ chủ nhà hay phòng thờ lại đặt trong khối thấp phía sau, dưới mái tôn nóng và ồn khi mưa, thì cái lệch của thân nhà đi thẳng vào sinh hoạt hằng ngày.
"Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì."
— Thầy Vũ Giới
Chế – hoá nhà trước cao sau thấp bằng Hình Pháp
Nguyên tắc của Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn vậy: Hình Pháp trước, pháp khí sau. Ở đây cái lỗi nằm ngay trong hình khối, nên sửa hình là con đường chính.
1. Khi có điều kiện: nâng phần sau cho đủ
Cách gốc nhất là khi cải tạo, xây phần sau lên cho ngang hoặc gần ngang khối trước, hoặc ít nhất cao hơn một bậc so với hiện tại. Không nhất thiết phải bằng tuyệt đối. Điều cần là cuối nhà có một khối đặc, vững, đủ cao để làm lưng. Việc này phải đi cùng kỹ sư kết cấu: móng nhà cũ phía sau có chịu được không, khe lún giữa hai khối xử lý thế nào, có cần làm móng mới không. Sửa phong thuỷ mà làm nhà nứt lún thì là đổi lỗi nhẹ lấy lỗi nặng. Các vấn đề hay gặp khi cải tạo nhà cũ được nói trong bài lỗi phong thuỷ khi cải tạo nhà phố cũ.
2. Dồn khối đặc về phía sau
Khi chưa xây thêm tầng được, vẫn có thể đổi trọng tâm của nhà. Những khối nặng, đặc, kín như tum cầu thang, phòng kỹ thuật, kho, bể nước, nên dồn về phía cuối nhà thay vì đặt ở mặt tiền. Ở nhiều nhà, tum thang lại nằm ngay phía trước, làm khối trước càng cao thêm. Nếu khi thiết kế lại đưa cầu thang và tum về phía sau, thì cuối nhà tự nhiên có một điểm cao làm lưng, còn mặt tiền nhẹ đi.
3. Tường hậu cao và kín
Phần sau thấp thì tường hậu càng quan trọng. Tường hậu nên xây đặc, cao hơn mái phần thấp, không trổ cửa lớn ra phía sau. Nếu cần thông gió, dùng ô thoáng cao, gạch thông gió có kích thước theo cung tốt thông thuỷ 52,2 cm, thay vì mở toang một mảng. Tường hậu làm vai trò cái lưng ghế, giữ khí đã đi đến cuối nhà không trôi ra ngoài.
4. Cây xanh và khối mềm làm lưng
Nếu phía sau có sân, có thể trồng cây xanh tán dày sát tường hậu, giàn cây leo, hoặc bồn cây cao. Cây xanh là khối mềm, có sinh khí, vừa che chắn vừa làm lưng. Chỉ cần lưu ý không để rễ cây làm hỏng móng, không để tán cây trùm kín mái làm ẩm và tối.
5. Bố trí công năng theo đúng thế
Trong lúc chưa sửa được hình, hãy đặt các phòng quan trọng vào chỗ vững nhất. Phòng ngủ của chủ nhà nên ở các tầng của khối cao, phía sau của khối đó, sát tường đặc. Phòng thờ nên đặt ở tầng trên cùng của khối cao, lưng bàn thờ tựa vào tường đặc. Phần thấp phía sau dùng làm bếp, kho, giặt phơi là hợp hơn làm chỗ ngủ. Kích thước bàn thờ theo cung tốt 38,8 cm, khối tủ, kệ theo cung tốt 42,9 cm như thường lệ.
6. Pháp khí là phần bổ cứu sau cùng
Sau khi đã làm những điều trên mà vẫn còn thiếu, người làm Hình Pháp mới tính đến pháp khí để bổ cứu, và phải xét theo lý khí của từng nhà: toạ hướng, vận khí, vị trí cụ thể. Không có một vật nào "đặt sau nhà là có lưng". Phần thủ pháp ấy thuộc về dạy trực tiếp, không viết thành công thức trên mạng được.
Những sai lầm thường gặp với nhà trước cao sau thấp
- Chỉ lo mặt tiền: dồn hết tiền xây phần trước cho bề thế, phần sau để tạm "khi nào có tiền tính sau", rồi ở luôn nhiều năm.
- Đặt tum thang, bồn nước ở mặt tiền: làm khối trước càng cao, càng nặng, trong khi lưng nhà vẫn thấp.
- Xây nối thêm tầng phía sau không có kỹ sư: đặt thêm tầng lên móng nhà cấp bốn cũ, nứt tường, lún lệch giữa hai khối.
Tóm lại, nhà trước cao sau thấp là một thế lệch của chính thân nhà: phía trước thực, phía sau hư, khí vào được mà không có chỗ giữ. Mức độ nặng nhẹ tuỳ vào chênh lệch chiều cao, chiều dài phần thấp và những gì ở sau lưng nhà. Cách sửa gốc là làm cho lưng nhà vững lại: nâng phần sau khi có điều kiện, dồn khối đặc về phía sau, tường hậu cao kín, mái dốc lên về phía lưng, cây xanh làm khối mềm, và bố trí phòng quan trọng vào chỗ vững. Có lưng rồi, hướng mới có chỗ mà phát.
— Vũ Giới —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng 2D–3D: dựng khối nhà trước và sau, thử nâng phần sau, dời tum thang về cuối nhà trên 550 mẫu nhà.
- La kinh web miễn phí: xác định toạ hướng thật của nhà trước khi xét lưng nhà.
- Thước Lỗ Ban: tra cung tốt cho ô thoáng tường hậu, bàn thờ, tủ kệ.
- Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí khi xây nâng phần sau của nhà.
Bài liên quan
- Hình sát – thế sát nhà phố: nhận diện và chế hoá
- Nhà phía trước cao hơn nhà mình
- Đường đâm sau nhà
- Đất thóp hậu: đầu to đuôi nhỏ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Đọc hình khối của thân nhà, xét toạ – lưng – minh đường và cách sửa hình khi cải tạo là phần nền của các khoá Hình Pháp Liên Hoa.
- Khoá học Hình Pháp Liên Hoa
- Khoá Phong thuỷ ứng dụng Hình Pháp – Bát Trạch
- Thông tin chiêu sinh phong thuỷ
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Nhà trước cao sau thấp có xấu không?
Theo Hình Pháp đây là thế mất chỗ dựa: phía trước đặc, phía sau rỗng, khí vào mà khó giữ. Mức độ tuỳ chênh lệch chiều cao, chiều dài phần thấp và những gì ở sau lưng nhà.
Nhà trước cao sau thấp khác nhà phía trước cao hơn nhà mình thế nào?
Nhà trước cao sau thấp là thân nhà mình tự lệch. Nhà phía trước cao hơn nhà mình là thế bên ngoài đè vào minh đường. Hai trường hợp có cách xét và cách sửa khác nhau.
Chưa có tiền xây phần sau thì làm gì trước?
Làm tường hậu cao và kín, dồn khối đặc như kho, khối kỹ thuật về cuối nhà, trồng cây sát tường hậu, và đặt phòng ngủ chủ nhà, phòng thờ ở khối cao vững.
Phía sau có nhà người khác cao thì có cần lo không?
Nếu nhà phía sau cao, vững, sát lưng và không tạo khe hở thì có thể mượn làm chỗ dựa, mức độ nhẹ hơn nhiều. Chỉ cần giữ khoảng giáp lưng sạch sẽ, khô ráo.
